लग जा गले # 1

3

कॅन वी बी जस्ट फ्रेंड्स?

असे वाटते का तुला या क्षणाला शक्य आहे ते?

हो

ठीकाय मग. तुला जसे वाटेल तसे

आय डोन्ट थिंक तुला पटेल की नाही पण माझे तुझ्यावर मनापासून प्रेम आहे आणि माझे तुझ्याबद्दलचे हे प्रेम आयुष्यभर तसेच राहील

हंऽऽ

म्हणशील तर कालचा प्रसंग खूपच क्षुल्लक होता, पण काचेपलिकडे बाहेर मम्मा येणार म्हणून नजर लावून बसलेले माझे पिल्लू पाहिले आणि माझा जीव गलबलून गेला. माझी मलाच लाज वाटली. एकच विचार येऊन गेला डोक्यात किती स्वार्थी आहे मी, काय करतीये स्वत:च्या सुखासाठी

हो. मी समजू शकतो. मला पटतंय तुझं. इन फॅक्ट तुझ्या मनात काय चाललेय ते समजत होते, तू सकाळी बोलत होतीस तेव्हा. मी विचारणारही होतो तुला

काय?

तू पुढे जायला कंम्फर्टेबल नाहीस का म्हणून

तुझे वेगळे आहे यार. तुला सारे आयुष्य पडलेय तुझ्यासमोर. माझं तसं नाहीये. अमू मोठा असता तर भाग वेगळा होता. आणखी खूप छोट्या छोट्या गोष्टी झाल्या आहेत. मला सतत बोचणी लागून राहिलीय की मी माझ्या आई आणि मुलगी या नात्याच्या जबाबदार्‍या नीटपणे निभावत नाहीयेे

इतरवेळी चिंतेने बोलायचीस त्यावेळी मी तुला काळजी करु नकोस म्हणून सांगायचो. पण अमूबद्दल बोललीस त्यावेळी काही बोललो का? मला समजले ते. त्याची काही चूक नसताना त्याला का शिक्षा द्यायची आपण?
आय होप तू मला समजून घेशील शोना

हो आदिती!

मला आता टाईप करणेही मुश्किल होतेय. नंतर बोलते मी

तिला तसे का होतेय ते रितेशला समजले. तिला ओळखत असल्यापासून आदिती या नावाने त्याने हाक मारली नव्हती. नेहमी शोना, बार्बी, माय लेडी, आदि असा बोलायचा पण तिचा प्रॉब्लेम ऐकल्यावर तिला दोघांच्या नात्याची अजून ओढ लावण्यात काही अर्थ नव्हता.

मला घरी सर्वजण आदि म्हणतात. आदि तरी म्हण तू

ओके

त्याने तिला ‘आदि’ म्हणून तसे ऐकण्याचे समाधानही मिळू दिले नाही.

तुला आठवतंय मी म्हणाले होते, मला हव्या असलेल्या गोष्टी आयुष्यात कधीही मिळत नाहीत. सगळे चांगले चालू असते आणि अचानक हातातून सगळे निघून जाते. म्हणून मी कशात जीव अडकवत नाही. विकास गेला आणि तो धक्का पचवता पचवता साडेतीन वर्षे उलटली. त्यानंतर तू आयुष्यात आल्यापासून खरोखर खुश झालेले मी. पण देवाला ते ही पहावले नाही

हंऽऽ

काय करतोयस तू?

मिटींगमध्ये आहे

खूप वेळ लागेल का तुला?

हो

रितेशच्या डोळ्यांच्या कडा ओलावल्या. कधीना ना कधी असे होईल ही त्याला कुणकुण होतीच. रितेशला तसे पाहून बाजूला बसलेली त्याची असिस्टंट उठून मागे गेली आणि तिच्या मैत्रिणीच्या कानात कुजबूजली, “अगं रडताहेत सर!”
रितेशला ऑफिसच्या जागेवर बसून डोळे पाणावणे खूप ऑकवर्ड वाटले. त्यासाठी त्याला एक व्हिडीओ खूप इमोशनल आहे असा बहाणा करावा लागला. पुन्हा आदितीचा मेसेज आला

खूप मिस करतीये तुला. मला महित आहे मी थोडी विचित्र वागतेय पण इतक्या लवकर या सार्‍यातून बाहेर नाही पडू शकणार!

आदि, एक विचारू तुला? खरे सांगशील?

हो विचार ना. परवानगी काय मागतोयस?

माझे काही चूकले का किंवा नकळतपणे मी तुला हर्ट केलेय का?

नाही रे माझेच चुकले सारे. मला माझी सिच्यूएशन माहित होती. तरीही मी तूला माझ्यात गुंतणे भाग पाडले. या सर्वाची मीच सुरवात केली. वेळोवेळी मला ते जाणवत होते. त्यात वेळ कमी आणि जबाबदार्‍या खूप असल्याने मी आपल्यातल्या नात्याला न्याय नाही देऊ शकणार. या क्षणाला मी खूप गोंधळलीये. आय एम सॉरी फॉर एव्हरीथिंग. हे सारे माझ्यामुळे झालेय याची जाणीव आहे मला

ठीकाय यार. तू उगाच स्वत:ला दोष देत बसू नकोस. स्वत:ला सांभाळ आधी!

पण आपण भेटू शकतो, बोलू शकतो. पण मला माझ्या इमोशन्स कंट्रोल करायच्या आहेत, जे तू भेटल्यापासून जमत नाहीये

तू माझी काळजी करू नकोस. आपून जिधरभी जाता है उधर हॅपीनेस फैलाता है

म्हणजे तुला काहीच फरक नाही पडत ना?

तसे समज हवे तर! आजकाल माझा विदुषक झालाय. लोकांना माझी दुसरी बाजू दिसत नाही

लेखक महाशय माझ्याशी जरा नीट बोलाल का?

हसरं दु:ख म्हणतात याला सामान्य भाषेत

माहिताय मला

मग रितेशने तिला यू ट्यूबवरून चार्ली चॅप्लिनच्या ‘सिटी लाईट्स’ या पिक्चरच्या शेवटाची क्लिपची लिंक पाठवून तीन मिनीटे वेळ काढून नक्की बघ म्हणून सांगितले. थोड्यावेळानंतर तिचा मेसेज आला.

शिट यार! हे सर्व माझ्यामुळे होतेय. मी जिथे जिथे जाते तिथल्या सगळ्या लोकांना त्रास होतो. मीच असायला नको आहे हे सगळं थांबवायला

रितेश आदल्या दिवशीच्या गोष्टी आठवू लागला. तो कालच तिला भेटून आलेला. दोघांचाही वेळ वाचावा म्हणून ते लोणावळ्याला भेटलेले. सारा दिवस एकमेकांसोबत घालवलेला. खूप गप्पा मारलेल्या. पण पुण्याला पोहोचायला आदितीला खूपच उशिर झाला. अमूच्या डे केअरमधून तिच्या मोबाईलवर दोनदा फोन येऊन गेले पण ट्राफिकमध्ये असल्याने ती काहीही करु शकत नव्हती. तिथे पोहोचायला तिला रात्रीचे आठ वाजले. एरव्ही डे केअरचे टायमिंग सातचे होते. रोज ऑफिस सुटले की घरी जाताना ती अमूला पिक करायची. पण त्यादिवशी बराच उशिर झाल्याने अमूही काकुळतीला येऊन काचेच्या दरवाजातून बाहेर नजर लावून तिची वाट पहात उभा होता. ती गोष्ट आदिला खूप खोलवर हर्ट करून गेलेली.

रितेश आणि आदितीची ही साधारण चौथी पाचवी भेट असावी. दिवसरात्र बोलत होते, वॉट्सअॅपवर एवढे चॅट करत होते पण दोघांच्या नात्यात कधी वासना दिसली नाही. तिचा हात हातात घेण्यापलिकडे रितेशचे धाडस झाले नाही. त्यादिवशी मात्र त्याने ते धाडस केले आणि “तुझ्या हातात हात दिल्यावर किती सेफ आणि कम्फर्टिंग वाटतं!” असे ती बोललेली आणि रितेश तिच्या विश्वासावर फिदा झालेला. त्याच्यासाठी ती म्हणजे एक नाजूक बाहुलीच होती. शेवटी न राहवून तिने रितेशला विचारले, “तू कधी पुढाकार घेणार आहेस की नाही? सगळ्याच गोष्टी मी करणार नाही. काही गोष्टी तुलाच कराव्या लागतील.”

रितेशने वेळेचा काटा सहा महिने भूतकाळात फिरवला. लिखाणाची पहिल्यापासून आवड असलेला रितेश ठाकूर एमबीए झाला खरा, पण एका मल्टिनॅशनल कंपनीत मार्केटिंगमध्ये चांगल्या पगाराची नोकरी मिळून आयुष्य कमालीचे व्यस्त झाले तरीही त्याने लिहीणे सोडले नाही. फिरण्याची खूप आवड असल्याने हा जॉब त्याला फार आवडायचा. तो नेहमी म्हणायचा एकतर नोकरीमुळे जग फिरायला मिळते, अनेक प्रकारच्या लोकांना भेटता येते आणि आपले अनुभवविश्व विस्तारता येते. आजूबाजूला घडत असलेल्या आणि मनावर कोरल्या जाणार्‍या गोष्टी त्याला गप्प बसू देत नसत. त्यातूनच त्याने ब्लॉग लिहीणे सुरु केले. संध्याकाळी घरी गेला की त्याचे लिखाण सुरु असायचे. तो अगदी एखाद्या ठिकाणचे खाण्याचे हॉटेल ते अगदी प्रवासात भेटलेला एखादा लक्षात रहाण्यासारखा माणूस सारे काही लिहून काढायचा.

ओघवती शैली असल्याने त्याने लिहीलेले वाचतच रहावे असे वाटायचे. ब्लॉगचे फॉलोअर्स वाढत गेले. त्यात त्याने स्वत:च्या रायटिंग स्किलला चॅलेंज म्हणून ‘रेशीमगाठी’ ही रोमँटिक कादंबरी लिहायचा निश्चय केला. साधारण आठवड्याला तो एक भाग लिहून अपलोड करत असे. लोकांना त्याची ती कादंबरी खूप आवडू लागली. प्रत्येक भागाखालच्या लोकांच्या – विषेशत: मुलींच्या कॉमेंट्स वाढल्या पण धिस वुईल बी पार्ट ऑफ द प्रोफेशन याची जाणीव रितेशला होती. म्हणून तो सर्वांच्या कॉमेंट्सना लेखकाच्या चष्म्यातूनच रिप्लाय करायचा.

गेल्या काही महिन्यात रितेशच्या लक्षात एक गोष्ट आली आणि ती म्हणजे त्याच्या ब्लॉग फॉलोअर्समधली आदिती त्याचा एकूणएक ब्लॉग वाचते आहे, आणि नुसता वाचतच नाही तर त्यावर कॉमेंट्सदेखील लिहीते आहे. त्यानंतर एकदिवशी फेसबुकवर तिचीच फ्रेंड रिक्वेस्ट आली. फेसबुकवर आणि ब्लॉग लिहीत असल्यापासून बर्‍याच लोकांच्या फ्रेंड रिक्वेस्ट्स यायच्या आणि तो स्वीकारायचा तशीच त्याने तिचीही स्वीकारली. मग ‘रेशीमगाठी’चा नवा भाग लिहीला की आदितीचे मेसेजेस येऊ लागले. तेही त्याला सुखावून जायचे. एवढ्या बारकाईने वाचून आवर्जून सांगणारे वाचक कोणत्या लेखकाला आवडणार नाहीत?

एकदिवशी रितेशने आदितीचा प्रोफाईल उघडून पाहिला. पुण्यात रहाणारी आदिती मॅरिड तर होतीच शिवाय त्याच्यापेक्षा वयाने चार वर्षांनी मोठी आणि एका कंपनीत पर्चेस मॅनेजर. पण इतर फॉलोअर्सना सोडून त्याच्या =दयात आदितीच्या बाबतीत नेमके काय घडत होते ते त्यालाही समजत नव्हते. गेले काही दिवस ती त्याच्यासाठी स्पेेशल बनली होती. ब्लॉगवर तिचे कॉमेंट्स आल्याशिवाय रितेशला चैन पडायचे नाही. तिने लिहीलेली अक्षरे पुन्हा पुन्हा वाचावी असे त्याला वाटायचे. त्याने त्याच्या ‘रेशीमगाठी’चा एक रोमँटिक पार्ट अपलोड केल्यावर आदितीचा मेसेज आलेला – तुमचा आजचा पार्ट वाचला खूप भारी आणि टू हॉट टू हँडल होता! शिवाय ती ऑनलाईनही दिसत होती. म्हणून त्याने रिप्लाय टाकला-

हा हा

एवढे डिटेल वर्णन कसे लिहीलेय?

इमॅजिनेशन

लग्न न होतादेखील चांगले आहे की तुमचे इमॅजीनेशन! पण आवडले बरं का खरोखर

थँक्यू सो मच

तुमचे ऑफिस, लिखाण, प्रवास हे सारे कसे मॅनेज करता?

आवड असेल तर काही अडचणी येत नाहीत आपोआप होते सारे

मला शिकवाल का टाईम मॅनेजमेंट?

का नाही? आणि तुम्ही तर माझ्यापेक्षा मोठ्या आहात. मलाच तुमच्याकडून बर्‍याच गोष्टी शिकायच्या आहेत

इट वूड बी माय प्लेझर इफ आय कॅन बी ऑफ एनी यूज टू यू!

काही दिवसांनी काही हरकत नसेल तर तुमचा नंबर मिळेल का असा तिचा मेसेज आला. एरव्ही बर्‍याच लोकांचे नंबरसाठी मेसेज यायचे पण तो कुणाला नंबर द्यायचा नाही, त्याची जी काही शंका आहे ती मेसेजवरच सोडवायचा. पण आदितीची केस वेगळी होती. त्याने तिला नंबर दिला आणि मग मेसेंजरवर न बोलता दोघे वॉट्सअॅपवर बोलू लागले. तरी चॅटिंग तितकेसे रेग्युलर नव्हते. कधी दिवाळी दसर्‍याला शुभेच्छा देताना हा वॉट्सअॅप नंबर कामी यायचा.


क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

चाफा बोलेना # १

1

सोमवारी ऑफिसमध्ये गेल्यानंतर कॉर्पोरेटकडून आलेल्या एका मेलने मला फार दु:खी केले. एरव्ही याच मेलने मी आनंदाने वेडा झालो असतो पण आर्याशी बोलत नसल्याने गोष्टी आता बदलल्या होत्या. त्याच आठवड्यात शुक्रवारी होणार्‍या लीडरशिप ट्रेनिंगचा कॉर्पोरेटकडून तो रिमांईंडर मेल होता. ज्या इंजिनियर लोकांना त्यांच्या ट्रेनिंगनंतर कंपनी कन्फर्म करत होती त्यांच्यासाठी हे लीडरशिप ट्रेनिंग असायचे. त्यामुळे ते चुकवण्याचा प्रश्नच नव्हता कारण ते ‘कंपल्सरी’ या कॅटॅगरीत मोडत होते. शिवाय एकदा आपले कन्फर्मेशन झाल्यावर हे ट्रेनिंगचे लचांड स्वत:हून मागे लावून घ्यायचे असल्याने अतिशहाणपणा करून मीच या तारखेचा स्लॉट निवडला होता. हे ट्रेनिंग अटेंड करायला आम्ही एकूण वीसजण होतो. त्या वीसही जणांची यादी दीड महिन्यापूर्वीच मेलवर आली होती आणि माझ्या दृष्टीने सगळ्यात महत्वाचे म्हणजे त्यात आर्याचे नाव होते.
विषेश म्हणजे हे ट्रेनिंग आमच्या इलावियाच्या कॅम्पसमध्ये न होता जवळच असणार्‍या एका थ्रीस्टार हॉटेलमध्ये ठेवण्यात आले होते. ट्रेनिंगच्या दोन्हीही दिवशी आम्हांला ऑफिसला जाण्याची आवश्यकता नव्हती. त्यामुळे ट्रेनिंग संपल्यावर दोन्ही दिवस खूप मजा करायची असा माझा आणि आर्याचा प्लान होता…हो! होताच म्हणावा लागेल, कारण आर्या आणि मी जवळजवळ तीन आठवडे उलटले तरी एकमेकांशी बोलत नव्हतो की चॅटदेखील करत नव्हतो. आमचे रिलेशनशिप खूप अवघड वळणावर येऊन पोहोचले होते. मी झालेल्या प्रकारानंतर माघार घेऊन तिच्याशी बोलायला तयार नव्हतो आणि तिकडूनही आर्याचा कॉल किंवा मेसेज येत नव्हता. फक्त ‘आय एम सॉरी’ या वॉट्सअॅप प्रोफाईल फोटोवरून काय समजायचे?
आर्याला सॉरी बोलायचे आहे ते मला समजत होते पण मी ऐकायलाच तयार नव्हतो. अगदीच शेवटचा प्रयत्न म्हणून ‘आय एम सॉरी’ असा वॉट्सअॅप प्रोफाईल पिक्चर ठेऊन ती “मला माफ कर!” हे सांगण्याचा निष्फळ प्रयत्न करत होती. मी मात्र तिच्या साखरपुडा होण्याने माझ्या आयुष्यावर काहीही फरक पडत नाही हे दाखवण्यासाठी वॉट्सअॅप प्रोफाईलला दररोज एक नवीन फोटो ठेवत होतो. असे करताना आतून खूप वेदना होत होत्या. रोज तिला श्वासाप्रमाणे मिस करत होतो पण राग आणि गैरसमजासारखे दुसरे घातक कॉम्बिनेशन नसेल. माझ्याकडून फोन करायचे बाजूलाच राहिले, त्यादिवशी झाले ते नेमके काय होते याचे स्पष्टीकरण आर्याकडून ऐकणेही मला चीड आणणारे होते. उगाच खोटे का बोला, माझ्याकडे मनाचा तेवढा मोठेपणा नव्हता. हो नव्हता! मी कुणी संत महात्मा नव्हतो. राग, मोह, मत्सर या कात्रीत सापडलेला मी एक साधा माणूसच होतो.
आठवणींच्या त्या रोजच्या त्रासालाही मी सरावलो होतो, तिच्या आठवणी व्याकुळ करायच्या पण त्यांना चकवा द्यायला मी शिकलो होतो. त्या नादात मी खूप सार्‍या विरह कविता लिहून काढल्या. शरीरासाठी जेवण आणि झोप आवश्यक आहे या गोष्टीचा मला विसर पडला होता. भूक लागलेली असताना काही केल्या जेवण जात नव्हते. दिवसभर थकलेलो असतानाही रात्री दोन दोन वाजेपर्यंत झोप लागायची नाही. उगाच जागत बसायचो. डोळे उघडे असतानाचे एकवेळ ठीक आहे, बंद केले तरी आर्याच डोळ्यांसमोर यायची. आम्ही एकत्र घालवलेले क्षण एखाद्या पिक्चरसारखे नजरेसमोरून तरळून गेले की हळवे व्हायचो. कधी कधी सायकिअॅट्रिस्टकडे जावे असे वाटायचे पण मग आईबाबा आठवले की त्यांच्या काळजीने मन घाबरून जायचे.
या सार्‍या संकटांतून थोडीशी सुटका मिळावी म्हणून मी स्लिपिंग पिल्सची व्यवस्था केली होती. डिपार्टमेंटमध्ये सतत आडवा येणारा सुब्रतो मात्र यावेळी कामास आला. त्याच्या भावाचे मेडिकल असल्याने विदाऊट प्रिस्क्रिप्शन झोपेच्या गोळ्या त्याच्याकडून मिळाल्या. त्याचा झाला तर मला तोटाच होईल या विचाराने त्यानेही मला हौसेने आणून दिल्या. सुरवातीला जीवाच्या भीतीने एक गोळी खाऊन पाहिली पण त्याचा काही फरक पडेना म्हणून मी दोन गोळ्या घ्यायला चालू केले. दिवस उलटत होते, ऑफिस आणि आयुष्यात रोज एवढ्या गोष्टी घडत होत्या पण आर्या आणि माझ्या नात्यात दुरुस्ती होईल असे मात्र काही घडत नव्हते. मी तर आशाच सोडून दिली होती.
शेवटी शेवटी अगदी असह्य झाले. ती बोलत नसली तरी काय झाले, निदान तिला बघता तर येईल म्हणून मी तिला पहाण्याचा एक धाडसी प्लान केला. शिवाय वेड्यासारखे आपणच या फेजमधून जात असलो तरी शत्रुपक्ष नेमका कोणत्या मनस्थितीत आहे ते मला जाणून घ्यायचे होते. बॅनर्जी सुट्टीवर असताना मी आर्याच्या स्विचगिअर प्लान्टच्या मेंटेनंस हेडशी बोलून सर्व डिपार्टमेंटचे पॉवर ऑडिट करायचे आहे आणि तो डाटा आम्हांला नवीन प्रॉडक्ट तयार करायला उपयोगी पडणार आहे असे सांगितले. त्यांनी तात्काळ ग्रीन सिग्नल देऊन आमच्याकडे कधीही येऊन पॉवर क्वालिटी चेक करा असे सांगितल्यावर आणखी काय हवे होते?
मी व्होल्टेज अॅनालायझरचे मशीन घेऊन लागलीच तिकडे गेलो. परवानगी दिल्यामुळे पहिल्या रिडींगचा मान मेंटेनंस डिपार्टमेंटचा होता. त्यानंतर त्यांना अॅनालायझरबद्दल माहिती सांगून शंका येणार नाही या बेताने तिथल्या आर अॅन्ड डी लॅबचे रिडींग घेऊया म्हणून ठरवले आणि “सोबत तुम्ही असाल तर खूप मदत होईल-” असा थोडासा मस्का लावल्यावर सुरवातीच्या दोन ठिकाणी ते बरोबर यायला तयार झाले. मला आर्या कुठे बसते ते ठाऊक होते पण मुकाटपणे त्यांच्यामागून चालत होतो. शेवटी हव्या असलेल्या डिपार्टमेंटमध्ये आल्यावर आम्ही थेट आर्याच्या बॉसच्या – राहुल करमरकरांच्या – केबिनमध्ये घुसलो. माझ्या प्लानच्या हिशेबाने मी केबिनमध्ये जाण्याआधी लॅपटॉपवर बसलेल्या आणि डोळ्यांभोवती काळी वर्तुळे उमटलेल्या मुलीच्या कानावर माझा आवाज जाईल असे म्हणालो, “आय थिंक आपण बरोबर ठिकाणी आलोय सर!”
माझा आवाज ऐकल्यावर आर्याने दचकून मागे पाहिले तेवढ्यात करमरकरांच्या केबिनचा दरवाजा आपोआप बंद झाला. आत गेल्यावर मी तिथे का गेलोय याची माहिती मी सांगण्याऐवजी मेंटेनंस हेडनी करमरकरांना सांगितली. मी मात्र काचेच्या केबिनमधून बाहेरचे दिसायला एक छोटी पारदर्शक पट्टी होती त्यातून बाहेरच्या हालचाली निरखत होतो. आर्या केबिनकडे नजर लावून बसली होती. मी अचानक इकडे कसा आलोय या प्रश्नाचे उत्तर तिला समजण्यापलीकडचे होते. बराचवेळ झाले तरी आम्ही बाहेर जात नसल्याने तिच्या चेहर्‍यावर चिंता पसरलेली दिसत होती. शेवटी करमरकरांशी बोलून झाल्यावर हसतहसत आम्ही तिघेही बाहेर पडलो.
बाहेर आल्या आल्या करमरकरांनी आर्याला माझी ‘समीर देशमुख’ म्हणून ओळख करून दिली आणि माझ्याकडे पाहून ते म्हणाले, “इंसिडंटली हर सरनेम इज ऑल्सो देशमुख…मीट आर्या देशमुख. शी इज अ न्यू टॅलेंट वी हॅव अॅडेड इन अवर डिपार्टमेंट रिसेन्टली!” आणि आर्याकडे वळून ते म्हणाले, “आर्या, यांना आपल्या डिपार्टमेंटमधली पॉवरची काही रिडींग्ज घ्यायची आहेत, ते घेऊ देत. काही लागले तर तू पहा. बाय द वे त्यांच्यासाठी कॉफी मागव आधी.” असे म्हणून ते मेंटेनंस हेडला सोबत घेऊन बाहेर कुठेतरी निघून गेले.
ते दोघेही तिथून गायब होताच आर्याच्या चेहर्‍यावर समाधानाची छटा उमटलेली मला दिसली. टेबलवरचा फोन उचलून ती ऑफिसबॉयला कॉफी सांगणार इतक्यात मी तिला तटस्थपणे मध्येच थांबवत म्हणालो, “मी कॉफी सोडली आहे सध्या आणि आता मला थोडी घाई आहे तेव्हा प्लीज यू कॅरी ऑन यूवर वर्क. मी माझे रिडींग पहातो.”
“समीर तुला काय झालेय मला सांगशील का? का वागतोयस असे माझ्याशी?”
“सॉरी?”
मी मोठ्याने बोलल्यामुळे बाजूच्या क्यूबीकलमधला कोणतरी उठून – सर्व काही ठीकठाक आहे याची खात्री झाल्यावर पुन्हा खाली बसला. दोघांमधला एवढा ताणला गेलेला वाद तिथे मिटवण्यात काही अर्थ नाही हे तिनेही ओळखले आणि पुढे काहीही न बोलता ती गप्प झाली. मला व्होल्टेज अॅनालायझरच्या कोणत्याही रिडींगमध्ये कसलाही इंटरेस्ट नव्हता. जिला पहायचे होते तिला मी पाहिले होते. वरून चेहर्‍यावर हास्य ठेवत असली तरी मनातून ती खुश नव्हती हे मी समजलो होतो. तिला माझ्याशी बोलायचे होते पण मी अजूनही तयार नव्हतो. शेवटी पर्सनल गोष्टी नाहीत तर नाही, प्लगमध्ये लावलेले ते नवीन गॅजेट काय आहे असे तिने विचारले.
“व्होल्टेज अॅनालायझर म्हणतात त्याला. पॉवर सप्लायमध्ये कोणकोणत्या प्रकारचे स्पाईक्स असतात आणि पॉवर नक्की कोणत्या गोष्टींनी करप्ट होते ते समजते – त्याचा ग्राफ प्लॉट केल्यावर!”
“ओह आय सी!” आर्या एक नंबरची अॅक्ट्रेस होती, जसे तिला काही माहितच नाही असा ड्रामा करत होती पण तिला या सार्‍या गोष्टी माहित होत्या.
“आपल्याबद्दल लोकांच्या काय इमोशन्स आहेत त्या मोजण्यासाठीही असे एखादे गॅजेट यायला हवे मार्केटमध्ये!” खरोखर मी एखाद्यावर चिडलो की मला सरळ बोलता येत नाही. त्याला नेहमी शालजोडीतून देतो.
“आय एम सॉरी? काय म्हणालात?”
तिला व्यवस्थित ऐकू गेलेय शिवाय ते कुठेतरी टोचलेय हेदेखील माझ्या लक्षात आले होते. म्हणून पुन्हा काहीही न बोलता तो व्होल्टेज अॅनालायझर काढला आणि एकदाचे थेट तिच्या डोळ्यांत पाहिले. का कोण जाणे अचानक माझ्या डोळ्यांच्या कडा पाझरताहेत असे जाणवल्यावर मी फसतोय हे माझ्या लक्षात आले आणि पुढे एकही शब्द न उच्चारता मी तिथून लगेच निघालो. हा एवढा ड्रामा मध्यंतरी झाला होता.
ट्रेनिंगचा शुक्रवार उजाडला तरी कसली एक्साईटमेंट नव्हती. रिपोर्टिंग टाईम सकाळी सातचा असल्याने रोजच्यापेक्षा थोडे लवकर घरातून निघून हॉटेलवर वेळेत पोहोचलो. रिसेप्शनमध्येच मखमली रंगाच्या बोर्डवर सोनेरी अक्षरांत इलावियाच्या लोकांचे स्वागत केलेले दिसत होते. ट्रेनिंगरुम शोधायला अजिबात त्रास झाला नाही. दुसर्‍या मजल्यावर एक मोठा कॉन्फरन्स हॉल आहे असे समजले आणि मी लिफ्टने दुसर्‍या मजल्यावर पोहोचलो. ट्रेनिंगरुमचा मागचा दरवाजा उघडून मी आत घुसलो तर अर्धे कॉन्फरन्स भरलेले होते. जे लोक लवकर आले होते, त्यांनी पुढची टेबले घेतली होती. दरवाजा मागच्या बाजूला असल्याने नवीन येणारे लोक मागेच बसत होते. आर्या पहिल्या टेबलवर कोणतरी तिघेजण होते, त्यांच्यासोबत बसली होती. ट्रेनर काळ्या रंगाच्या ब्लेझर आणि टायमध्ये कॉर्पोरेट लूक दिल्यासारखा दिसत होता. ट्रेनिंग सुरु व्हायला अजून अवकाश असल्याने प्रेझेंटेशन आणि प्रोजेक्टरचा सेटअप करण्यात तो मग्न होता.
मी बसण्यासाठी कॉन्फरन्सचा असा कोपरा निवडला की जिथून मला ट्रेनर आणि आर्या दोघांवरही नजर ठेवता येईल. मी जागाही अशी निवडली होती की मला आर्या स्पष्ट दिसत होती पण तिला मात्र मी दिसत नव्हतो. जागेवर येऊन सेटल होतोय की नाही तोपर्यंत अजून एक गोड मुलगी माझ्याच बाजूला येऊन बसली. बसल्या बसल्या तिने मला जन्मोजन्मीची ओळख असावी असे स्माईल दिले. मी टेबलावरची नावे चेक केली. समीक्षा पाटील! नंतर बारकाईने पाहिल्यावर लक्षात आले की प्रत्येक टेबलावर लोकांच्या नेमप्लेट्स आहेत आणि त्यानुसारच लोक बसलेले आहेत. मी आजुबाजूच्या टेबलावर माझी नेमप्लेट पाहिली पण कुठे दिसत नव्हती. मग पुढच्या मुलाला माझे नाव सांगून त्याच्या टेबलवर नेमप्लेट आहे का ते पहायला सांगितले.
शेवटी माझी नेमप्लेट आर्याच्या टेबलावर मिळाली. तिच्या बाजूला बसलेल्या एका मुलाला मी उभा राहून ती नेमप्लेट गुपचूप मागे पाठवायची रिक्वेस्ट केली. तो ही वेडा “समीऽऽर…” म्हणून हाक मारत होता. ओठांवर बोट ठेऊन बिनबोभाट मागे पार्सल कर असे सांगितल्यावर ती माझ्यापर्यंत पोहोचवण्यात आली. माझी नेमप्लेट पाहून समीक्षाने हात पुढे करत मला “गुडमॉर्निंग समीर!” केले. मी तिचे गुडमॉर्निंग कृत्रिम हास्याने परत केले. माझ्या डोक्यात काय चालले होते त्या बिचारीला कल्पनाच नव्हती. पुढे ट्रेनर ट्रेनिंग द्यायला उभा आहे त्याच्याकडे पाहून तरी गप्प बसायला हवे हे तिला समजत नव्हते. त्याला आणि बाजूला बसलेल्यांनाही दुर्लक्ष करत ती माझ्याशी निवांत गप्पा मारत होती. ट्रेनिंगला असणारे वीसच्या वीसजण अजून आले नव्हते.
वेळेच्या थोड्याफार फरकाने उरलेले लोक मागच्या दरवाजातून आत येतच होते. प्रत्येकवेळी दरवाजा उघडल्याचा आवाज झाला की आर्या मान वळवून दरवाजावर नजर टाकायची हे मला स्पष्ट दिसत होते. पण मी दिसलो नाही की तिच्या चेहर्‍यावर निराशा पसरायची. मी ट्रेनिंगला येणार आहे की नाही याची तिला चिंता तिला लागून राहिली होती हे समजत होते. वास्तविक ट्रेनिंगची ही शेवटची बॅच होती आणि हे ट्रेनिंग चुकवणे मला महागात पडले असते. पण जेव्हा तिच्या टेबलवरची माझी नेमप्लेट अचानक गायब झाल्याचे तिच्या लक्षात आले, तेव्हा मात्र ती चांगलीच चमकली. माझी नेमप्लेट तिच्या नकळत मागे स्मगल झाली आहे याचा तिला पत्ताच नव्हता. तिने तशाही परिस्थितीत मागे वळत सगळे कॉन्फरन्स स्कॅन केले व मी कुठे दिसतो का ते पाहिले पण मी पेन खाली टाकून तो उचलायला टेबलखाली वाकल्याने तिच्या नजरेस पडलो नाही.
सात वाजायला पाच मिनीटे बाकी होती आणि बहुतेक सारेजण आले होते. ट्रेनरने मनगटावरच्या घड्याळात एक नजर टाकली आणि हातातल्या नोट्समध्ये तो शेवटचा घुसला. बहुतेक तो जे काही शिकवणार होता त्या गोष्टींची उजळणी करत असावा. बरोबर सात वाजता त्याने हातातल्या नोट्स बाजूला टेबलवर ठेवल्या आणि “गुडमॉर्निंग एव्हरीबडी!” असे जोराचा ओरडला. काही लोकांनी त्याला “गुडमॉर्निंग सर!” म्हणत पुन्हा ग्रीट केले पण बहुतांशी लोक बेसावध असल्याने त्याच्या अचानक गुडमॉर्निंगने दचकले. सगळ्यांच्या आपापसातल्या गप्पा बंद झाल्या आणि लक्ष त्याच्याकडे लागले. त्याने ट्रेनिंग सुरु करण्याआधी सर्वांना मोबाईल सायलेंट मोडवर टाकायला सांगितले. ट्रेनिंगमध्ये मोबाईलवर बोलायचे नाही हा पहिला नियम होता. अगदीच अर्जंट असेल तर बाहेर जा, काय बोलायचे आहे ते बोला आणि मग आत या अशी सुचना करण्यात आली.
शेवटी त्याने सर्वांना नोटपॅड, पेन व ट्रेनिंगच्या नोट्स दिल्या आणि ट्रेनिंगला सुरवात केली. लीडरशिप ट्रेनिंग म्हणजे काय आणि कॉर्पोरेटमध्ये त्याची काय आवश्यकता आहे असा पहिला प्रश्न होता. लोकांनी सुरवातीला दिलेल्या काही जनरल व्याख्या आणि कारणे सांगितल्यावर खर्‍या प्रोग्रामची सुरवात सर्वांच्या इंट्रोडक्शनने हवी असे त्याने जाहीर केले. आता ही ओळख साधेपणाने नाव, डिव्हीजन इत्यादी गोष्टी सांगून न करता एकदम वेगळ्या पद्धतीने झाली पाहिजे असे त्याचे म्हणणे पडले. त्यांने सर्वांना चार मुद्दे नोट डाऊन करायला सांगितले.
पहिला मुद्दा म्हणजे – आता असणारा मी आणि तुम्हांला कोण व्हायचे आहे तो मी असे एक प्रतिकात्मक चित्र काढायचे. दुसरा मुद्दा – तुमच्या नावाची सुरवात ज्या अक्षराने होत असेल त्या अक्षराने सुरवात होणारे आकर्षक विषेशण सांगायचे म्हणजे हे दोन दिवस लोक त्याला विषेशणाने संबोधतील. उदा. आकाश नाव असेल तर अॅडॅप्टीव्ह आकाश, नवल असेल तर नॉटी नवल इत्यादी. तिसरा मुद्दा – आतापर्यंतच्या आयुष्यात केलेली सर्वात क्रेझी गोष्ट कोणती ते सांगायचे आणि चौथा आणि शेवटचा मुद्दा – आवडते गाणे म्हणणे, आवडत्या गाण्यावर डान्स करणे किंवा अॅक्टिंग करणे यापैकी सर्वात आवडती जी गोष्ट असेल ती सर्वांसमोर करून दाखवायची! हे ऐकल्यावर डोक्यात एकच विचार आला, काय वेडेपणा आहे हा? म्हणजे काहीही! अक्षरश: काहीही!
खरे सांगायचे तर मला अशा टाईपच्या ट्रेनिंगचाच कंटाळा यायचा. ट्रेनर उगाच असंबद्ध काहीतरी करायला सांगायचे. चित्र काढणे वगैरेपर्यंत ठीक आहे पण आता सांगितलेल्या या चार मुद्द्यांची तयारी करून सर्वांपुढे म्हणून दाखवणे म्हणजे माझ्या दृष्टीने दिव्यच होते. अशा ट्रेनिंगमधला आजपर्यंतचा माझा अनुभव एकदम वाईट होता. मुख्य म्हणजे खूप सार्‍या लोकांसमोर उभा राहून बोलणे हा माझा लहानपणापासूनचा वीक पॉईंट होता. अगदी शाळेत असतानाही मी स्टेजवर असलेल्या कोणत्याही स्पर्धांमध्ये भाग घ्यायचो नाही. म्हणजे माझ्यासाठी तो एक प्रकारचा न्युनगंडच होता. मला वाटले ट्रेनरला सांगितल्यावर बसलोय त्या जागेवरून आम्ही हे सारे करतो म्हटल्यावर तो ठीक आहे वगैरे म्हणेल. लगेच माझी ती कल्पना माझ्यासारख्या गर्दीला बुजणार्‍या बर्‍याचजणांनी उचलून धरली पण ट्रेनर कसला ऐकतोय! नियम म्हणजे नियम! इंग्रज लेकाचा!! आता त्यानेच नियम बनवल्यावर हे सारे करण्याखेरीज आमच्याकडे दुसरा काही पर्यायच नव्हता.
पहिले इंट्रोडक्शन आर्याचे झाले. अमेझिंग आर्या! छान विषेशन शोधले होते! तिने तिचे आताचे डेझिग्नेशन आणि तिला आयुष्यात फायनली काय व्हायचे आहे हे असे काही सांगितले की सगळेजण सोडा, मी ही हैराण झालो! सर्वात क्रेझी गोष्ट म्हणजे तिचा थएिटरमधला फर्स्ट किस! कुणालाही न घाबरता तो क्षण ती सांगू कशी शकते याचेच मला आश्चर्य वाटले. पण तिने ते सांगितल्यावर सर्वजण आनंदाने ओरडले आणि मी उगाच गोरामोरा झालो. बाजूला बसलेली समीक्षा माझ्याकडे वेगळ्याच नजरेने का पहात होती ते मला समजले नाही पण तिच्याशिवाय मला दुसरे कुणी तसे पाहिले नाही याची मी खात्री करून घेतली. शेवटचे म्हणाल तर आर्याने ‘कटी पतंग’ मधले ‘ना कोई उमंग है-’ हे गाणे म्हणताना तिचे आधीच पाणीदार असलेले डोळे अजून पाणावले होते ते कितीजणांना समजले माहित नाही, पण सगळे झाल्यावर टाळ्यांच्या कडकडाटात ती तिच्या जागेवर येऊन बसली.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

आर्याची दुसरी एंगेजमेंट

board-1820678_640

मागच्या प्रसंगानंतर एखादा आठवडा उलटला असेल, सुट्टीदिवशी एका मित्राला भेटण्यासाठी मी ठाण्याला गेलो होतो आणि येता येता आर्याच्या घरावरून यावे लागणार होते. तिथून पास होताना अंकल आणि आंटीना जस्ट हॅलो करून यावे असा विचार मनात आला. आर्या भेटायचा चान्सच नव्हता कारण ती पुण्याला गेली होती. तिने मला पुण्याच्या मैत्रिणीच्या घरी तिघीचौघीं इंजिनियरिंगला असणार्‍या मैत्रिणींचे गेट टुगेदर आहे म्हणून आधीच सांगितले होते.
मी जास्तवेळ न थांबता पटकन परत निघायचे म्हणून तिच्या रो हाऊसच्या बाहेरच बाईक पार्क करून उघड्या असलेल्या गेटमधून आत शिरलो. हॉलचा दरवाजा तर उघडा होता पण तिथे कुणीच दिसत नव्हते. का कुणास ठाऊक पण मला एक निगेटिव्ह फिलींग आली. बाहेर शूज काढून हॉलमध्ये गेलो, तर खरोखर तिथे कोणीही नव्हते. घराच्या आतल्या बाजूने मात्र खूपजणांच्या गप्पांचे आवाज कानावर येत होते. डायरेक्ट आत जाणे बरे दिसणार नाही म्हणून मी पुन्हा दरवाजावर येऊन बेल वाजवली पण ती वाजली नाही.
आता पुढे काय करावे या विचारात असताना मी खिशातून फोन काढून आर्याचा नंबर डाईल केला आणि माझे कान व डोळ्यांवर विश्वासच बसेना. अगदी समोर असलेल्या टेबलावरचा चार्जिंगला लावलेला तिचा मोबाईल मला ठेवलेली स्पेशल रिंगटोन वाजवत होता.
“आर्याऽऽ तुझा फोन वाजतोय बघ.” किचनमधून अनोळखी आवाज आला.
मी गोंधळून गेलो. काहीतरी अशी गोष्ट घडत होती जिचा मला अजिबात सुगावा लागत नव्हता किंवा ती गोष्ट मला समजू नये अशी आर्याची इच्छा होती. नाइलाजाने मी परत फिरणार इतक्यात घाईघाईने कोल्ड्रिंकचा ट्रे घेऊन किचनमधून कोणतरी बाहेर आली आणि तिची नजर माझ्यावर पडली. साधारण आर्याच्याच वयाची सुंदर दिसणारी ही मुलगी कोण ते मला समजले नाही पण ती मात्र खूप बारकाईने माझ्याकडे पहात होती. बहुतेक ती आर्याच्या भावंडापैकी कोणतरी असावी कारण आर्याने मोबाईलमध्ये दाखवललेल्या अनेक फोटोंपैकी कोणत्यातरी फोटोत तो चेहरा पाहिल्यासारखा वाटत होते.
“हाय, अंकल आहेत का घरी?” उगाच तिच्या तोंडाकडे येड्यासारखे पहाणे बरे दिसले नसते म्हणून मी विचारता जाहलो.
“हो. आहेत ना! बाय एनी चान्स तू समीर आहेस का?”
“हो, कसे ओळखले?”
“आर्याचा मोबाईल तुझ्याच तर फोटोंनी भरला आहे.” तिच्या तोंडून हे ऐकून मलाच लाजल्यासारखे झाले.
“पण तुम्ही कोण आहात ते मी नाही ओळखले.”
“ओह! सॉरी, मी कोण ते सांगितलेच नाही की तुला! मी निधी आर्याची आतेबहिण. तू आणि आर्या एकत्र काम करता ना?”
“एकत्र नाही, एका कंपनीत काम करतो.”
“अच्छा! पण तिने तुला सांगितले नाही?”
“काय म्हणून?”
“आज तिची एंगेजमेंट आहे म्हणून? माझा भाऊ – दिपकबरोबर! अ नेव्ही गाय!”
“सॉरी?” मी काहीतरी चुकीचे ऐकले असा मला भास झाला.
“लग्न करतेय ती दिपकबरोबर. कम ऑन समीर, चल ये ना आत. सर्वजण आतच बसलोय आम्ही. आज फायनल होईल सगळे.”
“नको, चालूदे तुमचे. मी थोडा घाईत आहे. मला जायला हवे. फक्त आर्याला सांगा मी आलो होतो म्हणून!”
हॉलमध्ये माझा आवाज ऐकल्यावर आतून येणारे सर्व आवाज अचानक बंद झाले. बाहेर खरोखर कोण आहे ते पहायला आर्या गडबडीने हॉलच्या दरवाजावर आली आणि मी हॉलमध्ये निधीबरोबर बोलत उभा असल्याचे तिने पाहिले.
या नवीन एंगेजमेंटसाठी आर्या हिरवी साडी नेसली होती. तिच्या गोर्‍या वर्णाला ती हिरवी साडी खूपच शोभून दिसत होती. जणू काही नुकतेच लग्न झालेली नवरी! खरं म्हणजे कोणताही रंग तिच्यावर शोभून दिसायचा. शिवाय आधीच काळ्याभोर आणि पाणीदार असलेल्या डोळ्यांत काजळही घातलेले. कधी नव्हे ते हातात घातलेल्या सोनेरी बांगड्या त्या एकूण सौंदर्यात आणखी भर टाकत होत्या.
पण वास्तवाचे भान आल्यावर माझा पारा आणखी चढला. निधीकडून जे काही ऐकले त्या रागाने आतल्या आत मी धुमसत होतो. खड्डयात गेली तिची साडी, काजळ आणि बांगड्या! डोळ्यांत आणता येईल तेवढी तिच्याबद्दल घृणा आणून मी तिच्याकडे संतापाने एक कटाक्ष टाकला. माझ्या या अशा अनपेक्षित अवताराने तिला काय करावे ते कळेना आणि ती पुरती भांबावून गेली. ती कुठल्यातरी कोड्यात पडून अवघडल्यासारखी दिसत होती. मला काहीतरी सांगण्याच्या उद्देशाने ती पुढे आली, “हे बघ समीर…”
“ओके, काय समजायचे आहे ते समजले मला. बाऽय नाऊ.”
कोणी आजुबाजूला आहे म्हणून ओठांवर खोटे हसू आणून तिच्याशी पुढे बोलणे मला जमण्यासारखे नव्हते म्हणून क्षणाचाही विलंब न लावता मी तिथून परत फिरलो. मला रोखण्यासाठी ती धावत आली गेटपर्यंत आली पण त्याआधी मी बाईकला किक मारली होती. तिने मला लगेच कॉल केला पण मी तो उचलला नाही. तिने खूप सारे मेसेजेस पाठवले. अगदी वॉटसअॅप सोडून टेक्स्ट मेसेजेसही केले पण मला ते पहायचेच नव्हते. माझ्या मनातून ती पूरती उतरली होती आणि मी आयुष्यात तिला पुन्हा पूर्वीचे स्थान देऊ शकेन की नाही याची माझी मलाच शंका होती. मला अंधारात ठेऊन एवढे सारे महाभारत घडलेले असताना ती मला का कॉल करत होती ते समजायला मार्ग नव्हता. कॉल करून सॉरी म्हणणार होती की अजून काही काल्पनिक कथा सांगणार होती, ते ऐकण्यात मला अजिबात रस नव्हता. शेवटी मीच फसलो गेलो होतो. ज्याची जळते त्यालाच कळते असे म्हणतात ते काही खोटे नाही.
पण एक खरे आहे असे वाटून गेले – लग्नाआधी मुली चांगल्या दिसणार्‍या मुलावर प्रेम करतात, त्याच्याबरोबर फिरतात पण लग्नाचा विषय आला की त्या नवरा शोधण्यात मात्र कमालीच्या चोखंदळ होतात. शेवटी मी या विचारापर्यंत आलो की प्रेम म्हणजे निव्वळ पुस्तकी कल्पना आहे आणि नवर्‍याची आर्थिक स्थिरता ही कुठल्याही शहाण्या मुलीच्या आयुष्याची एक महत्वाची बाब आहे, आणि लॉजिकली ते बरोबरही आहे. या सार्‍या गोष्टींचा सारासार विचार करून त्या कुणाबरोबर लग्न करायचे ते ठरवतात.
आर्या खूप वेगळी आहे असे मला वाटायचे. शेवटी तीदेखील सामान्य मुलींसारखीच निघाली याचे मला वाईट वाटले. तो धक्का पचवणे माझ्यासाठी खूप अवघड होते. काही दिवसांपूर्वी तिने दिप्तीसमोर माझी काहीही चूक नसताना केवढा मोठा ड्रामा केला होता. मी दिप्तीला नाटकातले डायलॉग्ज कसे डिलीव्हर करायचे ते सांगत होतो. त्या नाटकाचा माझ्या खर्‍या आयुष्याशी काहीही संबंध नसतानाही आर्या माझ्यावर केवढी चिडली होती. आणि आता ही काय करायला निघाली होती? तर एका अनोळखी मुलाशी साखरपुडा आणि ते ही माझ्याशी एकदाही न बोलता. ‘दिपक’ या विषयावर ती अगदी चुकूनही माझ्याशी बोलली नाही. तिला जे काही करायचे होते ते सारे काही तिने माझ्या नकळत केले.
त्यानंतर काय तर ते दोघे लग्न करून सुखी आयुष्य जगणार होते! मला काहीही न कल्पना देता तिने एकटीनेच हा निर्णय घेतला होता. हे सारे मला सांगणे तिला महत्वाचे वाटले नाही. माझ्या इमोशन्स तिला महत्वाच्या वाटल्या नाहीत. मी कदाचित सीन क्रएिट केला असता पण अशा रितीने तिच्या आयुष्यातून मला बाजूला करणे ठीक वाटत नव्हते. पण शेवटी प्रत्येकाला आपापले पडलेले असते. आपल्या अशा एका निर्णयानंतर दुसर्‍याच्या आयुष्यात काय होणार आहे किंवा समोरचा माणूस कोणत्या गोष्टी फेस करतोय हा विचार कोण करत नाही. एक ना एक दिवस ही गोष्ट मला समजेल असा विचारही तिच्या मनात कसा आला नसेल याचे मला आश्चर्य वाटले. ती जे काही करत होती ते कशाच्या प्रभावाखाली करत होती हे समजायला मार्ग नव्हता. ते चूकीचे होते त्यात काही वादही नव्हता. सर्वात कळस म्हणजे तिच्या आईबाबांनीही आमच्या लग्नाला परमिशन दिली होती आणि असे असताना अचानक ही नवीन एंगेजमेंट मध्येच कुठून उगवली ते कळत नव्हते.
या सीननंतर मी वेगळ्याच मनस्थितीत होतो. माझे सर्वांग रागाने अक्षरश: थरथरत होते. सरळ कुठल्यातरी बारमध्ये जाऊन चिल्ड बिअर प्यावी असे वाटत होते. मी कुठे चाललो होते ते माझे मलाच कळत नव्हते. शेवटी ठाण्याच्या तलावपाळीला पोहोचल्यावर भानावर आलो. ठाणे स्टेशनपासून अगदी जवळच असणारे हे सुंदर तळे विषेशत: संध्याकाळ झाली की मनाला खूप भावणारी जागा होती. मी आणि आर्या वरचेवर इकडे फिरायला यायचो. एका झाडाखाली बाईक पार्क करून मी एकटाच तळ्याकडे पहात बसलो. खूप सारी प्रेमी युगुले गळ्यात गळे घालून बसली होती. भोवतालच्या जगाचे त्यांना काहीही पडलेले नव्हते. कुणाचा प्रेमभंग झालाय, कुणाचा जीव असणार्‍या प्रेयसीने त्याच्या काळजावर खूप खोल घाव घातलाय याच्याशी त्यांना काहीही देणेघेणे नव्हते. प्रेमात आकंठ बुडालेले ते दोन्ही जीव हळूच एकमेकांच्या कानात कुजबुजत होते. पुढे जाताना यातल्या कितीजणांना धोका मिळणार आहे असा एक असंबद्ध विचार माझ्या भिरभिरलेल्या डोक्यात येऊन गेला.
त्यांच्याकडे पाहिल्यावर खूप रोमँटिक वाटत होते पण त्याबरोबरच आर्याची आठवण आल्यामुळे मला त्या सर्वांची चीड यायला लागली. मला अचानक एकटे वाटू लागले. आयुष्यात कुणी सांत्वन करायला नाही की तुला का एकटे वाटतेय, हे विचारायलाही नाही. मी दुसर्‍याकडून काय अपेक्षा करणार होतो जिथे आर्यानेच – जिला मी माझी अर्धांगिणी समजत होतो – तिनेच असा धोका दिला होता. डोक्यात असंख्य विचारांचे वादळ सुरु झाले. ते असह्य होऊन मी सरळ घराकडे जायला निघालो.
आर्या मला सतत कॉल करत होती. मी तिच्यावर एवढा चिडलो होतो की काहीही झाले तरी तिचा फोन उचलणे शक्य नव्हते. शेवटी तिच्या फोन येण्याचाही मला वैताग आला आणि मी मोबाईल सायलेंट मोडवर टाकला. तिने फोन करणे थांबवले नाही. त्या सायलेंट मोबाईलची व्हाब्रेशन्सही मला इरिटेट करू लागली. शेवटी वैतागातच मी फोन उचलला, “आता अजून काय बाकी आहे?”
“समीर माझे ऐकून घे.”
“वा! सगळे रामायण घडून झाल्यावर मला आत्ता फोन करावासा वाटला तर!”
“समीर, प्लीज शांत हो.”
“मी शांत राहू शकत नाही. मला खरोखर आश्चर्य वाटतेय त्या मुलीचे, जिच्या लग्नाला तिच्या आईबाबांनी आधीच परवानगी दिली होती. तुला मला असे अर्धवट सोडायचे होते तर आधी सांगायचेस ना! मी नाखूश होऊन का होईना ते स्वीकारले असते. पण मला मध्येच असे अचानक सोडून त्याच्यात तू काय पाहिलेस? पैसेच पाहिले असशील. मान्य आहे, त्याच्यापेक्षा मी कमी मिळवत असेन पण एक चांगले आयुष्य जगायला आपल्याला तेवढे पुरेसे होते आणि किती स्वप्ने पाहिलेली मी तुझ्याबरोबरची! पण तुला तेवढे पुरेसे नव्हते, तुला आणखी हवे होते. भौतिक सुखे देणार्‍या खूप सार्‍या वस्तू घेण्यासाठी तुला श्रीमंत नवरा हवा होता.” एखाद्या स्क्रिप्टमधला डायलॉग बोलावा तसे मी एका दमात बोललो.
हुंदका आवरत पलिकडून शांत आवाज आला, “तुला माझे ऐकायचे आहे की नाही?”
“नाही.”
तिने कॉल डिस्कनेक्ट केला. तिच्यावर ओरडून का होईना मनातले बोलून टाकल्यामुळे माझा राग थोडा कमी झाला. थोड्यावेळाने तिला काय बोलायचे होते ते ऐकून घ्यायला काय हरकत होती असे मला वाटू लागले. त्यानंतर मात्र तिचा फोन आला नाही. मी प्रत्येक दहा पंधरा मिनीटाच्या अंतराने तिचा कॉल किंवा मेसेज येतोय का स्क्रीन अनलॉक करून पहात होतो, पण नाही. तिने असा धोका दिला हा विचार स्वस्थ बसू देत नव्हता. शिवाय काहीही करु देत नव्हता, अगदी नुसतेच गप्प बसणेही जीवावर आले होते. जे काही करतोय त्यात लक्ष लागत नव्हते. जेवणही नीट गेले नाही. रात्री भूक लागू नये म्हणून थोडेसे खाल्लेले आणि झोपायच्या तयारीत होतो तेवढ्यात तिचा मेसेज आला.

आय एम सॉरी समीर. मी तुझ्याशी खोटे बोलायला नको होते, पण मला वाटले मी एकटी हे सारे हँडल करू शकेन.

हो. आय कॅन अंडरस्टॅन्ड! तुला खूप गोष्टी हँडल करायचा अनुभव आहे. आता तर तुला नेव्हीमधला ऑफिसर भेटलाय. इलावियात काम करणार्‍या इडियटमध्ये तुला कसला आलाय इंटरेस्ट? पण या सार्‍या गोष्टींतून लोकांचे खरे रंग मात्र समजले. मला तुझ्याशी कधीही बोलायचे नाही. शेवटचा गुडबाय…

शोना, शेवटचं विचारतेय, तू माझ्याशी नीट बोलणार आहेस की नाहीस?

नाही.

ठीकाय तर!

त्यानंतर मात्र तिचा कॉल किंवा मेसेज काहीही आले नाही. मला काय झाले होते ते समजत नव्हते. तिला प्रत्येक क्षणाला मी मिस करत होतो पण तिचा मेसेज किंवा कॉल आला की भयंकर चिडायचो. वॉट्सअॅपवर तर ती ऑनलाईन दिसत होती. तिच्या मेसेजच्या येण्याची रात्री दोन वाजेपर्यंत वाट पहात राहिलो. नंतर कधी झोप लागली ते समजले नाही.
अबोल्यात जवळजवळ एक आठवडा उलटून गेला. मी तिला प्रपोज केल्यापासून आमच्यात दिवसातून तीनचार वेळा बोलणे व्हायचे. कॉल करायचो, कॉल नसेल तर चॅट तरी करायचो. पण एवढा मोठा गॅप कधीच नव्हता. तो आठवडा म्हणजे काळ्या पाण्याच्या शिक्षेसारखा होता. मी तिच्यात किती अडकलो होतो ते त्या आठवड्यात समजले. बर्‍याचदा वाटायचे तिला फक्त एकदा फोन करून एकच प्रश्न विचारावा, “तू ही मला तेवढेच मिस करतेस जेवढा मी तुला करतोय?”
पण इगो आड येत होता. पण खरे सांगायचे तर इगोपेक्षा आपली मुलगीच जर खरोखर दुसर्‍या कुणाच्या प्रेमात पडली असली तर? ही भीती मला थांबवायची. पण बरेच दिवस झाले दोघांमध्ये काहीही कम्युनिकेशन नसल्यामुळे माझ्याही मनातले धागे तुटत चालले होते. तिला विसरावे म्हणून मी स्वत:हून प्रयत्न करत होतो. कमीतकमी बॅनर्जी लांब कुठेतरी आऊटडोअरला पाठवेल असे वाटत होते पण तो ही पाठवत नव्हता.
मी आमचे वॉट्सअॅपवरचे जुने चॅट काढून वाचत होतो. फेसबुकवरचे तिचे तेच ते फोटो पुन्हा पुन्हा पहाण्यात रात्रीच्या रात्री घालवत होतो. एवढे दो दिल एक जान असणारे आम्ही, पण एकमेकांशी बोलण्यासाठी कोणती गोष्ट आड येत होती ते समजत नव्हते. माझ्या बाबतीत म्हणाल तर मला आर्याने फसवले आहे ही भावनाच संताप आणणारी होती, माझ्या सेल्फ रिस्पेक्टला धक्का देणारी होती. त्यामुळे मी माझ्याकडून तिला फोन करणे शक्य नव्हते. आणि कितीही नाही म्हटले तरी आमच्या प्रश्नचिन्हवाल्या नात्याचे पुढे काय होणार आहे याची चिंता मनाला भेडसावत होती.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

 

बूमरँग (आर्याचा गैरसमज – 2)

11

हो आर्या! या साल्या आशिषने सगळा घोळ केला होता. अंडी आणायला जातो म्हणून खाली पळाला पण घराचा दरवाजा पूर्णपणे बंद न करता तसाच सताड उघडा ठेवलेला. तो बंद असता तर दरवाजा उघडायच्या निमित्ताने का होईना कुणीतरी तिकडे गेले असते आणि आम्ही दोघे एवढ्या जवळ आलोय ते कुणाला दिसले नसते. कमीतकमी आर्याने तरी आमची ‘ती’ पोझ पाहिली नसती. पण असे योग आले की माणसाच्या हातात त्याचे परिणाम भोगण्याशिवाय दुसरे काही नसते.
त्यात भर म्हणजे दिप्ती जरा मंदच होती. नेमक्यावेळी तिची पोझ कशी असायला हवी हे मला विचारत होती आणि मी ही डायरेक्टरचा बाप असल्यासारखा तिला शिकवत होतो. एकतर तिचा हात हातात घेतलेला. असंख्यवेळा एकच संवाद म्हटल्याने तो तोंडपाठ झाला होता. त्यामुळे डायलॉग्ज पहायला हातात पेपर घ्यायची आवश्यकता नसल्याने हातात स्क्रिप्टचे पेपर्सही नव्हते.
आम्हाला त्या पोझमध्ये पाहून आर्या मिरचीसारखी लाल झाली. एका अनोळखी मुलीसोबत घराचा दरवाजा उघडा असताना मी फ्लर्ट करतोय हे चित्र डोळ्यांसमोर दिसत असताना ती तर काय करणार होती? गैरसमज व्हायला आणखी विषेश अशा पुराव्यांची आवश्यकताच नव्हती. आत आलेल्या क्षणांपासून तिची नजर आमच्यावरून हटली नव्हती. पायातले सँडल काढायचेही भान तिला नव्हते. गाल पुर्‍यांसारखे फुगलेले, त्यावर रागाने अजून चढलेली लाली आणि टपोर्‍या डोळ्यांत पाणी आणून ती ओरडलीच, “अच्छा, म्हणजे माझे कॉल्स इग्नोअर करून तू हिच्याबरोबर बिझी आहेस तर!”
अचानक आलेली आर्या आणि तिचा असा दुर्गेसारखा अवतार पाहून दिप्ती अक्षरश: उडाली आणि माझ्यापासून दूर होऊन उभी राहिली.
“आर्या प्लीज, उगाच चिडू नकोस, ऐकून घे, तू समजतीयेस तसं काही नाहीये.”
“मला तुझे काहीही ऐकायचे नाहीये. गेल्या एका तासापासून मी तुला तेरा कॉल्स केले आहेत. साधा मोबाईल तरी पाहिलायस का तू? तुझ्या या कामात एवढा बिझी आहेस की तुला त्यासाठीही वेळ नसेल. हो ना?”
रविवारी कशाला कोण मरायला कॉल करेल म्हणून मी मोबाईल बेडरुममध्येच ठेवला होता आणि तो ही सायलेंट मोडवर! एवढी चिडलेली आर्या मी कधीही पाहिली नव्हती. तिच्या रागामुळे माझ्या अंगाला कंप सुटला. खरं म्हणजे उगाचच चिडून ती स्वत:ला त्रास करून घेत होती. तरीही घाबरत मी पुन्हा धाडस केले, “आर्या, प्लीज बसून तर घे.”
शांत होऊन ती सोफ्यावर बसली आणि अचानक लहान मुलीसारखी हाताच्या दोन्ही तळव्यांमध्ये चेहरा घेऊन मुसमुसून रडू लागली, “माझा विश्वास बसत नाही तू काय करत होतास त्याच्यावर. मी तुला सरप्राईज द्यायला आले होते पण मीच मूर्ख! तुझ्याकडून असे सरप्राईज मिळेल याची काय माहिती? तसे असते तर आलेच नसते मी. खरं म्हणजे मी तुला हो म्हणायलाच नको होते.”
तापात बडबडतात तसे ती अक्षरश: काहीही बडबडत होती. मुलींच्या डोळ्यांत एवढे पटकन कसे काय पाणी येते हे मला कळत नाही. म्हणजे बटन दाबले की मोटर चालू व्हावी तसे त्यांचे डोळे गळायला लागतात. इतरवेळी हे डोळ्यांतल्या पाण्याचे तळे कुठे असते समजत नाही. दुसरे म्हणजे समोर जर कोण रडत असेल तर मी गोंधळून जातो. त्यावेळी आपण नेमके काय करायचे हा मला पडणारा सततचा प्रश्न आहे. पण शेवटी माझ्या चूकीमुळे तिला त्रास झाला असल्याने तिला शांत करण्यासाठी मलाच काहीतरी करणे आवश्यक होते. मी हळूच तिच्याजवळ गेलो आणि त्याहून हळू आवाजात म्हणालो, “अॅक्च्युली मी तुझ्यासाठी एक स्पेशल सरप्राईज प्लान केले होते.”
“पाहिले ते मी.” असे म्हणून ती पुन्हा रडू लागली.
“आता शांत होऊन माझे ऐकशील का तू?”
तरीही ती रडतच राहिली.
“निदान माझ्यासाठी तरी?”
तिच्या खांद्यावर हळुवारपणे हात ठेवत मी तिच्या रडण्याची सांत्वना करण्याचा प्रयत्न केला पण तिने माझा हात झिडकारला. माझ्याकडून कॅरेक्टरचा खरा रोल समजावून घ्यायला आलेली दिप्ती हॉरर फिल्ममधले भूत पहावे तसे विस्फारलेल्या डोळ्यांनी सारे पहात होती. तिला सकाळपासून आवडत असलेला क्यूट रायटर एका मुलीला खूप विनवण्या करून काहीतरी सांगत होता आणि ती मुलगी त्याचे काहीही ऐकण्याच्या मन:स्थितीत नव्हती.
आर्याला समजवण्याचा मी माझ्या परीने खूप प्रयत्न केला पण ती काही केल्या ऐकायला तयार नव्हती. कदाचित दिप्ती आमच्याकडे पहात उभी होती म्हणून ती चिडली असावी म्हणून मी दिप्तीला कुठेही जा पण इथून निघ असे डोळ्यांनी खुणावल्यावर ती आम्हांला हॉलमध्ये सोडून बेडरुममध्ये निघून गेली आणि मला माझी घोडचूक लक्षात आली. दिप्ती बेडरुममध्ये गेल्यावर तर आर्या अजूनच तापली. खरं म्हणजे आपल्या मुलाचे दुसर्‍या मुलीबरोबर कनेक्शन आहे अशी शंका आली की आपली शोना ही नेहमीची शोना रहात नाही.
“बघ किती पुढे गेलायस तू. मी आत्ता आले नसते तर काय काय केले असतेस देव जाणे! गेली बघ ती बेडरुममध्ये. जा तिच्यामागे! कशाला वाट पहातोयस आता?”
अचानक एवढ्या सार्‍या गोष्टींचा मेंदूवर ताण आल्यामुळे माझ्या डोक्यातला सीपीयू क्रॅश झाला. मोबाईल हँग झाल्यावर त्याला नेमके काय करावे हे जसे समजत नाही, तशी माझी अवस्था झाली. कधी कधी एवढ्या सेन्सिबल मुली अशा एखाद्यावेळी मुर्खासारख्या का वागतात हे मला कळत नाही. विषेश म्हणजे आर्याही तशीच? शेवटी थकल्यावर तिने बॅगमधून एक टिश्यूपेपर काढला आणि डोळे पुसले. खरं सांगायचे तर अशा ओल्या डोळ्यांनीही ती खूपच सुंदर दिसत होती पण तिला ते सांगायची सोय नव्हती. आपले सिलेक्शन परफेक्ट होते पण मी बहुतेक दुसर्‍या मुलीच्या मागे आहे या विचाराने ते काहीसे कनफ्यूज होते.
दिप्तीला बेडरुम आणि आर्याला सोफ्यावर तसेच सोडून मी पहिल्यांदा किचनमध्ये जाऊन फ्रीजमधली स्प्राईटची बाटली आणून तिला दिली. निदान स्प्राईटच्या बाटलीने तरी तिचे गरम झालेले डोके थंड होईल ही एक भाबडी आशा होती. बाटली तशीच घेऊन ती हॉलमधून आतल्या बाजूला चालल्यावर आता ही बेडरुममध्ये जाऊन दिप्तीला मारते की काय अशी मला शंका येऊ लागली पण सुदैवाने तसे काही न होता ती पुन्हा किचनमध्ये गेली आणि स्प्राईट एका ग्लासमध्ये काढून त्यात आईसक्युब्ज टाकून पुन्हा सोफ्यावर येऊन बसली. स्प्राईटचे दोन तीन सिप मारले तरी राग गेलेला दिसत नव्हता. या जाहिराती वगैरे बकवास असतात याची पुन्हा एकदा खात्री झाली. पुढे काय होणार याची काहीच कल्पना नसल्याने घरात सन्नाटा पसरला होता. मी ही काही बोलत नाही हे लक्षात आल्यावर तिने सरकारी वकिलासारखी माझी उलटतपासणी घ्यायला सुरवात केली, “काय होते सरप्राईज?”
“काही नाही.”
“आत्ता तर बोलत होतास. सांगतोस की नाही?”
“जाऊ दे. उगाच आणखी….”
“सम्या, मार खाशील आता.”
“तूला नक्की ऐकायचंय?”
“तू सांगणार आहेस की नाहीस?”
“नाही. तू आधी प्रॉमिस कर ओरडणार नाहीस म्हणून.”
“नाही. मी नाही प्रॉमिस करू शकत. बर्‍याच गोष्टी प्रॉमिस करून खूप घोटाळे झालेत. आता नाही! आधी काय आहे ते सांग मग बघू.”
“जाऊ दे. मग नाही सांगत.” असे म्हणून मी गप्प बसलो. मला माहित होते, एखादी गोष्ट तिला ऐकायची असेल आणि मी बोललो नाही तर ती जाम इरिटेट होते.
“आता तिच्या प्रेमात पडलायस ते सांगू नकोस.” तिने बेडरुमच्या दरवाजाकडे बोट दाखवले.
“अन्फॉर्च्युनेटली अजून तरी नाही.”
“काय?”
“ती मस्त आहे, सुंदर दिसते हे खरं असलं तरी ती माझ्या टाईपची नाही.”
“मग कोण आहे तुझ्या टाईपची?”
“मला सांगावेच लागेल?”
“हो. निदान मला दुसरे नाव समजल्यावर काय करायचे ते पहाता येईल.”
“मग सोड.”
तिने काहीही दयामाया न दाखवता जोराचा चिमटा काढला.

आर्या नॉर्मलला आल्यावर तिच्या परवानगीने मी दिप्तीला हॉलमध्ये बोलवले. दिप्ती हॉलमध्ये आल्यावर आर्या तिच्याकडे संशयाने पहायला लागल्यावर मला काय करावे ते कळेना. ती बहुतेक दिप्तीचे लिपस्टिक, कुठे एखादा चावा किंवा दुसर्‍या सर्व गोष्टी व्यवस्थित असल्याची खात्री करून घेत होती. पण कर नाही त्याला डर कशाला? काहीही नव्हतेच.
या सगळ्या नाटकाचा शेवटचा प्रवेश होत असताना आशिष हातात अंड्याचा ट्रे घेऊन हजर झाला. घरात आर्याला पाहिल्यावर तो चाटच पडला पण त्यामुळे झालेल्या माझ्या अवस्थेची त्याला खूप मजा वाटली. आम्ही माझ्या लिखाणाबद्दल सारे गुपित ठेऊन लास्ट मोमेंटला तिला सरप्राईज द्यायचे ठरवले होते. पण ती स्वत: घरी आल्यावर आमचाच पोपट झाला. शेवटी खूप प्रयासाने तिला ती एकांकिका आणि स्क्रिप्ट याच्या भानगडी पुराव्यासह दाखवल्यावर तिला पटल्यासारखे दिसले. मी लिहीतोय हे समजल्यावर मात्र ती खरोखर खुश झाली. पण मी आजपर्यंत तिला का सांगितले नाही म्हणून ती पुन्हा चिडली पण यावेळचा राग मात्र वरवरचा असल्याने जास्त टिकला नाही. नंतर रिहर्सल आणि नाष्ता व्हायला एक तास लागला.
थोड्याच वेळात या दोन बावळट मुली जणू काही सात जन्मांचे नाते असल्यासारख्या गप्पा मारायला लागल्या जसे काही झालेच नाही. म्हणजे आम्हीच वेडे! दोन मुलांमध्ये असे काही झाले आणि त्यानंतर आमची चूक जरी लक्षात आली तरी आम्ही सॉरी म्हणायच्या भानगडीत पडत नाही. बोलत तर त्याहूनही नाही. एकमेकांना आटिट्युड देत निघून जातो. त्यानंतर दिप्तीला सोडून येतो म्हणून मी आणि आर्याला दोघांनाच घरी ठेऊन आशिष पुन्हा गायब झाला.
क्षणाचाही विलंब न लावता मी आधी दरवाजा व्यवस्थित लॉक केला. यावेळी मात्र तो व्यवस्थित लॉक झालाय की नाही ते मी स्वत: चेक केले कारण काहीतरी खूप छान घडणार होते. मी आर्याला जवळ ओढले आणि तिच्या ओठांवर हलकेच माझे ओठ ठेवले. हवेतला राग कुठल्याकुठे पळून गेला त्याची जागा प्रणयाने घ्यायला सुरवात केली. मी तिला हलकेच उचलून घेतले आणि बेडरुममध्ये उचलून नेले. आर्या अशी लाजली की तासाभरापूर्वी माझी बिनपाण्याने करणारी ती हीच का ती मुलगी हा प्रश्न काही क्षणांसाठी मलादेखील पडला. मी तिला हळूच बेडवर ठेवले. मला जवळ खेचून घेत ती माझ्या कानात कुजबूजली, “आज नाही हां…”
“का?”
“कारण नाही सांगू शकत.”
“ठीकाय.”
मी तिला बेडवर बसवून कोरडेपणाने बाजूची खुर्ची ओढून त्यावर बसलो.
“आय होप तुला अजून जास्त सांगायची गरज नाही. तुम्ही मुलं याबाबतीत लकी आहात. कोणत्याही वेळेस तुम्हांला काळजी करण्याची गरज पडत नाही. पण देवाने आम्हा स्त्रियांना एक विलक्षण गिफ्ट दिलेय.”
तरीही माझ्या डोक्यात प्रकाश पडेना, “आणि काय आहे ते?”
“एका नव्या जीवाला जन्माला घालण्याचे. पण त्यासाठी आम्हांला त्याची किंमत मोजावी लागते.”
ती काय बोलत होती हे माझ्या लक्षात आले पण थट्टेच्या स्वरात मी म्हणालो, “मग देवाची इच्छा पूर्ण करुया की!”
“मला पहिल्यांदा तुझ्याशी लग्न करु दे. आजकाल तुझे इन्टेशन्स काही ठीक दिसत नाहीत.”
“का बरं?”
“हल्ली तू चांगल्या, सुंदर दिसणार्‍या मुलींना तुझ्या जुन्या गर्लफ्रेंडच्या नकळत घरी आणू लागलायस.”
“काय म्हणालीस? मुलींना?”
“हो.”
“च्यायला, एका मुलीला हँडल करण्यासाठी केवढी कसरत करावी लागते माहिताय तुला? दमछाक होते जीवाची. जाऊ दे तुला नाही समजणार ते! मला ना हल्ली एकटेपणा जाणवू लागलाय!”
“हॅलो सम्या, मी तुला चांगलाच ओळखते. उगाच मला इमोशनली ब्लॅकमेल नकोेस करू.”
मी तिच्या मांडीवर डोके ठेऊन पडलो. माझ्या केसांतून तिची नाजूक बोटे फिरु लागली. ती मला खूप चांगली ओळखत होती यात काही शंकाच नव्हती. मी तिच्या हाताचे हलकेच एक चुंबन घेतले. तिनेही तसेच केले. तो समजूतदार स्पर्श जादूमय होता. मला तो क्षण पुन्हा पुन्हा जगायचा होता. मी तिच्या नजरेत नजर घालून एकटक पहातोय हे लक्षात येताच तिने तिच्या बोटांनी माझे डोळे बंद केले, “तसे अजिबात पाहू नकोस.”
“का?”
“माझा स्वत:वर ताबा रहाणार नाही.”
“तुला एक माहित आहे बार्बी?”
“काय?”
“तू एकदम परफेक्ट आई होशील.”
“असे का म्हणतोयस तू?”
“मला नेहमीच तसे वाटत आलेले आहे. अगदी तुला ज्यादिवशी पहिल्यांदा पाहिले त्यावेळीही तसेच वाटलेले.”
“समीर, तू ना खरोखर वेडा आहेस.”
“का?”
“मुलीला पाहताक्षणीच मुले तिच्या पे्रमात पडतात, त्याला लव्ह अॅट फर्स्ट साईट असे म्हणतात.”
“माहिताय मला.”
“आणि तू…मी एक चांगली आई होईन म्हणतोयस..ते ही पहिल्यांदा पाहिले त्यावेळी. काय बोलणार आता?”
“पण मी महत्वाची एक गोष्ट बोललो नाही.”
“कोणती?”
“माझ्या मुलांची आई म्हणून!”
“हो का?”
“हो.”
अत्यंतिक लज्जेने तिच्या गालांवर लाली चढली. मी इतर ठिकाणी तिला अशी लाजताना पाहिली नव्हती. असे लाजणे हे तिचे अजून एक फिचर होते. माझ्याशी फ्लर्ट करायच्या मूडमध्ये येत ती बोलली, “बाय द वे, किती मुलं हवीत तुला?”
“खरं सांगायचं तर मी क्रिकेटची टीम प्लान केलीये आणि तुझ्यासारख्या दोन तीन क्यूट मुली, ज्या सहजपणे मॉडेल बनतील.”
“चुप्प बस. मस्करी नकोस करु. मी सिरीयस आहे.”
“कशाबद्दल?”
“आपल्या मुलांबद्दल.”
“बरं तू सांग तुझी काय इच्छा आहे?”
“मला तुझ्यासारखा हँडसम मुलगा हवाय.”
“आणि मला तुझ्यासारखी बाहुली हवीय.”
“मग दोनच बस ना?”
“आता तू क्रिकेटची टीम नको म्हणते आहेस तर काय करणार?”
“आपण दोघांवर कॉन्संट्रेट करुया आता. त्यांच्यात अजून काय हवय?”
“गोरा रंग, काळेभोर डोळे, चब्बी चिक्स तुझ्यासारखे…”
“चूप बस. मी तर नावही ठरवून टाकले आहे.”
“काय?”
“अमेय.”
“अमेयच का?”
“ते गणपतीबाप्पाचे नाव आहे. माझा आवडता देवबाप्पा.”
त्यानंतर आम्ही बराचवेळ एकत्र घालवला. पण त्यादिवशीच्या प्रसंगाने एक मात्र समजले की तुम्ही नेहमी पाहता ते खरे असेलच असे नाही. मी तिला बाईकवरून घरी सोडणार होतो पण तिने माझे ऐकले नाही. रविवारी दुपारी मी झोपतो हे माहित असल्याने तिने रिक्षाने परत जाणे पसंत केले. फालतू गोष्टींवरून एकमेकांशी असे विकोपाला जाऊन भांडायचे नाही हे आम्ही दोघांनी त्यावेळी ठरवले खरे, पण आम्हांला आमच्या नशिबात त्याहूनही मोठे काही वाढून ठेवले आहे याची जरादेखील कल्पना नव्हती.

 

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

बूमरँग (आर्याचा गैरसमज – १)

Boomrang-1

इलावियात करियर सुरु केल्यापासून एक वर्ष उलटून गेले होते. गेलेल्या वर्षाने मला खूप काही दिले होते. कॉलेजमधून निघताच कॉर्पोरेट जगाचा अनूभव, आजुबाजूला वावरणारे चांगले वाईट लोक पारखण्याची दृष्टी, घरापासून बाहेर रहाण्याच्या यातना, आहे त्या परिस्थितीशी जुळवून घेत आयुष्य जगण्याची कला आणि सर्वात महत्वाचे म्हणजे माझ्यावर मनापासून प्रेम करणारी आर्या! एकंदरीत मी खूप खुश होतो. गेलेला प्रत्येक दिवस काहीतरी नवीन शिकवून गेला होता.
बघता बघता आर्याचा बर्थडे आला. माझी मागच्या वर्षीची त्यादिवशीची झालेली अवस्था आठवून माझे मलाच हसू येत होते. एका वर्षापूर्वी तसे पाहिले तर आर्याचा आणि माझा काही संबंध नव्हता आणि आता आर्या माझा श्वास झाली होती. यावेळी मात्र दोघांनीही सुट्टी घेऊन सगळा दिवस वेड्यासारखा मरीन ड्राईव्हवर भटकत एन्जॉय केला. का कोण जाणे, आर्याला अचानक हुक्का ओढायची इच्छा झाली! हिचे एकतर शौक कमी आहेत, पण आहेत ते खूपच भारी आहेत! बर्थडेदिवशी ओढायचा नसतो, पुन्हा कधीतरी ट्राय करुया म्हणून वेळ मारून नेली. बर्थडेदिवशी बाकीचे काही नाही निदान व्होडका तरी पिऊया म्हणत होती! हिला एकाएकी नशिल्या पदार्थांची काय तल्लफ झाली होती देव जाणे! पण नशेत नसली तरी सगळी ड्रिंक्स आयुष्यात एकदा तरी ट्राय करणार हे गुपित तिने त्यादिवशी मला सांगितले. पिक्चरला जाऊया का तर नको म्हणाली. इतरवेळी जीव काढत असते, पण त्यादिवशी तिचा मूडच काही वेगळा होता. ऑफकोर्स बर्थडे तिचा असल्याने तो दिवस तिचाच होता, त्यात मी हस्तक्षेप करणार नव्हतो. मरीन ड्राईव्ह फिरून झाल्यावर तिला ठाण्यातल्या एका आवडत्या रेस्टॉरंटमध्येच जेवायचे होते. मॉलवगैरेमध्ये जाऊया का तरी नको. फ्युजन ढाबाच!
अगदी मुलुंडच्या आरमॉल एंट्रीजवळ आल्यावरही मी पुन्हा एकदा आत जाऊ या का म्हणून तिला विचारले पण तिचा फ्युजन ढाब्याला जायचा निर्णय पक्का होता. तसेच पुढे आल्यावर तिने चेकनाक्यापासून लेफ्ट टर्न घ्यायला सांगितला. लेफ्ट टर्न घेतला पण मला तो फ्युजन ढाबा नेमका कुठे आहे याचा पत्ता नव्हता. आर्याचा अजून एक विषेश होता, स्वभाव कूल असल्याने कुठल्याही गोष्टीवरून ती पटकन हायपर व्हायची नाही. आरामात गोष्टी हॅन्डल करायची. लेफ्ट टर्न घे म्हणून शांत झाली. पुढची दिशा सांगणे वगैरे भानगड नाही.
“आता कुठे?”
“मी सांगत नाही तोपर्यंत असाच सरळरेषेत बाईक चालवत रहा.”
मग बराचवेळ सरळरेषेत बाईक चालवून झाल्यावर शेवटी एकदाचा तो ढाबा आला. तिथे पोहोचायला संध्याकाळचे साधारण सात वाजले. ढाबा रस्त्याला लागूनच असला तरी आत म्हणावी तशी गर्दी नव्हती. बहुतेक आम्ही खूप लवकर आलो होतो. आत कॉफी कलरचे लाकडाच्या कच्च्या फळ्या वापरून बनवलेले प्राचीन पण सुंदर वाटावेत असे टेबल आणि तशाच धाटणीच्या पण आरामात बसता येईल अशा खुर्च्या होत्या. त्यातल्या अनेक टेबलांपैकी एका टेबलावर मित्रांची एक चौकडी गप्पा मारत बसली होती. आम्ही आत गेल्यावर सगळ्यांच्या नजरा आमच्याकडे वळल्या.
समोरच उभ्या असणार्‍या वेटरनी आर्याकडे पाहून स्माईल केले यावरून ती वरचेवर इकडे येत असावी याची खात्री झाली. आत सोनेरी मंद प्रकाश आणि हलक्या आवाजात संगीतही सुरु होते. ढाब्याला दोन फ्लोअर होते. मी वेड्यासारखा खालच्या फ्लोअरवरच मांडलेल्या टेबलावर बसण्याच्या तयारीत होतो पण आर्याने मला वरच्या फ्लोअरवर नेले आणि एका बाजूला फक्त दोघांसाठीच असणार्‍या टेबलावर बसायला सांगितले. आनंदाची गोष्ट ही होती की वरच्या मजल्यावर अजून कुणीही आले नव्हते. तिथे फक्त मी आणि आर्याच होतो.
रेस्टॉरंटचे नाव ढाबा असले तरी एकूण जागा खूपच रोमँटिक होती. एक म्हणजे इथे मॉलसारखा गजबजाट नव्हता. रोमँटिक कपलला जशी हवी तशी शांतता होती. तो सोनेरी मंद प्रकाश, कमी आवाजातल्या साधारण सत्तर ऐंशीच्या दशकातील गाण्याची केवळ वाद्याची धून आणि सर्वात महत्वाचे म्हणजे प्रत्येक टेबलावर ठेवलेली एक मोठी कँडल! ही एवढी चांगली जागा असताना गेल्या वर्षभरात आम्ही एकदाही इथे का आलो नाही याचे उत्तर मला आर्याकडून घ्यायचे होते. तिला विचारले तर, “ढाब्याचा मालक पप्पांच्या ओळखीचा आहे.”
पुढच्या स्पष्टीकरणाची मला गरजच नव्हती.
“मग आज का आलो? तुझ्या पप्पांना आता नाही का सांगणार की तुमच्या मुलीबरोबर कोणतरी मुलगा आला होता म्हणून?”
“आता काही टेंशन नाही. घरी माहित आहे ना आपल्या?” असे विचारून तिने मला गप्प केले.
आम्ही बसल्या बसल्या वेटरने कँडल पेटवली आणि टेबलवर पाण्याची एक बाटली आणून ठेवली. मी एकटक आर्याकडे पहात होतो आणि ती मेनू ठरवण्यात बिझी होती.
“काय घेणार तू?”
“तू मागवशील ते!” म्हणून मी तिला डोळा मारला.
“आय मीन पूर्ण जेवण घ्यायचे की स्नॅक्स टाईप काहीतरी?”
“तसा म्हणशील तर मी किती दिवसांपासून उपाशी आहे.”
“चूप्प बस. तो मेनू इथे नाहीये.” माझ्या बोलण्याचा रोख तिने पटकन ओळखला. पण उत्तर देताना मात्र ली लाजेने चूर झाली. तिचे मोकळे सोडलेले केस, बोलके डोळे, हळुवार बोलण्याची सवय, आणि चेहर्‍यावर ओसंडणारा आनंद हे सारे त्या तेवढ्याशा उजेडात अप्रतिम भासत होते.
“मग इथे काय आहे?”
“मिस्टर देशमुख, या मेनुकार्डवर जे पदार्थ आहेत तेच मिळतात इथे.”
मी मेनू सिलेक्शन तिच्यावरच सोपवले आणि एकटक मेनूकार्डात हरवलेल्या चंद्राकडे पहात बसलो. मी स्थिर नजरेने तिच्याकडे पहातोय हे लक्षात आल्यावर मेनूकार्डवरून नजर न हटवताच ती म्हणाली, “वेडा आहेस तू.”
“आणि तू ही.”
“चीज गार्लिक बे्रड घेऊयात? आज खूप खावासा वाटतोय.”
“आणि चिली पनीर.” मी माझा पदार्थ सांगितला.
“माझ्यासाठी स्प्राईट वुईथ आईस. तुला कोणते कोल्ड्रिंक मागवू?”
“सेम.”
तिने ऑर्डर दिली आणि मग मेनूकार्ड मिटून ठेवत माझ्याकडे पहात ती बोलली, “तूला घेऊन खूपदा इकडे यावे असे वाटायचे, खूप छान जागा आहे, पण धाडस नाही झाले. आता आपल्या घरीही काही इश्यू नाही म्हणून आज तुला इकडे आणले. आम्ही वरचेवर इकडे येतो डिनरला.”
मागवलेली ऑर्डर केवळ अप्रतिम होती. आर्याने मला बिल देऊ दिले नाही! कारण बर्थडे माझा आहे, बिल मी भरणार हे! तृप्त होऊन तिथून निघालो आणि बाहेर येऊन बाईकवर बसणार एवढ्यात माझ्या लक्षात काहीतरी आले.
“ओह शिट! बाईकची चावी टेबलवरच विसरलो. आता वर जायचा कंटाळा आलाय यार, आणतेस का प्लीज?”
नाखुशीनेच ती वर गेली. तिच्या पाठोपाठ मीही खालच्या फ्लोवरवर जाऊन काऊंटरसमोर वरच्या फ्लोअरवर जाणार्‍या आर्याकडे पहात उभा राहिलो. चावी माझ्या खिशातच होती. मी तिच्या गिफ्टची व्यवस्था निघता निघता वेटरकडे करून आलो होतो. आम्ही सुरवातीला आल्या आल्या आर्या वॉशरुमला गेली तेवढ्या वेळात वेटरला आधीच टीप देऊन जेवण झाल्यावर काय करायचे आहे ते मी सांगून ठेवले होते.
ती पायर्‍या चढून आम्ही बसलेल्या टेबलाजवळ चावी आणायला गेली तर कँडल तशीच जळत होती. टेबलवर “ओन्ली अवर मोमेंट्स, हॅपी बर्थडे आणि लव यू आर्या…” असे स्टीकर लावलेले एक लाल रंगाचे छोटे गिफ्टरॅप व त्याबरोबर लाल रंगाचे गुलाबाचे फुल ठेवलेले होते. तिला माझा प्लान व गिफ्ट काय आहे ते नेमके समजले आणि एक्साईटमेंटमध्ये खाली धावत येऊन तिने मला मिठी मारली. एव्हाना खालच्या फ्लोअरवर बसलेल्या तीन टेबलांवरच्या दहाबाराजणांच्या नजरेतला हेवा न कळण्याइतका मी नक्कीच वेडा नव्हतो.

माझ्या बर्थडेला मात्र आर्याला आजपर्यंतचा सर्वात मोठा धक्का द्यायचा असा माझा प्लान केला होता. मला ते सरप्राईज खूप स्पेशल करायचे होते. कॉलेजला असल्यापासून मला लिखाणाची आवड होती. आजुबाजूला काही विचार करायला लावणार्‍या घटना घडल्या की लिहून ठेवायचो. नंतर नंतर हा छंदच जडला. अगदी इलावियात आलो तरी ते मी विसरलो नव्हतो. डायरीत माझे लिहीणे चालूच होते. आणि आर्याबरोबर ओळख झाल्यापासून ही एकच गोष्ट अशी होती की त्याबद्दल मी तिला कधीच कल्पना दिली नव्हती. माझ्या बर्थडेच्या निमित्ताने माझ्या या खूप जुन्या छंदाविषयी तिला सांगायचे हे मी ठरवले होते. पण माझ्या नशिबात पुढे काय मांडून ठेवले आहे याची मला जरादेखील कल्पना नव्हती. गोष्टी अगदी बे्रकअपपर्यंत जातील असे कुणालाही वाटले नसते.
मी काही ना काहीतरी लिहीत असतो याची आशिषला मात्र कल्पना होती. त्याचा लोकसंग्रह दांडगा! अगदी कुठेही गेला तरी त्याच्या ओळखी निघतात. तो त्याच्या एका नाटक दिग्दर्शन करणार्‍या मित्राशी – हर्षदशी माझ्याबद्दल बोलला होता. हर्षदने मला समाजप्रबोधनाचे काही विषय सांगून “यावर काही विनोदी लिहीणे जमते का बघ.” म्हणून माझ्याकडून सँपल म्हणून एक विनोदी एकांकिका लिहून घेतली होती. मी आठवड्याभरात त्याला ती लिहून दिली आणि विसरूनही गेलो. महिन्याभराने त्याने मला फोन करून एकांकिका राज्यस्तरीय स्पर्धेसाठी करायला घेतोय, तुझीही थोडी मदत लागेल हे सांगून मला आनंदाचा धक्काच दिला. मला अक्षरश: आभाळ ठेंगणे झाले.
त्यानंतर हर्षदला भेटलो. त्यांच्या टीमला माझी ‘ओह शिट, नॉट अगेन!’ ही दारुबंदीवरील एकांकिका जामच आवडली होती. त्यातली पात्रे आणि प्रसंग यावर सविस्तर चर्चा करून त्यात त्यांना हवे तसे तसे बदल करून दिले. एकांकिकेसाठी पात्रे निवडतानाही त्याला माझी मदत हवी होती पण बॅनर्जीची रोजची नाटके आणि उरलेला थोडासा वेळ आर्यासाठी द्यावा लागत असल्याने इच्छा असूनही मला ते जमू शकले नाही. बॅनर्जी त्याच्या कमिटमेंट्सच्या डेडलाईन्स माझ्यावर टाकण्याचे काम इमानेइतबारे पार पाडत होता. मी लिहीलेली ही एकांकिका आणि त्याबद्दल होणार्‍या हर्षदबरोबरच्या मिटींग्ज याबद्दल मी आर्याशी काहीच बोललो नव्हतो. त्यानंतर त्यांच्या रिहर्सल्स सुरु झाल्या. सुरवातीला थोडे दिवस मी तिथे असावे असे खुद्द हर्षदने सांगितल्यावर मात्र मला नकार देणे मुश्किल झाले.
माझ्या उपस्थितीत होणार्‍या पहिल्याच रिहर्सलसाठी एका रविवारी त्यांना जागेची अडचण होती. नेहमीचा रिहर्सलचा हॉल आधीच बूक असल्याने ऐनवेळी रिहर्सल कॅन्सल होतेय की काय म्हणून हर्षद चिंतेत होता. “कुणाची काही हरकत नसेल तर आमचा फ्लॅट उद्या रिकामाच आहे, हवे असल्यास आमच्या इथे रिहर्सल करुया का?” असे फोनवरून सांगितल्यावर तो जाम खुश झाला. मग दुसर्‍या दिवशीची रिहर्सल आमच्या फ्लॅटवर करायची असे ठरले आणि मी फोन ठेवला.

रविवारची एकच सुट्टी असल्याने नऊ वाजून गेले तरी बेडवर लोळत पडलो होतो. आशिषही खूप दिवसांनी घरात होता. एरव्ही महिन्यातले तीन आठवडे आऊटडोअरला असायचा. पण सुट्टी असूनही मी उठायच्या आधी तो कुठे गायब झाला ते कळायला मार्ग नव्हता. उठून ब्रश करत होतो एवढ्यात तो एका मॉड आणि बाहुलीसारख्या नाजूक दिसणार्‍या गोड मुलीला घरी घेऊन आला. हा काय प्रकार करत होता ते मला कळेना. मी हैराण होऊन त्या दोघांकडे पहातच राहिलो. माझ्या गोंधळलेल्या चेहर्‍यावरचे भाव त्याला समजले असावेत. त्याने आणखी ससपेन्स न वाढवता मला तिची ओळख करून दिली.
“ही दिप्ती, तुमच्या नाटकात लीड रोल करणार आहे.”
“नाटक नाही एकंकिका आशिष.”
“तेच ते!”
“पण बाकीचे कुठायत?”
“हर्षद मुंबईत नाही, तो एका अर्जंट कामासाठी पुण्याला गेलाय. बाकीचे आहेत ते स्वत: तयारी करताहेत. पण हा जो रोल आहे, त्यातल्या पात्राबद्दल हिला समजून घ्यायचे आहे. तूच व्यवस्थित समजावून सांगू शकशील म्हणून त्याने ते काम तुझ्यावर टाकले आहे. ”
“पण बाकीचे स्वत: काय करताहेत? त्यांना नको का सांगायला?”
“तो बघेल रे त्यांचे काय करायचे आहे ते. तू हिच्याकडे लक्ष दे. हिचे कॉलेजचे लास्ट इयर आहे आणि तिला रिहर्सलसाठी पुरेसा वेळ मिळत नाही. शिवाय बर्‍याचदा समजावून सांगूनही कॅरेक्टरचे कोअर काय आहे ते हिच्या लक्षात येत नाही. इन शॉर्ट, हेच मडकं कच्चं आहे म्हणून तुझ्याकडे पाठवलंय त्याने. त्याला पक्के करायची जबाबदारी तुझी आता.”
शनिवारी रात्री “उद्या रिहर्सलसाठी सर्वजण तुझ्याकडे येतील.” असे म्हणालेल्या हर्षदचे आणि आशिषचे रविवारी सकाळसकाळी काय बोलणे झाले होते माहित नाही, मला कसलीही कल्पना न देता आशिष एकांकिकेत लीड रोल करणार्‍या त्या दिप्तीला एकटीलाच आमच्या घरी घेऊन आला आणि तिला माझ्या बोकांडी बसवली. आशिष तिच्याबद्दल एवढे बोलला तरी तिला काही वाटत नव्हते, बावळटासारखी हसत ती माझ्याकडेच पहात होती.
दिप्ती दिसायला एखाद्या जाहिरातीमधल्या मॉडेलसारखी असली तरी डोक्याने जरा कमीच असावी. सगळ्यात हाईट म्हणजे नाटकाचा लेखक मी आहे याच्यावर तिचा काही केल्या विश्वास बसत नव्हता. पण तिने विचारलेल्या एकेका प्रश्नाची समाधानकारक उत्तरे द्यायला लागल्यावर ती माझ्यावर इंप्रेस झाल्यासारखी वाटली. मी समाजप्रबोधन आणि विषेशत: दारुसारख्या सिरीयस विषयावर एवढे एंटरटेनिंग स्क्रीप्ट कसे काय लिहू शकतो हा तिचा खडा सवाल होता. देवाने मला दोन हात, बर्‍यापैकी बुद्धी दिली होती. आईबाबा आणि शिक्षकांनी माझ्यावर अतोनात मेहनत करून मला लिहीता वाचता येणारा साक्षर केला होता आणि का कोण जाणे तिला ते पटत नव्हते.
लोकांना आश्चर्य कशाचे वाटावे यालाही काही मर्यादा नाहीत. मी एवढा तरुण असताना कसा लिहू शकतो, शिवाय अजूनही मी लग्न का केले नाही याचे तिला आश्चर्य होते. माझ्या एवढ्याशा लिखाणाने तिला एवढे सारे प्रश्न पडले याची मला मौज वाटली. याचा अर्थ – स्टोरी रायटिंग मी विचार करत होतो तेवढा कंटाळवाणा प्रकार नव्हता. तुमच्या लिखाणावर डोळ्यांतून ओसंडून वाहेपर्यंत कौतुक करणारे, नकळत तुमच्यात गुंतत जाणारे वाचकही असू शकतात हा विचारही मनाला कधी शिवला नव्हता. त्यात ही एवढी क्यूट होती की काही विचारायला नको! तिच्यासमोर आठवड्याभराचे आपले मळके कपडे धुवायला काढणे म्हणजे गचाळपणाचा कळस वाटला असता म्हणून आयत्यावेळी तो बेत रद्द केला याचे मनोमन समाधान वाटत होते. खरे म्हणजे लेखकाची लिहीण्याची एक बाजू आणि दुसरी न लिहीता येण्यासारखी अजून एक बाजू असते.
तिची माझ्याबद्दलची असंख्य आश्चर्ये आणि माझ्याशी बोलताना उगाचच गालावर लाली आणणे या गोष्टींकडे दुर्लक्ष करत मी माझे काम चालू ठेवले. एखादा सीन लिहीण्यामागे माझ्या मनात नक्की काय होते ते मी तिला समजावून सांगू लागलो. बाकी म्हणाल तर आशिषला पहिल्यापासूनच नाटक, स्क्रीप्ट्स असल्या गोष्टीत इंटरेस्ट नव्हता. त्यामुळे घरात आम्हां दोघांनाच सोडून बे्रकफास्टसाठी ऑम्लेटला लागणार्‍या अंड्यांच्या शोधात तो खाली गेला. मी दिप्तीला एक रोमँटिक सीन समजावून सांगण्यात गुंतलो होतो आणि ती ही अगदी माझी प्रेयसी असल्याप्रमाणे मुग्ध होऊन नशील्या डोळ्यांनी माझ्याकडे पहात होती. त्यावेळी माझ्या कुंडलीतले राहू, केतू, शनी आणि मंगळ यांचा लाखातला एक असा योग जुळून आला असावा कारण नेमक्या त्याच क्षणाला डोअरबेल न वाजवता आशिषने उघड्या ठेवलेल्या दरवाजातून आर्या आत आली.


क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

 

 

एकच प्याला अन् लोच्या झाला

Ekch Pyala

ऑफिसची पार्टी होती म्हणून मी मित्रांसोबत बारमध्ये गेलो होतो. तसा मी घेणार्‍यातला नाही पण आपण नसल्याने कुणाचा हिरमोड होत असेल तर मी त्यांच्याबरोबर जातो आणि त्यांना सोबत करतो. ते पितात आणि मी त्यांची चढलेली पहात बसतो. तशाच भावनेने त्यांच्याबरोबर गेलो. आत पाऊल टाकतो तर काय, टिपीकल बारमध्ये असतो तसा काळाकुट्ट अंधार होता. जागोजागी देवापुढे लावतो तसले छोटे बल्ब लावलेले दिसत होते. पण एकंदरीत सगळ्याच बारमध्ये लोडशेडिंग झाल्यासारखे असते. लख्ख दिवे लावले तर पटकन लोक ओळखू येतील आणि शेवटी त्याचा धंद्यावर विपरीत परिणाम होईल ही भीती असावी.
आमचे चौघेजण आधीच तिथे जाऊन बसले होते आणि आम्ही दोघे पाठीमागून गेलो. मी आमच्या भिडूंना शोधत होतो. एकतर तिथे मोठाले आरसे लावल्यामुळे गर्दी झाल्यासारखी वाटत होती. ज्याठिकाणी जाणे उचित नसते त्याठिकाणी गेल्यावर सगळे लोक आपल्याकडे पहातात असा माझा एक अनुभव आहे. जाऊन बसतोय की नाही इतक्यात “काय पाहिजे?” म्हणून वेटर आला.
“दोन किंगफिशर स्ट्राँग, एक स्मर्नऑफ और एक ब्लेंडर्स प्राईड.”
“और कोल्ड्रींक में क्या साब?”
“सोडा और स्प्राईट.”
थोडया वेळाने साहित्य आले. सोबत चणे, शिजवलेले शेंगदाणे आणि पापडही आले. बाटल्या फुटल्या, पेग तयार होऊ लागले. दिन्याने एक ग्लास भरून माझ्यासमोर ठेवला “हा तू घे.”
“मी कधी घेतो का?”
“मग कशाला आला आहेस?” एरव्ही हा मऊ असतो पण आमच्या आधी इथे येऊन ह्याने दोन पेग मारले होते म्हणून ही भाषा. उतरली की पुन्हा मऊ!
“तू बोलवलंयस म्हणून.”
“आम्ही पिण्यासाठीच बोलावलंय.”
“मग प्या की तुम्ही.”
माझे उत्तर दुर्लक्ष करून त्याने प्रतिप्रश्न केला, “पण काय रे, तू एकदा बियर पिला आहेस ना?”
“हो.”
“कधी?”
“एकोणिसशे नव्व्यानवच्या एकतीस डिसेंबरला.”
“मग आत्ता पण घे की.”
“नको रे. चवच नसते त्याला.”
“चवीला काय करायचंय?”
“चवीला काय करायचंय? अरे बाबा बियर ही मधासारखी गोड असते अशी माझी कित्येक वर्षे समजूत होती. एकतीस डिसेंबर नव्व्यानवला ती फोल ठरली. पहिला घोट घेतला ते केवळ समोर दुसरा माणूस बसला होता त्यामुळे घशात घालावा लागला. नाहीतर अक्षरश: त्याच्यावर फवारणी झाली असती.”
तेेवढयात दिन्या म्हणाला, “घे रे मी नाही कुणाला सांगणार.”
“अरे मला खरंच प्यायची नाही.”
“मला लाजू नकोस.”
“तुला लाजायला तू कोण?”
“चल जाऊदे. प्यायलादेखील दम लागतो दम.”
त्याने सर्वांसमोर खुले चॅलेंज केल्यावर मला राग आला. पेय या गोष्टीचा मी मध्यंतरी थोडा अभ्यास करायचा प्रयत्न केला होता. व्होडका या पेयाचा शक्यतो वास येत नाही हे एका सर्वेक्षणात वाचल्याचे माझ्या लक्षात होते. दिन्याची आज जिरवायचीच म्हणून समोरचा भरलेला पारदर्शी ग्लास उचलला आणि लिंबुसरबतासारखा एका दमात रिकामा केला. भूत दिसल्यासारखा दिन्या माझ्याकडे बघायला लागला.
“अरे, व्होडका होता तो.”
“महिताय रे. दुसरा पेग बनव.”
मी बेफिकीरीने बोलून गेलो. आता ह्याला नीट घरी नेऊन सोडायला हवं हे त्यानं निश्चित केले असावे. व्होडका मस्त असतो. इतका की, मलाही पटत नव्हते, अर्धी बाटली मी एकट्याने संपवली. पार्टी आणि माझा आक्रमकपणा पाहून मला सगळे बॅचलर असणार्‍या आणि ऑफिसच्या कॉलनीत रहाणार्‍या मित्राच्याच घरी झोप म्हणत होते. पण मी पडलो कुटुंबवत्सल माणूस! दिन्या काय असाच आहे. त्याच्या लग्नाचा पत्ता नाही त्यामुळे इकडेतिकडे हुंदडत असतो आणि सावंताला फुकटात मिळाली की कुठेही पडतो. आम्ही पडलो हरिश्चंद्राच्या वंशातले!
मी घरी जाणार म्हटल्यावर त्यांनी मला घाबरवायला सुरवात केली. तोंडाचा वास वगैरे येईल म्हणून सांगायला लागले. मी दिन्या आणि सावंताच्या तोंडावर फुंकून तोंडाला व्होडक्याचा सुवास येत नाही हे कन्फर्म केले आणि मग घरी जायला निघालो. चालचलनात काहीही फरक जाणवला नाही. नीट चालत स्टेशवर गेलो.
लोकल पकडून द्यायला दिन्या सोबत आला होता पण त्याची काहीही मदत न घेता आलेली ट्रेन पकडली. काहीच गर्दी नव्हती. म्हणजे उभा रहायला जागा मिळाली. लोकलने स्टेशन सोडले, मी ही दोन सीटमध्ये जी रिकामी जागा असते तिथे सेट झालो. एकाने मला नमस्कार केला. आता हा कोण ओळखीचा म्हणून मी विचार करू लागलो तेवढ्यात त्याने दुसर्‍यांदा नमस्कार केला. अशावेळी कोडगेपणा बरा दिसणार नाही म्हणून प्यायलेलो असूनही मी ही त्याला हात जोडून नमस्कार केला तर तो विचित्र नजरेने माझ्याकडे बघायला लागला. नंतर काय झाले कुणास ठाऊक, सगळ्यांनीच मला नमस्कार केले. मी माझ्या डोक्यावर ऋषीमुनींप्रमाणे जटा वगैरे तयार झाल्या आहेत की काय ते तपासले. तसे काहीच नव्हते. तेवढ्यात लोकल थांबल्याचा फायदा घेऊन माझ्या मागे कोण महापुरुष आहे काय ते मी वळून पाहिले त्यावेळी मला खिडकीतून मंदिर दिसले. एवढा छोटासा घोटाळा सोडला तर बाकी काही विषेश झाले नाही.
स्टेशनवर उतरून रिक्षा करून घरी गेलो. तो ही भला माणूस निघाला. त्याने तर सोसायटीच्या गेटलाच रिक्षा आणून लावली. यायला बराच उशिर झाला होता. हिला फोनवरून पार्टीत आहे, जेवणासाठी वाट पाहू नकोस म्हणून सांगितले होते. रिक्षातून उतरलो आणि बिल्डिंगला लिफ्ट नसल्याने पायर्‍या चढायला सुरवात केली. एकापाठोपाठ तीन मजले गेले. खूप गरम होत होते.
पायर्‍या चढत घामाघुम होऊन धाप लागलेली. एकदाचा घराच्या दरवाजासमोर आलो आणि दरवाजावरची बेल वाजवली. आतून काहीही रिस्पॉन्स नाही. तेवढ्यात खूप गरम होतंय म्हणून मी शर्टाची बटने काढायला सुरवात केली. पुन्हा बेल वाजवल्यावर मात्र हिने दरवाजा उघडला. माझी शर्टाची सगळी बटने काढून झाली होती आणि मोकळा शर्ट ब्लेझरसारखा अंगात लोंबत होता. रात्रीचे बरेच वाजले होते, त्यामुळे कुठली वहिनी बाहेर येण्याचा संभव नव्हता म्हणून मी शर्टाची बटने काढण्याचे धाडस केले होते. त्यात अजून तोंडाचा वास नको म्हणून सुगंधी सुपारी खाल्ली होती. मला तसा उघडा बघितल्यावर बायको दचकलीच. मला घरात यायला रस्ता देऊन ती विस्फारलेल्या नजरेने माझ्याकडेच बघत उभी राहिली.
मी घरात आल्यावर गळ्यातली बॅग बाजूला ठेवली आणि बूट काढायला सोफ्यात बसलो. ती संशयाने माझी बॉडी लँगवेज स्टडी करत होती. मी शांतपणे बूट काढून बाजूला सरकवले आणि पहिला प्रश्न आला, “काय, घेऊन आला काय तुम्ही पण?”
“हो. एक पेग घेतला आहे.” प्यायलो असलो तरी माझ्यातला हरिश्चंद्र जागाच होता.
पण तिला पटले नाही. पिणार्‍यासारखा बोलण्याचा तोल सुटणे, अंगाला झोले देत चालणे, तोंडाची एक विशिष्ट हालचाल होणे, उगाचच हसणे यातले काहीही झाले नाही. मी शर्टाची बटने तर काढलीच होती, मग ब्लेझरसारखा तो शर्ट अंगातून काढला आणि हातपाय धुवायला गेलो. ही लगेच माझ्यामागे बाथरुमपर्यत आली.
“तुम्ही खरंच पिऊन आला आहात?”
“ओळखतही नाही ना? नुसता एकच पेग घेतला आहे.”
“खरं सांगा.”
“हो गं.” मी कूल डुडसारखा हसत म्हणालो. माझे डोळे कदाचित लाल झाले असावेत. तिने अचानक रडायलाच सुरवात केली.
“मी तुमच्याकडून ही अपेक्षा केली नव्हती.”
“कसली?” माहित असूनही संवाद चालू ठेवावा म्हणून मी विचारले.
बायकोच्या डोळयांतून पाण्याच्या धारा वाहू लागल्यावर मला गोंधळल्यासारखे झाले. लग्न झाल्यावर निरोपाचा गदारोळ झाला होता त्यानंतर बायकोला रडताना मी कधी पाहिलीच नव्हती. चिडलीच तर ती माझ्याशी बोलायची नाही पण असा अवतार मी पहिल्यांदाच बघत होतो. तशा परिस्थितीतही मला मौज वाटली.
साडीच्या पदराने डोळे पूसत तिने पुढे सुरवात केली, “मी काय विचार करून तुमच्याशी लग्न केले होते. तुम्ही असे असाल जर माहित असते तर एखाद्या दारु पिणार्‍या पोलिसाशीच लग्न केले असते.” बायको कधी कधी फ्रस्टेट झाली की पोलिस नवरा केला असता अशी सांगते. मला वैताग द्यायला लागली की तिला पोलिस नवराच पाहिजे होता असे माझ्याही मनात येते. पण प्रसंगाच्या गांभीर्याने मी गोंधळून गेलो. कधी नाही ते पिलो होतो. पण हिच्या डोके खाण्याने त्याचा काही एक फरक जाणवत नव्हता. तिच्या या इमोशनल ड्राम्याने माझी झटक्यात उतरली.
मागच्या आठवडयात मला खोकला झाला होता (हा एक लेकाचा कधी कधी होतो). बर्‍याच डॉक्टरांचा इलाज चालेना म्हणून आमच्या कामवालीने साहेबांना ब्रॅन्डी द्या म्हणून उपाय सांगितला होता. बायकोला पटत होते पण साहेबांना एकदा दिली की चटक लागेल म्हणून तिने दोन दिवस तसाच खोकला बरा होतो का याची वाट पाहिली. पण तो काही बरा होण्याचे लक्षण दिसेना. मग शेवटी नाईलाज म्हणून हिने मला सांगितले, “त्या कोपर्‍यावरच्या दुकानातून बॅ्रन्डीची बाटली घेऊन या.”
मी खूश होऊन विचारले, “बरं. कधी आणू?”
“आज नको काही. उद्या आणा. आणि ब्रॅन्डीच घेऊन या. दुसरी आणली तर बघा. मला माहित आहे ती कशी असते ती.”
“मी ऑफिसला गेल्यावर तू घरी काय पित बीत असतेस काय?”
“जिभेला काही हाड आहे का तुमच्या?”
“मग तुला काय ठाऊक गं ब्रॅन्डी कशी असते ती?”
“मला मावशीने सांगितले आहे त्या बाटलीला जाळी असते म्हणून.” मला त्या मावशीचा भयंकर राग आला. बर्‍याचजणांनी व्होडका चांगला असतो असे सांगितले होते. त्यामुळे मी एखादा व्होडका आणावा असा विचार करत होतो पण ह्या मावशीने सगळं सांगून ठेवलं होतं.

ती ब्रॅन्डीची न संपलेली बाटली घरातच होती. मी पिऊन आल्याचे हिला अजिबात आवडले नाही. मग मलाही काहीतरी धडा शिकवावा म्हणून ती म्हणाली, “थांबा मी पण पिते.” असे म्हणून तिने त्या ब्रॅन्डीच्या बाटलीला हात घातला आणि एका ग्लासात ती ओतून घेतली. वेडीच आहे! खोकला झाला त्यावेळी ब्रॅन्डीचा संबंध आला होता त्यावरून सांगतो, मला त्या ब्रन्डीत पाणी मिसळूनही एवढी बकवास लागत होती आणि ती तर नुसतीच नीट ब्रन्डी कोकम सरबतासारखी प्यायला निघालेली!
तिच्या हातातून हिसकावून घेऊन मी तो ग्लास बेसिनमध्ये ओतून दिला आणि घाबरून सगळी बाटलीही डस्टबिनमध्ये फेकून दिली. तिची आणि माझी भांडणे बघून बंडया आणि मनी रडायला लागली. रोज आम्ही असे भांडत नव्हतो आणि आज अचानक आपल्या पप्पांना काय झाले ते त्या बिचार्‍यांना कळेना. हिने पुन्हा ड्रामा सुरु केला.
“तुमच्याशी लग्न करून मी फसले.”
“अगं, आज पहिल्यांदा प्यायलो आहे. पुन्हा नाही पिणार.”
“पण आतादेखील का प्यायला ते सांगा. आपल्यामागे बायका पोरं आहेत हे पिताना नाही का लक्षात आलं?”
मी गप्प बसलो. चूक असल्यावर ते आपोआपच होतं. म्हणजे मान खाली जाते आणि शरीर हालचाल करायचं विसरून जातं.
हिला अचानक काय झालं होतं, कळत नव्हतं. तिचं सुरुच होतं, “ग्लास हातात घेतल्यावर त्यात माझा आणि या पोरांचे चेहरे दिसले नाहीत का तुम्हांला?”
ती काहीही विचारत होती. मला खरं म्हणजे त्यावेळी त्यांचा चेहरा दिसला नव्हता पण ती असं म्हणाल्यावर मी मनातल्या मनात चित्र तयार करून पाहिले. ग्लासात तिचा, बंडया आणि मनीचाही चेहरा दिसल्यावर पुन्हा मौज वाटली.
“आणि येताना कसे आलात?”
“टे्रनने.”
“ते माहित आहे हो. बसस्टॉपवरून कसे आलात? डुलत नाहीत आला ना?”
“नाही गं. च्यायला मी काय एवढा पिलो नाही डुलत यायला.”
“कुणी पाहिलं नाही ना तुम्हांला? नाहीतर सगळे बोलायचे ह्या बाईचा नवरा पिऊन आलेला म्हणून. सोसायटीत तुम्हांला नाही, पण आम्हांला ओळखतात. हे जातात सकाळी ऑफिसला, दिवसभर आम्हांला रहायचं असतं इथं.”
आणि त्याच वेळी मी ठरवले, पुन्हा कधीही, अगदी कधीही… घेतली तर चुकूनही घरी यायचे नाही.
पुन्हा कधीही प्यायचे नाही या बोलीवर पोरांच्या शपथा घेऊन वाद मिटला आणि पाचच मिनीटांत मी घोरायला लागलो.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

कन्फर्मेशन

meeting-2284501_640

आमचे ट्रेनिंग संपायला अवघे पंधरा दिवस बाकी होते. आर्याला इलावियाचा जॉब मिळणार हे केव्हाच नक्की झाले होते. तिच्या बॉसने तिचे परफॉर्मन्स रिपोर्ट पाठवून ज्या आवश्यक होत्या त्या बाबी पूर्ण केल्या होत्या. पण माझे अजून नक्की नव्हते. वर्षभर एवढे प्रामाणिकपणे काम केले होते, वेळ पडली तेव्हा रात्रभर जागूनही काम केले होते. वास्तविक मला कन्फर्मेशनची अपेक्षा होती पण शेवटचा आठवडा आला तरी बॅनर्जी माझे पुढे काय होणार आहे याचा मला सुगावा लागू देत नव्हता. तसा मी महिन्यापासून त्याच्या मागे लागलो होतो पण ‘आपण या विषयावर नंतर बोलू, आता मी थोड्या अर्जंट कामात आहे.’ असे म्हणून तो मला फुटवत होता.
त्याला काहीही अर्जंट काम नव्हते ते माहित असूनही मी हेल्पलेस होतो. माझे पारडे हलके असल्याने काहीही बोलू शकत नव्हतो. तो हा इश्यू गरम व्हायची वाट पहात होता. त्याची ती एक अजून सवय होती. कोणतेही काम होत असेल तरी सरळ करायचे नाही. त्यावर बरेच दिवस झोपून रहायचे आणि मग गळ्याशी आले की मुर्तीसर आणि व्हाईस प्रेसिडेंटकडे पळायचे. शिवाय त्यांच्याकडे जाऊन त्याला अगदी खायला आणि झोपायलाही कसा वेळ मिळत नाही हे वर्णन करायचा. बॅनर्जी अॅक्टिंगही असा करायचा की लोकांना खरे वाटावे, ज्यांनी त्याचा अनुभव घेतला नाही. बाकी तो कसा आहे हे आम्हांला चांगलेच ठाऊक होते.
दरम्यान आशिषने मला आमच्याच बिझनेसमध्ये असणार्‍या पण आमच्यापेक्षा खूप मोठा व्याप असलेल्या लार्सनमध्ये अप्लाय करायचा सल्ला दिला होता. नुसता सल्ला देऊनच तो थांबला नाही तर त्याच्या एका ओळखीच्या मित्राला त्याने माझा रिझ्युम पाठवून माझी इंटरव्युव्हसाठी अपॉईंटमेंटही फिक्स केली. माझे इलावियातील ट्रेनिंग संपायला चार दिवस बाकी असताना मी लार्सनच्या इंटरव्युव्हला गेलो. वास्तविक मी इलावियाबद्दल जास्त होपफुल होतो. पण इथे झालेच नाहीतर काय म्हणून लार्सन हा माझा बॅकअप प्लान होता. बॅनर्जीला कसलीही पूर्वसुचना न देता मी सरळ सुट्टी टाकली आणि लार्सनला गेलो. केवळ चार दिवस शिल्लक असताना त्याला सुट्टीसाठी विचारण्याचा प्रश्नच नव्हता कारण तो माझ्या कन्फर्मेशनसाठी काहीच करत नव्हता. शिवाय बॅनर्जीने सुट्ट्यांवर निर्बंध घातल्याने माझ्या खूप सार्‍या सुट्ट्या बाकी होत्या आणि त्याचा मला काहीच फायदा मिळणार नव्हता. लोकांना हवे तेव्हा सुट्टी न घेऊन देणे हा त्याच्या अनेक नियमांपैकी आणखी एक नियम होता.
लार्सनमध्ये अप्टीटयुड टेस्ट झाल्यावर माझे इंटरव्युव्हचे तीन राऊंड झाले आणि मी ते ऑल क्लीअर केले. आम्हा सर्वांना वेटिंग एरियात बसायला सांगण्यात आले. मी थोडा नर्व्हसच होतो. इथेही काम झाले नाही आणि इलावियानेही बाय बाय केले तर पुढे काय ही चिंता मला भेडसावत होती. थोड्या वेळाने एचआर एक्झीक्युटीव्हने आम्हा पंधराजणांतून तिघांना थांबायला सांगितले आणि बाकीच्यांना नंतर कॉल करतो म्हणून जाहीर केले. अजून पंधरा मिनीटांनी आमच्या हातात अपॉईंटमेंट लेटर्स होती. निघताना एका वयस्क मॅनेजरनी बाबांसारखा हात खांद्यावर ठेऊन “कधी जॉईन होणार समीर?” असे विचारले. मी त्यांच्याकडून आठवड्याचा वेळ मागून घेतला आणि तिथून निघालो.
दुसर्‍यादिवशी बरोबर नऊ वाजता लार्सनचे ऑफरलेटर घेऊन मी आणि बॅनर्जी मुर्तीसरांच्या केबिनमध्ये होतो. माझ्या अपेक्षेपेक्षा ऑफरलेटर खूपच पॉवरफुल निघाले. मुर्तीसरांनी पूर्ण लेटर वाचले आणि आमच्या डिव्हीजनच्या व्हाईस प्रेसिडेंटना फोन केला. एका मिनीटांत माझे कन्फर्मेशन फायनल झाले. तरीही मी पर्सनली व्हाईस प्रेसिडेंटना भेटावे असा मुर्तीसरांचा आग्रह होता म्हणून त्यांनीच दुपारी दोनची अपॉईंटमेंट बुक केली. मी त्यांच्या बरोबरच्या मिटींगवरून थोडा नर्व्हस होतो कारण याआधी मी पर्सनली त्यांना कधीही भेटलो नव्हतो.
दोन वाजायला दहा मिनीटे बाकी असताना आम्ही मुर्तीसरांच्या केबिनमध्ये पोहोचलो. तिथून पाच मिनीटांनंतर मी, बॅनर्जी आणि मुर्तीसर त्यांच्या केबिनकडे निघालो. काचेच्या पारदर्शक दरवाजावर ‘नेव्हिल बेहराम – व्हाईस प्रेसिडेंट’ असे मोठ्या अक्षरात लिहीले होते. दरवाजावर अजून एक सुविचारासारखे ‘डिस्टर्ब – इफ इट अॅड्ज व्हॅल्यू’ असे वाक्य होते. याकडे माझे यापूर्वी लक्षच गेले नव्हते. ते वाचून माझ्या मनात आमच्या व्हाईस प्रेसिडेंटबद्दलचा आदर आणखी वाढला. आम्ही बाहेर आलोय हे त्यांच्या लक्षात येताच ते स्वत: उठून दरवाजापर्यंत आले आणि ‘प्लीज कम इन – हॅव अ सीट’ अशी ऑफरही दिली. अशी वागणूक माझ्यासाठी एकदम नवीन होती. आम्ही तिघेही त्यांच्या समोर ठेवलेल्या वाजवीपेक्षा मऊ असलेल्या खुर्च्यांवर बसलो.
त्यांचे केबिन एकदम टापटीप आणि स्वच्छ होते. त्यांच्यासाठी लेदरची लाँग बॅक खुर्ची होती, चॉकलेटी कलरचे सागवानी वाटावे असे टेबल आणि टेबल टॉपवर त्याच मापाची काचही होती. केबिनमध्ये एक मोठा नोटीसबोर्ड होता आणि त्यावर बरेच आलेख झळकत होते. प्रत्येक आलेख वर जाताना दिसत होता आणि शेवटी त्यावर वर्षाचे सेल्स टार्गेट काय आहे ते लिहीलेले होते. लॅपटॉपसाठी स्टॅन्ड, त्याबाजूला व्यवस्थित ठेवलेला प्रिंटर, त्याखाली प्रिंटरसाठी लागणारे पेपर ठेवायला वेगळा ट्रे हे सारे चित्रातल्यासारखे मांडलेले. बॅनर्जी यांच्याकडून हाऊसकिपिंगचे धडे का घेत नव्हता देव जाणे!
मिटींग सुरु करण्याआधी त्यांनी त्यांच्या टेबलाच्या बाजूला असणारे एक बटन दाबले आणि दुसर्‍या क्षणाला त्यांचा पीए हजर झाला. आम्हांला प्रत्येकाला चहा, कॉफी काय हवे याची चौकशी करून तो बाहेर गेला. लगेच एक ऑफिसबॉय हातात ट्रे घेऊन आला त्यात बॅनर्जीसाठी चहा, मी आणि मुर्ती सरांसाठी दोन कॉफी आणि बेहराम सरांसाठी एक ब्लॅक टी चा कप होता. त्यांनी आम्हांला चहा घ्यायला सांगितले आणि मोबाईलवर बोलणार्‍या कुणालातरी संध्याकाळी साडेचारच्या अपॉईंटमेंटबद्दल पीएशी बोलून घ्यायला सांगितले.
या ऑफिसमध्ये बेहराम सरांइतका उत्साही माणूस माझ्या पहाण्यात आला नव्हता. दोन वर्षात हा माणूस नोकरीतून रिटायर होणार होता पण एकंदरीत त्याच्या चालण्याबोलण्यावरून ते कुणालाही पटले नसते. साधे ऑफिसमधून चालतानाही ते एवढ्या चपळाईने चालायचे की त्यांच्याबरोबर चालायचे म्हटले तरी आम्हांला धाप लागावी. आमच्या वार्षिक सेल्स कॉन्फरन्समध्ये तर त्यांना बोलायला माईकची आवश्यकताच भासायची नाही. विनामाईक असेच बोलले तरी चारशे लोकांची भरलेल्या हॉलमधल्या शेवटचा माणूसही त्यांचे भाषण स्वच्छ ऐकू शकायचा.
मी आमच्या कॉन्फरन्समध्ये त्यांच्या अजून एका अजब सवयीबद्दल जेव्हा अनुभवले तेव्हा मला खूप आश्चर्य वाटलेले. ते हॉलमध्ये बसलेल्या प्रत्येकाशी शेकहँड करून डिवीजनच्या फायद्यात लावलेल्या हातभारासाठी आभार मानायचे. शेवटी त्या सर्वांच्या कुटुंबाचेही आभार मानायचे. त्यांना विषेशकरून फिल्डवर असणार्‍या लोकांबद्दल खूप प्रेम होते. सेल्स आणि सर्व्हिस टीमला ते मोकळ्या मनाने इंसेंटीव्ह द्यायला सांगायचे. ते खरोखर आमच्या डिवीजनचे यशस्वी कप्तान होते. ते आल्यापासून सात वर्षात डिवीजनने ऐंशी कोटी ते साडेपाचशे कोटी अशी प्रगती केली होती.
त्या तिघांनी माझ्या गेल्यावर्षीच्या परफॉर्मन्सबद्दल चर्चा केली. मुर्तीसरांनी मी केलेली महत्वाची कामे सांगितल्यावर बेहराम सर खूप इम्प्रेस झाल्यासारखे वाटले. मग बेहरामसरांनी मला इकडचे तिकडचे चार प्रश्न विचारले. एकंदरीत त्यांना कन्फर्मेशनसाठी माझे नॉमिनेशन वेळेत का दिले गेले नव्हते याचे आश्चर्य वाटत होते.
“मुर्ती, समीरबद्दल तू मला आधी का बोलला नाहीस? तुला कॉपोरेट एचआर माहित नाही काय? एक जागा भरायची असली तरी किती प्रश्न विचारतात? समीरचा परफॉर्मन्स जर एवढा चांगला होता तर तुम्ही आधी सांगायला हवे होते. मी परवाच सात लोकांची लिस्ट पाठवली त्यात समीरचे नाव गेले असते एव्हाना. जाऊदे, तुम्ही काही काळजी करू नका. जे काही आवश्यक आहे ते मी करेन.”
“तुमचे आभार कसे मानावे कळत नाही.” मुर्तीसर माझे शब्द बोलले आणि माझे लार्सनचे लेटर त्यांनी बेहराम सरांना दाखवले. त्यांनी सिरीयस होऊन ते लेटर वाचले आणि शेवटी मला एकच प्रश्न विचारला, “समीर, हातात लार्सनचे लेटर असताना तुला खरोखर इलावियासाठी काम करायचे आहे?”
“अर्थातच सर! इथे काम करायला मला खूप मजा येते. आणि मला आपल्या कंपनीबद्दल गर्व आहे.” एवढे बोलून मी गप्प बसलो. मनातले ‘जिथे आर्या असणार आहे.’ हे अर्धे वाक्य मी मनातच ठेवले.
ते माझ्या उत्तराने खरोखर भारावून गेले. त्यांनी एचआर हेडना फोन केला आणि सगळी माहिती सांगितली. शेवटी माझ्याकडे वळून ते म्हणाले, “अभिनंदन समीर, तुला उद्या सकाळी तुझे इलावियाचे अपॉईंटमेंट लेटर मिळेल.” आणि खरोखर दुसर्‍यादिवशी नऊ वाजता मला मुर्तीसरांचा फोन आला आणि त्यांनी मला त्यांच्या केबिनमध्ये बोलावून घेतले. बेहराम सरांच्या हस्ते मला अपॉईंटमेंट लेटर मिळाले. मला त्यावेळी झालेला आनंद मी सांगू शकणार नाही. हे लोक खूप मोठे पण चांगल्यातील चांगुलपणा ओळखणारे होते. मी त्यांच्या माझ्याबद्दलच्या या कृत्याने हेलावून गेलो आणि इलावियासाठी मनापासून काम करण्याचे ठरवले.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.