तुझ्याविना # 12

hands-1150073_1280

आर्याने सांगितलेल्या एकूण वर्णनानुसार तिच्या पप्पांची शिस्त आणि बाकीच्या गोष्टींचा विचार केला तर ते आमच्या लग्नाला सहजासहजी परवानगी देतील याबाबत मला शंकाच होती. आर्याने खूप प्रयत्नांनी आमच्यात एक मिटींग अॅरेंज केली. मिटींग यासाठी म्हटले की तिने त्या कार्यक्रमासाठी कसे यायचे यावरून मला दमच दिला होता. फॉर्मल कपडेच घालून ये, राऊंड नेकचा टीशर्ट तर चुकूनही घालू नकोस, पप्पांना तो अजिबात आवडत नाही. चप्पल घालून येऊ नकोस, ते ही पप्पांना आवडत नाही. अमके नको तमके नकोच्या त्या पाढ्यात तिच्या पप्पांच्या भीतीने मी तर रंगही विसरलो आणि जॉब इंटरव्युव्हला जातात तसा स्वच्छ पांढरा शर्ट घालून जायचे ठरवले. अगदी टायच घालून जाणार होतो पण टाय घालून बाईकवरून जाणे बरे दिसले नसते म्हणून तो बेत मी रद्द केला.
खरं म्हणजे गर्लफ्रेंडच्या पप्पांना भेटणे म्हणजे एखाद्या जॉब इंटरव्युव्हपेक्षा कठीण काम आहे. समजा एखाद्या इंटरव्युव्हमध्ये आपण फेल झालो तर दुसर्‍या कंपन्यांचे रस्ते आपल्यासाठी मोकळे असतात पण गर्लफ्रेंडच्या अफेअरबाबत हा नियम लागू होत नाही. तिथे दोनच पर्याय असतात, पास किंवा फेल. आपल्याला जर आपली आवडती बार्बी पाहिजे तर काहीही झाले तरी तिच्या पप्पांबरोबरचा इंटरव्युव्ह पास करावाच लागतो. एकतर पप्पा आर्मीमध्ये कर्नल पदावरून रिटायर झालेत हे दहावेळा सांगून आर्याने माझी भीती वाढवली होती. काही चुकले तर उगाचच गोळी वगैरे मारायचे अशी भीती मनात बसली होती. रिटायरमेंटनंतरचे आयुष्य बायको आणि एकुलती एक मुलगी यांच्याबरोबर निवांतपणे घालवायचे म्हणून ठाण्यात एक छानपैकी बंगला घेऊन त्यांचे कुटुंब सुखाने रहात होते.
तिचे पप्पा एकदम शिस्तप्रिय होते. सकाळी बरोबर पाचला उठून मॉर्निंग वॉकला जाणे हा त्यांचा नियमच होता. अगदी मुसळधार पाऊस पडत असला तरीही ते जात असत. हे वेळापत्रक बरीच वर्षे मोडले नव्हते. वेळेच्या बाबतीतही ते अगदीच काटेकोर होते. कुणीही भेटायची वेळ चुकवली की त्यांना अजिबात आवडत नसे. आयुष्याबद्दल त्यांची विशिष्ठ तत्वे होती आणि त्यांना तशी तत्वे सांभाळून आयुष्य जगणारा जावईच हवा होता. त्यांची ती विशिष्ठ तत्वे माझ्याकडे असण्याचा प्रश्नच नव्हता पण तरीही जुगार खेळणारे पाहुया एकदा डाव लावून या विचाराने प्रत्येकवेळी नव्याने जुगार लावतात, तसे मी आर्याच्या बाबतीत नशीब आजमवायचे ठरवले.
तरीही धाडस करून मी निळी जीन्स, तिच्या पप्पांचा नावडता कलर माहित नसल्याने कलरची भानगडच नको म्हणून स्वच्छ पांढरा शर्ट व तपकिरी कलरचा बेल्ट घातला. चांगल्या इंप्रेशनसाठी मस्त परफ्यूम हवा होता जो मी नुकताच आणला होता. शर्टावर गडबडीने स्प्रे केल्यावर मागे त्याचे डाग उठणार नाहीत अशा बेताने मी तो खूप काळजीपूर्वक तीन ठिकाणी स्प्रे केला. एवढी सगळी तयारी झाल्यावर मग तिच्या घराकडे जायला निघालो. कधी नव्हे ती रस्त्यात एक गाय दिसली. बरेच लोक तिला नमस्कार करत होते. एकाच ठिकाणी तेहतीस कोटी देव भेटले म्हणजे मेगा आशिर्वाद मिळवायला ही चांगलीच संधी होती. लगेच माझ्यातला याचक जागा झाला आणि बाईकवरून जाता जाताच तिला स्पर्श करून मी ही नमस्कार करून घेतला. मी ज्या कार्याच्या उद्देशाने घरातून निघालो होतो, त्या कार्यात काहीजरी झाले तरी यश मिळायला हवे होते.
बंगल्याच्या रॉट आयर्नच्या मजबूत गेटमधून मी बाईक आत घेऊन पार्क केली. माझे हसतमुखाने स्वागत झाले, अर्थातच आर्या माझ्या वाटेकडे डोळे लावून बसली होती. घरी घातलेल्या साध्या कपड्यातही ती खूप सुंदर दिसत होती. पण तिच्या सौंदर्यावर फिदा होऊन रोमँटिक होण्यासाठी ही वेळ योग्य नव्हती. एकंदरीत सामोरे जायला लागणारा प्रसंग बाका असल्याचे मी मनातल्या मनात घोकत होतो. प्रसन्न चेहर्‍याने घराचा दरवाजा उघडून तिने मला आत घेतले आणि हॉलमधल्या सोफ्यावर बसायला सांगून माझ्याशी एकही शब्द न बोलता एचआरवाले इंटरव्युव्हसाठी आलेल्या कँडीडेटला एका ठिकाणी बसायला सांगून गायब होतात, तशी ती गायब झाली. बराचवेळ कुणीच माझ्याकडे फिरकले नाही. अशा टेन्शन वाढवणार्‍या ठिकाणी एकट्याला सोडल्याने माझा नर्व्हसनेस वाढत होता. बसल्या बसल्या काय करावे ते समजत नव्हते म्हणून मी हॉलचे निरीक्षण करायला लागलो.
हॉलमध्ये समोरच्याच भिंतीवर लावलेला तिघांचा मोठा फॅमिली फोटो कुणाचेही लक्ष वेधून घेईल असा होता. फोटोतली आर्या आठवी नववीत असावी. खूप क्युट दिसत होती. आपले सिलेक्शन बहुधा उत्कृष्ट या प्रकारातच मोडते. तशा परिस्थितीतही मला माझ्या सिलेक्शनबद्दल अभिमान वाटला. काही लोकांचे कर्तृत्व चेहर्‍यावरून ओसंडून वहात असते, तसे तिच्या पप्पांचे होते. चेहर्‍यावरच्या आत्मविश्वास आणि तेजावरूनच ते नोकरीत कुठल्यातरी चांगल्या पदावर आहेत ते पटकन समजून येत होते. पण त्यांच्या चेहर्‍यावरची जरब आणि पिळदार मिशा कुणालाही भीती वाटेल अशाच होत्या.
घराचे मार्बल फ्लोअरिंग एवढे स्वच्छ होते की माझा चेहरा मी त्यात पाहू शकत होतो. घर हस्तकलेच्या अनेक आर्टिकल्सनी सजवलेले होते. खिडकीत अडकवलेल्या विंडचाईमचा वार्‍याच्या झुळकेसरशी होणारा नाजूक किणकिणाट कानांना आल्हाददायक वाटत होता. हॉलची शोभा वाढवणारे शोकेस वेगवेगळ्या बक्षिसांनी भरले होते. त्यातली बरीच बक्षिसे आर्याची असावीत कारण हँडरायटिंग, सायन्स असे काहीसे लिहील्यासारखे दिसत होते. त्यातला एक कप्पा मात्र मिलीटरीतल्या आर्टिकल्सचा होता, तो तिच्या पप्पांचा असावा. छोटी छोटी मेडल्स नीट ओळीने सजवून ठेवली होती. बाजूला कसलेतरी बक्षिस घेतानाचे दोन तीन फोटो होते, मिशांवरून ते तिच्या पप्पांचे आहेत ते समजत होते. मी बराच प्रयास करून तिथे एखादी रायफल, गन किंवा कमीतकमी बंदुकीतल्या गोळ्या तरी दिसतात का ते पहात होतो, पण त्यापैकी काहीही न दिसल्याने थोडा रिलॅक्स झालो.
मला एकट्यालाच हॉलमध्ये बसवून हे लोक उगाचच माझा नर्व्हसनेस वाढवत होते. घरी गेलोय तर कमीतकमी कसा पोहोचलास अशी विचारपूस करायला आर्याने तरी यायला हवे होते पण ती ही केव्हापासून गायब होती, तो कदाचित त्यांच्या प्लानचा भाग असावा. थोड्या वेळाने तिची आई हातात चहाच्या कपाचा ट्रे घेऊन आली. त्यांच्या प्रसन्न चेहर्‍याने माझ्या मनावरचा ताण कमी होऊन मी जरा नॉर्मल झालो आणि प्रसंगाचे दडपणही थोडे कमी झाले.
“कसा आहेस समीर?”
“मस्त आहे आंटी, तुम्ही कशा आहात?”
काही न बोलता हसतमुखाने त्यांनी चहाच्या कपाचा ट्रे माझ्यासमोर धरला. मी ट्रे मधून एक कप उचलल्यावर तो ट्रे बाजूला ठेऊन आंटी माझ्या समोरच्या सोफ्यावर बसल्या. मी मनातल्या मनात देवाची प्रार्थना करायला लागलो. गरमागरम चहाची पहिली सिप घेणार एवढ्यात हॉलमध्ये तिचे पप्पा आले. मी ताबडतोब हातातला कप बाजूला ठेवला. त्यांना काहीही ग्रीट न करता टपरीवर पितात तसे चहा पिणे रुक्ष वाटले असते. आदर किंवा भीती काहीही म्हणा, पण वर्गात टिचर आल्यावर उठून उभे रहातात तसा मी उभा राहिलो.
“हॅलो अंकल…”
“बस बेटा.”
त्यांनी परवानगी दिल्यावर मी बसलो. आंटीच्या बाजूला बसून त्यांनी ट्रेमधून चहाचा कप उचलला आणि मलाही ते चहा घे म्हणाले. मी चहाचा कप घेतला आणि त्याचा आवाज होणार नाही अशा बेताने प्यायला लागलो. तरीही चहाचा चटका बसलाच. पण मी तसे दाखवले नाही. उगाच अंकल माझी तुलना छातीवर गोळ्या झेलणार्‍या सैनिकांशी करून मला साधा गरम चहादेखील सोसत नाही या कलमाखाली रिजेक्ट करायचे ही भीती होती. अंकल चेहर्‍यावरची एकही रेष न हलवता सर्कशीतल्या प्राण्याकडे पहातात तसे माझ्याकडे पहात होते. एखाद्याकडे एवढे निरखून पहाणे त्यांना चुकीचे वाटत नव्हते. मी शक्य तेवढा सभ्य भाव तोंडावर आणायचा प्रयत्न करत होतो. आर्या एव्हाना कपडे बदलून हॉल व बेडरुमच्या दरवाजामध्ये उभा राहून माझी कशी फजिती होत आहे त्याची मजा घेत होती. तिच्याकडे मी नंतर पहायचे ठरवले.
“मग आज कसे येणे केले आमच्याकडे?” पप्पांनी पहिल्या ओव्हरपासूनच बाऊंसर मारायला सुरवात केली. त्यांनी असा प्रश्न विचारल्यावर आर्याने घरी सांगितले आहे की नाही अशी एक जीवघेणी शंका डोक्यात येऊन गेली. मी तशाही अवस्थेत आर्याकडे एक प्रश्नार्थक कटाक्ष टाकला पण तिने नजरेनेच ‘काही काळजी करू नकोस. असेच विचारतायत ते…’ असे सांगितले. म्हणजे तिने घरी कल्पना दिली होती.
“तुमच्या या बदमाश मुलीनेच मला घरी यायला सांगितले होते.” असे माझ्या तोंडात आले होते पण नर्व्हसनेसमुळे काही बोलू शकलो नाही.
“आजकाल आर्या सतत तुझ्याबद्दल बोलत असते.” शेवटी आंटीच माझ्या मदतीला आल्या. काहीही असो, शेवटी आईलाच जास्त काळजी असते. आपल्या मुलांच्या चुका, त्यांच्या निर्णयांचे समर्थन, त्यासाठी लागणारा वडिलांचा होकार किंवा पाठिंबा मिळवून द्यायला खरोखर एक आईच हवी. तिला सारे काही बरोबर समजते.
मम्मी असे बोलल्यावर आर्या माझ्याकडे पाहून हसत होती आणि पप्पा समोर असताना त्यावर काय बोलावे ते मला कळत नव्हते. संभाषणाला सुरवात होतच होती एवढ्यात काहीतरी विसरल्याचा भाव चेहर्‍यावर घेऊन आम्हांला हॉलमध्ये सोडून आंटी किचनमध्ये गेल्या. पाठिंबा देणारे कुणी नसल्याने मी पुन्हा गप्प झालो. बोलण्यासाठी आंटी ठीक होत्या, त्यांच्याबरोबर बोलताना कसलीही भीती वाटत नव्हती पण पप्पा दिसायलाच एवढे रागीट होते की त्यांच्याबरोबर काय बोलावे ते कळत नव्हते. माझा नेहमी असा लोच्या होतो. म्हणजे खूप वडिलधारी माणसे भेटली की त्यांच्याशी नेमके कोणत्या विषयावर आणि काय बोलायचे तेच समजत नाही.
पण मला जास्तवेळ वाट पहावी लागली नाही. रव्याच्या लाडवाची प्लेट घेऊन त्या लगेच परत आल्या. त्यांनी तोंड गोड करायला मिठाई आणली म्हणजे विदाऊट इंटरव्युव्ह आमचे खरेच फायनल झाले की काय ते माझे मलाच कळेना. रिटन टेस्ट न देताच इंटरव्युव्ह पास होण्यासारखा हा प्रकार वाटला. जनरली एखादी गोष्ट डन झाली की आनंद साजरा करायला मिठाई वाटतात. एकंदरीत प्रसंगच तसा होता. त्यांनी लाडू आणल्यावर मी नेमके खुश व्हायचे की नाही ते मला कळेना आणि मी गोंधळून गेलो.
एकतर सकाळी मी नाष्ता केला नव्हता, त्यामुळे जोराची भूक लागली होती. शिवाय आर्याने बोलवले आहे आणि घरी गेल्यावर ती काही खाल्ल्याशिवाय सोडणार नव्हती याची मला खात्री होती. पण समोर अशा गोष्टी घडत होत्या की नाष्ता लवकर येईल असे वाटत नव्हते आणि पोटात कावळे ओरडायला लागले होते. बाकीचा नाष्ता कधी येईल तेव्हा येईल, तोपर्यंत त्या प्लेटमधले दोन लाडू उचलून पटकन तोंडात टाकावेत असे वाटत होते पण अंकल समोरच बसल्याने भूकेला आवर घालावा लागत होता. अजूनही ते माझ्याकडेच पहात होते, त्यावरून माझी कपडे ठीक नाहीयेत की आख्खा मीच ठीक नाही ते एक समजायला मार्ग नव्हता.
अंकलनी आर्याला हाक मारून माझ्या बाजूला येऊन बसायला सांगितले. ती थोडीशी लाजतच येऊन माझ्या बाजूला दोघांमध्ये सुरक्षित अंतर राहील अशा बेताने बसली. तिच्या चेहर्‍यावर अशा प्रकारची एक वेगळीच लज्जा मी पहिल्यांदाच पहात होतो. नशीब, अंकलनी तिला माझ्या बाईकवर बसलेले पाहिले नव्हते म्हणून एक बरे झाले. नाहीतर अंकलना आय स्वेअर, नक्कीच चक्कर आली असती. आर्या बाईकवर बसताना मला नको इतकी बिलगून बसायची. ती सोफ्यावर माझ्या बाजूला येऊन बसल्यावर माझा नर्व्हसनेस अजूनच वाढला. तिथे अंकल आणि आंटी नसत्या तर मी तो मोमेंट वेगळ्या अर्थाने एन्जॉय केला असता. आर्या आणि माझ्याकडे एकटक पाहून कपल कसे दिसेल ते अंकल पहात असावेत. मला मात्र आंटी आणि अंकलचे कपल घाबरवणारे वाटत होते. आंटी चेहर्‍यावरूनच सोज्वळ आणि प्रेमळ वाटत होत्या पण अंकल मात्र खूप रागीट वाटत होते. देव जाणे आर्या त्यांना कशी घाबरत नव्हती!

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

 

लस्ट स्टोरी

erotic-girl-model-185481

सकाळी बरोबर नऊ वाजता विनीत त्याच्या डेस्कवर येऊन सेट होतोय की नाही इतक्यात त्याला एचआरचा फोन आला. “ताबडतोब एचआर ऑफिसमध्ये येऊन भेट.” टाईम ऑफिसर केरमान असे रुक्षपणे बोलल्यावर त्याला आश्चर्य वाटले. पारशी असणारा केरमान त्याचा चांगला मित्र होता. नेहमी फोन केला की काय चाललेय, सध्या कुठे टूर झाली, मार्केटमध्ये नवीन काय खबरबात, अशा एक ना अनेक बातम्या विचारणार्‍या माणसाने एवढ्या तुटकपणे का बोलावे हे त्याला समजले नाही.
तो लॅपटॉप चालू करून एचआर ऑफिसला गेला. टाईम ऑफिसमध्ये आत येताच तिथे बसलेल्या केरमानने त्याच्याकडे मुद्दाम दुर्लक्ष केल्याचे त्याच्या लक्षात आले. तो तसाच पुढे एचआर हेड नितीन बोरकरच्या केबिनमध्ये गेला. तिथे बोरकर, विनीतचा बॉस श्रीनिवासन आणि त्याच्या डिपार्टमेंटमधील दिपाली बसली होती. तिघेही एकदम स्तब्ध बसले असल्याने प्रकरण काहीतरी गंभीर आहे हे त्याने लगेच ओळखले. बोरकरने त्याच्यासमोर ठेवलेल्या एकुलत्या एका रिकाम्या खुर्चीवर विनीतला बसायला सांगितले. विनीत सेट झाल्यावर बोरकर आणि श्रीनिवासन यांनी एकमेकांकडे पाहिले आणि बोलायला सुरवात कशी करायची, हा त्यांना प्रश्न पडला. मग बोरकरनेच घसा खाकरत सुरवात केली, “विनीत, आमच्याकडे तुमच्याबद्दल एक लेखी तक्रार आली आहे, आणि तक्रार एवढी सिरीयस आहे की तुम्हांला कदाचित लीगल प्रोसेसला सामोरे जावे लागेल.”
विनीतला हे लोक कशाबद्दल बोलताहेत हे समजत नव्हते. पण या मिटींगमध्ये दिपाली कशाला आली आहे हे त्याला उमगले नाहीे. दिपाली नुकतीच रडली आहे हे तिच्या डोळ्यांवरून समजत होते. विनीतने त्याच्या बॉसकडे नजर टाकली. बॉसने समोर ठेवलेल्या इमेलची प्रिंट विनीतकडे सरकवली आणि “याबद्दल तुझे काय म्हणणे आहे हे आम्हांला ऐकून घ्यायचे आहे.” एवढेच तो बोलला.

विनीतने तो पेपर उघडला. दिपालीने एचआर हेड नितीन बोरकर यांना लिहीलेली ती मेल होती.

रिस्पेक्टेड नितीन सर,
मी दिपाली अय्यर, मार्केटिंगमध्ये सिनीयर एक्झीक्युटीव्ह म्हणून काम करत असून मी विनीत कदम यांना रिपोर्ट करते. अलीकडे मला विनीत कदम हे ऑफिस आणि ऑफिसचे काम सोडून बर्‍याच पर्सनल गोष्टी विचारत असतात. मी एखादा नवीन ड्रेस घातला की त्यावर एकटी असताना कॉम्प्लिमेंंट्स देतात. ते ऑफिसमध्ये उशिरा थांबतात आणि सर्वांना जायला सांगून मला एकटीला थांबवतात.
इथपर्यंतच ते थांबत नाहीत तर माझ्या मोबाईलवर ऑफिसच्या वेळेनंतर पर्सनल मेसेजेस करतात. मला सतत पिक्चरला येणार का म्हणून विचारतात. सुरवातीला मी त्यांना टाळले पण ते सतत माझा पिच्छा करत राहिले. शेवटी कंटाळून मी होकार दिल्यावर त्यांचे मेसेजेस थांबले. हवे तर माझ्या मोबाईलमधले त्यांचे मेसेजेस तुम्हांला दाखवू शकते.
परवा दि. १ जून २०१९ रोजी असेच संध्याकाळी ऑफिसमध्ये थांबले असताना कामाच्या निमित्ताने ते माझ्या डेस्कवर आले आणि त्यांनी माझ्या प्रायव्हेट पार्टस्ना स्पर्श करायचा प्रयत्न केला. मी त्यांना तसे न करण्याविषयी खूप विनवण्या केल्या पण त्यांनी न ऐकता माझ्यावर जबरदस्ती केली.
मला ऑफिसमध्ये काम करणे मुश्किल होऊन गेले आहे. डिपार्टमेंटमध्ये पाय ठेवताच त्यांची भीती वाटू लागते. कृपया माझी त्यांच्या मार्केटिंग डिपार्टमेंटमधून बदली करण्यात यावी आणि त्यांच्यावर योग्य ती कारवाई व्हावी म्हणजे बाकीच्या महिलांना तिथे काम करायला भीती वाटणार नाही.

आपली विश्वासू,
दिपाली अय्यर.

ती मेल वाचून विनीतचे डोके सुन्न झाले. तो बरोबर ट्रॅपमध्ये अडकला होता. दिपालीविषयी श्रीनिवासनला सांगावे असे त्याच्या मनात एकदा आले होते पण आपण हा इश्यू हॅन्डल करू शकू याची त्याला खात्री होती. दिपालीने लिहीलेल्या तक्रारीतली एकही गोष्ट खरी नाही हे विनीत आणि दिपालीलाही ठाऊक होते पण श्रीनिवासन आणि बोरकरांचा या गोष्टीवर विश्वास बसत नव्हता. विनीत असे वागणार्‍यातला नव्हता असे त्यांना वाटत होते. पण दिपाली मेसेजेसचे पुरावे दाखवायला तयार होती, त्यामुळे कुणाला काय बोलावे हे त्यांना समजत नव्हते. थोडे पुढे जाऊन विनीतने पुरावे दाखव असे म्हणायला हवे होते. पण त्याने केलेल्या एका चुकीमुळे तो गप्प बसून राहिला. ऑफिस अवर्सनंतर एका डिस्पॅचच्या अर्जंट कामात मदत केल्याबद्दल त्याने फक्त एकच मेसेज दिपालीला पाठवला होता,

थँक्यू सो मच डिअर. यू आर क्वाईट हेल्पफूल अॅज ऑलवेज…

हा मेसेज ऑफिशियल कामाबाबत असला तरी त्याची वेळ आणि त्यात लिहीलेला ‘डिअर’ हा शब्द त्याच्या विरोधात जाणारा होता. ती मेलची प्रिंट वाचल्यावर भावनाविवश न होता विनीतने त्यांना एकच प्रश्न विचारला, “माझ्याकडे काय ऑप्शन्स आहेत?”
“पहिले म्हणजे हा आरोप तुला मान्य आहे का?”
“बॉस तुम्ही मला सहा वर्षे ओळखताय.”
त्याला मध्येच थांबवत श्रीनिवासनने विचारले, “तरीही तुला हा आरोप मान्य आहे?”
“ऑफकोस नाही बॉस.”
“मग तुला काही लीगल प्रोसेसेसना सामोरे जावे लागेल आणि तोपर्यंत तुुला ऑफिसमध्ये येता येणार नाही.”
“ठीकाय बॉस.”
मिटींग संपली. बोरकरने दिपालीला डिपार्टमेंटमध्ये जायला सांगितल्यावर डोळे पुसायचे नाटक करत ती निघून गेली. विनीत उठणार इतक्यात बोरकर म्हणाले, “विनीत, तुझ्याशी अजून काही बोलायचे आहे.”
“प्लीज बोला ना.”
“माझे तुला एक पर्सनल सजेशन आहे.”
“काय?”
“आरोप मान्य कर आणि रिझाईन देऊन टाक.”
“पण ज्या गोष्टी केल्या नाहीत त्या मान्य का करायच्या?”
“माझे ऐक. हा आरोप जर मान्य केला नाहीस तर ज्या लीगल प्रोसेस असतील त्या महिन्याभरात संपणार्‍या नाहीत. महिने, कदाचित वर्षही जाईल त्यात. तोपर्यंत ऑफिसमध्ये न येऊन तुला चालेल? त्यापेक्षा आरोप मान्य कर. एनीवे तू इथून जाणार तर आहेस, कुणी काय विचार केला तर काय फरक पडणार आहे?”
बोरकरांच्याही बोलण्यात पॉईंट होता. खरोखर वस्तूस्थिती तशी असेल तर चालण्यासारखे नव्हते. महिनाभर घरी बसणेही त्याला परवडण्यासारखे नव्हते. सध्याची लाईफस्टाईल, बायको, दोन मुले, घर, कारचा हप्ता हे सगळे नोकरी न करता मॅनेज होण्यासारखे नव्हते. शेवटी त्याच्याकडे रिझाईन देण्याचा एकच पर्याय उरला.
वूमन हॅरसमेंट हा मुद्दा कंपनी पॉलिसीमध्ये घेतल्यापासून ऑफिसमधील लोकांना विषेशत: स्त्रियांशी खूप विचार करून वागावे लागत होते. त्यात जराही इकडे तिकडे झाले आणि कुणी ऑब्जेक्शन घेतले तर चौकशी होईपर्यंत त्याला कामावर येता येत नसे. पण कुणी त्याचा गैरफायदा घेऊ नये म्हणून ज्या गोष्टी पडताळायला हव्या होत्या, त्याबद्दल क्लॅरिटी नसल्याने विनीतला या गोष्टींचा फटका बसला.

दिपाली एका युनियन लीडरच्या वशिल्याने ऑफिसमध्ये आली होती आणि तिच्या खूप ओळखींमुळे ऑफिसमध्ये नेहमी तोर्‍यात वावरायची. वय पस्तीस असले तरी दिसायला छान होती. नवरा, एक सात वर्षाची गोंडस मुलगी असा तिचा संसार होता. पण स्वभावदोषामुळे ती आहे त्यात समाधानी नव्हती. नेहमी कमी काम करून जास्त फायदा कसा होईल हे तिचे ध्येय असायचे. त्यासाठी तिने नॅशनल मार्केटिंग हेड असणार्‍या विनीतला गळाला लावण्याचा प्रयत्नही केला होता. नवीन आल्यावर तर ती विनीतच्या मागे हात धुवूनच लागली होती. अगदी घरातून येताना ती विनीतसाठी डबाही करून आणायची पण विनीतने विश्वासात घेऊन तिला समजावले होते. त्यांचे एकमेकांमध्ये गुंतणे त्यांच्यासाठी आणि समाजाच्या दृष्टिकोनातूनही कसे चुकीचे आहे, हे सांगूनही तिला पटत नव्हते. पण विनीतने यापुढे हा विषय ऑफिसमध्ये डिस्कस केलेला चालणार नाही अशी कडक समज दिल्यावर मात्र तिचा नाईलाज झाला.
वर्षाच्या शेवटी अप्रेझल करतानाही कामानुसार विनीतने तिला सगळ्यात खालचे रेटिंग दिले, त्यावेळी तिने विनीतशी भांडण काढले आणि “तुला बघून घेईन.” अशी धमकीही दिली. कामाच्या बाबतीत विनीत कुणाचे काहीही खपवून घेत नसे. या त्याच्या काटेकोर स्वभावामुळे त्याचे टार्गेट्स नेहमी पूर्ण व्हायचे. कामाच्या बाबतीत त्याला कशाची चिंता वाटत नव्हती. कितीही काम दिले तरी विनीत त्याच्या हुशारीने ते वेळेत पूर्ण करायचा. कंपनीत विनीतचे हे रेप्युटेशन होते म्हणून अवघ्या चाळीस वर्षाचा असतानाही तो मार्केटिंग हेड झाला होता आणि बर्‍याच लोकांचा रोल मॉडेलही.
दोनतीन दिवस उलटल्यावर सारे काही व्यवस्थित चाललेय असे वाटले पण ती वादळापूर्वीची शांतता आहे याची त्याला कल्पना नव्हती. ऑफिसमध्ये सीसीटीव्ही लावण्याचे काम चालू होते आणि आठवड्याभरात ते ऑपरेशनल झाले असते. नेमका याचाच फायदा दिपालीने घेतला. एकदा कॅमेरे लागले की तिच्यासाठी आता सोप्या असणार्‍या गोष्टी नंतर खूप अवघड होणार होत्या.

विनीत केबिनमध्ये येऊन खुर्चीत बसला. पुढे काय करायचे त्याला कळेना. चालू केलेला लॅपटॉप पासवर्ड विचारत होता पण तो न टाकता त्याने तसाच फोल्ड करून ठेवला. त्याने दिपालीला केबिनमध्ये बोलावले, पण ती आली नाही. विनीतला एकट्याने तोंड द्यायचे धैर्य तिच्यात नव्हते. मग तोच तिच्या डेस्कवर जाऊन म्हणाला, “दिपाली, फक्त तुला आणि मलाच माहित आहे खरे काय आहे. पण तू जे केलेस ते बरोबर नाही.”
विनीतच्या नजरेला नजर देत दिपाली उत्तरली, “मला जे पाहिजे ते मी मिळवतेच आणि जो कोणी मला ते देत नाही त्याला मी माझ्या वाटेतून कायमचे बाजूला करते.”
“पण एखाद्याच्या आयुष्याचा प्रश्न असतो. त्याचा तरी विचार करायचा.”
“आय डोन्ट केअर.” म्हणून ती बाहेर निघून गेली.
ज्यावेळी विनीत ऑफिस सोडून चालला त्यावेळी तिने सगळ्या डिपार्टमेंटला गोळा केले होते. एवढेच नाही तर विनीतला ऐकू जाईल अशा आवाजात ती सगळ्यांना म्हणाली, “आता आपली मजा आहे कारण नॅशनल मार्केटिंग हेड आता बरेच दिवस घरी बसणार आहेत. आपल्याला काम द्यायला आता दुसरे कोणतरी येईल, मग त्यांच्याकडे पाहता येईल.”
तिने सकाळसकाळी एचआरला मेल करून सगळ्या ऑफिसमध्ये ही वार्ता पसरवली होती. एरव्ही विनीत सगळ्यांचा रोल मॉडेल होता पण या एका प्रसंगामुळे लोकांच्या नजरा दुषित झालेल्या विनीतला दिसल्या. सहा वर्षे काम करून शेवटी अशी नामुष्की घेऊन त्याला ऑफिसमधून निघावे लागत होते. विनीतला एक क्षणही तिथे थांबायचे नव्हते. अगदी रोज सोबत लंच करणार्‍या मित्रांनाही भेटता आले नाही. तो तडक तिथून निघाला आणि टाइमऑफिसमध्ये जाऊन त्याने रिझाईनच्या फॉर्मेलिटीज कंप्लीट केल्या.

विनीतने त्यानंतर बर्‍याच ठिकाणी प्रयत्न केले पण एवढ्या मोठ्या पगाराची नोकरी मिळणे मुश्किल झाले होते. एकतर चांगल्या नोकर्‍यांचा तुटवडा होता. आधीची नोकरी अगदी अंगवळणी पडली होती. तो त्याच्या कामात चांगलाच सेट झाला होता. तसे दुसर्‍या शहरात त्याला हवी तशी नोकरी मिळाली असती पण विनीतला मुंबई सोडायचे नव्हते. शेवटी हातात एखादा तरी जॉब हवा म्हणून त्याने आधीच्या पगारापेक्षा कमी पगार असलेली एक नोकरी निवडली आणि तिथे तो जॉईन झाला.
दिपाली फक्त विनीतला ऑफिसमधून काढूनच थांबली नाही तर तिने विनीतच्या नव्या ऑफिसपर्यंत ओळख काढून तिथल्या विनीतच्या बॉसला -केतनला फोन केला. दिपालीचे सगळे ऐकून घेऊन केतनने विनीतला केबिनमध्ये बोलवले. थोड्या पर्सनल गप्पा मारून झाल्यावर केतनने विनीतला जूनी नोकरी सोडण्याचे खरे कारण विचारले. महिन्याभराच्या वेळेत विनीतने त्याचा स्वभाव आणि कामाने ऑफिसमधल्या सर्वांना जिंकले होते. त्यात केतन आणि विनीत दोघांच्या वयातील अंतर फक्त दोन तीन वर्षे असल्याने त्यांचे पटकन जमले. केतन बॉस कमी आणि मित्र जास्त होता. त्याला विनीतची एवढी सवय झाली होती की सकाळ आणि संध्याकाळची कॉफीही तो विनीतशिवाय घेत नव्हता. अनायासे विषय निघालाच होता, म्हणून विनीतने सर्व प्रसंग त्याला सांगितला.
केतनला त्याच्या डोळ्यांतून सारे काही समजले आणि त्याने नुकताच दिपालीचा फोन येऊन गेल्याचे विनीतच्या कानावर घातले. जुन्या कंपनीतून काढण्यापर्यंत ठीक आहे, पण दिपाली इथेही मला का छळते आहे याचा तो विचार करायला लागला. यातून सुटायला त्याला एकच मार्ग दिसत होता.

शेवटी खूप विचार करून त्याने दिपालीला मेसेज ड्राफ्ट केला. ती काय म्हणेल किंवा पोलिसांत जाईल या शंका त्याला भेडसावत होत्या. पण त्याचा सिक्स्थ सेन्स काहीही अनुचित होणार नाही असे सांगत होता. मग त्याने सेंडचे बटन दाबले.

तुझे आधीच ऐकायला हवे होते. आता न ऐकल्याचा पश्चाताप होतोय.

त्याला रिप्लाय येईल की नाही याची शंकाच होती. कारण पुलाखालून बरंच पाणी गेलं होतं. शिवाय नोकरी गेल्यामुळे दिपाली रिप्लाय करेलच याची शाश्वती नव्हती. पण तिचा मेसेज आला.

आय एम सो सॉरी. तू रिझाईन देऊन जाशील असं वाटलं नव्हतं. एवढा पुढचा विचार मी केलाच नव्हता. एचआरवाले तुला समज देऊन आठवडाभर घरी बसायला सांगतील असे वाटले मला.

इट्स ओके. त्या निमित्ताने एक गोष्ट चांगली झाली, खूप वर्षे कंपनी सोडायचा विचार करत होतो पण त्याच रुटीनमध्ये अडकून पडलो होतो. तिथून बाहेर निघायला मिळाले.

यावेळी मेसेज न येता वॉट्सअॅपवर तिचा मोठा मेसेज आला –

अजूनही माझ्या मनात तुझ्याबद्दल त्याच भावना आहेत. तुला मी बर्‍याचदा विचारून पाहिले पण तुझा स्वाभिमान कमी झाला नाही. अगदी त्याच तोर्‍यात तू कंपनीही सोडून निघून गेलास. तू गेलास, पण शेवटी मलाच हरवून. मी तुझ्यावर जिंकायचे या विचाराने सगळा प्लान केला होता. माझ्याशिवाय तुझा आनंद मला पाहवत नव्हता. तुझी बायको, तुझी मुले या सर्वांसह मी तुला स्वीकारणार होते आणि तसंही मला तुझ्याशी लग्न नव्हते करायचे. पण तू मला झिडकारलंस आणि माझी जागा दाखवून दिलीस त्याचा मला राग आला होता. त्याची तुला किंमत मोजायला लागली पण आता चूक कळली आहे. सो… देर आये दुरुस्त आये…मी अजुनही तुझी वाट पहाते आहे.

त्याने रिप्लाय केला.

थँक्यू सो मच.

मग पिक्चरला कधी जायचे आपण?

तू म्हणशील तेव्हा.

मी चेक करून सांगते. पण नक्की ये बरं का, आयत्यावेळी नाही म्हणू नकोस.

ठरवून मला सांग.

त्यानंतर दिपालीने ठाण्यातल्या एका मल्टीप्लेक्समध्ये ‘अॅव्हेंजर्स एंड गेम’ ची दोन तिकीटे काढली आणि विनीतला भेटायची वेळ सांगितली. विनीत ऑफिसमधून थेट तिथे पोहोचला. पार्किंगमध्ये कार पार्क करूनही आतला माणूस खाली का उतरत नाही हे पार्किंग असिस्टंला समजले नाही. दोन मिनीटानंतर रुमाल पाठीमागच्या खिशात ठेवत विनीत गाडीतून उतरला आणि इलेव्हेटर न घेता डायरेक्ट लिफ्टने तो मल्टीप्लेक्सच्या दुसर्‍या मजल्यावर पोहोचला. तेवढ्या वेळात दिपालीचा कॉलच आला आणि तो पिक करून त्याने लिफ्टमध्ये आहे, एकाच मिनीटात पोहोचतोय असे तिला सांगितले. दिपाली भेटल्यावर तिच्या चेहर्‍यावर त्याला जिंकल्याचा आनंद होता.
दिपालीने सर्वात शेवटच्या रांगेतली एका बाजूच्या कोपर्‍यातली तिकीटे काढून विनीतचे काम सोपे केले होते. मोजके प्रेक्षक सोडले तर पूर्ण थएिटर जवळजवळ मोकळेच होते. पिक्चर चालू झाला आणि दिपालीने विनीतचे एक दीर्घ चुंबन घेतले. काही क्षणांपुरता का होईना विनीत चलबिचल झाला. तो मोहाचा क्षण त्याला पुढे काही करू देईना. शेवटी भावना बाजूला ठेऊन त्याने एका हाताने हळूच मागच्या खिशातला क्लोरोफॉर्ममध्ये भिजवलेला रुमाल काढून पटकन तिच्या नाकावर धरला आणि काय होतंय हे समजण्याआधीच दिपाली बेशुद्ध झाली.
कुणाला शंका येऊ नये म्हणून त्याने तिचे डोके आपल्या खांद्यावर ओढून घेतले आणि ती पिक्चर पहाते आहे असे दुसर्‍यांना वाटावे अशी व्यवस्था केली. एकतर थ्री डी पिक्चरमुळे सर्वांच्या डोळ्यांवर चष्मे असल्याचा त्याला दिलासा होता. त्याने दुसर्‍या खिशातून आणलेल्या लॅपटॉप लॉकची नायलॉन रोप तिच्या मानेभोवती आवळली आणि पुढच्या दहा मिनीटात दिपाली कायमची शांत झाली. तिचे शरीर थंड पडल्यावर पिक्चर मध्येच सोडून तो तिथून निघाला आणि पार्किंगमध्ये येऊन त्याने खिशातला रुमाल डॅशबोर्डच्या ड्रॉवरमध्ये टाकला.
त्याच संध्याकाळी टीव्हीवरच्या बातम्यात ठाण्यातील नामांकित मल्टीप्लेक्स थएिटरमध्ये एका स्त्रीची गळा आवळून निघृण हत्या ही बातमी झळकत होती पण ती पहाण्याच्या मनस्थितीत तो नव्हता. एक प्रकारची अपराधी भावना त्याच्या मनात राहिली होती. दिपालीला तिथेच सोडून आल्यावर आपण काही पुरावा तर मागे सोडला नाही ना अशी चुटपूट त्याच्या मनाला लागून राहिलेली पण ते चेक करण्यासाठी परत जाण्याचे धाडस त्याच्यात नव्हते.
रात्रीचे अकरा वाजले असतील, विनीत जेवण करून निवांत बसला होता. तो वरून शांत दिसत असला तरी डोक्यात विचारांचे वादळ उठले होते. कसेही करून आपण जर पकडलो गेलो तर लोकांना तोंड दाखवायला जागा रहाणार नाही, नोकरी गेली त्याचे एकवेळ ठीक होते, आपण काहीही सांगू शकलो असतो पण हा खून आपल्याकडून झालाय, आपण एका जीवाचा अंत केलाय ही गोष्ट त्याच्या जिव्हारी लागली होती. काहीही झाले तरी या थराला जाऊन आपण बदला घ्यायला नको होता असे त्याला वाटू लागले.
अस्वस्थ होऊन तो घरातून फेर्‍या मारू लागला. त्याने त्याच्या मुलांकडे पाहिले, अशा एका मुलीच्या आईला आपण मारले आहे, कोण घेईल त्या छोटीची काळजी, तिचा नवरा आता कोणत्या परिस्थितीतून जात असेल? आपली बायको नसताना राहिलेले आयुष्य तो नुसत्या आठवणींवर कसा काढेल, जुन्या कंपनीत हे सारे समजले तर लोक मला काय म्हणतील अशा असंख्य विचारांनी त्याचे डोके भरून गेले. एवढ्यात त्याचा फोन वाजला. अशावेळी कोणी फोन केला म्हणून त्याने तो भीतभीतच उचलला,

इन्स्पेक्टर भोसले बोलतोय ठाण्यावरून. विनीत कदम का?
हो. विनीतच बोलतोय.
तुम्ही दिपाली अय्यर नावाच्या महिलेला ओळखता का?
हो. ओळखतो.
कसे ओळखता?
माझ्या जुन्या ऑफिसमध्ये माझी सबॉर्डिनेट होती ती.
होती ती म्हणजे?
मी दीड महिन्यापूर्वी जूनी कंपनी सोडून दुसरीकडे जॉईन झालो आहे.
अच्छा. त्यानंतर काही कॉन्टॅक्ट त्यांच्याबरोबर?
नाही. का? काही घडलंय का?

विनीत असे बोलला आणि आपण पकडलो गेलो हे त्याच्या लक्षात आले. दिपालीच्या फोनमधील आपण पाठवलेले मेसेजेस आणि सर्वात महत्वाचे म्हणजे दुपारी लिफ्टमध्ये असताना रिसीव्ह केलेला तिचा कॉल हे त्याच्या डोक्यातच नव्हते.

ठीकाय. काही माहिती हवी असेल तर तर पुन्हा आम्ही फोन करू.

फोन डिस्कनेक्ट झाला पण आता फोनऐवजी त्याला न्यायला पोलिसांची गाडीच येईल याची त्याला खात्री होती. थोडं अस्वस्थ वाटतंय बाहेरून जरा फेरफटका मारून येतो म्हणून तो घराचा दरवाजा उघडायला गेला. नवव्या मजल्यावरून खाली उतरण्यापेक्षा वर टेरेसवर जाणे त्याला जास्त सोयीचे वाटले. अचानक काहीतरी त्याच्या लक्षात आले आणि पुन्हा तो परत वळला. त्याने निरागसपणे खेळत बसलेल्या दोन्ही मुलांचे पापे घेतले. किचनच्या बेसिनमध्ये जेवणानंतरची भांडी विसळण्यात बायको मग्न होती. तिला पाठीमागून जाऊन त्याने घट्ट मिठी मारली.
“तुम्हांला केव्हा काय करावं, काही कळत नाही. पोरं पहातील ना…” असे म्हणत तिने त्याला प्रेमाने लांब ढकलले.
“आलोच…” म्हणत तो तडक दरवाजा उघडून टेरेसवर गेला.
टेरेसच्या पॅरापिटवर तो अस्वस्थ होऊन उभा राहिला. लहानपणापासून आतापर्यंतचे आयुष्य एखाद्या पिक्चरच्या रिळाप्रमाणे त्याच्या डोळ्यांसमोर तरळले. टेरेसच्या दुसर्‍या बाजूने अंधारातून “कौन है वहाँ, मरना है क्या उपर चढके?” असा वॉचमनचा आवाज आला पण तो ऐकायला विनीत होताच कुठे?
बिल्डिंगच्या आवारात वरून काहीतरी पडल्याचा मोठा आवाज झाला आणि त्याचबरोबर एका सभ्य गुन्हेगाराच्या आयुष्याचा शेवटही झाला.

©विजय माने, ठाणे.

तुझ्याविना # 11

arm-couple-engagement-ring-712468

प्रत्येक वर्षाच्या शेवटी वर्षभरात कुणी कसे परफॉर्म केले आहे, त्याप्रमाणे आमचे अप्रेझल केले जायचे. या अप्रेझलनुसार प्रत्येकाला सॅलरीशिवाय काही रक्कम बोनस म्हणून मिळायची. इलाविया या बाबतीत खूप चांगली कंपनी होती. अगदी ट्रेनी इंजिनियर असला तरीही त्याला ट्रेनी आहे म्हणून अप्रेझल स्कीममधून वगळायचे नाहीत. त्याला त्याच्या कामाचा मोबदला मिळालाच पाहिजे असे साधे समीकरण होते. हे अप्रेझल बॉस द्यायचा आणि बॉसचा बॉस फायनल करायचा. या सगळ्या प्रोसेसमध्ये माझ्या बाबतीत एक चांगली गोष्ट घडली.
मला बॅनर्जीने दिलेले ‘ए’ रेटिंग बदलून मुर्तीसरांनी ते ‘ए प्लस’ केले आणि सोबत ‘समीरने पूर्ण वर्षभर खूप मेहनत घेऊन कंपनीला फायदा होईल अशी बरीच कामे केली आहेत. समीर कंपनीसाठी खरोखर क्रिटीकल रिसोर्स आहे.’ अस रिमार्क! मी जाम खुश होतो ते दोन कारणांसाठी. पहिले म्हणजे मुर्तीसरांनी माझे रेटिंग अपग्रेड करून फायनल केले आणि दुसरे म्हणजे त्यांनी बॅनर्जीचा रिमार्कही काढून टाकला. बॅनर्जीचा माझ्याबद्दलचा रिमार्क होता – ‘कामात अजून लक्ष हवे, सुधारणा करायला खूप वाव आहे.’
हा रेटिंगवाला काळ आमच्यासाठी नकोसा असायचा. या रेटिंगमुळे कधी कधी चांगले मित्र तुटायचे. रेटिंग एकमेकांशी डिस्कस करायचे नाही अशी कंपनीची स्ट्रिक्ट पॉलिसी होती, त्यामुळे शक्यतो कोणीही त्यावर चर्चा करत नव्हते. बॅनर्जीने मला अॅव्हरेज म्हणून रेट केले होते आणि त्याने सुब्रतोलाही तसेच रेट केले आहे, हे मला गरज नसताना सांगितले होते. मला सुब्रतोच्या रेटिंगविषयी काही वाटत नव्हते पण वर्षभर प्रामाणिकपणे काम केल्यावर स्वत:ला काय रेटिंग मिळायला हवे, याची थोडी तरी कल्पना असतेच की!
वास्तविक नव्वद टक्के लोकांना ‘ए’ रेटिंग मिळते. ‘ए’ म्हणजे अॅव्हरेज. सहा ते सात टक्के लोकांना ‘ए प्लस’. ‘ए प्लस’ म्हणजे त्यांनी अपेक्षेपेक्षा जास्त काम केले आहे आणि उरलेले तीन ते चार टक्के लोकांना ‘बी’! ‘बी’ म्हणजे त्यांच्या कामाला वर्षभरात न्याय न देऊ शकलेले लोक. साधारणपणे त्यांच्या बॉसना अशा लोकांमध्ये अजून सुधारण्यासाठी खूप वाव आहे असे वाटते. मला ‘ए’ ठीक वाटत होते कारण नव्वद टक्के लोकांना तसेच रेटिंग असल्याने त्यांच्यासमोर उजळ माथ्याने फिरायला लाज वाटत नाही. ‘ए प्लस’ कॅटॅगरीत आले की मग दोन गोष्टी असतात. त्याने प्रचंड मेहनत आणि जीवाचे रान करून काम केलेले असते किंवा तो साहेबाचा चमचा असतो. त्यामुळे कुणाला ‘ए प्लस’ मिळाला की तो बाकीच्यांसाठी टार्गेट ठरतो. वर्षभर गाढवासारखी कामे करत होतो त्यामुळे ‘बी’ मिळायचा प्रश्नच नव्हता.
बॅनर्जीने मला आणि सुब्रतोला सारखेच रेटिंग दिले म्हणून सांगितले असले तरी मुर्तीसरांनी त्याचे ‘ए प्लस’ रेटिंग डाऊनग्रेड करून त्याला ‘ए’ करताना मी पाहिले. मुर्तीसरांनी बॅनर्जीला न विचारता माझे रेटिंग बदलल्यापासून बॅनर्जी माझ्याशी नीट बोलत नव्हता. मी मुर्तीसरांना काहीतरी सांगून माझे रेटिंग बदलून घेतले असावे असे त्याला वाटत होते. तो मला सतत माझ्या कामातल्या छोट्या छोट्या चूका दाखवत रहायचा. कुठले काम कितीही चांगले केले तर अॅप्रिशएिट मात्र करायचा नाही. एकदिवशी असेच बोलवून त्याने मला उगाचच झापायला सुरवात केली.
“तू तुझ्या कामात सिरीयस नाहीयेस समीर.”
“असं तुम्हांला का वाटतं बॉस?”
“असंच.”
“माझ्या काही त्रूटी आहेत का ज्याच्यावर मी काम करायला हवे?”
“नाही, विषेश असे काही नाही.”
“तरीही मी कामात सिरीयस नाही असे तुम्हाला वाटते?”
“हो.”
हा माणूस मला कोणत्या गोष्टीत सुधारणा करायची आहे ते न सांगता केवळ त्याला वाटतंय म्हणून काहीही बोलत होता. मी खूप प्रयासाने स्वत:ला कंट्रोल केले. काहीही न बोलता शांतपणे त्याच्यासमोरून उठलो. माझ्या टेबलवर आलो, बॅग घेतली आणि कुणाशीही एक शब्द न बोलता डिपार्टमेंटमधून निघून गेलो. सगळेजण हैराण झाले. कित्येक वर्षे काम करून त्यांना हे धाडस करता आले नव्हते. मी ही कधीच असा वागलो नव्हतो, पण पाणी आता डोक्यावरून चालले होते.
मी निघताना त्याच्या टेबलवर नेऊन ठेवलेल्या फाईल्स परत कपाटात ठेवायचीही तसदी घेतली नाही. त्याच्या टेबलवर तशाच पडून दिल्या. बॅनर्जीला असे केलेले अजिबात आवडायचे नाही. आपण कितीही कचरा केलेला चालायचा, पण दुसर्‍याने नाही. पुढचे दोन दिवस मी ऑफिसमध्ये फोनही केला नाही आणि बॅनर्जीचा कॉलही घेतला नाही. ब्रांचचे कॉल मात्र मी अटेंड करत होतो त्यामुळे बॅनर्जीवर हवे तसे प्रेशर येत नव्हते, कारण त्याचे काम थांबले नव्हते. ब्रांचला हवा तो सपोर्ट मी फोनवरून देत होतो. मी ब्रांचचे कॉल घ्यायचे बंद केले असते तर बॅनर्जी सूतासारखा सरळ आला असता पण आमच्या दोघांच्या भांडणात मला कंपनीचे नाव खराब करायचे नव्हते.
सुट्टी घ्यायचेदेखील बॅनर्जीचे नियम होते. कुणालाही आधी विचारल्याशिवाय तो सुट्टी द्यायचा नाही. विचारले तरीही खूप जीव काढून झाल्यावर हो म्हणायचा. ते सगळे नियम धाब्यावर बसवून मी दोन दिवस सुट्टी टाकायचा निश्चय केला. इतरवेळी छोट्या छोट्या गोष्टी आर्याशी बोलायचो पण उगाच टेंशन नको म्हणून या प्रकरणातले तिला काहीच सांगितले नाही.
तिसर्‍या दिवशी साक्षात बॅनर्जीने मला कॉल केला आणि मला ताबडतोब ऑफिसमध्ये येण्यास सांगितले. मी ही काही कमी नव्हतो. त्याला मी सुट्टीवर आहे आणि उद्याच ऑफिसला येईन असे सांगून टाकले. त्याने खूप विनवण्या करून थोडासाच वेळ येऊन जा, वाटल्यास आजची सुट्टी न टाकता आऊटडोअर भर असे म्हणाल्यावर काहीतरी महत्वाचेे काम आहे हे वेगळे सांगायची गरजच नव्हती. एरव्ही एवढा मस्का मारायच्या भानगडीत तो पडलाच नसता. तसा घरी थांबून मलाही कंटाळा आला होता म्हणून मग ऑफिसला गेलो.
मी त्याच्यासमोर जाऊन बसल्यावर त्याने मल्लुला तिथून जायला सांगितले. म्हणजे त्याची पडती बाजू होती. कुणाचा अपमान वगैरे करायचा असेल तर कितीही लोक असले तरी त्याला चालायचे. किंबहूना तो खूप लोक असल्यावरच त्यांच्यासमोर तो आमचा पाणउतारा करायचा.
“समीर. रागावर थोडे कंट्रोल कर तुझ्या. मला माहित आहे, कधी कधी मी तुझ्यावर विनाकारण वैतागतो पण माझ्या मनात तसे काही नसते.”
त्याचे लेक्चर देणे चालू झाले. अधुनमधून त्याला असे पश्चातापाचेही झटके यायचे. बराचवेळ झाला तरी हा कामाच्या मुद्दयाचे सोडून इतर बडबड करत होता. सर्वात शेवटी त्याने आम्हांला पॉवर मॉनिटरिंग सिस्टीमची एक मोठी एक्सपोर्ट ऑर्डर मिळाल्याचे सांगितले. त्या ऑर्डरवर ताबडतोब काम सुरू करायचे होते म्हणून अचानक त्याला माझी आठवण झाली होती.
आमचा मागच्या दोनतीन महिन्यात पॉवर मॉनिटरिंगचा जो यशस्वी प्रोजेक्ट झाला होता, त्या चाळीस युनिट्सची एक्सपोर्ट ऑर्डर मिळाली होती. ऑर्डर व्हॅल्यू ऐंशी लाख – म्हणजे बर्‍यापैकी मोठी होती. अवघ्या चार आठवड्यात ही ऑर्डर आम्हांला पूर्ण करून द्यायची होती. माझ्याबरोबर असणारा बॅनर्जीचा खास माणूस सुब्रतो रजेवर होता. महत्वाच्या वेळी रजेवर असणे हा त्याचा पहिल्यापासूनचा विक्रम होता. मागची ऑर्डर फक्त सहा युनिट्सची असल्याने आम्ही लॅबमध्येच बनवली होती पण चाळीस युनिट लॅबमध्ये, ते ही एवढ्या कमी वेळात, बनवणे शक्य नव्हते म्हणून ही ऑर्डर आम्ही दुसर्‍या एका वेंडरकडून बनवून घ्यायचे ठरवले.
या प्रकाराला ‘वेंडराईज्ड प्रॉडक्शन’ असे म्हणतात. डिझाईन आमचे पण वेंडरच्या फॅक्टरीत बनवायचे आणि ते बनल्यावर इन्स्पेक्शन करून सगळ्या बाबतीत चांगले असेल तर मग कस्टमरकडे पाठवायचे. या प्रोसेसमध्ये लागणारी मॅनपॉवर आणि इतर सर्व गोष्टींची पुर्तता करण्याची जबाबदारी वेंडरची असते. आपण फक्त प्रॉडक्टचे डिझाईन देऊन फायनल प्रॉडक्ट तयार झाल्यावर आपण ठरवलेल्या टेस्टनुसार इन्स्पेक्शन करून घ्यायचे. त्या बदल्यात वेंडरला प्रत्येक युनिटमागे ठरवून दिलेले कमिशन मिळते. या प्रोजेक्टवर पहिल्यापासून मी काम केले असल्याने बॅनर्जीने लगेच तो प्रोजेक्ट मला दिला.
एकदा प्रोजेक्ट माझ्याकडे आल्यावर मी माझ्या पद्धतीने काम सुरु केले. प्रोजेक्टचे डिटेलिंग, वेंडरबरोबर मिटींग्ज, फॅक्टरी व्हिजीट, त्याच्या शंका, त्यावरची सोल्युशन्स वगैरे सगळे व्हायला दोन आठवडे उलटून गेले. वेंडरच्या बाजूने सगळ्या गोष्टी क्लिअर झाल्या. पण त्या युनिट्ससाठी लागणारा प्रिंटेड सर्किट बोर्ड – पीसीबी -बॅनर्जीने अजून फायनल केला नव्हता. तो फायनल झाला की आठवड्याभराचे काम होते. पण जिथे बॅनर्जी असेल तिथे चुटकीसरशी होत असलेली कामे रेंगाळायलाच पाहिजेत असा नियम होता.
मी बॅनर्जीला आतापर्यंतचा सगळा प्रोजेक्ट रिपोर्ट सांगितला पण त्याला काही पडलेली नव्हती. तो भलत्याच कामात गुंतला होता. प्रसंगाचे गांभीर्य ओळखून मी सरळ मुर्तीसरांना जाऊन भेटलो. बॉसला कोणत्याही गोष्टीत बाजूला ठेऊन त्याच्या बॉसशी बोलायचे नसते ही साधी कॉर्पोरेट शिस्त आहे, त्याप्रमाणेच मी वागत होतो. पण गोष्टी हाताबाहेर जात असल्या आणि मी काही करू शकत असलो तर नक्की करेन, अशावेळी तू मला डायरेक्ट येऊन भेटलास तर चालेल, असे मुर्तीसरांनी सांगितल्याने त्यांच्याबद्दल माझ्या मनात विश्वास निर्माण झाला होता.
मी बॅनर्जीला सांगितलेला तोच रिपोर्ट मुर्तीसरांना सांगितला आणि त्यांना पीसीबीबद्दल लक्ष घालण्याची विनंती केली. लगेच त्यांनी बॅनर्जीला फोन करून दोन दिवसांत काहीही झाले तरी पीसीबी फायनल झाला पाहिजे असे सांगितल्यावर मात्र वेगाने हालचाली होऊ लागल्या. तो पीसीबी दोन दिवसात फायनल नाही केला तर आम्ही ती ऑर्डर वेळेत शिप करू शकणार नव्हतो आणि तसे झाले तर अॅग्रीमेंटनुसार ऑर्डरच्या दहा टक्के दंड आम्हाला भोगावा लागला असता.
मुर्तीसर बॅनर्जीला नुसते फोन करून थांबले नाहीत तर त्यांनी बॅनर्जीबरोबर या प्रोजेक्टबद्दल मिटींगच घेतली. मग मात्र बॅनर्जी सिरीयस झाला आणि त्या प्रोजेक्टमधून स्वत:चे अंग काढून घेत मला “समीर, मी जरा दुसर्‍या कामात आहे. तूच पीसीबी फायनलाईज करून घे.” असे सांगितले. पीसीबीचे डिझाईन तयार असताना हा त्यात अजून काय करणार होता देव जाणे! किरकोळ दुरुस्त्या सांगून मी डिझाईनरला तो पीसीबी फायनल करायला सांगितला.
पीसीबी यायला पुढचा एक आठवडा लागला. आमच्याकडे सर्व युनिट्स तयार करायला फक्त एक आठवडा होता. पीसीबी आल्यावर मी वेंडरच्या फॅक्टरीत गेलो आणि तिथल्या इंजिनियर्सची एक मिटींग बोलवून त्यांना त्या प्रोजेक्टच्या सुरवातीपासून शेवटपर्यंत सगळी प्रोसेस समजावून सांगितली आणि लगेच प्रॉडक्शन चालू करायला सांगितले. युनिटमध्ये लागणारे प्रोग्रामिंग स्वत: बॅनर्जी चेक करणार असल्याने ते कधी पूर्ण होईल याची कल्पना करणे बरोबर नव्हते. त्यामुळे बेसिक एक प्रोग्राम घेऊन मी युनिट तयार करण्याचा निर्णय घेतला. त्याने एक फायदा होणार होता, बॅनर्जीचे कधी होईल तेव्हा होईल, आमची युनिट्स रेडी होणार होती आणि फक्त चीप बदलून बॅनर्जीने फायनल केलेला प्रोग्राम त्यात टाकता येणार होता.
ऑर्डर पाठवायला तीन दिवस बाकी असताना बॅनर्जीने प्रोग्राम फायनल केला. तीन दिवसात चाळीस युनिट्स फायनल करणे म्हणजे जवळजवळ अशक्य कोटीतली गोष्ट होती. मी बॅनर्जीला सांगून इन्स्पेक्शन टीमबरोबर सरळ वेंडरच्या फॅक्टरीत गेलो. तिथे स्वत: थांबून काम केल्याशिवाय गत्यंतर नव्हते. त्याला अनेक कारणे होती, सर्वात पहिले म्हणजे हे प्रॉडक्ट नवीन असल्याने इन्स्पेक्शन टीमला नेमके काय चेक करायचे आहे याची कल्पना नव्हती. शिवाय ऐनवेळेस काही प्रॉब्लेम झाला तर तिथल्या तिथे तो सोडवून युनिट तयार करायचे होते.
पहिल्या दिवशी रात्री अकरा वाजेपर्यंत थांबून आम्ही दहा युनिट्स करू शकलो. राहिलेली तीस युनिट दोन दिवसात होण्यासारखी नव्हती म्हणून मी इन्स्पेक्शन टीमचे अजून दोन इन्स्पेक्टर्स वाढवून घतले आणि माझ्या एकट्याने सर्व काम होणार की नाही या चिंतेने मी माझा कलिग मयुरलाही फॅक्रीत यायला सांगितले. दुसर्‍यादिवशी रात्री लेट थांबून आम्ही चौदा युनिट्स फायनल करू शकलो. शेवटच्यादिवशी सोळा युनिट्स बाकी होती आणि बॅनर्जी सकाळपासून प्रत्येक तासाला फोन करून किती युनिट झाले याचा आढावा घेत होता. खरं म्हणजे ही सगळी ऑर्डर केव्हाच तयार झाली असती पण आतापर्यंत त्यानेच एवढा घोळ घालून ठेवला होता.
जेवणासाठी बाहेर जाण्याएवढा वेळ दवडणे परवडणारे नसल्याने शेवटच्या दिवशी रात्रीचे जेवण तर आम्ही वेंडरच्या वर्कशॉपमध्ये रबरशीटवरच केले. सर्व काम कंट्रोलमध्ये आहे असे वाटत होते पण शेवटच्या युनिटने मात्र जीव काढला. काही केल्या चालतच नव्हते. तिथल्या इंजिनिर्यसनी एकूणएक वायर्स चेक करून पाहिल्या तरीही काही उपयोग होत नव्हता. शेवटी लेन्समधून पीसीबी इन्स्पेक्शन करावे लागले. एक केसाएवढा बारीक असणारा ट्रॅक तुटला असल्याने ते युनिट चालत नव्हते. लगेच त्या ट्रॅकचे कनेक्शन करून युनिट पुन्हा इन्स्पेक्शनसाठी ठेवले आणि रात्रीच्या सव्वादोन वाजता ते पास झाले. सगळ्यांनी सुटकेचा नि:श्वास टाकला. वेंडरची ती पहिलीच एक्सपोर्ट ऑर्डर असल्याने एवढा वेळ झाला तरी कंपनीचा मालकही आमच्याबरोबरच होता. तेवढ्या रात्री घरी जाण्याऐवजी सर्वांनी ऑफिसमध्येच झोपा असे त्याने सांगितले कारण हा प्रोजेक्ट वेळेवर कंप्लीट व्हावा म्हणून तिथला प्रत्येक जीव सकाळी सातपासून राबत होता.
ज्यादिवशी ती युनिट्स एक्सपोर्ट करायची होती त्यादिवशी सकाळी बरोबर आठ वाजता सुब्रतो वेंडरच्या फॅक्टरीत आला. लगेच आम्ही झोपलो असल्याची खबर बॅनर्जीपर्यंत पोहोचली. सुब्रतोला आदल्यादिवशीचे आमचे काम माहित नव्हते. शिपमेंटच्यादिवशी आम्ही लोक कसे आरामात झोपलो होतो हे त्याने बॅनर्जीला मसाला लावून सांगितले. पण काम वेळेवर झाले असल्याने शिवाय रात्री सव्वादोन वाजता शेवटचे युनिट कंप्लीट झाल्यावर मी बॅनर्जीला तसा मेसेज पाठवला असल्याने तो अजून खोलात शिरला नाही.
ऑर्डरनुसार शिपमेंट वेळेत पाठवण्यात आली. एवढ्या मोठ्या ऑर्डरवर काम केलेल्यांचे कौतूक करायला ऑफिसमध्ये एक मिटींग बोलावण्यात आली होती, त्यात बॅनर्जीने त्या प्रोजेक्टचे सगळे के्रडिट सुब्रतोला दिले. मी आणि मयुर एकमेकांच्या तोंडाकडे पहातच राहिलो. मुर्तीसर सुट्टीवर असल्याचा फायदा घेत बॅनर्जीने मध्येच ही मिटींग ऑर्गनाईझ केली होती. कुणालाही सुब्रतो त्याकाळात सुट्टीवर होता हे माहित नव्हते.
मी हे सर्व जेव्हा आर्याला सांगितले तर तिने माझे काउंुसिलिंगच सुरु केले. इन्स्पिरेशन, इनर फिलींग, आयुष्यातले गोल या विषयांवर ती बोलू लागली. ती मला प्रत्येक गोष्टीतून चांगलेच तेवढे कसे घ्यायचे ते शिकवायची. कधी कधी ते सारे थिअरॉटिकल वाटायचे. हे सगळे आपल्याबरोबर घडत असताना निमूटपणे खपवून घ्यायला मी गांधीजी किंवा कुठला संत नव्हतो. मग अशावेळी मला रस्त्यावर चालताना प्रत्येक कुत्र्याला दगड मारत बसू नका, त्याने तुमचे लक्ष्य गाठायला वेळ लागेल वगैरेसारखे विचार थोतांड वाटायचे. मला तशा कुत्र्यांवर नुसते दगडच मारायचे नव्हते तर त्याला चोप देऊन अशी अद्दल घडवायची होती की नंतर माझ्यावर भुंकताना तो कुत्रा शंभरवेळा विचार करेल.
माझा स्वभाव आर्याला चांगलाच समजला होता. मी जेव्हा जेव्हा निराश दिसेन तेव्हा तेव्हा ती मला समजावून निराशा पळवून लावायची. एखाद्या हॉटेलमध्ये स्नॅक्सच्या निमित्ताने नेऊन मला छोट्या छोटया गोष्टी सांगून मूड हलका करायची. तिने कुठले सेल्फ हेल्पवरचे पुस्तक वाचले की ते तू वाचायला हवे म्हणून मागेच लागायची पण मी ते वाचायचोच नाही. एकदोनवेळा असे झाल्यावर ती ते पुस्तकच आणून द्यायची आणि वाचले की नाही ते तपासायला माझी व्हायवा घ्यायची. खरं म्हणजे मला ती पुस्तके आवडायची नाहीत. बोअर व्हायचो पण त्यातली माहिती डोक्यात घुसायची नाही. त्यापेक्षा मला काल्पनिक जगात भरार्‍या मारणे आवडायचे. अशी पुस्तके मी खूप एन्जॉय करायचो. कधी कधी तर आवडती पुस्तके रात्रभर जागून वाचायचो. ती पुस्तके वाचून वाचून बॅनर्जीचा बदला घ्यायच्या अचाट कल्पना माझ्या डोक्यात साठल्या होत्या, पण त्या अंमलात आणू शकत नव्हतो. तसे करताना सापडलो असतो तर मला कंपनीच्या बाहेर जावे लागले असते.
एकूण म्हणजे, मी कंपनीत आल्यापासून बॅनर्जी हा माझ्या आयुष्यातला नंबर एकचा व्हिलन होता.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

तुझ्याविना # 10

bokeh-2594745_1280

थिएटरमधून बाहेर आल्यावर खरोखर खूप भूक लागली होती. मस्त गरमागरम काहीतरी खाऊन कॉफी प्यायची तल्लफ झाली होती. आर्याला ओनियन उत्तप्पा हवा होता म्हणून आम्ही फुडकोर्टला जाऊन ऑर्डर दिली आणि कॅफेटेरियाच्या एरियात बसल्यावर मी खरोखर तिच्या ओठांना इजा केली आहे ते माझ्या लक्षात आले. माझाही ओठ ठणकत होता, तरीही तिला चिडवायला मी बोललो, “आज कुणाच्यातरी ओठांवर खूप लाली चढलीये.”
“चूप बस. काही नकोस बोलू तू. आणि नाजूक गोष्टी हँडल करायला शिक आता. सगळ्याच ठिकाणी ताकद आजमवायची गरज नसते.”
“येस मिस! समजले. अॅक्च्युली इट वॉज माय फर्स्ट एक्सपिरीयेंस म्हणून ती गफलत झाली माझ्याकडून. आता त्याची प्रोसेस लक्षात आली आहे माझ्या.”
“हंऽऽ माझा ओठ बघ सुजलाय किती! कुणी विचारले तर काय कारण सांगायचे?”
“सॉरी बार्बी. आणि तू ही काही कमी नाहीयेस बरं का. तूझे सोड, मी काय सांगायचे?”
“माझे नाव सांग.”
“काय म्हणून?”
“मी किस केला म्हणून सांग कुणी विचारले तर! खुश?”
“हल्ली ना, तू ही बिघडत चालली आहेस. लाज, लज्जा, शरम काहीतरी बाळग.”
“हे तू मला सांगतोयस? बिचार्‍या गरीब मुलीच्या असहायतेचा फायदा घेतल्यावर?”
“असहायतेचा फायदा! वा!! अगं कुणाला नाही, देवाला तरी घाबर. ओठ बघ माझा कसा सुजवलायस ते. वरून मलाच हा टोमणा?”
“असू दे. पण मला तर आवडले.”
“काय?”
“चूप रे. तुला सगळं एक्सप्लेन करून सांगावं लागतं. तू ना या बाबतीत जरा बुद्धूच आहेस.”
“कोणत्या?”
“जाऊदे सोड. हे बघ मी काय आणलेय तुझ्यासाठी-” असे म्हणत पटकन विषय बदलून तिने बरोबर आणलेल्या बॅगमधून मला एक ऑरेंज कलरचा सुंदरसा शर्ट गिफ्ट केला. त्याबरोबर एक गिफ्टकार्डही होते. मी हळूच ते उघडले. मोत्यांसारख्या अक्षरांत तिने एक कविता लिहीली होती.

मी दिसताच तूझं ते क्यूट हसणं, तू मला मिस करतोस हे तुझ्याकडून ऐकणं
आणि क्षण ना क्षण तूला आठवत बसणं आता रोजचंच झालंय…
तुझ्याबरोबरच्या आठवणीत स्वत:च्या आस्तित्वाला विसरून
कशाचंही भान न रहाणं आता रोजचंच झालंय…
वेड्यासारखं तू माझ्यावर प्रेम करणं, तुझ्या नजरेला नजर मिळाली की
रोमांचित होऊन अंगावर गोड शहारा येणं आता रोजचंच झालंय…
निवांत डोळे मिटून तुझ्या खांद्यावर मान टेकता यावी म्हणून
प्रत्येक क्षणाला तुझी ओढ लागून रहाणं आता रोजचंच झालंय…
श्रावणसरीसारखं तुझं माझ्या आयुष्यात येणं, बघता बघता माझा श्वास बनून जाणं
आणि त्या श्वासाला समजून घेत जगण्यासाठी तुझ्यात हरवणंही आता रोजचंच झालंय…

तुझ्या बार्बीकडून माझ्या शोनाला वाढदिवसाच्या खूप खूप शुभेच्छा!

ते वाचल्यावर मला हवेत उडत असल्यासारखे वाटले. किती मस्त कविता लिहीलेली तिने. मी प्रेमाने ओथंबलेल्या तिच्या नजरेला नजर दिली आणि मलाच लाजल्यासारखे झाले. ती माझ्यातल्या एकूणएक हालचाली टिपून घेत होती. माझ्यासाठी हे सारे जंबो सरप्राईज होते. खरं सांगायचं तर मी कार्डाचीदेखील अपेक्षा ठेवली नव्हती. या सगळ्या गोष्टी माझ्यासाठी बोनस होत्या. मी अजूनही त्या कवितेतच हरवलो होतो, तिच्या प्रश्नाने भानावर आलो, “शर्ट आवडला तुला?”
“म्हणजे काय! तू घेतलायस ना? आवडणारच!”
“मग डार्क शेड्स का नाही वापरत तू?”
वास्तविक मी माझ्या कपड्यांच्या रंगाविषयी खूप चोखंदळ होतो. ऑफिससाठी कुठलीही कॅज्युअल किंवा डार्क शेड मला चालायची नाही. माझे एकूणएक शर्ट ग्रे किंवा निळसर शेड्सचे असायचे. ते ही प्लेन किंवा लायनिंग. कॅज्युअल वाटतात म्हणून चेक्सही घ्यायचो नाही. आर्या अगदी विरुद्ध टोकाची होती. नेहमी आर्टिस्टिक कपडे वापरायची. वर्तुळे, डायमंड्स, डॉट्स अशा भौमितिक आकृत्या असलेली कपडे तिला फार आवडायची. त्यातही विषेश आवड म्हणजे, सिनीयर केजीतल्या मुलांनी स्केच केल्यासारखे दिसणारे टीशर्ट. तसल्या टीशर्टचे तर तिच्याकडे कलेक्शनच होते.
खरं म्हणजे बहुतेक सर्व मुलींना असतो तसा आर्यालाही अतिशय चांगला ड्रेस सेन्स होता. तसे पहायला गेले तर फॅशनच्या बाबतीत आपण मुलं जवळजवळ अडाणीच असतो. या क्षेत्रात आपल्या डोळ्यांसमोर उत्क्रांती झालेली आहे तरीही आपण स्वत:मध्ये बदल करून घेत नाही. एखाद्या मुलीच्या कानात काट्यांचमचामधला काटा दिसला तरी आश्चर्य वाटून घेऊ नका. इट्स फॅशन! मी केस एकत्र ठेवायला एका मुलीच्या डोक्यात कात्री पाहिली आहे.
खाऊन झाल्यावर मी तिला तिच्या घराजवळच्या बसस्टॉपवर सोडले आणि परत निघण्यासाठी मी गाडीला किक मारून तिथून निघणार एवढ्यात ती दोन मिनीटे थांब म्हणून बॅगमध्ये काहीतरी शोधायला लागली. शेवटी तिला हवी असलेली गोष्ट सापडली असावी कारण तिच्या चेहर्‍यावरून तरी तसे वाटत होते. दोन्ही हातांनी ती वस्तू स्वत:मागे लपवत ती माझ्यासमोर आली आणि तिने हळूच हात पुढे केला. ती वस्तू दोन्ही हातांच्या मूठीत झाकली असल्याने मला काय आहे ते समजायला मार्ग नव्हता. माझी उत्सूकता शिगेला पोहोचली होती. मग हळूच तिने एक हात बाजूला घेतला आणि छोटासा लाल रंगाचा ज्वेलरी बॉक्स माझ्या नजरेस पडला. हळूवारपणे तिने तो उघडला. रेड वेलवेटच्या बॅकग्राऊंडवर सोन्याची रिंग चमचमत होती.
“हात पुढे कर. तुला हे माझ्याकडून स्पेशल गिफ्ट.”
मी पुतळ्यासारखा जाग्यावरच थिजलो. माझ्या कंठातून शब्द फुटेना तरीही धक्क्यातून सावरत कसाबसा मी बोललो, “वेडी आहेस का तू?”
“का?”
“ही खरी रिंग आहे.”
“माहिताय मला. मीच बनवलीये तुझ्यासाठी.”
“कधी?”
“कम ऑन डूड! डिटेलमध्ये शिरायची ही वेळ नाही. ते बघ, लोक आपल्याला पहाताहेत.” आणि खरोखर हा सोहळा पहायला बाजूच्याच बसस्टॉपवर उभे असणारे वीसेक लोक तरी होते. पण आर्याला त्याचे काही वाटत नव्हते. ती डोळ्यांत प्राण आणून माझ्याकडे पहात होती. त्या सर्वांच्यासमोर मलाच अवघडल्यासारखे झाले. बसस्टॉपवरची गर्दी कमी की काय म्हणून दोनतीन रिक्षावालेही त्यांच्या आतल्या पॅसेंजरसह आम्हांला पहात थांबले. त्यांना कॅमेरा कुठे आहे ते समजत नव्हते. एखाद्या टीव्ही सिरीयलचे शुटींग सुरु आहे असा सीन त्यांच्यासमोर चालला होता. मी पुढे काय करतोय ते पहायला त्या सगळ्यांची उत्सुकता शिगेला पोहोचलेली.
“पण…”
मी पुढे काहीच हालचाल करत नाही हे पाहून तिनेच माझा उजवा हात हातात घेतला आणि त्या बॉक्समधली रिंग माझ्या बोटात सरकवली. ती एकदम परफेक्ट बसलेली दिसताच ती आनंदून गेली. बसस्टॉपवरचे प्रेक्षक आणि रिक्षावालेही तिच्या आनंदाने खुश झाल्याचे दिसले. दरम्यान एक बस येऊन गेली होती. काहीजणांनी आमचा सोहळा पहायला ती सोडल्याचेही माझ्या लक्षात आले. पण त्यांचे बस सोडणे कारणी लागले होते हे त्यांच्या चेहर्‍यावरून समजत होते.
“अगं तुझ्या आईबाबांची परवानगी घ्यायची आहे अजून. त्यासाठी कार्यक्रम वगैरे करावा लागेल.”
“ते सारं आपण नंतर पाहू. पण हे टोकन आहे असे समज.”
“कशाचे?”
“मी आयुष्यभरासाठी तुला बूक केलेय त्याचे.”
“मग मी तुझ्या बुकिंगसाठी कधी येऊ घरी?”
“वेळ आली की मी तुला सांगेन. पण माझ्या पप्पांना लाईटली घेऊ नकोस. ते मिलीटरीमध्ये कर्नल होते आणि तुला आपल्या लग्नाची सहजासहजी परमिशन मिळेल या भ्रमात तर राहूच नकोस. सो बी ब्रेव्ह!!”
“त्यांचे टेंशन आताच द्यायची गरज आहे?”
“मी टेंशन नाही देत आहे. रिअॅलिटी सांगते आहे.”
“देतील गं ते परमिशन.”
“तू अजून पाहिले नाहीस त्यांना म्हणून बोलतो आहेस हे.”
“पण तुला मिळवायचंय म्हणजे त्यांना पहावे तर लागेलच.”
“बेस्ट ऑफ लक देन.”
“पण तू घे ना त्यांची परमिशन.”
“नो वे! दॅट्स यूअर टेस्ट! तुझी परीक्षा तू पास करायची आहेस.”
“काय यार! परीक्षा घेणार पप्पा, लग्न करणार मुलगी…आणि ती ही कसली तर असा हल्ला करणारी!” म्हणून मी माझा हात ओठांवर ठेवला.
ती जोरजोराने हसायला लागली, “सॉरी, पण आता तुझ्याकडे दुसरा चॉईस नाहीये.”
“चल बाय बाऽय…गुड नाईट, येतो मी.”
हा सीन बसस्टॉपसारख्या सार्वजनिक ठिकाणी सर्वांसमोर घडल्यामुळे मी लज्जेने लाल होऊन तिथून आनंदात निघालो खरा पण का कुणास ठाऊक, मिलीटरीतून रिटायर झालेल्या आर्याच्या कर्नल बाबांना भेटून त्यांच्यासमोर तिची मागणी घालायची हा विचारच मला अस्वस्थ करत होता.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.