होली टेल्स

1

मुंबईत रंगपंचमीची चाहूल पंधरा दिवस आधीच लागते. घरात शोलेतल्या गब्बरसिंगसारखा “कब है होली?” हा बंड्याचा प्रश्न जेरीस आणतो. त्यानंतर सोसायटीच्या आवारात एकमेकांवर पाण्याने भरलेल्या पिशव्या फेकायला सज्ज असलेले बालसैनिक आणि त्यांच्या वेगवेगळ्या गटांवरील हल्ले पाहिल्यावर लवकरच होळी आहे याची जाणीव होते. त्यानंतर सोसायटीच्या आवारात प्लास्टिकच्या फुटलेल्या पिशव्यांचे अवशेष दिसायला लागतात. अगदीच दुर्भाग्य असेल तर एखादी पिशवी आपल्यावरही फुटते.

सोसायटीच्या आवारात कोण जाणता माणूस शिरला की एफबीआय किंवा सीआयएची टीम ज्याप्रमाणे वायरलेस कम्यूनिकेशनने बाकीच्या सेक्यूरिटी एजंटना सावध करते त्याप्रमाणे हे छोटे लोक एकमेकांना, “थांबा थांबा, पाटील काका आले आहेत. आता काही दंगा करू नका नाहीतर लोच्या होईल.” असा संदेश देत सावध करतात.

सरकारने प्लास्टिकच्या पिशव्यांवर बंदी घातली असली तरी त्या नेमक्या कोणत्या दुकानात मिळतात याची गुप्त माहिती पालकांना नसली तरी छोट्या मुलांना असते. अतिउत्साहात हे लोक “काका, पिशव्या आहेत का संपल्या?” असे ओरडून विचारल्यावर दुकानदाराचे धाबे दणाणतात.
“जरा रस्त्यावर जाऊन ओरड, नाहीतर थोडे पुढे गेल्यावर पोलिस स्टेशन आहे तिथूनच ओरड!”
“सॉरी काका. आहेत ना?”
“पप्पांना घेऊन ये, मग देतो.”
या पिशव्या कुणालाही मिळत नाहीत. वातावरण गंभीर आणि कॉम्पिटीशन टफ असल्यामुळे दुकानात केवायसी झाल्यानंतरच पिशव्या मिळतात आणि मुलगा खुश होतो.

आदल्यादिवशी “रंग खेळायला उद्या सकाळी सातला खाली जाणार आहे!” म्हणून बंड्याने डोके उठवले होते. सातला मी सोडेन की नाही याबद्दल त्याला शंका होती म्हणून मित्राकडेच जाऊन राहू का म्हणून तो हिला गळ घालत होता. कारण दिवाळी आणि रंगपंचमीच्या आदल्या रात्री मित्र रात्रभर टीव्ही पहात बसतो आणि सकाळसकाळी लवकर खाली जातो हे कारण सांगितले जात होते. पण आता लवकर झोपलास तर उद्या सकाळी सातला खाली पाठवतो असे म्युच्यूअल अॅग्रीमेंट झाल्यावर तो शांतपणे झोपी गेला. बरोबर सात वाजता दरवाजावरची बेल वाजली. रंग खेळायला खाली चल म्हणून बंड्याला बोलवायला त्याचे दोन मित्र आले. त्या दोघांना पाहून ते बंड्याचे मित्र आहेत की चांद्रयानावरून आलेले अंतराळवीर आहे ते समजायला मार्ग नव्हता.

म्हणजे रंगीबेरंगी कपडे, पाठीवर पाण्याने भरलेला भलामोठा सिलेंडर, हातात अवघडून धरलेली त्याची पाईप आणि हे सारे कमी की काय म्हणून जंगलातील प्राण्यांना समजू नये म्हणून जसे चित्रविचित्र रंगाचे कपडे घातले जातात तसा रंग खेळण्याआधीच त्याने केलेला चेहर्‍याचा अवतार! दुसर्‍यावर नजर वळवली तर त्याचा चेहरा काहीतरी हरवल्यासारखा झाला होता. हातात रिकामा मग घेऊन तो पॅन्टच्या खिशात काहीतरी शोधत होता. “मग कशाला घेतलास?” म्हणून विचारल्यावर “मगातले पाणी हातातल्या पंपाने ओढून ते फुग्यात भरायचे आणि एकदा फुगा भरला की मग तो दुसर्‍यावर मारायचा!” अशी माहिती मिळाली. तोपर्यंत दुसरे लोक “भर बाबा तुझा फुगा, तोपर्यंत मी थांबतो!” म्हणत वाट पहात थांबेल ही भाबडी आशा त्याच्या मनात होती. त्यापेक्षा तू मगानेच रंगपंचमी खेळ म्हणून हिने त्याला सल्ला दिला.

एकतर घातलेल्या पॅन्टीच्या चार खिशापैकी नेमक्या कोणत्या खिशात रिकामे फुगे ठेवले आहेत याचा त्याला पत्ता नव्हता. केव्हापासून तेच तो शोधत होता. त्याची फुग्यात रंग भरून तो मारायची यंत्रणा एवढी किचकट होती की ती पूर्ण होईपर्यंत त्याला त्याचे फुगे आणि मगासकट कुणीही बॅरेलातून बुचकळून काढला असता.

माझ्या रंगपंचमीच्या तशा खूप आठवणी आहेत. मुंबईत होळीच्या दुसर्‍या दिवशी रंगपंचमी असली तरी गावाकडे ती नसते. तिथे होळीच्या दुसर्‍यादिवशी धुलिवंदन असते. सोप्या शब्दांत धुलिवंदन म्हणजे धरतीमातेला वंदन करण्याचा दिवस! जास्ती झाल्यावर रस्त्यांवर साष्टांग नमस्कार घालत पडलेल्या लोकांवरुन ते समजायला वेळ लागायचा नाही. एरव्हीही हे लोक पिऊन पडायचे पण धुलिवंदन म्हणजे त्यांचा ऑफिशियल डे! गावी होळी झाल्यावर पाचव्या दिवशी रंगपंचमी यायची. त्यादिवशी हायस्कुलला सुट्टी असायची मात्र आमच्या गावातली मराठी शाळा चालूच असायची. आम्ही हायस्कुलला असल्याने रंगपंचमीदिवशी मराठी शाळा म्हणजे आमचे टार्गेट असायचे. अर्थातच मराठी शाळेचे गुरुजी! काहीही झाले तरी गुरुजींना भिजवायचे असा प्रत्येक रंगपंचमीला आमचा प्लान असायचा.

आमच्यावेळी आताप्रमाणे रंगीबेरंगी पिचकार्‍या वगैरे भानगडी नव्हत्या. काचेच्या बाटलीत रंग बनवायचो आणि ज्याच्यावर रंग मारायचा आहे त्याच्या अगदी जवळ जायचे आणि रंग खेळायचा. बर्फाचा गोळेवाला ज्याप्रमाणे गोळा बनवून झाल्यावर त्यावर लाल, हिरवा, केशरी वगैरे रंग मारतो आणि मग गोळ्याला गोळेपण येते अगदी तसा प्रकार असायचा.

एकंदरीतच रंगपंचमीचा उत्सव म्हणजे रामायण किंवा महाभारतात भाले आणि तलवारीने लढणार्‍या ज्या मास सैनिकांचा घोळका असतो, तसा प्रकार होता. जवळ जाऊन लढायचे. आताच्यासारखे जीपीएसने निशाणा सेट करून मिझाईल स्ट्राईक करतात तशातला प्रकार नव्हता. अगदीच अॅडव्हान्स म्हणजे, सायकलला तेल घालायला वापरात येणारी बुधली म्हणजे आम्हाला साक्षात ब्रम्हास्त्र वाटायचे. बुधलीने थोड्या दूरवरून पिचकारी मारता यायची. शत्रूपक्षाकडे काचेची बाटलीच असायची. त्यामुळे स्वत:कडे बुधली असल्यावर ब्रम्हास्त्र बाळगत असल्याचा इगो असायचा. ज्याच्या हातात बुधली आहे त्याच्यापासून सारेच लांब रहायचे.

त्यानंतर या क्षेत्रात अचाट क्रांती झाली. पिचकार्‍या वगैरे आल्या. त्यानंतर सिल्व्हर कलर! मुर्त्यांना लावायचा रंग कुठल्यातरी महाभागांनी लोकांच्या तोंडाला लावायाला उपलब्ध करून दिला. सगळे लोक तोंडाला सिल्व्हर कलर लावून गावात हिंडायला लागल्यावर साक्षात राक्षससेना गावात उतरल्याचा भास होत असे.

आपण चकाचक पांढरे कपडे घालून होळी खेळणार्‍या लोकांपासून बचून राहू असा बर्‍याच लोकांचा जसा गैरसमज असतो तसेच रंगात भिजलेले अशा कोरड्या माणसाला पाहून “जा, जा तुला काहीही करणार नाही.” म्हणून सांगणारेही काही कमी नसतात. ते काही करत नाहीत पण बोटाने खुणावून ‘गिर्‍हाईक आले आहे-’ अशी सुचना दिली गेलेली असते. आमच्या गावी तर चौकात रंगाचा एक बॅरेल ठेवलेला असायचा. बिनारंगाच्या माणसाकडे तो एलियन असल्यासारखे पहायले जायचे. तिथून कोणीही – अगदी कोणीही, भले तो पाहुणा का असेना – चालला की अतिशय अदबीने त्याच्यापुढे दोन पर्याय ठेवले जायचे – रंग लावून घेणार की बॅरेलमध्ये बुचकळून काढू? आणि मग तो माणूस रंगीबेरंगी होऊन पुढचा रस्ता धरायचा.

पण होळी हा रंगाचा सण आहे त्यात काही वादच नाही. अगदी कोरडे रंग खेळलेले चेहरेदेखील किती साजरे दिसतात! त्यावरचा तो आनंद पाहण्याची मजाच न्यारी आहे. खिडकीत उभा राहून खाली रंग खेळणार्‍या लोकांकडे पाहिले तरी किती छान वाटते! सगळेजण आपापल्या धुंदीत असतात. छोट्यांपासून मोठ्यांपर्यंत रंगात बुडालेले. त्यानंतर घरी आल्यावर ते ओळखत नाहीत हा भाग वेगळा पण होली इज – नो डाऊट – होली!

©विजय माने, ठाणे.

 

लग जा गले # ३

romance-1209046_640.jpg

पण पंधरा दिवसात आदितीचे बोलणे काहीसे कमी झालेले रितेशला जाणवले. ती अमूच्या ज्या गोष्टीने हर्ट झाली होती, तो प्रसंग काही केल्या त्याच्याही मनातून जाईना. खूप सारे प्रश्न होते. आपणही स्वार्थी झालोय का? तिचा सहवास हवा म्हणून आपण त्या बाळाला आणि तिला उगाच वेदना देतोय का? हे रिलेशनशिप आपण कोणत्या लेवलला घेऊन जाऊ शकतो? आपण आपल्या नात्याची तिला नुसतीच ओढ लावतोय का? आपण खुल्या मनाने तिला स्वीकारू शकू? असे एक ना अनेक. आणि अचानक आदितीचा मेसेज येणे बंद झाले. बिझी असेल किंवा नात्यातल्या गुंतागुंतीचा तिलाही त्रास होत असेल, बरे वाटले की करेल ती कॉल म्हणून रितेशने दोन दिवस वाट पाहिली. तिच्याकडून काहीही कम्यूनिकेशन नाही. नंतर मात्र त्याचे कशातच लक्ष लागेना. त्याने कॉल केला तर तोही लागला नाही. रितेश वेड्यासारखा तिला शोधत राहिला. पण ती कुठेच सापडली नाही. ना पुण्यात, ना कुठल्या सोशल मिडीयावर!

तिला शोधायचे कसे हा त्याच्यासमोर मोठा प्रश्न होता. काही केल्या उत्तर मिळत नव्हते. फोन लागत नव्हता, वॉट्सअॅप बंद होते, कालपर्यंत फे्रंडलिस्टमध्ये असलेली आदिती रातोरात गायब झाली होती. डोक्यात एक वीज चमकल्यासारखी झाली आणि अचानक त्याच्या मेंदूतली ट्यूब पेटली. घाईघाईने त्याने त्याचा लॅपटॉप चालू करून मेलबॉक्स उघडला आणि तो डायरेक्ट ‘सेंट आयटम्स’ फोल्डरमध्ये गेला. त्याने तिला एकदा त्याचा रिझ्यूम पाठवला होता ती मेल चेक केली. त्या मेलमधून त्याने आदितीचा मेल आयडी कॉपी केला. त्याच्या या मेलला “रिझ्यूममध्ये थोडे करेक्शन हवेय, ते करून घे आणि मग पुन्हा पाठव-” असा तिचा रिप्लायही आलेला.

रितेशने इनबॉक्स सिलेक्ट करून ‘फाईंड मेल्स फ्रॉम-’ च्या ठिकाणी आदितीचा कॉपी केलेला मेल आयडी टाकला. सर्च बटन दाबताच तिच्याकडून आलेली ती एकमेव इमेल मिळाली. रितेशने मेलचा कंटेंट सोडून त्याखाली असलेली आदितीची डिजीटल सिग्नेचर बारकाईने पाहिली. येस्स!! तिच्या ऑफिसचा लॅन्डलाईन नंबर होता. क्षणाचाही विलंब न लावता त्याने त्या नंबरवर कॉल केला. चार रिंग वाजल्या तरी कॉल उचलला जाईना. रितेशच्या चेहर्‍यावरचे समाधान मावळत होते इतक्यात फोन उचलल्याचा आवाज झाला. तिकडच्या रिसपॉन्सची वाट पहाण्याएवढा संयम त्याच्यात उरला नव्हता, “कॅन आय टॉक टू मिस आदिती प्लीज?”

“आय एम सॉरी. शी इज नॉट वर्किंग इन धिस ऑफिस नाऊ! एनीथिंग मोअर आय कॅॅन हेल्प यू वुईथ?” एका सुंदर आवाजाच्या मुलीने फोन उचलला होता.

“आय डोंट नो इफ यू कॅन हेल्प मी ऑर नॉट, पण त्या ऑफिसला का येत नाहीत ते मला सांगू शकाल का प्लीज?”

“हो. दोन आठवड्यांपूर्वी त्यांनी रिझाईन केले होते. परवाच त्यांचा लास्ट डे होता इथला.”

“त्या कुठे गेल्या आहेत काही आयडिया?”

“आय एम सो सॉरी. तसे काहीच बोलल्या नाहीत त्या.”

“अजून एक मदत करू शकाल का प्लीज?”

“काय?”

“तुमच्या रेकॉर्डला त्यांचा कोणता पत्ता वगैरे असेल तर मिळू शकेल का मला?”

“सो सॉरी. पण तो आम्हांला देता येणार नाही.”

“प्लीज…कुणाच्यातरी आयुष्याचा प्रश्न आहे.”

“नाव काय म्हणालात आपले?”

“रितेश ठाकूर. मुंबईवरून बोलतोय मी. प्लीऽज इफ यू कॅन हेल्प मी आऊट…”

“बाय एनी चान्स तुम्ही ब्लॉगर रितेश ठाकूर तर नाही ना?”

“हो. तोच आहे मी. पण तुम्ही कसे ओळखता मला?”

“तुम्ही आदिती मॅडमचे मित्र आहात ते माहिताय मला. आम्ही दोघी बाजूलाच बसायचो.”

“नाव काय तुमचे?”

“मी काजल. तूमची खूप मोठी फॅन आहे सर! तुमच्या ब्लॉगवरचे सगळे आर्टिकल्स वाचते मी. आणि तुमची ‘रेशीमगाठी’ तर अक्षरश: वेड लावणारी आहे.”

“थँक्यू सो मच काजल! पण मला आदितीचा पत्ता मिळायला तुम्ही काही मदत करू शकाल का? ऑफ द रेकॉर्ड?”

“आता आवडत्या लेखकाचे एवढे छोटे काम नाही करणार तर काय करणार मी?”

“मी तुमचे कसे आभार मानू समजत नाही!”

“आभार वगैरे काही मानू नका. तुमचा नंबर तेवढा द्या मला. मी रेकॉर्डमधून त्यांचा पत्ता काढून तुम्हांला मेसेज करते. पुढचं तुम्ही बघा!”

“नक्की बरं का! विसरु नका.”

रितेशने काहीही विचार न करता तिला मोबाईल नंबर सांगितला. देवाने काजलच्या रुपाने त्याला चांगलीच मदत केली होती. पंधरा मिनिटांत त्याच्या मोबाईलवर दोन अॅड्रेसेस आले. काजलने आदितीचा पुण्याचा पत्ता तर दिलाच शिवाय तिच्या पीएफ नॉमिनेशन फॉर्मवर लिहीलेला तिच्या बाबांचा जो पत्ता होता तो ही दिला. रितेशने तिला थँक्यूचा मेसेज करून दुसर्‍यादिवशी ऑफिसला सुट्टी टाकली आणि आदितीच्या बाबांना भेटायला थेट सातारा गाठले.

पत्ता शोधत तो त्यांच्या घरी पोहोचला. नशिबाने तिचे आईबाबा घरातच मिळाले. रितेशने आदितीचा मित्र म्हणून ओळख सांगितल्यावर बाबांनी त्याला बसायला सांगितले. त्यांना भेटण्याचे खरे कारण मात्र सांगण्यासारखे नसल्याने तो नक्की कशासाठी आलाय याचा सुगावा मात्र त्याने लागू दिला नाही. सातार्‍यात काम होते, शिवाय आदितीने एकदा हा अॅड्रेस दिलेला. जाता जाता भेटून जावे म्हणून सहजच आलो असा त्याने बहाणा केला. मग गप्पांच्या ओघात आदिती कॅनडात -टोरँटोला शिफ्ट झाल्याचे समजले. जाताना ती अमूलाही घेऊन गेली होती.

“पण मला काही बोलली नाही ती. पंधरा दिवसांपूर्वी तर भेटलो होतो आम्ही.”

“अचानकच ठरले तिचे. अलिकडे खुशही दिसत होती. आम्हांलाही वाटले विकासच्या धक्क्यातून सावरली ती आता. एरव्ही तो गेल्यापासून खूप उदास असायची ती.”

“तिने तिथला नंबर दिलाय ऑफिसचा?”

“नाही. तीच दोन तीन दिवसांतून फोन करते आम्हांला.”

“अच्छा! आता फोन आल्यावर मात्र तिचा नंबर तेवढा घ्या.”

“हो. नक्की घेईन आणि कळवेन तुला.”

रितेशने तिच्या बाबांना त्याचा मोबाईल नंबर देऊन निरोप घेतला. त्यानंतर बाबांचा फोन येईल म्हणून त्याने खूप वाट पाहिली पण त्यांचा कॉल आला नाही. उलट त्याने फोन केल्यावर बाबांनी तो घेण्याचेही टाळले. दोन तीन वेळा असे झाल्यावर रितेशने पुन्हा त्यांना कॉन्टॅक्ट करायचा प्रयत्न केला नाही. तिच्याबद्दल काहीतरी समजेल या आशेवर तो रोजचा दिवस जगत होता पण तिच्या बाबतीतले कसलेही सरप्राईज मिळत नव्हते.

चार वर्षे उलटून गेली. हा चार वर्षाचा कालावधी त्याच्यासाठी एखाद्या तपासारखा होता. तिला विसरणे खूप अवघड होते. दिवस सरतील तशा यातना कमी होतात असे म्हणतात पण एवढा काळ लोटूनही हृदयात ‘आदिती’ नावाची ज्योत तशीच तेवत राहिली होती. ऑफिसला वाहून घेतल्यावर रितेशसारख्या मॅनेजरला बाकीच्या गोष्टी डोक्यातून बाहेर ठेवणे तितकेसे अवघड नव्हते. पण काही केल्या रात्र सरायची नाही. तिला विसरण्याचे खूप प्रयत्न झाले पण खरोखर आदितीचा घाव एवढ्या सहजासहजी भरणारा नव्हता. त्याने कंपनी बदलली. नव्या ठिकाणी तो मार्केटिंग हेड झाला. घरी स्थळे पहाणे सुरु होते आणि हा नकारावर नकार देत हाता. का कोण जाणे, कधीना कधी त्याची आदिती नक्की परत येईल ही त्याला खात्री होती. पण तिच्याकडून गेल्या चार वर्षात एक कॉल, मेसेज, किंवा मेल काहीही आले नव्हते.

सकाळचे नऊ वाजले असतील. फायनांशियल इयर नुकतेच संपल्याने रितेश रिलॅक्स होता. एप्रिल महिन्यात कसले आलेय प्रेशर? मस्त कॉफीचे घोट घेत तो तिच्या आठवणीत हरवला होता. एवढ्यात मोबाईलवर अचानक दोनतीन मेसेज आले. रितेशने मोबाईलच्या स्क्रीनवर पाहिले तर अननोन नंबर होता. पण अननोन नंबरच्या सुरवातीला असणारा आयएसडी कोड वेगळा वाटला – वन फोर वन सिक्स -टोरँटो – हे सारे पाठ झालेले!

कमालीच्या एक्साईटमेंटमध्ये त्याने कॉफीचा कप बाजूला ठेवत मोबाईल अनलॉक केला. पटकन नंबरवर टच करून आधी डीपीचा फोटो उघडला. आदि! हा चेहरा पाहण्यासाठी जीव किती आतूरलेला! ती मोबाईलच्या स्क्रीनवरून त्याच्याकडे पहात हसत होती, अगदी काल परवा भेटल्यासारखी! गेल्या चार वर्षात या चंद्रमुखीला कितीदातरी विसरावे म्हटले तरी त्याला शक्य झाले नव्हते. मेसेज वाचायचे सोडून तो त्या फोटोत हरवून गेला. ही नेमके करते तरी काय, दिवसेंदिवस तरुणच होत चालली आहे. तिच्या या मेसेजसाठी तो गेली कित्येक वर्षे वाट पहात होता. आनंदाने त्याच्या अंगावर काटा आला आणि डोळ्यांत अश्रू!

आय एम सो सॉरी शोना! कॅनडावरून मी कायमची परत येतीये, तुला भेटण्यासाठी. आता मला जगाची पर्वा नाहीये

एवढ्या काळात मला काय समजायचं आहे ते समजलयं. चार वर्षे खूप झाली, आता अजून हा विरह नकोय मला

अमूही चौथीत जाईल त्याला मस्त कोणत्यातरी छानपैकी शाळेत घालून मुंबईला सेटल व्हायचा विचार आहे माझा

बस झाली ही धावपळ आता. पैसा कमावला, बँक बॅलन्स आहे पण त्याहीपेक्षा महत्वाच्या काही गोष्टी असतात त्या मी मध्यंतरी विसरून गेले होते

त्याचा मेंदू बधिर झाला! कधी कधी आनंदाचा असा धक्का पचवणेही खूप अवघड असते हे त्याला पटले.

ठीक आहेस ना तू राजा?

हे! काय लिहू सुचत नाही यार! आज खूप मोठा धक्का दिलास तू! तसे धक्के देण्यात पटाईत आहेस हे माहिताय मला. मी शिमल्याला असताना ‘आय लव्ह यू’ म्हणून दिलेला धक्का आजही आठवतोय. त्यानंतर तू माझ्या आयुष्यातून अचानक गायब होऊन दिलेला धक्काही अजून तसाच ओला आहे. आणि आज हा!

ते सारे सोड! मी परत येतीये इंडियात!! तुला समजतेय का मी काय म्हणतीये ते?

येस! वेलकम टू इंडिया आदिती!

तू नावेदेखील विसरलास की! शोना, बार्बी आणि आदि म्हणायचास मला. की अजून कोण आली आहे लाईफमध्ये माझ्या लाडक्या रायटरच्या?

छे गं!

काही सांगू नकोस! चार वर्षापूर्वीच एवढ्या मुली वेड्या होत्या. आता तर लोकप्रिय झालायस तू! लवस्टोरीमध्ये ‘रेशीमगाठी’ टॉपवर आहे

तुला कसं माहित?

तुला काय वाटले, मी तुझ्याशी बोलत नव्हते म्हणून तुला आयुष्यातून थोडीच बाजूला केले होते! तुझा एक ना एक शब्द माझ्या काळजात आहे. तुझ्या फॉलोअर्स, कॉमेंट देणार्‍या मुली या सार्‍यांवर माझी नजर होती! आणि अजूनही असते बरं का!

रिअली?

म्हणजे काय! लहान मुल रस्ता चुकल्यावर त्याला रस्ता दाखवावा लागतो, पण एवढ्या काळात समजले माझे ब्लॉग लिहीणारे बाळ खरोखर सज्ञान आहे. अगदी कुठून माहित नाही, पण पत्ता काढून माझ्या बाबापर्यंत पोहोचलेले! फक्त तुझे दुसरीकडे कुठे हुकअप असेल तर सांग मी पुढे काही विचारण्याच्या आधी

काय विचार ना

मी एक धाडसी विचार केलाय

कोणता?

आता उगाच कोड्यात नाही बोलणार मी. डायरेक्ट सांगते – ‘आदिती रितेश ठाकूर’ असे नाव बदलायचा विचार आहे. आहेस तू तयार? आय नो, मी तुला इकडे येताना काहीच सांगितले नव्हते. तुझ्या आयुष्यातून कायमचे निघून जावे हा विचार करून निघालेले पण गेल्या चार वर्षातली एक रात्र अशी गेली नसेल, ज्यादिवशी तुझ्या आठवणींनी माझी उशी भिजली नाही. खूप मिस केले तुला आणि आता समजले की तुला विसरणे शक्य नाही ते. आपल्या सगळ्या भेटी अजून तशाच हृदयात साठवून ठेवल्या आहेत मी. तुझं मला पॅम्पर करणं, मला खुश करण्यासाठी लगेच फोन करणं, वॉट्सअॅपवर माझ्याशी फ्लर्ट करणं, हे सारं कसं विसरू शकणार होते मी राजा?

हो माहित आहे मला. म्हणून चार वर्षे मला एकही कॉल, मेसेज किंवा साधी मेलही केली नाहीस तुझ्याबद्दलची. किंवा इथे मी एकटा कसा जगतोय याची साधी चौकशी करावेसे वाटले नाही तुला.

मला तुला डिस्टर्ब करायचे नव्हते

मग आता का करतीयेस?

आता माझ्यावर काहीही बंधने नाहीत. अगदी समाजाचीदेखील मला पर्वा नाही. मला माझे आयुष्य जगायचेय. पण तुझी तयारी असेल तर! तुला दु:खी करून मला काहीही नकोय

आलीय मोठी शहाणी उपदेश करायला! कधी येणार आहेस इकडे?

सहा मे! माझे आयुष्य नव्याने सुरवात करायचा दिवस! या दिवसाची मी कित्येक वर्षे वाट पहातीये. लॉ ऑफ अॅट्रॅक्शन, रोजचे व्हिज्युलायझेशन, थॉट इलेव्हेटर्स या सर्वांचा एकच उद्देश होता-

कोणता?

मिसेस आदिती रितेश ठाकूर व्हायचा

आय एम सो सॉरी आदिती. मी सारे विसरलोय या चार वर्षात. खूप यातना दिल्या आहेस तू मला. आता ती एकेक रात्र आठवली तरी अंगावर काटा येतो. तू जवळ नाहीस या विचाराने आयुष्यात एक पोकळी वाटायची. सारं काही सुनं सुनं वाटायचं. पुन्हा ते नव्याने भोगायची माझी अजिबात इच्छा नाही

इट्स ओके! आय कॅन अंडरस्टॅन्ड. सगळी चूक माझी आहे! मी असे नको होते करायला. तुझा थोडा तरी विचार मी करायला हवा होता

पण सारे घडून गेल्यावर बोलून काय उपयोग? म्हणतात ना पुलाखालून बरेच पाणी वाहून गेलेय आतापर्यंत. चार वर्षे हा खूप मोठा काळ असतो ते तुला समजायला हवं

आय नो! अॅन्ड आय अॅक्सेप्ट इट!

एक शेवटचं विचारायचं होतं तूला आदिती, चार वर्षे – मला काहीही न सांगता सोडून गेल्यापासून तो प्रश्न माझ्या डोक्यात घोळतोय

काय? आता एवढा नकार दिलाच आहेस तर अजून जाणून घेण्यात काय अर्थ आहे का?

हो आहे. हा प्रश्न मी खूप वर्षे मनात जपून ठेवलाय. पण त्याचे उत्तर मिळाल्याशिवाय हा चाप्टर कायमचा क्लोज नाही होणार माझ्यासाठी!

ठीकाय, विचार तर मग –

पण एक सांगतो, मला फक्त एका शब्दात उत्तर हवंय! तुला माहित आहे, त्याच त्याच गोष्टी पुन्हा सांगितलेल्या मला अजिबात आवडत नाहीत-

गो अहेड – जे काही विचारायचे आहे ते विचार!

रितेशने वाजवीपेक्षा जास्त वेळ घेतला. त्याला आठवण करून देण्यासाठी पुन्हा तिचाच मेसेज आला

विचारतोयस ना?

हो! मग लग्न रजिस्टर करायचं की धामधुमीत?

समाप्त.

©विजय माने, ठाणे.

लग जा गले # 2

people-2562102_640

एकदिवशी शिमल्याला टूरवर असताना रितेश जेऊन आडवा झाला आणि वॉटसअॅप चॅट उघडले तर आदितीचा मेसेज होता.

हाय, काय करताय?

शिमल्याला आहे सध्या. ऑफिशियल टूर!

वाऊ! आम्हीही हनिमूनला शिमल्यालाच गेलेलो. खूप थंडी असेल ना तिथे?

हो

जेवण झालेय तुमचे?

हो जस्ट. तुम्ही जेवलात?

हो आत्ताच जेवले मी

छोटा काय करतोय?

झोपलाय तो. आज एकटीच आहे घरी. आईबाबाही परत गावी गेलेत. खूप बोअर होत होते

वा! बोअर झाल्यावर आमची आठवण आली का?

नाही तसे नाही, पण खूप दिवस झाले एक गोष्ट तुम्हांला सांगायचीय

कोणती?

छान लिहीता तुम्ही

हे सगळेच सांगतात की. ब्लॉगखालच्या कॉमेंट्सवरून समजते ते

हंऽऽ. खरंय ते! पण मलाही सांगावेसे वाटले

अच्छा. थँक्यू सो मच! बाय द वे तुमच्याही कॉमेंट्स मला खूप आवडतात

हो?

खरं! तुमची कॉमेंट नाही आली की मला चुकल्यासारखे वाटते

पण तुम्हीही प्रत्येक मेसेजला रिप्लाय देता ते ही आवडते मला. वाटलेले खूप आटिट्युड असेल तुमच्यात, पण तसे नाही हे समजल्यावर बरे वाटले.

हंऽऽ कसला आलाय आटिट्युड! एकतर आपले आयुष्य एवढे एवढेसे आणि त्यात उगाच कशाला शत्रु बनवत बसायचे?

ही झाली तुमची थिंकींग! पण मला सांगायचे आहे ते ऐकून तुम्हांला काही वेगळे तर वाटणार नाही ना?

नाही! असे काय बोलणार आहात तुम्ही माझ्याशी?

तुम्ही मला आवडता

हो. ते माहित आहे मला

कसं काय माहित?

तुमच्या मेसेजमध्ये किती कौतूक असतं माझं? ते कळतं त्यावरून

अच्छा? अजून काय असतं?

अजून काय? पण खरं सांगायचं तर आता एक प्रॉब्लेम आहे

कोणता?

माझ्या मोबाईलची बॅटरी लो होत आलीय आणि कधीही मोबाईल बंद होऊ शकतो

काय तुम्ही पण! चार्जर नाही आणलात का?

नाही. सकाळी लवकरचे फ्लाईट आहे म्हणून गडबडीने घरातून निघालो होतो. नेमका चार्जर विसरला

तरी किती परसेंट आहे अजून?

बारा

ठीक आहे चालेल मग. मला जे सांगायचंय ते मी सांगू शकते

अजूनही काही सांगायचंय?

हो

काय?

प्रॉमिस मी, तुम्ही रागावणार नाही किंवा तुम्ही उगाच वेगळा विचार करणार नाही

प्रॉमिस!

बघा हंऽऽ

नाही हो! बोला तुम्ही!

आय लव्ह यू – फ्रॉम द बॉटम ऑफ माय हार्ट!

आदितीचा मेसेज पाहून रितेश हडबडला. वास्तविक घरापासून बाहेर आहे म्हणून त्याने ड्रिंकही केलेले. त्याची नशा मेंदूवर रेंगाळलेली पण तिच्या मेसेजने ती कुठल्याकुठे पळाली. त्याला काय बोलावे ते कळेना. तिच्या मनात त्याच्याबद्दल सॉफ्ट कॉर्नर असावा अशी त्याला शंका होती पण अचानक ती एवढी स्पष्ट बोलेल अशी त्याने कल्पना केली नव्हती. रितेश काहीही रिप्लाय देत नाही हे पाहून पुन्हा तिचाच मेसेज आला.

हॅलो? आहात का तुम्ही?

हो आहे

मग बोला की!

काय बोलणार? दोन पेग घेतले होते. उतरवले तुमच्या मेसेजने

आवडला नाही का?

आय मीन, तसे नाही पण मी आत्ता या क्षणाला हे सारे एक्सपेक्ट नव्हते केले. पण तुम्ही जाम भारी आहात. डायरेक्ट बॉम्ब टाकलात माझ्यावर

हा हा! मग? आता काय कराल?

काही नाही! तुम्ही कोड्यात टाकले मला. खरं सांगू?

काय?

तुम्हीही मला आवडायचा

मग आजपर्यंत का नाही सांगितले?

तुम्ही किती केले तरी एक जबाबदार स्त्री आहात. आणि तुम्हांला असे कसे सांगणार मी? आम्हाला दहादा विचार करायला लागतो तुमच्यासारख्यांशी बोलण्याआधी

मी तुम्हांला किती हिंट दिलेल्या. पण काही म्हणा, तुम्ही या बाबतीत अगदीच मठ्ठ आहात

हो असेन कदाचित. प्रायॉरिटीज वेगळ्या असल्या की आजुबाजूला लक्ष नाही जात

अगदी मोबाईल नंबर मागण्यापासून मलाच करावे लागले

पण मला काय माहित की तुमच्या मनात माझ्याबद्दल अशा फिलिंग्ज आहेत म्हणून!

मग कोणती मुलगी तुम्हांला एवढे डायरेक्ट बोलेल?

पण शेवटी बोललातच ना!

काय करणार? समोरच्याला कळतच नाही तर मी काय करू शकत होते? पण मी ठरवलेले, आज जर तुम्ही काही बोलला नाही तर मात्र तुमचा नंबर मोबाईलमधून डिलीट करून टाकणार आणि पुन्हा तुमच्याशी कधीही नाही बोलणार

अस्सं! मग?

मग काय? आता कशाला ती वेळ येईल?

त्यानंतर दोघांचे वॉट्सअॅपवर रेग्युलर बोलणे सुरु झाले. दोघेही आकंठ प्रेमात बुडालेले. तिचे वय कशाच्याही आड येत नव्हते. ती खूप अरे तूरे कर म्हणून मागे लागलेली पण रितेशला ते अवघड वाटत होते. मग त्याने “सुरवात तुम्ही करा.” असे सांगितल्यावर दोघांचे अहो जाहो एकेरी झाले होते. रोज एकमेकांचा आवाज ऐकल्याशिवाय दोघांनाही चैन पडत नव्हता. रितेशच्या डोक्यात सतत तिचा विचार चाललेला असायचा. सकाळी तिचा गुडमॉर्निंचा मेसेज येत नाही तोपर्यंत तो बेचैन असायचा. दोघांच्यात कोणताही आडपडदा राहिला नव्हता. पण त्यांचे भेटणे मात्र थोडे अवघड झाले होते.

कारण रितेश मुंबईत तर आदिती पुण्यात होती. दोघांकडे नंबर असूनही एकमेकांचा पहिला आवाज ऐकायला त्यांना दोन महिने लागलेले. फोनवर बोलणे चालू झाल्यावर मात्र त्यांचा बॉन्ड चांगलाच जुळला. आदिती खरोखर एक यशस्वी मॅनेजर होती. एका कंपनीच्या पर्चेससारख्या डिपार्टमेंटचे हेड म्हणून काम पाहणे वाटते तितके सोपे नाही. कामाचा एवढा प्रचंड ताण असतानाही ती अगदी शांतपणे त्याच्याशी बोलायची. मितभाषी, स्पष्ट विचार आणि कुठे चुकत असेल तर तू चुकतोयस हे ठामपणे म्हणण्याचा स्वभाव यामुळे रितेशला आदिती आवडायला लागली. एवढी की त्याला तिच्याखेरीज काही सुचेना. सकाळी झोपेतून उठल्यावर पहिली आठवण तिची आणि झोपताना शेवटचीही तिचीच. स्वप्ने तिची आणि डोक्यात संभाषणही तिचेच.

पण तिला अजूनही जाणून घ्यायला हवे होते. शिवाय तिच्या मनात काय आहे, तिच्या कुटुंबाबद्दल काय आहे हे त्याने कधी तपासले नव्हते म्हणून दोघांनीही एक दिवशी भेटायचे ठरवले. अचानक रितेशला एका कस्टमर मिटींगसाठी अनायासे पुण्याला जावे लागले. पण तो पुण्याला येतोय हे त्याने आदितीला मुद्दामच सांगितले नाही. तिच्यासाठी ही अचानकवाली भेट एक मोठे सरप्राईज असणार होते. सकाळसकाळी तिचा मेसेज आला-

गुड मॉर्निंग शोना

गुड मॉर्निंग आदि! काय करतेयस?

ऑफिसला पळतेय! उशिर झालाय!

अच्छा, तू कुठे आहेस?

तुझ्या पुण्यात!

डोन्ट टेल मी!

खरंच!

लगेच तिचा फोन आला!

“वेडा आहेस काय तू? आणि तू पुण्याला येतोयस हे मला का नाही सांगितलंस?”

“अचानक ठरले.”

“अच्छा! तू ना एक नंबरचा डफर आहेस!”

आदितीने डफर बोललेले त्याला खूप आवडायचे.

“काय करणार, एवढे दिवस नुसतेच बोलतोय. इकडे ये म्हणून पुण्याचे लोक बोलवतही नव्हते. म्हटले जाऊया पुण्याला आणि मस्तानीची चवही घेऊन येऊया!”

“हो का? आणखी कशाकशाची चव घ्यायचीय?”

“सध्या तरी मस्तानीचीच आणि मस्तानीच्या मनात मला भेटायचे असेल तर कुठे ते सांगावे म्हणजे आम्ही तिथे येण्याचा प्रयत्न करू.”

“चल आज हाफ डे टाकते. अॅक्च्युली फुलडेच टाकला असता पण आज ऑफिसमध्ये जाणे आवश्यक आहे. काही गोष्टी आहेत ज्या आजच संपवायच्या आहेत. त्या दुपारपर्यंत पूर्ण होतील. मग भेटू आपण. तू एक काम कर, मी तुला पत्ता पाठवते. माझ्या ऑफिसच्या इकडेच ये, तिथून मग जाऊया कुठेतरी.”

“डन देन! सी यू सून!”

तिने पत्ता पाठवून दुपारी दोनपर्यंत पोहोचायला सांगितले. रितेशची एका कस्टमरबरोबर मिटींग होती. तासाभरात ती संपवून तो आदितीने दिलेल्या पत्त्यावर दीडलाच पोहोचला आणि तिला तुझ्या ऑफिसच्या खाली चहाची टपरी आहे तिथे थांबलोय म्हणून त्याने मेसेज केला. पंधरा मिनीटांत ती खाली आली. किती छान दिसत होती. मानेवर रुळणारे मोकळे केस, कोरीव भूवया, काळेभोर आणि पाणीदार डोळे, त्यावर उघडझाप होणार्‍या दाट पापण्या, अगदी धनुष्यालाही लाजवतील असे ओठ ही सर्व सामग्री घेऊन आलेली मुलगी पस्तीस वगैरे वर्षाची आहे हे कुणाला सांगून पटले नसले. शिवाय एका तीन वर्षाच्या मुलाची आई म्हणजे सोडाच! संतूर मम्मीच जणू! थोडीशी गुबगुबीत. पण रितेशला बघताक्षणीच आवडलेली. काहीही म्हणा, फेसबुकचे फोटो आणि खरा माणूस यातले अद्वितीय काय आहे हे भेटल्याशिवाय समजत नाही.

ती पार्किंगमधून कार घेऊन आली आणि रितेशजवळ आल्यावर तिने त्याला दुसर्‍या बाजूने बसायची खूण केली. दरवाजा उघडून तो आत बसला तसा तिचा सुगंध रितेशला वेडा करून गेला. परफ्यूमचे सिलेक्शन खूप वरच्या दर्जाचे होते. कुठे जायचे म्हणून तिने विचारले खरे पण रितेश पुण्यात नवीन असल्याने ते त्याने तिच्यावर सोडले. इथले रस्ते, हॉटेल आणि मेनू तू शोधायचेस असे त्याने सांगून टाकले. तिने एका चांगल्या हॉटेलच्या पार्किंगमध्ये गाडी उभी केली. आत प्रायव्हसी मिळेल अशा ठिकाणी ते जाऊन बसले. दुपार असल्याने तशी वर्दळही फारशी नव्हतीच.

“काय खायचे बोल.”

“तुला आवडेल ते मागव. मी पाहुणा आहे पुण्याचा.”

“ओह आय सी! चल इथे पाष्ता चांगला मिळतो!” म्हणून तिने पाष्त्याची ऑर्डर दिली. मग गप्पांना सुरवात झाली. सहा वर्षापूर्वी तिचे विकासबरोबर लग्न झालेले. इंजिनिअरिंगला दोघेही एकाच कॉलेजमध्ये होते. लव्ह मॅरेज. नंतर तो मर्चंट नेव्हीत जॉईन झाला. लग्नानंतरची दोन वर्षे खूप सुखात गेली. साडेतीन वर्षापूर्वी ड्युटीवर निघताना आदिती प्रेग्नंट आहे ते समजल्यावर “यावेळी लवकर परत येतो.” म्हणून जे गेला ते गेलाच. परत आलाच नाही. फोन नाही की काही नाही. सातआठ महिने वाट पाहिली आणि मग कंपनीने तो मिसींग आहे म्हणून घरी पत्र पाठवले.

घरच्यांनी ‘अनोळख्या मुलीशी लग्न’ या विषयावरून ज्या मुलाला घरातून बाहेर काढले त्या मुलाच्या पश्चात इंश्युरन्सची रक्कम घ्यायला ते एकमेकांशी भांडायला लागले. आदितीची अवस्था खूप विचित्र झालेली. अमेय अजून पोटात होता. एकतर विकास गेलाय हे मानायला मन तयार नव्हते. ज्या माणसाचे शेवटचे दर्शन होत नाही, तो आपल्यातून गेलाय हे कसे मानायचे हा तिचा रास्त प्रश्न होता. त्यात घरच्यांची तिच्या घरी येऊन भांडणे! तरी नशीब आदितीने राहता फ्लॅट स्वत:च्या जीवावर घेतलेला. तिला हे सारे नवीन होते.

शेवटी तिने तुमचा मुलगा आहे, तुम्ही पैसे घ्या, मला त्यातले काहीही नको म्हणून स्पष्ट सांगितले. घरचे पैसा आणि प्रॉपर्टीसाठी कोणत्या थराला जाऊ शकतील याची तिला पुरेपूर जाणीव होती आणि म्हणूनच तिने एकटे का असेना -सर्वांपासून लांब रहाणे पसंत केले होते. पुन्हा सासरच्या माणसांत जाऊन मिसळणे तिच्या स्वभावात नव्हते. एवढ्या मोठ्या पुण्यात एकटी मुलगी रहाते हे नवीन नसले तरी आईबाबांना काळजी होतीच की! बाबा नोकरी करायचे त्यावेळी शक्य नव्हते पण रिटायर झाल्यावर मात्र अधूनमधून आईला घेऊन दहा पंधरा दिवस आदितीकडे रहायला यायचे.

पण खर्‍या अर्थाने विकास गेला तेव्हापासून आदिती एकटी पडली. डिलीव्हरीच्या वेळीही सासरचे कुणी आले नाही. नातवाच्या पायगुणाने मुलगा गेला म्हणून घरचे त्या दोघांवर रुसलेले. त्यांच्याबरोबरचे संबंध पूर्ण तोडलेले. पायगुणाचे नुसतेच कारण. खरी गोष्ट तर प्रापर्टीची! तीही तिने देऊन टाकलेली. मग जबाबदार्‍या घ्यायला कोण कशाला येईल? सारे बाळंतपण तिच्या आईबाबांनीच केले. अमू छोटा होता त्यावेळी खूप त्रास व्हायचा. तिसर्‍या महिन्यापासून त्याला बाजूला करून तिने ऑफिस जॉईन केले. तिची आई येऊन बरोबर राहिली. अमू चांगला दोन वर्षाचा होईपर्यंत तिच्याजवळ होती. ती परत गावी गेल्यावर छोट्या अमूला डे केअरमध्ये ठेऊन तिला नोकरी सांभाळावी लागली. अगदी आताही ती ऑफिसला जाताना त्याला डे केअरला सोडून जायची आणि घरी परतताना आईविना दिवसभर बसून थकलेला तो चिमुकला जीव तिच्यासोबत यायचा.

इंजिनियरिंग होऊन चांगला जॉब मिळाल्याने तो सोडण्याचा प्रश्नच नव्हता. शिवाय स्वत:च्या पायावर उभा रहाण्यासाठी तेच एकमेव साधन होते. आणि जॉब सोडून ती करणार तर काय होती? अमूला चांगली सवय लागावी म्हणून घरात मुद्दाम टीव्ही घेतला नव्हता. तास न् तास टीव्ही पहाण्यापेक्षा आवडत्या पुस्तकात डोके घालून बसणे ती पसंत करायची. अगदी याच तिच्या छंदामुळे तिची रितेशशी ओळख झालेली. शिवाय माहेर मुंबई असल्याने तो लिहीत असलेल्या ‘रेशीमगाठी’तील मुंबईचा ओढा हा पहिल्यापासूनचाच. खूप सारे बोलताना ती मधूनच भावूक व्हायची आणि तिच्या डोळ्यांत पाणी तरळलेले दिसायचे. शेवटी सारे सांगून झाल्यावर ती वर्तमानात आली.

“काय मी पण सारे माझेच सांगत बसलीये. बोअर तर नाहीस ना झाला?”

“नाही गं. खूप सोसलयंस तू. ग्रेट आहेस यार!”

“कसलं आलंय ग्रेट! परिस्थितीचे चटके सोसले की तेवढा ग्रेटनेस येतोच. आणि स्त्रियांना तर येतोच येतो. ते सोड, तुझे ऑफिस काय म्हणतेय?”

“ठीक चाललेय.”

“मी आता कॅनडा आणि ऑस्ट्रेलियासाठी ट्राय करतेय.”

“म्हणजे?”

“चार पाच वर्षे जाऊन यायचे. मग एखादा जॉब पहायचा इथे. साधा असला तरी चालेल. पण थोडे जास्त पैसे कमवायचे म्हणजे चारपाच वर्षे बाहेर गेल्यावाचून गत्यंतर नाही.”

ते ऐकून रितेश अडखळला पण काही बोलला नाही. पाष्त्यानंतरची कॉफी संपवण्यात मग्न आहे हे नाटक करण्याचा तो प्रयत्न करत होता. रितेश पुण्यातला पाहुणा म्हणून आलेले बिलही तिनेच भागवले. मुंबईत भेटल्यावर तू खर्च कर असे म्हणताना तिने गंमत म्हणून जो उजवा डोळा मारला त्याने रितेशच्या काळजात फुलपाखरे उडाली. घरी जाताना तिने अमूला डे केअरमधून घेतले. पण कारमध्ये आधीच बसलेल्या रितेशला पाहून त्याने लगेच हा कोण असे तुसडेपणाने स्पष्ट विचारून पुणेकर असल्याचे सिद्ध केले. मग तिने हा माझा ऑफिसमधला फ्रेंड आहे असे सांगून त्याला गप्प बसवला. तो मधून मधून तिला हा तुझा फ्रेंड आपल्याबरोबर का येतोय वगैरे प्रश्न विचारत होता आणि ती त्याच्या बालबुद्धीला पटतील अशी उत्तरे देत होती.

स्वारगेटजवळ आल्यावर रितेश तिथे उतरून मुंबईची बस पकडण्याच्या विचारात होता पण ती म्हणाली, “प्लीज, चल ना घरी.”

“आर यू शुअर? यू वोन्ट बी हॅविंग एनी इश्यूज?”

“नाही रे चल!”

तिचे आईबाबा सध्या पुण्यात नाहीत एवढी माहिती तिने सांगितली होती. पण अमू बरोबर असल्याने रितेशला शंका येणे साहजिक होते. शिवाय एकट्या आणि स्वतंत्र रहाणार्‍या स्त्रियांबद्दल ती कोणत्या वळणाची आहे या गोष्टींबद्दल सोसायटीमधल्या लोकांचे बरेच निकष असतात. आदितीबद्दल लोकांनी काही वेडेवाकडे बोललेले रितेशला अजिबात आवडले नसते म्हणून तिला मान खाली घालायला लावेल अशा कोणत्याही गोष्टीपासून त्याला दूर रहायचे होते.

“एरव्ही त्याला मी लेट पिक करते पण आज हाफ डे घेतलाय म्हणून आताच घेतले. नाहीतर मला पुन्हा इकडे यायला लागले असते.”

“नक्की ना?”

“हो रे बाबा. आणि असाही तो दुपारी झोपतो. गेल्यागेल्या झोपेल तो. आपल्याला निवांतपणे गप्पाही मारता येतील.”

तिची बिल्डिंग आली. गाडी पार्क करून खांद्यावरची पर्स सांभाळत झोपेत असणार्‍या अमूला कडेवर घेऊन वर जाताना तिची तारांबळ होत होती. अमूला घ्यायचे रितेशच्या डोक्यात आलेले पण तो त्याच्याकडे येणे शक्य नव्हते. म्हणून निमूटपणे तिच्यामागून जाण्याशिवाय रितेशकडे दुसरा पर्याय नव्हता.

पाचव्या मजल्यावर पोहोचताच तिने लॅचने दरवाजा उघडला, अमू तिच्या खांद्यावर मान टाकून झोपला होता. त्याची झोपमोड होऊ नये म्हणून तिने त्याला हळूच नेऊन सोफ्यावर बसवला आणि रितेशला आत यायला सांगितले. रितेश शूज काढून थोडासा बिचकतच आत गेला. हॉल बर्‍यापैकी आवरलेला होता. फक्त अमूची खेळणी मात्र सगळीकडे पसरलेली होती. अमूला तसाच सोफ्यावर बसवून आदितीने सारा हॉल आवरला.

“अरे हा खूप पसारा करतो एकटा असला तरीही. आणि आवरतही नाही, सारे मलाच आवरावे लागते.”

“इट्स ओके. मुलं म्हटलं की असणारच हे.”

अमू मात्र डोळ्यांतली झोप उडाल्यासारखा रितेशच्या हालचाली निरखत बसला होता आणि त्यामुळे रितेश कमालीचा नर्व्हस झालेला. अमूला त्याने स्माईल देऊन पाहिले मात्र अमू हसायच्या मूडमध्ये नव्हता. आदितीचे आईबाबा घरी नसले तरी त्याला अमू असण्याची भीती वाटत होती. तिच्या आईबाबांना आपल्याबद्दल कोण घरी आला होता म्हणून सांगेल ही चिंता त्याला लागून राहिलेली. आदितीने अमूला झोपायला चल म्हणून सांगून पाहिले पण तो काही केल्या मानायला तयार नव्हता. त्याला हॉलमध्ये सोफ्यावरच बसायचे होते.

मग आदितीने त्यांच्यासाठी कॉफी बनवली. गप्पा मारत कॉफी संपली. त्या कॉफीची चव, समोर बसलेल्या आदितीची नशा, फॅनच्या वार्‍याने उडणारे तिचे केस आणि त्याच लयीत हलणारा तिचा स्कर्ट या गोष्टींनी रितेश धुंद झालेला. आदितीला ते सारे समजत होते.

“चल मी तुला आमचे घर दाखवते.” म्हणून तिने रितेशला किचनमध्ये बोलावले पण रितेशआधी अमू त्याची कार घेऊन आधीच किचनमध्ये घुसला. हॉल, किचन, मास्टर बेडरुम, अमूची खोली सगळे दाखवून झाले पण अमू दोघांना एकत्र येऊ देत नव्हता. जिथे तिथे खेळणी घेऊन त्यांच्यापुढे असायचा. आदितीने त्याला चुकवायचा खूप प्रयत्न केला पण तो यशस्वी झाला नाही.

बराच वेळ घरी बसल्याने अमू आणि रितेशची थोडीशी गट्टी जमली आणि हळुहळू दोघे बोलू लागले. जसा तो बोलायला लागता तसे रितेशने त्याला खेळण्याबद्दल “हे काय आहे? हे असे का असते?” असे विचारून खेळण्यांबद्दलचे आपले अज्ञान प्रकट करत आपलेसे केले आणि मग मात्र दोघे चांगले दोस्त झाले. निघताना तर अमू तिला तुझ्या या फ्रेंडला आपल्या घरी ठेऊन घेऊया असे म्हणाला आणि ती ही त्यावर चकित झाली.

शेवटी रितेशला सोडायला ते दोघेही खाली आले. त्याने दोघांनाही बायवाय केला. पहिल्याच भेटीत ती रितेशला प्रचंड आवडली होती पण पुढे काय हा त्याच्यासमोर प्रश्न होता. त्याने स्वारगेटपर्यंत कॅब बूक केली. तो कॅबमध्ये बसला आणि आदितीचा कॉल आला. ती नेहमीप्रमाणेच बोलत होती. आता जणू काही ते भेटलेच नव्हते. कितीही बोलले तरी दोघांमधली ओढ मात्र कमी होत नव्हती.

“शोना एक विचारू?”

“विचार ना.”

“अमूचा राग तर नाही ना आला तुला?”

“का?”

“म्हणजे त्याची अडचण वाटली असेल ना तुला?”

“नाही गं! असे काही नाही.”

“मला वाटली म्हणून मी तुला विचारले. अॅक्च्युली मला तुला किस करायचे होते पण चान्स गेला यार. अमू झोपला असता तर ते करता आले असते.”

“असूदे. पुन्हा कधीतरी.”

“तू एवढा कूल कसा काय असू शकतोस यार?”

रात्री घरी पोहोचल्यावर रितेश मेसेज करतो म्हणालेला पण घरी पोहोचूनही त्याने मेसेज केला नाही. दुपारचा आदितीचा प्लान ऐकल्यापासून थोड्या दिवसांत काही झाले तरी ती आपल्याला सोडून जाणार आहे असे एक मन म्हणत होते. आपण जर तिच्यात गुंतलो तर पुन्हा त्यातून बाहेर पडणे फार मुश्किल होईल अशा विचारात असतानाच तिचा मेसेज आला-

हे, अजून पोहोचला नाहीस तू?

हो केव्हाच पोहोचलोय

मग मेसेज का नाहीस केला?

विसरूनच गेलो गडबडीत

वास्तविक त्याने मुद्दाम मेसेज केला नव्हता.

मी तूला खूप मिस करतीये

हो माहित आहे. पण एवढेही गुंतायला नको आपण एकमेकांत आता. दोघांच्याही दृष्टीने बरं नाही ते

का?

खरं सांगू? मी खूप हळवा आहे. आणि तू ज्यावेळी बोललीस ना की तू कॅनडा आणि ऑस्ट्रेलिसाठी ट्राय करते आहेस त्यावेळी मला खूप कसेतरी वाटले. आय कान्ट टेल यू! आय मीन सर्वांसाठी करिअर महत्वाचे आहे आणि तू जायलाही हवेस पण आता तुझी एवढी सवय झाली आहे की मन मानायला तयार नाही होत

मग नको का जायला मी?

माझे ऐकशील?

सांगून तर बघ

नकोस ना जाऊ मग. एक चांगले आयुष्य जगायला लागतात तेवढे पैसे आहेत ना, मग जास्तीचा अट्टाहास कशासाठी?

बरं नाही जाणार

वेडी आहेस का तू?

का?

मी सांगितले म्हणून नाहीस जाणार?

मग तूला नाही आवडणार तर नाही जाणार

एक विचारू तुला?

हो विचार ना

आपले रिलेशनशिप तुझ्यासाठी काय आहे?

सर्व काही! अजून काही ऐकायचंय तुला?

नाही! थँक्यू सो मच बार्बी!!


 

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

एकच प्याला अन् लोच्या झाला

Ekch Pyala

ऑफिसची पार्टी होती म्हणून मी मित्रांसोबत बारमध्ये गेलो होतो. तसा मी घेणार्‍यातला नाही पण आपण नसल्याने कुणाचा हिरमोड होत असेल तर मी त्यांच्याबरोबर जातो आणि त्यांना सोबत करतो. ते पितात आणि मी त्यांची चढलेली पहात बसतो. तशाच भावनेने त्यांच्याबरोबर गेलो. आत पाऊल टाकतो तर काय, टिपीकल बारमध्ये असतो तसा काळाकुट्ट अंधार होता. जागोजागी देवापुढे लावतो तसले छोटे बल्ब लावलेले दिसत होते. पण एकंदरीत सगळ्याच बारमध्ये लोडशेडिंग झाल्यासारखे असते. लख्ख दिवे लावले तर पटकन लोक ओळखू येतील आणि शेवटी त्याचा धंद्यावर विपरीत परिणाम होईल ही भीती असावी.
आमचे चौघेजण आधीच तिथे जाऊन बसले होते आणि आम्ही दोघे पाठीमागून गेलो. मी आमच्या भिडूंना शोधत होतो. एकतर तिथे मोठाले आरसे लावल्यामुळे गर्दी झाल्यासारखी वाटत होती. ज्याठिकाणी जाणे उचित नसते त्याठिकाणी गेल्यावर सगळे लोक आपल्याकडे पहातात असा माझा एक अनुभव आहे. जाऊन बसतोय की नाही इतक्यात “काय पाहिजे?” म्हणून वेटर आला.
“दोन किंगफिशर स्ट्राँग, एक स्मर्नऑफ और एक ब्लेंडर्स प्राईड.”
“और कोल्ड्रींक में क्या साब?”
“सोडा और स्प्राईट.”
थोडया वेळाने साहित्य आले. सोबत चणे, शिजवलेले शेंगदाणे आणि पापडही आले. बाटल्या फुटल्या, पेग तयार होऊ लागले. दिन्याने एक ग्लास भरून माझ्यासमोर ठेवला “हा तू घे.”
“मी कधी घेतो का?”
“मग कशाला आला आहेस?” एरव्ही हा मऊ असतो पण आमच्या आधी इथे येऊन ह्याने दोन पेग मारले होते म्हणून ही भाषा. उतरली की पुन्हा मऊ!
“तू बोलवलंयस म्हणून.”
“आम्ही पिण्यासाठीच बोलावलंय.”
“मग प्या की तुम्ही.”
माझे उत्तर दुर्लक्ष करून त्याने प्रतिप्रश्न केला, “पण काय रे, तू एकदा बियर पिला आहेस ना?”
“हो.”
“कधी?”
“एकोणिसशे नव्व्यानवच्या एकतीस डिसेंबरला.”
“मग आत्ता पण घे की.”
“नको रे. चवच नसते त्याला.”
“चवीला काय करायचंय?”
“चवीला काय करायचंय? अरे बाबा बियर ही मधासारखी गोड असते अशी माझी कित्येक वर्षे समजूत होती. एकतीस डिसेंबर नव्व्यानवला ती फोल ठरली. पहिला घोट घेतला ते केवळ समोर दुसरा माणूस बसला होता त्यामुळे घशात घालावा लागला. नाहीतर अक्षरश: त्याच्यावर फवारणी झाली असती.”
तेेवढयात दिन्या म्हणाला, “घे रे मी नाही कुणाला सांगणार.”
“अरे मला खरंच प्यायची नाही.”
“मला लाजू नकोस.”
“तुला लाजायला तू कोण?”
“चल जाऊदे. प्यायलादेखील दम लागतो दम.”
त्याने सर्वांसमोर खुले चॅलेंज केल्यावर मला राग आला. पेय या गोष्टीचा मी मध्यंतरी थोडा अभ्यास करायचा प्रयत्न केला होता. व्होडका या पेयाचा शक्यतो वास येत नाही हे एका सर्वेक्षणात वाचल्याचे माझ्या लक्षात होते. दिन्याची आज जिरवायचीच म्हणून समोरचा भरलेला पारदर्शी ग्लास उचलला आणि लिंबुसरबतासारखा एका दमात रिकामा केला. भूत दिसल्यासारखा दिन्या माझ्याकडे बघायला लागला.
“अरे, व्होडका होता तो.”
“महिताय रे. दुसरा पेग बनव.”
मी बेफिकीरीने बोलून गेलो. आता ह्याला नीट घरी नेऊन सोडायला हवं हे त्यानं निश्चित केले असावे. व्होडका मस्त असतो. इतका की, मलाही पटत नव्हते, अर्धी बाटली मी एकट्याने संपवली. पार्टी आणि माझा आक्रमकपणा पाहून मला सगळे बॅचलर असणार्‍या आणि ऑफिसच्या कॉलनीत रहाणार्‍या मित्राच्याच घरी झोप म्हणत होते. पण मी पडलो कुटुंबवत्सल माणूस! दिन्या काय असाच आहे. त्याच्या लग्नाचा पत्ता नाही त्यामुळे इकडेतिकडे हुंदडत असतो आणि सावंताला फुकटात मिळाली की कुठेही पडतो. आम्ही पडलो हरिश्चंद्राच्या वंशातले!
मी घरी जाणार म्हटल्यावर त्यांनी मला घाबरवायला सुरवात केली. तोंडाचा वास वगैरे येईल म्हणून सांगायला लागले. मी दिन्या आणि सावंताच्या तोंडावर फुंकून तोंडाला व्होडक्याचा सुवास येत नाही हे कन्फर्म केले आणि मग घरी जायला निघालो. चालचलनात काहीही फरक जाणवला नाही. नीट चालत स्टेशवर गेलो.
लोकल पकडून द्यायला दिन्या सोबत आला होता पण त्याची काहीही मदत न घेता आलेली ट्रेन पकडली. काहीच गर्दी नव्हती. म्हणजे उभा रहायला जागा मिळाली. लोकलने स्टेशन सोडले, मी ही दोन सीटमध्ये जी रिकामी जागा असते तिथे सेट झालो. एकाने मला नमस्कार केला. आता हा कोण ओळखीचा म्हणून मी विचार करू लागलो तेवढ्यात त्याने दुसर्‍यांदा नमस्कार केला. अशावेळी कोडगेपणा बरा दिसणार नाही म्हणून प्यायलेलो असूनही मी ही त्याला हात जोडून नमस्कार केला तर तो विचित्र नजरेने माझ्याकडे बघायला लागला. नंतर काय झाले कुणास ठाऊक, सगळ्यांनीच मला नमस्कार केले. मी माझ्या डोक्यावर ऋषीमुनींप्रमाणे जटा वगैरे तयार झाल्या आहेत की काय ते तपासले. तसे काहीच नव्हते. तेवढ्यात लोकल थांबल्याचा फायदा घेऊन माझ्या मागे कोण महापुरुष आहे काय ते मी वळून पाहिले त्यावेळी मला खिडकीतून मंदिर दिसले. एवढा छोटासा घोटाळा सोडला तर बाकी काही विषेश झाले नाही.
स्टेशनवर उतरून रिक्षा करून घरी गेलो. तो ही भला माणूस निघाला. त्याने तर सोसायटीच्या गेटलाच रिक्षा आणून लावली. यायला बराच उशिर झाला होता. हिला फोनवरून पार्टीत आहे, जेवणासाठी वाट पाहू नकोस म्हणून सांगितले होते. रिक्षातून उतरलो आणि बिल्डिंगला लिफ्ट नसल्याने पायर्‍या चढायला सुरवात केली. एकापाठोपाठ तीन मजले गेले. खूप गरम होत होते.
पायर्‍या चढत घामाघुम होऊन धाप लागलेली. एकदाचा घराच्या दरवाजासमोर आलो आणि दरवाजावरची बेल वाजवली. आतून काहीही रिस्पॉन्स नाही. तेवढ्यात खूप गरम होतंय म्हणून मी शर्टाची बटने काढायला सुरवात केली. पुन्हा बेल वाजवल्यावर मात्र हिने दरवाजा उघडला. माझी शर्टाची सगळी बटने काढून झाली होती आणि मोकळा शर्ट ब्लेझरसारखा अंगात लोंबत होता. रात्रीचे बरेच वाजले होते, त्यामुळे कुठली वहिनी बाहेर येण्याचा संभव नव्हता म्हणून मी शर्टाची बटने काढण्याचे धाडस केले होते. त्यात अजून तोंडाचा वास नको म्हणून सुगंधी सुपारी खाल्ली होती. मला तसा उघडा बघितल्यावर बायको दचकलीच. मला घरात यायला रस्ता देऊन ती विस्फारलेल्या नजरेने माझ्याकडेच बघत उभी राहिली.
मी घरात आल्यावर गळ्यातली बॅग बाजूला ठेवली आणि बूट काढायला सोफ्यात बसलो. ती संशयाने माझी बॉडी लँगवेज स्टडी करत होती. मी शांतपणे बूट काढून बाजूला सरकवले आणि पहिला प्रश्न आला, “काय, घेऊन आला काय तुम्ही पण?”
“हो. एक पेग घेतला आहे.” प्यायलो असलो तरी माझ्यातला हरिश्चंद्र जागाच होता.
पण तिला पटले नाही. पिणार्‍यासारखा बोलण्याचा तोल सुटणे, अंगाला झोले देत चालणे, तोंडाची एक विशिष्ट हालचाल होणे, उगाचच हसणे यातले काहीही झाले नाही. मी शर्टाची बटने तर काढलीच होती, मग ब्लेझरसारखा तो शर्ट अंगातून काढला आणि हातपाय धुवायला गेलो. ही लगेच माझ्यामागे बाथरुमपर्यत आली.
“तुम्ही खरंच पिऊन आला आहात?”
“ओळखतही नाही ना? नुसता एकच पेग घेतला आहे.”
“खरं सांगा.”
“हो गं.” मी कूल डुडसारखा हसत म्हणालो. माझे डोळे कदाचित लाल झाले असावेत. तिने अचानक रडायलाच सुरवात केली.
“मी तुमच्याकडून ही अपेक्षा केली नव्हती.”
“कसली?” माहित असूनही संवाद चालू ठेवावा म्हणून मी विचारले.
बायकोच्या डोळयांतून पाण्याच्या धारा वाहू लागल्यावर मला गोंधळल्यासारखे झाले. लग्न झाल्यावर निरोपाचा गदारोळ झाला होता त्यानंतर बायकोला रडताना मी कधी पाहिलीच नव्हती. चिडलीच तर ती माझ्याशी बोलायची नाही पण असा अवतार मी पहिल्यांदाच बघत होतो. तशा परिस्थितीतही मला मौज वाटली.
साडीच्या पदराने डोळे पूसत तिने पुढे सुरवात केली, “मी काय विचार करून तुमच्याशी लग्न केले होते. तुम्ही असे असाल जर माहित असते तर एखाद्या दारु पिणार्‍या पोलिसाशीच लग्न केले असते.” बायको कधी कधी फ्रस्टेट झाली की पोलिस नवरा केला असता अशी सांगते. मला वैताग द्यायला लागली की तिला पोलिस नवराच पाहिजे होता असे माझ्याही मनात येते. पण प्रसंगाच्या गांभीर्याने मी गोंधळून गेलो. कधी नाही ते पिलो होतो. पण हिच्या डोके खाण्याने त्याचा काही एक फरक जाणवत नव्हता. तिच्या या इमोशनल ड्राम्याने माझी झटक्यात उतरली.
मागच्या आठवडयात मला खोकला झाला होता (हा एक लेकाचा कधी कधी होतो). बर्‍याच डॉक्टरांचा इलाज चालेना म्हणून आमच्या कामवालीने साहेबांना ब्रॅन्डी द्या म्हणून उपाय सांगितला होता. बायकोला पटत होते पण साहेबांना एकदा दिली की चटक लागेल म्हणून तिने दोन दिवस तसाच खोकला बरा होतो का याची वाट पाहिली. पण तो काही बरा होण्याचे लक्षण दिसेना. मग शेवटी नाईलाज म्हणून हिने मला सांगितले, “त्या कोपर्‍यावरच्या दुकानातून बॅ्रन्डीची बाटली घेऊन या.”
मी खूश होऊन विचारले, “बरं. कधी आणू?”
“आज नको काही. उद्या आणा. आणि ब्रॅन्डीच घेऊन या. दुसरी आणली तर बघा. मला माहित आहे ती कशी असते ती.”
“मी ऑफिसला गेल्यावर तू घरी काय पित बीत असतेस काय?”
“जिभेला काही हाड आहे का तुमच्या?”
“मग तुला काय ठाऊक गं ब्रॅन्डी कशी असते ती?”
“मला मावशीने सांगितले आहे त्या बाटलीला जाळी असते म्हणून.” मला त्या मावशीचा भयंकर राग आला. बर्‍याचजणांनी व्होडका चांगला असतो असे सांगितले होते. त्यामुळे मी एखादा व्होडका आणावा असा विचार करत होतो पण ह्या मावशीने सगळं सांगून ठेवलं होतं.

ती ब्रॅन्डीची न संपलेली बाटली घरातच होती. मी पिऊन आल्याचे हिला अजिबात आवडले नाही. मग मलाही काहीतरी धडा शिकवावा म्हणून ती म्हणाली, “थांबा मी पण पिते.” असे म्हणून तिने त्या ब्रॅन्डीच्या बाटलीला हात घातला आणि एका ग्लासात ती ओतून घेतली. वेडीच आहे! खोकला झाला त्यावेळी ब्रॅन्डीचा संबंध आला होता त्यावरून सांगतो, मला त्या ब्रन्डीत पाणी मिसळूनही एवढी बकवास लागत होती आणि ती तर नुसतीच नीट ब्रन्डी कोकम सरबतासारखी प्यायला निघालेली!
तिच्या हातातून हिसकावून घेऊन मी तो ग्लास बेसिनमध्ये ओतून दिला आणि घाबरून सगळी बाटलीही डस्टबिनमध्ये फेकून दिली. तिची आणि माझी भांडणे बघून बंडया आणि मनी रडायला लागली. रोज आम्ही असे भांडत नव्हतो आणि आज अचानक आपल्या पप्पांना काय झाले ते त्या बिचार्‍यांना कळेना. हिने पुन्हा ड्रामा सुरु केला.
“तुमच्याशी लग्न करून मी फसले.”
“अगं, आज पहिल्यांदा प्यायलो आहे. पुन्हा नाही पिणार.”
“पण आतादेखील का प्यायला ते सांगा. आपल्यामागे बायका पोरं आहेत हे पिताना नाही का लक्षात आलं?”
मी गप्प बसलो. चूक असल्यावर ते आपोआपच होतं. म्हणजे मान खाली जाते आणि शरीर हालचाल करायचं विसरून जातं.
हिला अचानक काय झालं होतं, कळत नव्हतं. तिचं सुरुच होतं, “ग्लास हातात घेतल्यावर त्यात माझा आणि या पोरांचे चेहरे दिसले नाहीत का तुम्हांला?”
ती काहीही विचारत होती. मला खरं म्हणजे त्यावेळी त्यांचा चेहरा दिसला नव्हता पण ती असं म्हणाल्यावर मी मनातल्या मनात चित्र तयार करून पाहिले. ग्लासात तिचा, बंडया आणि मनीचाही चेहरा दिसल्यावर पुन्हा मौज वाटली.
“आणि येताना कसे आलात?”
“टे्रनने.”
“ते माहित आहे हो. बसस्टॉपवरून कसे आलात? डुलत नाहीत आला ना?”
“नाही गं. च्यायला मी काय एवढा पिलो नाही डुलत यायला.”
“कुणी पाहिलं नाही ना तुम्हांला? नाहीतर सगळे बोलायचे ह्या बाईचा नवरा पिऊन आलेला म्हणून. सोसायटीत तुम्हांला नाही, पण आम्हांला ओळखतात. हे जातात सकाळी ऑफिसला, दिवसभर आम्हांला रहायचं असतं इथं.”
आणि त्याच वेळी मी ठरवले, पुन्हा कधीही, अगदी कधीही… घेतली तर चुकूनही घरी यायचे नाही.
पुन्हा कधीही प्यायचे नाही या बोलीवर पोरांच्या शपथा घेऊन वाद मिटला आणि पाचच मिनीटांत मी घोरायला लागलो.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

एक रात, MSEB के साथ!

MSEB

लोकांच्या शनिवारच्या रात्री कशा असतात? आहाहा…एकतर उद्या सुट्टी आहे या विचारानेच धुंदी चढलेली असते. त्या फिलींगची सुरवात ऑफिसमधून निघाल्या निघाल्याच होते. वास्तविक शनिवारचा सेकंड हाफदेखील तसा वाईट नसतो. काही सुखी लोकांना तर शनिवारीच सुट्टी असते. हे यांचे पूर्वजन्मीचे पुण्यच होय. त्यांना शनिवार रात्रीचा काही फरक पडत नाही. त्यांच्यासाठी शुक्रवार वीकेंड.
मग कधी नव्हे तो एखादा पेग घेतला, टीव्ही बघत बसला, जेवण वगैरे आटोपल्यावर थंडगार एसीत …जाऊदे कशाला उगाच लोकांच्या खाजगी तपशिलात शिरा, पण एकंदरीत शनिवारची संध्याकाळ आणि रात्र मदहोश असते. आमचीही कधीकाळी असायची. पण एमएसईबीच्या कारनाम्यांनी हल्ली ती खराब व्हायला लागली आहे.
पोरांच्या शाळेला उन्हाळ्याची सुट्टी असल्याने बायको माहेरी होती. खूप दिवसांनी एक चांगले पुस्तक हातात आले होते. एका कथेच्या महत्वाच्या वळणावर आलो होतो आणि अचानक लाईट गेली. मोबाईममध्ये पाहिले, रात्रीचे साडेबारा वाजले होते. शनिवारी रात्री साडेबाराचे टाईम म्हणजे मुंबईकरांसाठी नॉर्मल असते.
दरवाजा उघडून पाहिले तर जिन्यातली लाईट होती. आमच्याबरोबर बाजूचीही लाईट गेलेली म्हणून ते ही लोक बाहेर जमले होते. खालच्या मजल्यावरची लाईट जशीच्या तशी चालू होती. म्हणजे ऐनवेळी जाणार्‍या लाईटची अशी व्यवस्था आमच्याच वाट्याला आली होती. पहिल्यांदा वॉचमनला फोन केला आणि आमच्या मीटरच्या जागी दिवाळी वगैरे चालू आहे काय ते विचारले. गेल्या पंधरा दिवसांत तिथे तीनवेळा फटाके फुटले होते. फक्त आमच्याच मजल्यावरची लाईट जात होती. शेवटी थोड्याशा कारणावरून पेट घेणारा ज्वालाग्रही पार्ट बदलण्यात आला होता असे मला समजले होते.
वॉचमनने मीटरजवळ काहीही झालेले नसून सोसायटीच्या आवारात असलेल्या ट्रान्सफॉर्मरकडे केबल जळत असल्याचे सांगितले. तो भाग एमएसईबीच्या अखत्यारीत येत असल्याने तिथे अतिशहाणपणा करून उपयोग नव्हता. एमएसईबीला फोन केला. बिझी आला. सतत अर्धा तास व्यर्थ फोन करत होतो. तो लेकाचा वायरमन एवढ्या रात्री अर्धा तास कुणाशी बोलत होता कळायला मार्ग नव्हता. एकदाचा फोन लागला पण तो उचलला जाईना. लगेच उचलेल तर एमएसईबी कसली? रात्रपाळीत शटडाऊनवर काम करायला त्यांच्या ऑफिसमध्ये तिघेचौघे असतात, ही आगाऊ माहिती आमच्याकडे होती. चौथ्या मजल्यावरून खाली आलो तर शेवटच्या मजल्यावरची जी एक फेज गेली होती, त्या घरातले बहुतेकजण खाली उतरलेले. नुसता खाली उतरून उपयोग नव्हता तर त्यांच्या ऑफिसमध्ये जाऊन कुणालातरी घेऊन येऊया म्हणून मी आणि माझा एक मित्र गाडीवरून निघालो.
ऑफिसमध्ये गेलो तर ऑफिस बंद! बाजूलाच उभा असणार्‍या एका वॉचमनला विचारले तर, “ऑफिस इधरसे शिफ्ट हो गया है.” ही नवीन माहिती मिळाली.
“किधर?”
मग त्यानेही नवीन जागेच्या खाणाखुणा सांगितल्या आणि आम्ही कधीही न पाहिलेले नवीन ऑफिस आणि त्यात बसलेल्या वायरमनच्या शोधात निघालो. त्याने सांगितलेल्या ठिकाणी गेलो, सुनसान जागा होती. भरपूर सगळी कुत्री मेल्यासारखी पडली होती. आम्ही पत्ता विचारायला कोण माणूस दिसतोय का ते शोधू लागलो. इतक्यात एक रिक्षा आली आणि त्यातून एकजण उतरला. त्याला पत्ता विचारल्यावर त्याने अजून थोड्या जास्त सुनसान जागेवर जा म्हणून सांगितले. तिथेही जाऊन पाहिले पण एमएसईबीचा काहीही मागमूस नव्हता. खाली उतरून कुठे बोर्ड वगैरे दिसतोय का ते पहात होतो. एकतर घरातून चित्रविचित्र बरमुड्यावरच बाहेर पडल्याने तिथल्या कुत्र्यांना आमच्यात हळुहळू इंटरेस्ट यायला लागला होता. मघापासून निपचित पडून असणारी कुत्री आळोखेपिळोखे देत अंगातला आळस झटकून आमच्याकडे सरकताहेत हे लक्षात आल्यावर आम्ही तिथून लागलीच काढता पाय घेतला.
परत येत असताना गेटच्या सावलीत काळ्या रंगाचा ड्रेस घालून बसलेला एक वॉचमन दिसला. त्याला विचारल्यावर हेच एमएसईबीचे ऑफिस म्हणून त्याने आम्हांला आनंदाचा धक्का दिला. विद्युत बोर्डाने कर्मचार्‍यांबरोबर ह्यालाही चांगलाच ट्रेन केला होता. कोण माणसे येतील म्हणून बाहेरचा मोठा बल्ब बंद करून काळ्या ड्रेसात लेकाचा सावलीत बसला होता!
“ऑफिस में अभी कोई है की नही?”
त्याने उत्तर देण्याऐवजी आम्हांला वरपासून खालीपर्यंत न्ह्याळले आणि जीवावर आल्यासारखे उत्तर दिले, “सबलोग साईट पे गया है.”
“कौनसे साईट पे?”
“पता नही.” फुल ट्रेनिंग झालेला हा माणूस असावा.
“नंबर है क्या उनका?”
मग त्याने अतिकष्टाने खिशातले एक व्हिजीटींग कार्ड काढले आणि “इसके उपर एक नंबर दिया है वो देखो.” म्हणून सांगितले. नंबर तोच होता ज्याला मी कॉल करून थकलो होतो आणि अर्धा तास तो उचलला गेला नव्हता.
“दुसरा कोई नंबर नही है?”
“पिछे एक लिखा है, वो रिक्षावाले का है.”
“रिक्षावाले का नंबर लेके क्या करें?”
“वो वायरमन लोग यही रिक्षा से घुमते है.”
मग तो वायरमन सोडून रिक्षावाल्याचा नंबर लावायच्या नादाला लागलो. लागल्यावर चुकून त्याने उचललाही. मग त्याला आमच्या सोसायटीचे नाव सांगून सगळीच्या सगळी लाईट बंद आहे आणि ताबडतोब तिथे या असे सांगितले. तो ही लगेचच निघतो म्हणाल्यावर आम्हांला शंका आली. शेवटी तुम्ही कुठे आहे, आम्ही तुम्हाला घ्यायला येतो इथपर्यंत सौदा झाला पण तो नेमका कुठे आहे ते सांगायला तयार नव्हता.
आजुबाजूच्या ओसाड ट्रान्सफॉर्मरच्या जागा पहात परत येतच होतो इतक्यात आमच्या वॉचमनचाच फोन आला. वायरमन इथे पोहोचलेत आणि तुम्ही अजून कुठाय याचा जाब तो विचारत होता. त्याकडे दुर्लक्ष करून वायरमन आमच्या सोसायटीत पोहोचलेत या आनंदात गाडी पळवत परत आलो.
वायरमननी येऊन एव्हाना काम सुरु केले होते. त्यांचा एक सुपरवायझर बाजूला निवांत बसून त्यांना सुचना देत होता आणि ते त्या पाळत होते. त्यांच्याबरोबर बरेच अनोळखी लोक दिसत होते म्हणून कोण आहेत याची चौकशी केल्यावर समजले की त्यांचे जिथे काम होते ते अर्धेच सोडून आल्याने तिथले लोकही यांच्या सोबतच आले होते. ते आमच्याशी राडा करायच्या मूडमध्ये दिसत होते पण आधीच लाईटने हैराण झाल्याने त्यांच्याशी वादावादी करण्यात आम्हांला रस नव्हता.
“ह्यांना आपल्या कामाची काही पडलेली नाही. आपले काम अर्धेच ठेऊन इथे येऊन काम करताहेत. चला त्यांच्या ऑफिससमोर जाऊन निदर्शने करुया.” असे म्हणून त्याने तिथेच “एमएसईबी हाय हाय.” अशी घोषणाबाजी सुरु केली. हातातले अर्धे काम टाकून माझ्या फोनवर हे लोक आमच्याकडे कसे काय आले याचे मला आश्चर्य! नंतर मला खरी बातमी समजली. आम्ही त्यांना आणायला गेल्यावर आमच्या सोसायटीतल्या एका चांगल्या हुद्दयावर असणार्‍या आधिकार्‍याने एमएसईबीच्या आधिकार्‍याना फोन केला होता आणि जे सुपरवायझर आणि वायरमन आले होते ते त्यांनी पाठवले होते.
त्यांच्या घोषणेबाजीने काम करत असलेले वायरमन काम बंद करून बाहेर येऊन बसले.
“आता तुम्हांला काय हवं?” त्यांची बडदाश्त ठेवावी लागते नाहीतर ते नाराज होतात. आणि ते नाराज झाले की लाईट येत नसते.
“थंड पाणी आणा जरा.”
लगेच वॉचमन थंड पाण्याच्या शोधात हरवला. सुपरवायझरने घोषणा देणार्‍यांना समजवले आणि हे काम आटपून लगेच तुमचाकडे येतो असे सांगितले पण लोकांचा विश्वास नसल्याने ते तिथून हटले नाहीत. थंड पाणी पिऊन झाले. मग कुठलेतरी कनेक्शन करायचे असल्याने त्यांनी सगळ्या सोसायटीची लाईट बंद केली. अर्धा तास कसलीतरी जोडाजोडी चालली होती. डासांच्या प्रदेशात आम्ही अतिक्रमण केल्यामुळे ते चवताळून उठले होते. हात, कान, नाक, तोंड दिसेल तिथे चावत सुटल्याने त्यांना हुसकवून लावायला अधुनमधून स्वत:ला मारून घ्यावे लागत होते.
या सगळ्या लवाजाम्यात दोन तास उलटून गेलेले. ज्यांच्या घरी इनव्हर्टर होते, त्याचीही लाईट संपून पंखे बंद पडल्याने ते ही लोक डोकी खायला खाली आले. त्यात नुकताच इलेक्ट्रॉनिक्स किंवा इलेक्ट्रिकलच्या इंजिनियरिंगला अॅडमिशन घेतलेला एक मुलगा येऊन “काय काका, ट्रान्सफॉर्मर जळालाय का?” असे म्हणाला.
हा लेकाचा त्या टॉन्सफॉर्मरच्या जीवावर का उठला होता देव जाणे, “नाही बाबा, साधा केबलचा तुकडा जळालाय ते जोडताहेत.”
“मग एवढा उशिर जोडायला?”
“आज लाईट नही आयेगा.”
डासांची झुंज देत बॅटरीच्या उजेडात काम करत असलेल्या वायरमनकडून असे उत्तर आल्यावर तिथे जमलेल्या सगळ्यांनी त्या भावी इंजिनियरला परस्पर घरीच पाठवले.
एकदाची सगळी व्यवस्था झाल्यावर वायरमन त्या खड्ड्यातून बाहेर येत म्हणाला, “आत्तापुरते कसेतरी चालू केले आहे. कुणीही एसी चालू करू नका. एसी चालू झाला की हे उडालेच म्हणून समजा. आणि पुन्हा हे उडाले की आम्ही काही करू शकत नाही. नवीन केबल सोमवारशिवाय मिळणार नाही.”
त्यांचे आभार मानून घरी गेलो. बेडवर जाऊन कलंडलो पण प्रचंड गरम होत होते. एसी लावू या असा विचार डोक्यात आल्यावर वायरमनने दिलेली वॉर्निंग आठवली. थोडावेळ एसी चालू करून नंतर बंद करुया म्हणून भीतभीतच एसीचे बटन चालू केले तसे खाली धडाऽम करून आवाज झाला. एसीच्या वार्‍याचे जाऊ द्या, गरम हवा फेकणारा बिचारा फॅनही बंद पडला. आता सोमवारपर्यंत काहीही उपयोग नाही हा विचार करून अंगाला ‘ओडोमॉस – मच्छर का बॉस’ लावून खिडक्या उघड्या ठेवून मी झोपी गेलो.


©विजय माने, ठाणे.

बायको कधी फोन करते?

BPKK

कोणत्याही विवाहित पुरुषाला वरील प्रश्न विचारा, शंभरपैकी जास्त नाही सांगणार, नव्वदवेळा तरी टाईम चुकलेला असतो. म्हणजे काय टेलिपथी आहे समजत नाही, एखादा बाका प्रसंग निभावून नेत असतानाच नेमकी तिला आपली आठवण यावी हे एक विषेशच आहे. दाखले पहा –

प्रसंग पहिला :

मित्राने रेफरन्स दिल्यामुळे एका प्रख्यात इनवेस्टमेंट कंपनीकडून फोन आला होता. ह्यात इन्वेस्ट करा त्यात इन्वेस्ट करा हे सांगून झाले. नंतर कोणत्या बँकेत अकाऊंट आहे हा प्रश्न आला. ते सांगितल्यावर कार्ड नंबर विचारला गेला, बोलण्याच्या ओघात मी तो सांगून टाकला आणि माझी चूक माझ्या लक्षात आली. असा कार्ड नंबर देणे बरोबर नव्हते. त्यावेळी आताएवढे ऑनलाईन फ्रॉड होत नसले तरी माझ्या साहेबाच्या अकाऊंटमधून चाळीस गेलेल्याला एक महिनाही उलटला नव्हता. ज्या नंबरवरून फोन आला होता त्या नंबरवर पुन्हा कॉल केला तर फोन लागत होता पण कोणीही उचलत नव्हता. बहुतेक कार्ड नंबर मिळाला म्हणून पार्टी खुश असावी.
माझी शंका बळावली. माझ्याबरोबर आणखी एका मित्रानेही त्याचा कार्ड नंबर असाच सांगितलेला. मी मित्राला माझा डाऊट सांगितल्यावर मित्राने त्याच्या अकाऊंटवरचे पैसे लगेच दुसर्‍या कुणाच्यातरी अकाऊंटमध्ये ट्रान्सफर करून टाकले. हे सगळे एवढे रामायण चालले आहे. मी माझ्या बँकेला फोन करून माझे कार्ड ब्लॉक करायला फोन करतोय आणि बायकोचा फोन आला.
“काय आहे?” हा नैसर्गिक वैताग असतो, मुद्दाम आणावा लागत नाही.
“काही नाही असाच फोन केला.”
“काही अर्जंट काम होतं का?”
“नाही. अशीच आठवण आली.”
“मी तुला पुन्हा फोन करू का?”
“हे तुमचं नेहमीचंच आहे. घरी आल्यावर तर माझ्याशी बोलायला वेळच मिळत नाही. सतत त्या टीव्हीसमोर बसलेले असता. आत्ता पोरं शाळेत गेली. सगळं आवरून ठेवलं आणि बोलावं म्हटलं तर हे तुमचं हे असं.” म्हणून बायको मोबाईलवरच मुसमुसायला लागली. काय करावं ते मला कळेना. माझी मानसिकता त्या बिचार्‍या बँकवाल्याला कळाली असती पण ही माझे काही ऐकून घ्यायच्या मूडमध्ये नव्हती.
मी बँकेचाच फोन बंद केला आणि तिच्याशी खूप प्रेमाने बोललो. आपले पैसे कसे महत्वाचे आहेत आणि पुढच्या पाच दहा मिनीटात त्या बँकेला फोन नाही केला तर सगळे पैसे कसे जातील हे तिला समजावून सािागतले तर ती म्हणाली, “तसेच पाहिजे तुम्हांला. माझ्याशी बोलायला नको.”
ही म्हणजे हद्द झाली!

प्रसंग दुसरा :

बॉस पेटलाय, त्याला हवे असलेले रिपोर्ट आत्ताच्या आत्ता आणा म्हणून सांगितले आहे. त्याची तरी काय चूक म्हणा, त्याने बाहेरच्या कुणालातरी मिटींगला बोलवले आहे, म्हणजे बोलवले होते हे तो विसरला आहे आणि ते येऊन रिसेप्शनमध्ये बसल्यावर ह्याला त्या रिपोर्टसची आठवण आली. ते रिपोट्र्सचे काम करत होतो आणि बायकोचा फोन आला.
पहिल्यांदा तर उचललाच नाही. फोन केल्या केल्या जर तो उचलला गेला नाही तर मी कुणाबरोबर पळून चाललोय की काय अशी तिला शंका येत असावी. ताबडतोब दुसरा कॉल आलाच पाहिजे असा नियम आहे आणि तो आलाही. बोलल्याशिवाय गप्प बसणार नाही म्हणून उचलला. “एका अर्जंट कामात आहे, झाल्यावर लगेच तुला कॉलबॅक करतो.” समोरून हो नाही वगैरे काहीही न बोलता फोन कट होतो. तसे बोलून मी फोन कट केला की ती मला तुसडा किंवा माणूसघाणा म्हणते. म्हणून काहीही रिसपॉन्स न देता फोन कट करून ती माझ्यावर असा सूड उगवते.

प्रसंग तिसरा :

कित्येक वर्षांनी कॉलेजच्या मैत्रिणीचा आपणहून फोन आलाय. किती खटाटोपाने कुठूनतरी तिने माझा नंबर मिळवलाय. पहिल्यांदा कोण बोलतंय हे ऐकल्यावरच माझा कानांवर विश्वास बसत नाही.
“काय आमची आठवण होते की नाही? की विसरलास आम्हांला?” समोरून असा नाजुक प्रश्न येतो. त्या प्रश्नाने कॉलेजच्या आठवणी जाग्या होतात आणि ब्लॅक अॅन्ड व्हाईट पिक्चरसारखे त्या वयातले प्रसंग डोळ्यांसमोरून तरळून जातात. तेवढ्याने आपल्या चेहर्‍यावर लाली चढते आणि फोन चालू असतानाच पिप पिप असा दुसरा कुणाचातरी फोन येतोय म्हणून मोबाईल सांगतो. नेमका त्याचवेळी बायकोचा फोन कसा काय येतो हे खरंच आजपर्यंत न उलगडलेले कोडे आहे. मोबाईलच्या स्क्रीनवर पाहिल्या पाहिल्या “काय आमची आठवण होते की नाही?” या प्रश्नानंतरच्या फिलींग्ज कुठल्या कुठे पळून जातात. मग वर्गमैत्रिणीलाच बिचारीला “थांब जरा एक अर्जंट कॉल येतोय, तुला पाचच मिनीटात फोन करतो.” म्हणून पहिल्यांदा हिच्याशी बोलावे लागते.

प्रसंग चौथा :

दीडतास कॉन्फरन्सरुममध्ये बसून जोराची लागलीये, वॉशरुमकडे चाललोय इतक्यात बायकोचा फोन येतो, कुठे आहे किंवा काय करताय वगैरे भानगड नाही, “ऐका ना, एक अर्जंट काम होते.”
“तू पाचच मिनीट थांब, तुला कॉल करतो.”
“नाही नाही, तो अमेझॉनवाला डिलीव्हरी घेऊन आला असेल, तुम्हांला कॉल करेल, त्याला सांगा मी घरी नाही म्हणून.”
“अजून काय सांगू त्याला?”
“बाजारात गेली आहे म्हणून सांगा.”
हिला उपरोधिक प्रश्न वगैरे काय भानगड असते ते कळत नाही.
“नाहीतर एक काम करता का?” तिला काहीतरी दुसरी आयडिया सुचली असावी.
“मी वॉशरुमला चाललोय. दीड तास एका मिटींगमध्ये बसून होतो. आता तिकडे तरी जाऊन देशील का दोन मिनीटे.”
“तुम्ही लॅपटॉप घेऊन वॉशरुममध्येच बसत जा.” तिला उपरोधिक प्रश्न समजत नसले तरी दुसर्‍याला उपरोधिक बोलता मात्र येते.
“बाय…”
“लगेच फोन करा. नाहीतर तो अमेझॉनवाला डिलीव्हरी न देताच परत जाईल.”
घराला कुलूप असल्याने मग त्यानंतर पंधरावीस मिनिट मी, तो अमेझॉनवाला आणि आमचे शेजारी यांचे एकत्रितपणे थ्रीपार्टी संभाषण करून ती डिलीव्हरी सोडवून घ्यावी लागते आणि बाजारातून परत आल्यावर ही शेजार्‍यांना अमेझॉनवरून गोष्टी मागवणे किती सोपे आहे ह्याचे धडे देत बसते.

प्रसंग पुढचा :

जाऊदे, कुणाचातरी फोन वाजतोय, बापरे! तिचाच आहे. बाकीचे सवडीने नंतर कधीतरी लिहीन. आत्ता तिच्याशी बोलायला हवे.


©विजय माने, ठाणे.

डायहार्ड चेन्नई फॅन

IPL1

परवा आयपीलच्या एका साखळी सामन्यात विराटने धोनीला हरवले आणि आमच्या घरात त्याचा बॉम्ब फुटला. बंड्याने वैतागून अंगात होते नव्हते तेवढे बळ एकवटून सोफ्यावरच्या लोडाला गुच्ची मारली. बरे झाले मी मध्ये आलो नाही. बरेच लोक हल्ली माझे वजन वाढले आहे असे म्हणतात, त्याचा निकाल लागला असता.
घाबरून मी त्याच्यावर ओरडलो, “काय झाल रे, वेडा झालायस का तू?”
“काय अहो, या लोकांना कसं कळत नाही? एका रनने हरले साले.”
‘साला’ हा शब्द केव्हाच सेन्सॉरच्या कक्षेतून बाहेर पडून कॉमन झाला आहे.
“जाऊ दे ना. खेळ आहे तो. कोण जिंकणार, कोण हरणार.”
“पण बेंगलोरकडून हरायचं? तळाशी असणार्‍या टीमकडून?”
अगणित फॅन्सप्रमाणे तो धोनीचा डायहार्ड फॅन आहे. त्याला धोनीची टीम गुणतक्त्याच्या तळाशी असणार्‍या बेंगलोर संघाकडून हरल्याचा सल होता.
“त्या पार्थिव पटेलच्या तर….”
“वा! तुझी टीम असली की त्यांनी रनआऊट पण करायचे नाही का?”
“पण डायरेक्ट थ्रो? पार्थिव पटेल वर्ल्डकपमध्ये आहे का?”
“हो.”
“मग जाऊ दे.”
“का?”
“नाहीतर त्याला शापच दिला असता मी. पण वर्ल्डकपमध्ये धोनीला काही झाले तर बॅकअप म्हणून तो पाहिजे ना?”
तशाही परिस्थितीत त्याची दुरदृष्टी पाहून मला मौज वाटली.
चेन्नईची मॅच असल्यावर तो त्याचा चेन्नई सुपरकिंग्जचा लकी पिवळा टीशर्ट घालूनच टीव्हीसमोर मॅच पहायला बसतो इथपर्यंत ठीक आहे. पण चेन्नई जिंकावी म्हणून टीव्हीला हळदीकुंकू लावून बसणारा हा बालफॅन माझ्या पहाण्यात दुसरा नाही. मॅच हरल्यावर धोनीला झाला नसेल एवढा पश्चाताप बंड्याला झाला. सतत तो बडबडत होता. एका रनने हरायचं म्हणजे काय?
आम्ही लहान असताना ही आयपीएल वगैरे भानगड नसल्याने भावनिक गुंतागुंत कमी होती. इथे एकाच टीममध्ये भारत, दक्षिण आफ्रिका, इंग्लंड, वेस्ट इंडिज आणि राहिलेल्या जगातले खेळाडू खेळत असतात. आम्ही आपले खर्‍याखुर्‍या भारतीय संघाला सपोर्ट करायचो. तरीही आपली टीम हरली की खूप वाईट वाटायचे. जेवताना हरलेली मॅच आठवली तरी जेवण जायचे नाही. उगाच रुखरुख लागून रहायची. शहान्नवच्या वर्ल्डकपचा सेमीफायनल हरल्यावर तर जेवलो नव्हतो त्यादिवशी. सतत विनोद कांबळीचा रडलेला चेहरा डोळ्यांसमोर यायचा. मग कुठूनतरी बातमी यायची ‘कालच्या मॅचमध्ये अरविंद डिसिल्व्हाच्या बॅटमध्ये स्प्रिंगा मिळाल्या. त्यामुळे कालची मॅच पुन्हा घेणार आहेत.’ या बातम्या कुठून फुटायच्या कळायला मार्ग नव्हता. तेवढच हायसं वाटायचं आणि बातम्या पहायला टीव्हीसमोर बसले तरी कशाचाही मागमुस नसायचा.
शहान्नवच्या वर्ल्डकपमध्ये जयसुर्या जाम फेमस होता. कुठलाही बॉलर काढा, सोडतच नव्हता. चोप चोप चोपायचा. त्याच्या बॅटमध्ये स्प्रिंगा सापडल्याच्याही अशाच पुड्या सोडण्यात आल्या होत्या. आपल्या सेमीफायनलच्या आत त्याच्यावर बंदी आली तर बरे होईल असे त्यावेळी खूप वाटत होते पण तसे काही न झाल्याने आम्ही प्रचंड नाराज झालेलो.
सारे काही शांत होऊन जेवण झाल्यावर बंड्याने त्याचे आवडते ओरिओ आईस्क्रीम उडवले आणि अचानक तो पुन्हा हळवा झाला.
“एका रनने हरले…आत्ता जर डॉक्टर स्ट्रेंज असता तर मी त्याच्या मशीनमध्ये जाऊन धोनीच्या कानात सांगितले असते. किंवा मोईन अलीच्या अंगात मी घुसून नो बॉलच टाकला असता. मग इक्वल झाली असती आणि नो बॉल टाकल्यावर फ्री हीटला धोनी आहेच.”
“अरे जाऊ दे ना बाबा. अजून आईस्क्रीम पाहिजे का तुला?”
“नको.” म्हणून तो तसाच शांत बसून राहिला.
धोनीची टीम एका धावेने हरूनही त्याचा माझ्यावर काहीच परिणाम झालेला नाही हे पाहून मी बेंगलोरला सपोर्ट करत होतो अशी त्याला शंका आली. त्यानंतरच्या मॅचेस पहाताना बंड्या आधी मला “तुमची टीम कोणती?” म्हणून विचारायचा. कारण मी नेमका त्याच्या उलट्या बाजूने असायचो. त्याच्या बॅट्समनने सिक्स मारला की मी बॉलरला “काय फालतू बॉल टाकतो.” असे म्हणायचो. त्यामुळे वैतागला की तो, “तुमची टीम कोणती आहे ते लक्षात ठेवा आणि त्यांच्याच बाजूने रहा.” असे चिडून सांगायचा.
आमचेही लहानपणी असेच होते. कुठल्याही गोष्टी मनाला लावून घ्यायचो. पण मोठे झाल्यावर जबाबदार्‍यांचे ओझे एवढे वाढले की मॅच पहातानाचे ते थ्रील गेलं. कुणीही जिंकू दे तो कसा जिंकला हे पहाण्याची दृष्टी आली. पण बालमनाला त्याचे काय?
त्या बिचार्‍याची पिन तिथेच अडकून असते. दुसर्‍यादिवशी उठल्यावरही, “काय यार, हरायचेे तर जास्त रन्सनी तर हरायचे. मग काय वाटलं नसतं. पण एका रनने हरलो ते चुभतंय.” असे तो सांगत होता.
आमच्या लहानपणी विशेषत: भारत आणि पाकिस्तानची मॅच असली की आतासारखेच वातावरण तापलेले असायचे. मॅच हरली की दुसर्‍यादिवशी मॅच हरली म्हणून टीव्ही फोडणारे, चौकांचौकांत हरलेल्या कप्तानांचे पुतळे जाळणार्‍यांचे कारनामे छापून यायचे. एखादी बातमी हार्टअॅटॅकचीही असायची. म्हणजे शेवटच्या बॉलवर चेंडू आभाळात आणि मॅच पहाणारे काकाही! एवढे समरस तर आम्ही अभ्यासाशी व्हायचो नाही, दुसर्‍यादिवशी पेपर असला तरीही!
पण काहीही म्हणा, आयपीएल ने क्रिकेटची व्याख्याच बदलून टाकली आहे. इथे फोर आणि सिक्सची गणणाच नाही. कोलकात्याकडून खेळणार्‍या रसेलला तर बॉल टाकायचा की मांडवली करून रन्स द्यायच्या हा प्रश्न आहे. जागोजागी बाऊंड्रीलाईनला खेटून फिल्डर लावले तरी त्याचा उपयोग होत नाही. डोक्यावरून मागे गेलेला चेंडू त्यांना प्रेक्षकांकडून मागून घ्यावा लागतो. अगदी शेवटच्या बॉलपर्यंत मॅच खेचली जाते.
आणि योगायोगही पहा, आयपीएल फायनललाही धोनी आपल्या शर्माजींच्या मुलाकडून पुन्हा एकाच धावेने हरला. बंड्या त्याची टीम जिंकणार म्हणून जवळजवळ टीव्हीवरच बसला होता. धोनी हरल्यावर बंड्याच्या डोळयांतून घळाघळा पाणी यायला लागले. भारत पाकिस्तान मॅचसारखा टीव्ही फुटायला नको म्हणून आम्ही पटकन टीव्ही बंद केला आणि त्याला समजवायला लागलो. पण समजेल तो बंड्या कसला? मग खेळाडूंना मॅच जिंकली किंवा हरली तरी त्याचे काही पडलेले नसते, त्यांना सिझनप्रमाणे पैसे मिळालेले असतात, हे समजावताना त्या बिचार्‍या खेळाडूंच्या सॅलरीपर्यंत मला जावे लागले.
“पण धोनी नसेल पैसे घेत.”
“का? तो कशाला फुकटात खेळेल? त्याला तर सगळ्यात जास्त आहेत.”
ही माहिती ऐकूनही पुन्हा त्याचे एका रनने हरण्याचे रडगाणे सुरु झाले. शिवाय धोनी आयत्यावेळी वेगळेच काहीतरी करून घोटाळा करतो म्हणून त्याने आपण पुढच्यावर्षीपासून मुंबई इंडियन्स संघाला सपोर्ट करणार असल्याचे जाहीर करून टाकले. बरं म्हणून मी गप्प बसलो आणि पुढे बंड्याच म्हणाला, “आता बघा, पुढच्या वर्षीपासून मी मुंबईला सपोर्ट करणार म्हणजे आमची चेन्नई टीमच जिंकणार.”


©विजय माने, ठाणे.

हॅव अ नाईस फ्लाईट सर!

Have a nice flight

गुवाहाटीवरून मुंबईला परत येत होतो. आठदहा दिवस घराबाहेर आल्याने परत जायची ओढ होती. तीनचे फ्लाईट पकडायला बारालाच हॉटेलमधून निघालो. टॅक्सी घेऊन एअरपोर्टला चढलो. बॅगेज स्क्रिनिंग झाले आणि बोर्डिंगपास घ्यायला गेलो.
एअरलाईन अडेंडंटने माझे हसून स्वागत केले. मी तिला विंडो सीट मिळत असेल तर द्यायला सांगितले पण विंडो सीट नव्हती. दीड तास लवकर येऊनही माझा सिक्वेंस नंबर एकशे पंधरावा होता. शिवाय वेळेसाठी अजूनतरी इंडिगो एअरलाईन्स प्रसिद्ध आहे म्हणून सगळेजण लवकरच येतात.
पास घेऊन निघालो आणि काय विसरले आहे ते आठवायला लागलो. माझे स्वेटर बॅगेजमध्ये टाकायचे विसरले होते. आणि स्वेटर अंगात असेल तर पाकिट बोर्डिंगपास वगैरे पॅन्टच्या खिशात ठेवावे लागतात. सेक्युरिटी चेकला गेलो. तिथे माझ्यापुढे एक प्राचीन महानुभाव होता. लॅपटॉप तसाच खांद्यावर घेऊन चालला होता. सीआयएसएफच्या लोकांनी त्याला थांबवला. मग त्याने लॅपटॉप चेकिंगसाठी दिला. त्याच्या अंगातले जाकिट उतरवले ते चेकिंगसाठी बॅगेज स्कॅनरसाठी देण्यात आले. पास घेऊन त्या ऑफिसरसमोर उभा राहिला. एवढे सगळे होईपर्यंत आमचे स्कॅनर मध्ये टाकलेले सामान चेक होऊन पुढे ढीग लागून पडले होते. तिकडे लोकांची झुंबड उडाली होती. तो पुढे गेला आणि मी सेक्युरिटी चेकसाठी उभा राहिलो. चेकिंग झाले आणि माझा लॅपटॉप कुठे आहे ते शोधायला गेलो. पुढे दोन ट्रे पडले होते ते चेक केले पण त्यात नव्हता. घाबरणे साहजिकच होते कारण त्या लॅपटॉपची किंमत माझ्या पगारातून जाणार होती.
शेवटी बाजुच्या ट्रेमध्ये ठेवलेला एकदाचा तो दिसला. रिक्वेस्ट करून पाहिली पण तो बाबा देईना. त्याच्याशी भांडण काढून ते सामान घेतले आणि पुढे गेलो आणि माझ्या लक्षात आले माझ्याजवळ बोर्डिंगपास नाही आहे. त्याला (ज्याच्याशी भांडण काढून आलो होतो) विचारले. माझा पास सापडत नाही हे समजल्यावर त्याला आनंद झाला आणि त्याने एअरलाईनवाल्याला सांग म्हणून सांगितले. मी जवळच उभा असलेल्या एअरलाईन स्टाफला सांगितल्यावर तिने चारपाचवेळा वॉकीटॉकीवरून बोलवून त्यांच्या कुणाला सापडला नसल्याचे कन्फर्म केले.
मग ती मला बोर्डिंग एरियात घेऊन गेली आणि वेट करायला सांिागतले. तिथे दोघेचौघे येऊन मी माझा बोर्डिंगपास कसा हरवला याची चौकशी करायला लागले. एका हातात गुवाहाटीवरून घेतलेल्या चहाची पिशवी, पाठीवर लॅपटॉप आणि स्वेटर घातलेला मी एखादी निर्वासित माणसे त्यांच्या प्रदेश सोडून पोटासाठी दूर कुठल्यातरी प्रदेशात जातात तसा दिसत होतो. त्यांनी मला बाजूलाच थांबायला सांगितले.
माझा हवालदिल झालेला चेहरा बघून मॅडमने सांगितले, “काही काळजी करू नका. तुमचा पास नाही मिळाला तर आम्ही दुसरा देतो पण लगेच दुसरा देता येणार नाही. त्यासाठी तुम्हांला सगळयाच्या शेवटी थांबायला लागेल. मी बाजूच्या सीटवर बसून विचार करायला लागलो. चांगले पुस्तक वाचता येईल असा विचार केला होता पण आपल्याला कामाला लावून हा चांगला वाचत बसलाय असा ते विचार करतील म्हणून तसाच बसलो. एवढयात फ्लाईटसाठी बोर्डिंग अनाऊंसमेंट झाली आणि लोकांनी आत जायला सुरवात केली. सगळी लाईन संपत आली. मी हे लोक मला घेऊन जातात की इथेच ठेऊन जातात ते कळेना म्हणून मी मध्येच जाऊन त्या मॅडमला विचारले. थांबा असे उत्तर आले.
एवढयात तिथे एक मॅडम कुणाला तरी शोधत आल्यासारखी आल्यावर का कुणास ठाऊक मी तिला हात केला आणि ती माझ्याकडे आली. ती बहुतेक दुसर्‍या कुणालातरी शोधत असाावी कारण तिने येऊन नाव विचारल्यावर मी माझे नाव सांगताच ती जशी आली तशीच अचानक निघून गेली. तो बोर्डिंगपास काही केल्या मिळत नव्हता आणि पाच पाच मिनीटाला मुंबईवरून बायकोचा फोन येत होता.
रागानेच फोन उचलला, “काय आहे?”
“बसला का फ्लाईटमध्ये?”
“नाही बसणार बहुतेक.”
“का?”
बॉस आणि बायको जन्माच्या अबाधित हक्काने हा प्रश्न विचारू शकतात.
“माझा बोर्डिंग पास हरवलाय कुठेतरी. मिळत नाहीये तो.”
“मग कसे येणार?”
“आता माझ्याशी वाद घालू नको. हे लोक मला तसाच सोडतात का ते पाहतो.”
मी फोन बंद केला. तिने घाबरून गणपतीला प्रार्थना केली असावी. चांगल्या गोष्टी घडू लागल्या.
सगळे लोक आत गेल्यानंतर त्या मॅडमने चेकइन काऊंटरला वॉकीटॉकीवरून सांगितले ज्या नगाचा बोर्डिंगपास हरवला आहे त्याचा नवा काढ. मी त्याला तुझ्याकडे संजयबरोबर पाठवते. मी माझ्या बॅगा उचलल्या आणि त्या संजयमागे चालता झालो. त्या मॅडमने मला तिथेच बॅगा ठेवायला सांगितले. म्हणजे माझ्या बॅगा मी पहिल्या मजल्यावर ठेवायच्या. त्यांच्याकडे बघायला कोणीही नाही आणि मोकळा त्या संजयबरोबर तळमजल्यावर तो नवा पास घ्यायला जायचे. पण इलाज नव्हता, गेलो.
खाली गेल्यावर सेक्युरिटी चेकवरून बाहेर जाताना त्या संजयने ऑफिसरला माझा बोर्डिंगपास हरवलाय आणि तो आणायला चाललोय म्हणून सांगितल्यावर अगदी सहजतेने तो म्हणाला, “ओ पांडेजी, पास दिखाओ जरा बाजूमे रखा था वो.”
मग पांडेजीने बाजूला ठेवलेला पास हातात घेतला. त्यावर बघत टीव्हीवरच्या क्वीजशोमध्ये हातात कागद लपवून ठेवून विचारतात तसे मला नाव विचारले.
मी नाव सांगितल्यावर त्याला आनंद झाला, म्हणजे तो बोर्डिंगपास माझाच निघाला. त्याने तो संजयच्या हातात दिला. संजय तो मला देईना. मला आयकार्ड मागायला लागला. माझे आयकार्ड लॅपटॉपच्या बॅगेत पहिल्या मजल्यावर होते. निष्काळजीपणे पास हरवणारा महानुभव मीच आहे याच्यावर त्याचा विशास नव्हता. वर गेल्यावर त्याला आयकार्ड दाखवले आणि पास घेतला.
एअरलाईन स्टाफने तो तिच्या हातात घेऊन स्कॅन केला आणि ती मला म्हणाली, “हॅव अ नाईस फ्लाईट सर!”
अजून कसले नाईस फ्लाईट हवे होते देव जाणे!
तिच्या काँप्लिमेंट्स, हातातला हरवून सापडलेला चुरगळलेला बोर्डिंगपास आणि लॅपटॉपची बॅग घेऊन मी अत्यंत खुशीने विमानात चढलो. विमानात चढणारा मी शेवटचा प्रवाशी होतो.


©विजय माने, ठाणे.

एक अविस्मरणीय प्रवास

Pravas

एका अतिमहत्वाच्या कामासाठी गावी जायचे होते. मुळात गावावरून फोन आला त्यावेळी रात्रीचे साडेअकरा वाजले होते. तरीही मी ओळखीच्या ट्रॅव्हल्समध्ये “सांगली, मिरज, कोल्हापुरला जाणारी एखादी तरी गाडी आहे का?” म्हणून चौकशी केली. पण एकही नव्हती. मग या क्षणाला कशाने जायचे हा गहन प्रश्न होता.
शेवटी इकडे तिकडे खूप फोनाफोनी करून झाल्यावर द्राक्षे मुंबईत पोहोचवून मोकळी परत जाणार्‍या टेंपोवजा गाडीचा एक जुळून येण्यासारखा पर्याय समोर आला. नकार द्यायचा प्रश्नच नव्हता. मग ती गाडी आमच्या स्टॉपवर रात्रीच्या साधारण साडेबाराला येणार होती. स्टॉप आणि अंगावरच्या कपड्यांच्या खाणाखुणा सांगितल्यामुळे तसल्या अंधारातही ड्रायव्हरने मला बरोबर ओळखले. ओळख वगैरे सांगून त्याच्या बाजूला जरा आरामात बसतच होतो इतक्यात तो सुरु झाला, “आम्ही असं दुसर्‍या कुणाला घेत नाही. अगदीच ओळखीचा असेल तरच घेतो.”
ड्रायव्हरलोक तिकीटाचे पैसे डायरेक्ट मागता येत नसतील तर असे काहीसे सुरु होतात. त्याला तसा काही प्रॉब्लेम असेल म्हणून मी म्हणालो, “तुमचे जे काही तिकीट असेल ते मी देतो. किती द्यायचे?”
“तसं नाही हो. आजकाल माणसाचं काही खरं नाही. आपण मदत करायला म्हणून जावं तर तेच लुटतात.”
“काय सांगताय?”
माझा अशा गाडीतून प्रवास करण्याचा अनुभव जवळजवळ शुन्य टक्के असल्याचा अंदाज आल्यावर त्याला चेवच आला, “ड्रायविंगमध्ये पण आता राम नाही राहिला. काही खरे नाही. आपण मस्त चांगले चालवू. पण पुढचाच आपल्यावर येऊन धडकल्यावर काय करणार सांगा!” हा माणूस अपघाताच्या वार्ता का करत होता कळायला मार्ग नव्हता. मी आपला आलीया भोगासी म्हणून ऐकून घेत होतो.
“आणि एक गोष्ट आधीच सांगून ठेवतो, पुन्हा सांगितली नाही म्हणाल.”
“काय?”
“आपला जर काही अॅक्सिडेंट झाला आणि चुकून तुम्ही बचावला तर पॅसेंजर नाही म्हणून सांगा.”
“मग?”
“ओळखीचा आहे म्हणायचे. काय आहे, पॅसेंजर आहे म्हटला की विम्याची सगळी रक्कम आमच्याकडून वसूल करतात. अवघड होतं मग ते! गाडी विकून पैसे भरायला लागतात.”
हा माणूस नुसत्या मरायच्या वार्ता करून घाबरवत होता. बर सांगून गुपचुप तर बसेल की नाही, त्याच्या मित्राच्या गाडीला कसा अपघात झाला आणि त्यात तो व सोबत बसलेला कसे जाग्यावरच मेले ती खबर मिडीयासारखी पुन्हा पुन्हा सांगत होता.
ज्या कामाला चाललो होतो ते काम राहिले बाजूलाच आणि या गोष्टीचे टेंशन यायला लागले. कुठून अवदसा सुचली आणि याच्या गाडीने येतो म्हणून सांगितले असे होऊन गेले. मध्येच उतरून बायकोला फोन करून माझ्या कुठल्या कुठल्या पॉलिसी वगैरे आहेत आणि त्याचे पैसे मिळण्यासाठी कुठल्या पॉलिसी एजंटला कॉल करायचा याची माहिती द्यावी असे वाटू लागले.
त्यात त्याच्याच बाजूला बसले असल्याने झोपता येणे शक्य नव्हते. कारण ड्रायव्हरच्या बाजूचा माणूस झोपला तर ड्रायव्हरलाही झोप येते ही एक जागतिक समजूत आहे. मग झोप येत असतानाही डोळे मोठे करून जागे रहायचा प्रयत्न करत होतो. हा मात्र दर अर्ध्या एक तासाने दारुगोळ्यासारखा तंबाखुचा नवीन बार तोंडात भरत होता. त्याच्यासाठी तंबाखू खाल्ल्याने कॅन्सर होतो वगैरे या सगळ्या कल्पणा होत्या. त्याच्यासाठी जागे राहण्याचे तेच एकमेव साधन होते.
एक्सपे्रस हायवेचा रस्ता बाजूला गेल्यावर मी विचारले तर आम्ही जुन्या रस्त्याने जाणार आहेत ही नवीनच माहिती मिळाली. का म्हणून विचारल्यावर अजून तिघेजण आहेत शिवाय टोलही वाचतो! हे लेकाचे टोलचे चारशे रुपये वाचवायला खोपोली मार्गे जाणार्‍या जुन्या रस्त्याने जातात. जाऊ देत बिचारे! पण बाजूला बसलेल्या भाबड्या लोकांना याच रस्त्याने दरोडेखोर कसे लुटतात तेही सांगतात.
थोड्या अंशी ते खरेही आहे. यांच्याकडे मुंबईवरून परत जाताना कॅश असते म्हणून त्या घाटात लुटालुट होते. गाड्या नाही थांबवल्या तर तिथले दरोडेखोर टायर पेटवून गाडीवर टाकतात आणि पैसे घेऊनच्या घेऊन चांगला चोपही देतात अशी खबर पुरवून हे लोक आपल्या चेहर्‍याचा उडालेला रंग पहातात की काय कळत नाही.
मग तशा लुटालुटीचा प्रसंग आपल्यावर येऊ नये म्हणून हे चारजण मिळून तिथून जातात. पण मी म्हणतो एवढा जीवावर खेळ करण्यापेक्षा सरळ एक्सप्रेस हायवेने जावे. मी तर त्याला टोलचे पैसेही द्यायला तयार होतो. पण कशाला उगाच, जाऊया की सगळ्यांबरोबर म्हणत त्याने तशीच गाडी दामटली.
दिवसभर ऑफिसमध्ये काम केल्याने मेंदू थकून गेला होता आणि आतून झोपेच्या कमांड्स येत होत्या पण त्याला झुगारून मी सताड उघड्या डोळ्यांनी कुठून हल्ला होतो काय ते पहात बसलो होतो. मध्येच कधीतरी डुलका लागल्यासारखा व्हायचा आणि घाबरून उठल्यावर गाडी चालू आहे हे पाहून बरं वाटायचं.
हा बाबा असा गाडी चालवत होता की मी एकदा झोपलो की उठेन की नाही याची शाश्वती नव्हती. एका ठिकाणी गेल्यावर त्याने गाडी थांबवली आणि उतरा म्हणाला. दरोडेखोरांचे जाऊदे, ह्याचा मला लुटायचा प्लान आहे का ते समजायला मार्ग नव्हता. तसे लुटायला माझ्याकडे काहीच नव्हते हा भाग वेगळा.
मग त्याचे बाकीचे साथीदार येईपर्यंत आम्ही तिथेच थांबलो. ते आल्यावर पुन्हा एक तंबाखुचा राऊंड झाला आणि गाड्या सुटल्या. तो खोपोलीचा घाट पार होईपर्यंत माझ्या जीवात जीव नव्हता. कुठून पेटते टायर येईल याच्यावर माझे लक्ष होते. पण दैव आमच्या बाजूने होते. प्रवासात फक्त स्पीडब्रेकरचा त्रास सोडला तर विषेश असे काही झाले नाही. स्पीडब्रेकरवर गाडीचा वेग कमी करायचा असतो ही शिकवणी त्याने चुकवली होती. हवेत उड्डाण करून जमिनीवर आदळल्यावर तो “काय साले स्पीडब्रेकर बनवतात!” असे म्हणून एक शिवी घालायचा.
त्याने शेवटी एकदाचे मला सांगलीला पोहोचते केले. “असू देत.” म्हणून तिकीटाचे पैसे त्याच्या हातात सरकवत मी त्याच्याबरोबर हस्तांदोलन केले त्यावेळी तो सहज बोलून गेला, “पुन्हा कधीही यायचे असले की सांगा. आपली गाडी चार माहिने आहेच रोज!”
मी त्याला मनातल्या मनात कोपरापासून रामराम केला आणि पुढच्या प्रवासासाठी राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसमध्ये चढलो.


©विजय माने, ठाणे.

पहिल्या कुंडलीची आठवण

Subhashit

कुठलीही नवीन गोष्ट मी अतिउत्साहाने सुरु करतो. वयाच्या बावीसाव्या वर्षी प्रथमच कुंडली काढून घ्यायचा उत्साहसुद्धा तेवढाच अमाप होता. आपली कुंडली ही जगातल्या कुठल्याही माणसापेक्षा भारी असणार हा माझा एक भ्रम होता. ज्योतिषाने तो ताबडतोब फोडला हा भाग वेगळा. बर्‍याच संशोधनाअंती माझ्या कुंडलीत अनेक दोषांबरोबर अर्धसर्पकालदोषही मिळाला. म्हणजे निम्म्या वयात माणूस साप वगैरे चावून मरतो की काय अशी मला शंका होती पण ती खोटी ठरली. अर्धसर्पकालदोष म्हणजे शक्ती, युक्ती, बुद्धी असूनही त्याचे म्हणावेसे फळ मिळत नाही असा काहीसा भावार्थ होता.
“आता काय करायचे मग?” हे ऐकल्यावर सगळे महाभारत घडून गेल्यावर कृष्णस्पर्शाने शक्तीहीन झालेल्या अर्जुनासारखी माझी अवस्था झाली.
“त्यासाठी ग्रहशांती करणे आवश्यक आहे.”
“म्हणजे काय?”
“काय आहे, तुमचा जन्म साडेसातीच्या काळात झाला असल्यामुळे हे सगळे दोष आहेत.”
आता कोणत्यावेळी जन्माला येणं हे आपल्या हातात थोडीच असतं? पण माझी जन्मवेळ साडेसातीशिवाय असूच शकत नाही हे मला कुंडली काढायच्या आधीही माहिती होते. एक काम म्हणून व्यवस्थित होणार नाही. शाळेत पंधरा ऑगस्टला गोळया बिस्कीटे वाटत असले तरीही माझ्याजवळ येऊन संपणार! रेल्वेचा पास काढायचा असो, माझा नंबर आल्यावरच खिडकी बंद होणार. असो, अजून नको.
“आता हा बघा प्लुटोचा दोष.”
त्या पत्रिकेत बघितल्यावर प्लुटो ऐवजी ‘प्लुटौ’ हा मुद्रणदोष तेवढा मला लगेच कळला. पण त्यांच्यामते प्लुटोचा खरा दोष वेगळाच होता.
“हा दोष म्हणजे अतिचिकीत्सक वृत्ती.”
“म्हणजे?”
“आता आपण चहाचेच उदाहरण घेऊ. तुम्ही चहा गुपचूप पिणार नाही. त्यात साखर टाकली? ती कुणाच्या दुकानातून आणली? त्याने कुठल्या कारखान्यातून आणली? ती साखर ज्या ऊसापासून तयार झाली तो उस कुणाच्या मालकीचा होता? त्याने त्या उसाला रासायनिक खते दिली होती का? त्या रासायनिक खतातला एखादा विषारी घटक चहा पिल्यावर आपल्या पोटात जाणार नाही ना? एवढे सगळे विचार तुमच्या मनात येतील किंवा तुम्ही ते दुसर्‍यांना विचाराल.”
जोतिबाशपथ सांगतो असे विचार माझ्या मनात आले नव्हते. ह्यांचा बिनसाखरेचा चहा पिल्यामुळे तुम्ही साखर कुठून आणली आहे हे विचारायचा प्रश्नच नव्हता. पण बिनसाखरेचा चहा त्यांच्याबरोबर मलाही दिल्यावर त्यांना डायबेटिस तर नाही ना हा एक विचार माझ्या मनात येऊन गेला.
त्यांनी आडव्या उभ्या चौकोनात बघून विचारले, “तुमचे आणि तुमच्या आईचे का पटत नाही?”
“नाही. असे काही नाही. चांगले पटते.”
“तुमच्या बाबांना काही दम्याचा आजार?”
“नाही.”
“नाही कसा? असायलाच पाहिजे.”
“काय?” मी ओरडलोच.
“हा पत्र पाठवून विचारा. असं क्लीअर लिहीलय त्यात.” मी बारीक नजरेने पाहिले, त्यात असे काही लिहीले नव्हते. त्या कुंडलीत माझं काही सापडतच नव्हते. ते माझे कुंडली बघत होते की माझ्या आईबाबांची कळत नव्हते.
“अतिमहत्वाची वर्षे म्हणाल तर १९७९. काय आठवयतंय तुम्हांला?”
“अहो परवाच्या गोष्टी मला नीट आठवत नाहीत. मागच्या जन्मात घडल्यासारख्या वाटतात आणि एकोणऐंशीचे कसे आठवणार त्यावेळी तर मी एका वर्षाचा होतो.”
“बघा तरीही.”
मी विचारात पडल्यासारखा चेहरा केला.
“दुसरे महत्वाचे वर्ष म्हणजे १९८७. आठवा.”
मी एकोणऐंशी सोडून लगेच सत्त्याऐंशी सालात आलो. १९७९ साली माझ्या आयुष्यात अतिमहत्वाचे काय झाले हे मी दोन हजार ईसवी सनात आठवत होतो. त्यावेळी बालविवाहाची पद्ध्त नव्हती. असती तर कदाचित सत्त्याऐंशी साल अतिमहत्वाचे वर्ष झाले असते.
“तुम्हांला शहान्नवपर्यंत अतिशय त्रास झाला.”
“अहो शहान्नवचे काय घेऊन बसलाय अगदी आत्तादेखील तुमचे घर शोधायला किती त्रास झालाय, तुम्हांला काय सांगू?” असे त्यांना सांगावे मनात येत होते.
“नाहीतर पत्रिका तशी छान आहे.”
“एवढे दोष आहेत आणि कसली छान?”
“म्हणूनच म्हटलं छान आहे.”

टीप : फोटोतील पुरस्कार दिवाळी अंक २०१८ स्पर्धेतील सुभाषित दिवाळी अंकात प्रसिद्ध झालेल्या ‘नवरदेवाची फजिती’ या कथेसाठीचा आहे.


©विजय माने : हसरी उठाठेव
पुढील लेख वाचण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करून फेसबुकवरील ‘हसरी उठाठेव’ हे पेज लाईक करा.

हसरी उठाठेव : विजय माने