तुझ्याविना # 11

arm-couple-engagement-ring-712468

प्रत्येक वर्षाच्या शेवटी वर्षभरात कुणी कसे परफॉर्म केले आहे, त्याप्रमाणे आमचे अप्रेझल केले जायचे. या अप्रेझलनुसार प्रत्येकाला सॅलरीशिवाय काही रक्कम बोनस म्हणून मिळायची. इलाविया या बाबतीत खूप चांगली कंपनी होती. अगदी ट्रेनी इंजिनियर असला तरीही त्याला ट्रेनी आहे म्हणून अप्रेझल स्कीममधून वगळायचे नाहीत. त्याला त्याच्या कामाचा मोबदला मिळालाच पाहिजे असे साधे समीकरण होते. हे अप्रेझल बॉस द्यायचा आणि बॉसचा बॉस फायनल करायचा. या सगळ्या प्रोसेसमध्ये माझ्या बाबतीत एक चांगली गोष्ट घडली.
मला बॅनर्जीने दिलेले ‘ए’ रेटिंग बदलून मुर्तीसरांनी ते ‘ए प्लस’ केले आणि सोबत ‘समीरने पूर्ण वर्षभर खूप मेहनत घेऊन कंपनीला फायदा होईल अशी बरीच कामे केली आहेत. समीर कंपनीसाठी खरोखर क्रिटीकल रिसोर्स आहे.’ अस रिमार्क! मी जाम खुश होतो ते दोन कारणांसाठी. पहिले म्हणजे मुर्तीसरांनी माझे रेटिंग अपग्रेड करून फायनल केले आणि दुसरे म्हणजे त्यांनी बॅनर्जीचा रिमार्कही काढून टाकला. बॅनर्जीचा माझ्याबद्दलचा रिमार्क होता – ‘कामात अजून लक्ष हवे, सुधारणा करायला खूप वाव आहे.’
हा रेटिंगवाला काळ आमच्यासाठी नकोसा असायचा. या रेटिंगमुळे कधी कधी चांगले मित्र तुटायचे. रेटिंग एकमेकांशी डिस्कस करायचे नाही अशी कंपनीची स्ट्रिक्ट पॉलिसी होती, त्यामुळे शक्यतो कोणीही त्यावर चर्चा करत नव्हते. बॅनर्जीने मला अॅव्हरेज म्हणून रेट केले होते आणि त्याने सुब्रतोलाही तसेच रेट केले आहे, हे मला गरज नसताना सांगितले होते. मला सुब्रतोच्या रेटिंगविषयी काही वाटत नव्हते पण वर्षभर प्रामाणिकपणे काम केल्यावर स्वत:ला काय रेटिंग मिळायला हवे, याची थोडी तरी कल्पना असतेच की!
वास्तविक नव्वद टक्के लोकांना ‘ए’ रेटिंग मिळते. ‘ए’ म्हणजे अॅव्हरेज. सहा ते सात टक्के लोकांना ‘ए प्लस’. ‘ए प्लस’ म्हणजे त्यांनी अपेक्षेपेक्षा जास्त काम केले आहे आणि उरलेले तीन ते चार टक्के लोकांना ‘बी’! ‘बी’ म्हणजे त्यांच्या कामाला वर्षभरात न्याय न देऊ शकलेले लोक. साधारणपणे त्यांच्या बॉसना अशा लोकांमध्ये अजून सुधारण्यासाठी खूप वाव आहे असे वाटते. मला ‘ए’ ठीक वाटत होते कारण नव्वद टक्के लोकांना तसेच रेटिंग असल्याने त्यांच्यासमोर उजळ माथ्याने फिरायला लाज वाटत नाही. ‘ए प्लस’ कॅटॅगरीत आले की मग दोन गोष्टी असतात. त्याने प्रचंड मेहनत आणि जीवाचे रान करून काम केलेले असते किंवा तो साहेबाचा चमचा असतो. त्यामुळे कुणाला ‘ए प्लस’ मिळाला की तो बाकीच्यांसाठी टार्गेट ठरतो. वर्षभर गाढवासारखी कामे करत होतो त्यामुळे ‘बी’ मिळायचा प्रश्नच नव्हता.
बॅनर्जीने मला आणि सुब्रतोला सारखेच रेटिंग दिले म्हणून सांगितले असले तरी मुर्तीसरांनी त्याचे ‘ए प्लस’ रेटिंग डाऊनग्रेड करून त्याला ‘ए’ करताना मी पाहिले. मुर्तीसरांनी बॅनर्जीला न विचारता माझे रेटिंग बदलल्यापासून बॅनर्जी माझ्याशी नीट बोलत नव्हता. मी मुर्तीसरांना काहीतरी सांगून माझे रेटिंग बदलून घेतले असावे असे त्याला वाटत होते. तो मला सतत माझ्या कामातल्या छोट्या छोट्या चूका दाखवत रहायचा. कुठले काम कितीही चांगले केले तर अॅप्रिशएिट मात्र करायचा नाही. एकदिवशी असेच बोलवून त्याने मला उगाचच झापायला सुरवात केली.
“तू तुझ्या कामात सिरीयस नाहीयेस समीर.”
“असं तुम्हांला का वाटतं बॉस?”
“असंच.”
“माझ्या काही त्रूटी आहेत का ज्याच्यावर मी काम करायला हवे?”
“नाही, विषेश असे काही नाही.”
“तरीही मी कामात सिरीयस नाही असे तुम्हाला वाटते?”
“हो.”
हा माणूस मला कोणत्या गोष्टीत सुधारणा करायची आहे ते न सांगता केवळ त्याला वाटतंय म्हणून काहीही बोलत होता. मी खूप प्रयासाने स्वत:ला कंट्रोल केले. काहीही न बोलता शांतपणे त्याच्यासमोरून उठलो. माझ्या टेबलवर आलो, बॅग घेतली आणि कुणाशीही एक शब्द न बोलता डिपार्टमेंटमधून निघून गेलो. सगळेजण हैराण झाले. कित्येक वर्षे काम करून त्यांना हे धाडस करता आले नव्हते. मी ही कधीच असा वागलो नव्हतो, पण पाणी आता डोक्यावरून चालले होते.
मी निघताना त्याच्या टेबलवर नेऊन ठेवलेल्या फाईल्स परत कपाटात ठेवायचीही तसदी घेतली नाही. त्याच्या टेबलवर तशाच पडून दिल्या. बॅनर्जीला असे केलेले अजिबात आवडायचे नाही. आपण कितीही कचरा केलेला चालायचा, पण दुसर्‍याने नाही. पुढचे दोन दिवस मी ऑफिसमध्ये फोनही केला नाही आणि बॅनर्जीचा कॉलही घेतला नाही. ब्रांचचे कॉल मात्र मी अटेंड करत होतो त्यामुळे बॅनर्जीवर हवे तसे प्रेशर येत नव्हते, कारण त्याचे काम थांबले नव्हते. ब्रांचला हवा तो सपोर्ट मी फोनवरून देत होतो. मी ब्रांचचे कॉल घ्यायचे बंद केले असते तर बॅनर्जी सूतासारखा सरळ आला असता पण आमच्या दोघांच्या भांडणात मला कंपनीचे नाव खराब करायचे नव्हते.
सुट्टी घ्यायचेदेखील बॅनर्जीचे नियम होते. कुणालाही आधी विचारल्याशिवाय तो सुट्टी द्यायचा नाही. विचारले तरीही खूप जीव काढून झाल्यावर हो म्हणायचा. ते सगळे नियम धाब्यावर बसवून मी दोन दिवस सुट्टी टाकायचा निश्चय केला. इतरवेळी छोट्या छोट्या गोष्टी आर्याशी बोलायचो पण उगाच टेंशन नको म्हणून या प्रकरणातले तिला काहीच सांगितले नाही.
तिसर्‍या दिवशी साक्षात बॅनर्जीने मला कॉल केला आणि मला ताबडतोब ऑफिसमध्ये येण्यास सांगितले. मी ही काही कमी नव्हतो. त्याला मी सुट्टीवर आहे आणि उद्याच ऑफिसला येईन असे सांगून टाकले. त्याने खूप विनवण्या करून थोडासाच वेळ येऊन जा, वाटल्यास आजची सुट्टी न टाकता आऊटडोअर भर असे म्हणाल्यावर काहीतरी महत्वाचेे काम आहे हे वेगळे सांगायची गरजच नव्हती. एरव्ही एवढा मस्का मारायच्या भानगडीत तो पडलाच नसता. तसा घरी थांबून मलाही कंटाळा आला होता म्हणून मग ऑफिसला गेलो.
मी त्याच्यासमोर जाऊन बसल्यावर त्याने मल्लुला तिथून जायला सांगितले. म्हणजे त्याची पडती बाजू होती. कुणाचा अपमान वगैरे करायचा असेल तर कितीही लोक असले तरी त्याला चालायचे. किंबहूना तो खूप लोक असल्यावरच त्यांच्यासमोर तो आमचा पाणउतारा करायचा.
“समीर. रागावर थोडे कंट्रोल कर तुझ्या. मला माहित आहे, कधी कधी मी तुझ्यावर विनाकारण वैतागतो पण माझ्या मनात तसे काही नसते.”
त्याचे लेक्चर देणे चालू झाले. अधुनमधून त्याला असे पश्चातापाचेही झटके यायचे. बराचवेळ झाला तरी हा कामाच्या मुद्दयाचे सोडून इतर बडबड करत होता. सर्वात शेवटी त्याने आम्हांला पॉवर मॉनिटरिंग सिस्टीमची एक मोठी एक्सपोर्ट ऑर्डर मिळाल्याचे सांगितले. त्या ऑर्डरवर ताबडतोब काम सुरू करायचे होते म्हणून अचानक त्याला माझी आठवण झाली होती.
आमचा मागच्या दोनतीन महिन्यात पॉवर मॉनिटरिंगचा जो यशस्वी प्रोजेक्ट झाला होता, त्या चाळीस युनिट्सची एक्सपोर्ट ऑर्डर मिळाली होती. ऑर्डर व्हॅल्यू ऐंशी लाख – म्हणजे बर्‍यापैकी मोठी होती. अवघ्या चार आठवड्यात ही ऑर्डर आम्हांला पूर्ण करून द्यायची होती. माझ्याबरोबर असणारा बॅनर्जीचा खास माणूस सुब्रतो रजेवर होता. महत्वाच्या वेळी रजेवर असणे हा त्याचा पहिल्यापासूनचा विक्रम होता. मागची ऑर्डर फक्त सहा युनिट्सची असल्याने आम्ही लॅबमध्येच बनवली होती पण चाळीस युनिट लॅबमध्ये, ते ही एवढ्या कमी वेळात, बनवणे शक्य नव्हते म्हणून ही ऑर्डर आम्ही दुसर्‍या एका वेंडरकडून बनवून घ्यायचे ठरवले.
या प्रकाराला ‘वेंडराईज्ड प्रॉडक्शन’ असे म्हणतात. डिझाईन आमचे पण वेंडरच्या फॅक्टरीत बनवायचे आणि ते बनल्यावर इन्स्पेक्शन करून सगळ्या बाबतीत चांगले असेल तर मग कस्टमरकडे पाठवायचे. या प्रोसेसमध्ये लागणारी मॅनपॉवर आणि इतर सर्व गोष्टींची पुर्तता करण्याची जबाबदारी वेंडरची असते. आपण फक्त प्रॉडक्टचे डिझाईन देऊन फायनल प्रॉडक्ट तयार झाल्यावर आपण ठरवलेल्या टेस्टनुसार इन्स्पेक्शन करून घ्यायचे. त्या बदल्यात वेंडरला प्रत्येक युनिटमागे ठरवून दिलेले कमिशन मिळते. या प्रोजेक्टवर पहिल्यापासून मी काम केले असल्याने बॅनर्जीने लगेच तो प्रोजेक्ट मला दिला.
एकदा प्रोजेक्ट माझ्याकडे आल्यावर मी माझ्या पद्धतीने काम सुरु केले. प्रोजेक्टचे डिटेलिंग, वेंडरबरोबर मिटींग्ज, फॅक्टरी व्हिजीट, त्याच्या शंका, त्यावरची सोल्युशन्स वगैरे सगळे व्हायला दोन आठवडे उलटून गेले. वेंडरच्या बाजूने सगळ्या गोष्टी क्लिअर झाल्या. पण त्या युनिट्ससाठी लागणारा प्रिंटेड सर्किट बोर्ड – पीसीबी -बॅनर्जीने अजून फायनल केला नव्हता. तो फायनल झाला की आठवड्याभराचे काम होते. पण जिथे बॅनर्जी असेल तिथे चुटकीसरशी होत असलेली कामे रेंगाळायलाच पाहिजेत असा नियम होता.
मी बॅनर्जीला आतापर्यंतचा सगळा प्रोजेक्ट रिपोर्ट सांगितला पण त्याला काही पडलेली नव्हती. तो भलत्याच कामात गुंतला होता. प्रसंगाचे गांभीर्य ओळखून मी सरळ मुर्तीसरांना जाऊन भेटलो. बॉसला कोणत्याही गोष्टीत बाजूला ठेऊन त्याच्या बॉसशी बोलायचे नसते ही साधी कॉर्पोरेट शिस्त आहे, त्याप्रमाणेच मी वागत होतो. पण गोष्टी हाताबाहेर जात असल्या आणि मी काही करू शकत असलो तर नक्की करेन, अशावेळी तू मला डायरेक्ट येऊन भेटलास तर चालेल, असे मुर्तीसरांनी सांगितल्याने त्यांच्याबद्दल माझ्या मनात विश्वास निर्माण झाला होता.
मी बॅनर्जीला सांगितलेला तोच रिपोर्ट मुर्तीसरांना सांगितला आणि त्यांना पीसीबीबद्दल लक्ष घालण्याची विनंती केली. लगेच त्यांनी बॅनर्जीला फोन करून दोन दिवसांत काहीही झाले तरी पीसीबी फायनल झाला पाहिजे असे सांगितल्यावर मात्र वेगाने हालचाली होऊ लागल्या. तो पीसीबी दोन दिवसात फायनल नाही केला तर आम्ही ती ऑर्डर वेळेत शिप करू शकणार नव्हतो आणि तसे झाले तर अॅग्रीमेंटनुसार ऑर्डरच्या दहा टक्के दंड आम्हाला भोगावा लागला असता.
मुर्तीसर बॅनर्जीला नुसते फोन करून थांबले नाहीत तर त्यांनी बॅनर्जीबरोबर या प्रोजेक्टबद्दल मिटींगच घेतली. मग मात्र बॅनर्जी सिरीयस झाला आणि त्या प्रोजेक्टमधून स्वत:चे अंग काढून घेत मला “समीर, मी जरा दुसर्‍या कामात आहे. तूच पीसीबी फायनलाईज करून घे.” असे सांगितले. पीसीबीचे डिझाईन तयार असताना हा त्यात अजून काय करणार होता देव जाणे! किरकोळ दुरुस्त्या सांगून मी डिझाईनरला तो पीसीबी फायनल करायला सांगितला.
पीसीबी यायला पुढचा एक आठवडा लागला. आमच्याकडे सर्व युनिट्स तयार करायला फक्त एक आठवडा होता. पीसीबी आल्यावर मी वेंडरच्या फॅक्टरीत गेलो आणि तिथल्या इंजिनियर्सची एक मिटींग बोलवून त्यांना त्या प्रोजेक्टच्या सुरवातीपासून शेवटपर्यंत सगळी प्रोसेस समजावून सांगितली आणि लगेच प्रॉडक्शन चालू करायला सांगितले. युनिटमध्ये लागणारे प्रोग्रामिंग स्वत: बॅनर्जी चेक करणार असल्याने ते कधी पूर्ण होईल याची कल्पना करणे बरोबर नव्हते. त्यामुळे बेसिक एक प्रोग्राम घेऊन मी युनिट तयार करण्याचा निर्णय घेतला. त्याने एक फायदा होणार होता, बॅनर्जीचे कधी होईल तेव्हा होईल, आमची युनिट्स रेडी होणार होती आणि फक्त चीप बदलून बॅनर्जीने फायनल केलेला प्रोग्राम त्यात टाकता येणार होता.
ऑर्डर पाठवायला तीन दिवस बाकी असताना बॅनर्जीने प्रोग्राम फायनल केला. तीन दिवसात चाळीस युनिट्स फायनल करणे म्हणजे जवळजवळ अशक्य कोटीतली गोष्ट होती. मी बॅनर्जीला सांगून इन्स्पेक्शन टीमबरोबर सरळ वेंडरच्या फॅक्टरीत गेलो. तिथे स्वत: थांबून काम केल्याशिवाय गत्यंतर नव्हते. त्याला अनेक कारणे होती, सर्वात पहिले म्हणजे हे प्रॉडक्ट नवीन असल्याने इन्स्पेक्शन टीमला नेमके काय चेक करायचे आहे याची कल्पना नव्हती. शिवाय ऐनवेळेस काही प्रॉब्लेम झाला तर तिथल्या तिथे तो सोडवून युनिट तयार करायचे होते.
पहिल्या दिवशी रात्री अकरा वाजेपर्यंत थांबून आम्ही दहा युनिट्स करू शकलो. राहिलेली तीस युनिट दोन दिवसात होण्यासारखी नव्हती म्हणून मी इन्स्पेक्शन टीमचे अजून दोन इन्स्पेक्टर्स वाढवून घतले आणि माझ्या एकट्याने सर्व काम होणार की नाही या चिंतेने मी माझा कलिग मयुरलाही फॅक्रीत यायला सांगितले. दुसर्‍यादिवशी रात्री लेट थांबून आम्ही चौदा युनिट्स फायनल करू शकलो. शेवटच्यादिवशी सोळा युनिट्स बाकी होती आणि बॅनर्जी सकाळपासून प्रत्येक तासाला फोन करून किती युनिट झाले याचा आढावा घेत होता. खरं म्हणजे ही सगळी ऑर्डर केव्हाच तयार झाली असती पण आतापर्यंत त्यानेच एवढा घोळ घालून ठेवला होता.
जेवणासाठी बाहेर जाण्याएवढा वेळ दवडणे परवडणारे नसल्याने शेवटच्या दिवशी रात्रीचे जेवण तर आम्ही वेंडरच्या वर्कशॉपमध्ये रबरशीटवरच केले. सर्व काम कंट्रोलमध्ये आहे असे वाटत होते पण शेवटच्या युनिटने मात्र जीव काढला. काही केल्या चालतच नव्हते. तिथल्या इंजिनिर्यसनी एकूणएक वायर्स चेक करून पाहिल्या तरीही काही उपयोग होत नव्हता. शेवटी लेन्समधून पीसीबी इन्स्पेक्शन करावे लागले. एक केसाएवढा बारीक असणारा ट्रॅक तुटला असल्याने ते युनिट चालत नव्हते. लगेच त्या ट्रॅकचे कनेक्शन करून युनिट पुन्हा इन्स्पेक्शनसाठी ठेवले आणि रात्रीच्या सव्वादोन वाजता ते पास झाले. सगळ्यांनी सुटकेचा नि:श्वास टाकला. वेंडरची ती पहिलीच एक्सपोर्ट ऑर्डर असल्याने एवढा वेळ झाला तरी कंपनीचा मालकही आमच्याबरोबरच होता. तेवढ्या रात्री घरी जाण्याऐवजी सर्वांनी ऑफिसमध्येच झोपा असे त्याने सांगितले कारण हा प्रोजेक्ट वेळेवर कंप्लीट व्हावा म्हणून तिथला प्रत्येक जीव सकाळी सातपासून राबत होता.
ज्यादिवशी ती युनिट्स एक्सपोर्ट करायची होती त्यादिवशी सकाळी बरोबर आठ वाजता सुब्रतो वेंडरच्या फॅक्टरीत आला. लगेच आम्ही झोपलो असल्याची खबर बॅनर्जीपर्यंत पोहोचली. सुब्रतोला आदल्यादिवशीचे आमचे काम माहित नव्हते. शिपमेंटच्यादिवशी आम्ही लोक कसे आरामात झोपलो होतो हे त्याने बॅनर्जीला मसाला लावून सांगितले. पण काम वेळेवर झाले असल्याने शिवाय रात्री सव्वादोन वाजता शेवटचे युनिट कंप्लीट झाल्यावर मी बॅनर्जीला तसा मेसेज पाठवला असल्याने तो अजून खोलात शिरला नाही.
ऑर्डरनुसार शिपमेंट वेळेत पाठवण्यात आली. एवढ्या मोठ्या ऑर्डरवर काम केलेल्यांचे कौतूक करायला ऑफिसमध्ये एक मिटींग बोलावण्यात आली होती, त्यात बॅनर्जीने त्या प्रोजेक्टचे सगळे के्रडिट सुब्रतोला दिले. मी आणि मयुर एकमेकांच्या तोंडाकडे पहातच राहिलो. मुर्तीसर सुट्टीवर असल्याचा फायदा घेत बॅनर्जीने मध्येच ही मिटींग ऑर्गनाईझ केली होती. कुणालाही सुब्रतो त्याकाळात सुट्टीवर होता हे माहित नव्हते.
मी हे सर्व जेव्हा आर्याला सांगितले तर तिने माझे काउंुसिलिंगच सुरु केले. इन्स्पिरेशन, इनर फिलींग, आयुष्यातले गोल या विषयांवर ती बोलू लागली. ती मला प्रत्येक गोष्टीतून चांगलेच तेवढे कसे घ्यायचे ते शिकवायची. कधी कधी ते सारे थिअरॉटिकल वाटायचे. हे सगळे आपल्याबरोबर घडत असताना निमूटपणे खपवून घ्यायला मी गांधीजी किंवा कुठला संत नव्हतो. मग अशावेळी मला रस्त्यावर चालताना प्रत्येक कुत्र्याला दगड मारत बसू नका, त्याने तुमचे लक्ष्य गाठायला वेळ लागेल वगैरेसारखे विचार थोतांड वाटायचे. मला तशा कुत्र्यांवर नुसते दगडच मारायचे नव्हते तर त्याला चोप देऊन अशी अद्दल घडवायची होती की नंतर माझ्यावर भुंकताना तो कुत्रा शंभरवेळा विचार करेल.
माझा स्वभाव आर्याला चांगलाच समजला होता. मी जेव्हा जेव्हा निराश दिसेन तेव्हा तेव्हा ती मला समजावून निराशा पळवून लावायची. एखाद्या हॉटेलमध्ये स्नॅक्सच्या निमित्ताने नेऊन मला छोट्या छोटया गोष्टी सांगून मूड हलका करायची. तिने कुठले सेल्फ हेल्पवरचे पुस्तक वाचले की ते तू वाचायला हवे म्हणून मागेच लागायची पण मी ते वाचायचोच नाही. एकदोनवेळा असे झाल्यावर ती ते पुस्तकच आणून द्यायची आणि वाचले की नाही ते तपासायला माझी व्हायवा घ्यायची. खरं म्हणजे मला ती पुस्तके आवडायची नाहीत. बोअर व्हायचो पण त्यातली माहिती डोक्यात घुसायची नाही. त्यापेक्षा मला काल्पनिक जगात भरार्‍या मारणे आवडायचे. अशी पुस्तके मी खूप एन्जॉय करायचो. कधी कधी तर आवडती पुस्तके रात्रभर जागून वाचायचो. ती पुस्तके वाचून वाचून बॅनर्जीचा बदला घ्यायच्या अचाट कल्पना माझ्या डोक्यात साठल्या होत्या, पण त्या अंमलात आणू शकत नव्हतो. तसे करताना सापडलो असतो तर मला कंपनीच्या बाहेर जावे लागले असते.
एकूण म्हणजे, मी कंपनीत आल्यापासून बॅनर्जी हा माझ्या आयुष्यातला नंबर एकचा व्हिलन होता.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

About Vijay Manehttps://vijaymanedotblog.wordpress.comआजुबाजूला घडणार्‍या गोष्टी, भेटणारे लोक, त्यांच्या सवयी आणि अज्ञानातून उद्भवणारे विनोदी प्रसंग लिहायला मला आवडते. बहुतेकदा स्वत:चा अनुभवही मोठा गंमतीदार असतो, तो लिहायला खूप मजा येते. माझ्या पहिल्या ‘एक ना धड’ या पुस्तकास महाराष्ट्र राज्याचा २००८ चा ‘सर्वोत्कृष्ट विनोदी पुस्तक’ हा राज्यपुस्कार मिळाला आहे. त्याचबरोबर माझा ‘एक गाव बारा भानगडी’ हा कथासंग्रह व ‘ऑल आय नीड इज जस्ट यू’ ही इंग्रजी कादंबरी प्रकाशित झाली आहे. मराठीतील ‘आवाज’ व इतर अनेक नामवंत दिवाळी अंकातून लेखन करण्याचे भाग्य मला लाभले आहे. खरंच, आयुष्य सुंदर आहे – लिहीत आणि वाचत रहा. लिखाणाबद्दल तुमचे अभिप्राय अवश्य कळवा. संपर्क : vijay_s_mane@yahoo.co.in

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s