एक निनावी ओळख

LD2

बाहेर रिमझिम पाऊस पडत होता. कार लोणावळ्याच्या घाटातून चालली होती. पावसाळ्यात हिरवागार झालेला घाट मनाला गारवा देत होता. मध्येच कोसळणारे धबधबे अचानक नजरेस पडत होते. सारी झाडे आणि वेली हिरवे, पोपटी पोषाख घालून पावसात भिजत होते. डोंगरांवर तर हिरवा गालिचा अंथरल्यासारखे वाटत होते. मुंबईच्या गर्दीला मागे टाकून पावसाळ्यात निसर्गाच्या एवढया जवळ आलो होतो. मनात बालकवींच्या ‘आनंदी आनंद गडे-’चे कॅसेट सरू झाले. शाळेत असताना ही कविता मला खूप आवडायची. मन क्षणात असे पाठीमागे गेले. नॉस्टॅलजियाही किती हवाहवासा वाटतो!

इतक्यात कार ड्रायव्हरने हॉर्न वाजवला आणि खळ्कन मनातल्या विचारांची साखळी तुटली. रम्य भूतकाळातून वास्तवात आलो. त्याची जाणीव पुन्हा एका हार्नच्या कर्कश आवाजाने करून दिली. मग मात्र ड्रायव्हरचा राग आला आणि मी समोर पाहिले. ड्रायव्हरलाही चीड येणे साहजिक होते कारण त्याला गाडी पुढे काढता येत नव्हती.

आमच्या पुढे एक टेंपो चालला होता. ड्रायव्हर त्याच्या उजव्या बाजूने गाडी पुढे घ्यायचा प्रयत्न करत होता पण टेंपो बिलकुल साईड द्यायला तयार नव्हता. कार उजव्या बाजूला घेतली की टेंपोही उजव्या बाजूला सरकायचा. डाव्या बाजूने जायचा प्रश्नच नव्हता. खाली शेकडो फुट खोल दरी होती. काही केल्या पुढे जायला रस्ता मिळत नव्हता. या डोके उठवणार्‍या हॉर्नच्या आवाजाने माझी सहनशीलता संपली आणि त्या कसेही वाहन चालवणार्‍या उद्धट टेंपो ड्रायव्हरला काहीतरी सुनवावे म्हणून काच खाली घेऊन मी खिडकीशी तोंड आणले. तेवढयात कार पुढे घुसली आणि माझी खिडकी टेंपो ड्रायव्हरच्या खिडकीजवळ आली. त्या ड्रायव्हरला “साले, अकल नही है क्या? ऐसे गाडी चलाता है!” एवढे तरी बोलावे म्हणून मनातल्या मनात तयारी केली आणि डाव्या बाजूला नजर टाकली. हैराणच झालो! समोर काय पहातोय याच्यावर विश्वासच बसेना.

एक पंचविशीतली मुलगी टेंपो चालवत होती. दिसायला सुंदर होती. अंगात ग्रे कलरचा साधारण सकाळ सकाळी जॉगिंगला घालतात तसा राऊंड नेकचा टीशर्ट होता. श्रीमंत घराण्यातली असावी. चेहर्‍यावरच्या एकूण आटिट्यूडवरून तरी तसे वाटत होते. तिच्या बाजूलाच अजून एक मुलगी जीव मुठीत धरून बसली होती.

कार ड्रायव्हरने अॅक्सिलेटरवर पाय ठेवला आणि झटक्यात टेंपो मागे पडला. टेंपो ड्रायव्हरच्या सीटवर मुलगी पाहिल्यावर मी आणि माझा कार ड्रायव्हर दोघेही गार झालो. मग तिला शिव्या कसल्या देतोय! कारच्या आरशात मागून टेंपो येत असलेलं दिसत होतं. तो आमच्या मागूनच येत राहिला. अगदी ओव्हरटेक करायचा चान्स असूनही तो पुढे गेला नाही. थोडया वेळात हॉटेल आले. आमची कार डाव्या बाजूला वळली. शिट्टी वाजवत पार्किंगचा वॉचमन धावत आला. मोकळया जागेत कार पार्क झाली आणि मागोमागच टेंपो पार्किंगमध्ये शिरला.

कारमधून उतरलो एवढयात बाजूच्या टेंपोचा दरवाजा उघडला. हातात चावी घेऊन ती मुलगी खाली उतरली. भिजलेला टीशर्ट घालून सोबत त्या घाबरलेल्या मुलीला घेऊन ही ललना टेंपो चालवत कुठे चालली होती, काही कळायला मार्ग नव्हता. दरवाजा बंद करून ती आमच्या दिशेने आली आणि काहीही कारण नसताना मला आणि ड्रायव्हरला लूक देत ती म्हणाली, “हिने पाणी अंगावर सांडले म्हणून पुढे गेलात. नाहीतर असे नसते जाऊ दिले.”

एवढी बोल्ड आणि मवालीपणा करणारी मुलगी मी आयुष्यात कधी पाहिली नव्हती. आम्ही दोघेही गप्प बसलो. तिच्याकडे निरखून बघितले. टीशर्ट ओला झाला होता. कमरेखाली टाईट जीन्स होती. डाव्या मनगटात घडयाळ होते. नखांनाही रंगरंगोटी केली होती. म्हणजे मुलगी एकदम मॉड होती. आजुबाजूंच्याची जराही दखल न घेता आमच्या समोरच तिने आपल्या केसांतून हात फिरवून घेतले. त्यांना पकडून ठेवणारा रबर बॅन्ड नीट केला आणि घाबरलेल्या मैत्रीणीला घेऊन ती हॉटेलमध्ये गेली.

मी विचारात पडलो. या मुलीच्या बाबतीत काहीतरी वेगळे होते. त्या तंद्रीतच मिसळीची ऑर्डर दिली. लगेच आली. जिभेवरची चव बाजूला ठेऊन ती खायला सुरवात केली. टेंपोवाल्या मुलीचा विचार डोक्यातून जात नव्हता. कोण असावी ही? आणि श्रीमंत आहे तर टेंपो का चालवते आहे? कार का नाही? या सगळया विचारात माझ्या समोरच्याच टेबलावर ती बसली आहे हे माझ्या लक्षातही आले नव्हते. ड्रायव्हरने मला खुणावल्यावर मी तिला पाहिले आणि नंतर अधूनमधून माझे लक्ष तिच्याकडे जायला लागले.

तिचे जेवण संपले असावे. हल्लीच्या मुली खातातच कुठे? एखादे कुरकुरे किंवा वेफर्सचे पाकिट मिळाले तरी त्यावर दिवस काढतील. त्यात भर म्हणून डायटिंगचे फॅड निघालेच आहे. फिगर आणि वजनाबाबत त्या जाम कॉन्शस असतात. वजन हा तर त्यांचा हक्काचा प्रांत आहे. ते कमी कसे करावे हे सांगणार्‍या पुस्तकांच्या हजारो प्रती वर्षाला खपतात. ग्राहक पंच्यान्नव टक्के स्त्रीवर्ग. उरलेले पाच टक्के पुरुष! ते सगळीकडे स्लीम ट्रीम इ. इ. पाहून आपल्या बायकोसाठी पुस्तक भेट म्हणून घेऊन जातात. दीडदोनशे रुपयात काही फरक पडतोय का हे पहायचा अजून एक व्यर्थ प्रयत्न!

ती उठून गेली आणि पुढच्या मिसळीची चव लागली. मुर्खाने खूप तिखट बनवली होती. पूर्ण तोंड भाजून निघाले. मग चहा झाला. आता तासाभराचाच प्रवास राहिला या आनंदात हॉटेलातून बाहेर पडलो. समोरच ती उभी होती. तशीच भिजलेली. पाऊस मात्र थांबला होता. काय व्हायचं आहे ते होऊ दे, तिच्याशी बोलायचंच असा विचार करून मी तिच्याजवळ गेलो.

“एक विचारू?”

“मला माहित आहे तुम्ही काय विचारणार आहात ते. मी टेंपो कसा काय चालवते हेच ना?”

“हो. तुम्हांला कसं माहित मी हेच विचारणार आहे?”

“सगळया गोष्टी तोंडानेच स्पष्ट बोलाव्यात असे थोडीच आहे? समजतं ते!”

“हंऽ बरोबर आहे तुमचे. मी टेंपो चालवताना कुठल्याही मुलीला पाहिले नव्हते. आज पहिल्यांदाच तुम्हांला पाहिले.”

“गेला महिनाभर चालवते आहे. सगळयांच्या नजरेत हाच प्रश्न दिसतो पण भीत भीत का होईना स्पष्ट विचारणारे पहिले तुम्हीच.”

“पण टेंपोच का?”

“त्याची खूप मोठी स्टोरी आहे. इतक्यात नाही सांगून व्हायची.”

“मला ऐकायला आवडेल. ऑफकोर्स… इफ यू डोंट माइंड.”

मी खिशातून माझे व्हिजीटींग कार्ड काढले आणि तिला दिले. तिने ते घेऊन त्यावरचे नावही न बघता जीन्सच्या मागच्या खिशात ठेऊन दिले. कार्ड घेताना ते अदबीने घ्यावे, समोरचा माणूस- ज्याने कार्ड दिले आहे, तो असेपर्यत तरी ते व्यवस्थित हाताळावे या कार्पोरेट एटीकेट्स बहुधा तिला माहित नसाव्यात.

तिला बाऽय करून मी कारमध्ये बसलो. कार बरीच पुढे निघून आली तरी मागे टेंपो दिसला नाही. आरशात दिसत नाही म्हणून मागे वळून काचेतून पाहिले तरी त्याचा पत्ता नव्हता. उगाच अस्वस्थ व्हायला लागलं म्हणून तो नाद सोडून दिला आणि खिडकीतून बाहेर नजर लावली.

पुण्यात पोहोचलो. माझे वेंडर व्हिजिटचे एक छोटेसे काम होते, ते झाले. दुसर्‍यादिवशी एक मिटींग होती. एक तासाचीच. त्यासाठी हॉटेलवर रहायला लागले. मुंबईला जाऊन परत दुसर्‍यादिवशी पुण्याला येणं अवघड नव्हतं. पण उगाच धावपळ आणि त्रास नको म्हणून तो बेत रद्द केला. गुपचूप हॉटेलवर जाऊन टीव्ही ऑन केला. चॅनलना तोटा नव्हता. संध्याकाळी त्या मुलीचा फोन येईल असे वाटत होते, पण आला नाही.

दुसर्‍या दिवशीची मिटींग संपली. मी मुंबईला परत आलो. रोजच्या ऑफिसच्या कामाला लागलो. त्या मुलीचा विचार मात्र डोक्यातून जात नव्हता. दोनचार दिवस फोन येईल असे वाटले होते पण आलाच नाही. त्यावर जवळजवळ महिना लोटला. प्रवासातला तो ठळक प्रसंग डोक्यातून काहीसा पुसट झाला.

…आणि अचानक एकदिवशी ऑफिसमध्ये माझ्या नावाचे कुरियर आले. घाईघाईने पाकिट उघडले, पत्राला मायना वगैरे काहीच नव्हता. लिहीणारा स्ट्रेट फॉरवर्ड असावा. डायरेक्ट मुद्दा! मी हादरलोच.

नमस्कार…मी तुम्हांला भेटलेली टेंपोवाली.

मी मॅरिड आहे. कौस्तुभ माझा नवरा. सॉफ्टवेअर इंजिनियर आहे. चांगल्या कंपनीत नोकरीला आहे. मुंबईत स्वत:चे घर आहे. तो ब्राम्हण आणि मी मराठा. लग्नाला त्याच्या घरातून विरोध म्हणून पळून जाऊन लग्न केले. आता इथे दोघेच रहातो. दोन महिन्यापूर्वी ऑफिसला जाताना त्याच्या बाईकचा अपघात झाला. पाय फ्रॅक्चर झाला, त्यावर प्लास्टर चढले आणि डॉक्टरांनी सक्तीची विश्रांती घ्यायला सांगितली.

मी बीकॉम आहे. नोकरी करायची खूप हौस होती. पण नोकरीचा विषय काढला की कौस्तुभ काही गरज नाही, नोकरी आणि बॉसला सांभाळण्यापेक्षा माझ्याकडे लक्ष दे असं म्हणायचा. म्हणून नाईलाजाने मी नोकरी शोधणं बंद केले.

घराचा महिन्याचा इएमआय आणि चांगली लाईफस्टाईल यासाठी पैसे तर हवे होते. इलाज नव्हता म्हणून सुट्टी घेऊन तो घरी बसलेला. पगारी रजा होती पण मलाही काहीतरी करायला पाहिजे असं वाटायला लागलं. जीव गुदमरु लागला. महिनाभर त्याच्याकडे खूप लक्ष दिलं पण फक्त तेवढयावर मन स्वस्थ बसू देईना. मला करता येण्यासारखे एक आवडीचे काम होते. बराच विचार केला, मनात काहीतरी निर्णय घेतला आणि शेजारच्या बिल्डींगमधल्या ओळखीच्या काकांना जाऊन भेटले. त्यांचा ट्रान्सपोर्ट बिझनेस होता.

त्यांनी विश्वास दाखवला आणि टेंपोची चावी मिळाली. रोज मुंबई- पुणे- मुंबई आहे. सकाळीसकाळी घरचं आवरून बाहेर पडते. पैसा मिळवणे हा पहिला मुद्दा. हो, उगाच खोटं का बोला? आणि थ्रील अनुभवायचे दुसरा. माहेरी असताना गाडया चालवायची फार आवड होती. घरी स्वत:चा टेंपो आणि ट्रॅक्टर होते. बाबांच्या नकळत मी ट्रॅक्टरच्या ड्रायव्हरला विश्रांती देऊन ट्रॅक्टरदेखील चालवायचे. तशी अभ्यासात मी सोऽ सोऽ च होते. पास होण्यापुरता अभ्यास करायचे. पण इतर गोष्टी आणि खेळात नेहमी पुढे असायचे. या महिन्याभरात मला एक गोष्ट जाणवली, मी टेंपो चालवताना दिसल्यावर बर्‍याचजणांच्या भुवया उंचावतात. असे का? बाईची जात म्हणून त्यांनी आपल्या कक्षेच्या बाहेर कधी जायचेच नाही? आम्हांला आमची स्वत:ची अशी आयडेंटी बनवता येत नाही का? सगळयाच ठिकाणी नुसते पुरुषच का? माझीही कमाल आहे! हे सगळे मी तुम्हांला- एका पुरुषालाच सांगते आहे. याचे उत्तर कदाचित तुमच्याकडेही नसेल.

आता कौस्तुभ ठणठणीत झाला आहे. म्हणजे माझं टेंपो चालवणं बंद होणार! तो काही केल्या ऐकणार नाही. परवाच झालं एवढं बस झालं म्हणाला. कुणालातरी सांगावसं वाटलं म्हणून पत्र लिहीलं. स्वत:च्या एजग्रुपच्या किंवा आपल्याला समजून घेऊ शकतील अशा मैत्रीणीच नाहीत. बिल्डींगमध्ये माझ्या वयाच्या काहीजणी आहेत पण व्हेवलेंथ जुळण्यासारख्या नाहीत. असो! खूप बोलले. काय करणार? स्वभावाला औषध नाही. तुम्ही फोनची वाट पाहिली असेल पण एकाच भेटीनंतर फोन करणे मला प्रशस्त वाटले नाही. तुम्ही एवढया आपुलकीने विचारले होते म्हणून हा सगळा लिहीण्याचा खटाटोप केला. गैरसमज नसावा.

खरोखर ही मुलगी म्हणजे बाप होती. एका झटक्यात जमिनीवर आणले! पत्रावर आणि पाकिटावर कुठेही नंबर, नाव किंवा पत्ता नव्हता. कुरियरवालाही ते पाठवणारा आणि घेणारा यांचा पूर्ण पत्ता आणि पिनकोड असल्याशिवाय पाकिट घेत नाही. तोदेखील तिच्या ओळखीचा असावा.

मी ते असामान्य पत्र नीट घडी करून बॅगेत ठेवले आणि मनातल्या मनात तिच्या बिनधास्तपणाचे कौतूक करत पुढच्या कामाला लागलो.

©विजय माने, ठाणे.

वर्क फ्रॉम होम

1

सगळ्या जगात कोरोनाने थैमान घातले होते. टीव्हीवर ढीगभर बातम्या दाखवल्या जात होत्या, खूप अर्जंट असेल तरच घराबाहेर पडा असे मुख्यमंत्री वेळोवेळी आवाहन करत होते पण बर्‍याच कंपन्या काही केल्या वर्क फ्रॉम होम देत नव्हत्या. परिणामी लोकांची गर्दी मात्र कमी व्हायला मागत नव्हती. ट्रेन भरभरून लोक ऑफिसला जात होते. ‘दुष्काळात तेरावा महिना’ या म्हणीप्रमाणे ऐन मार्चमध्येच हा योग जुळून आला होता.

शेवटी सगळी मुंबई एकतीस मार्चपर्यंत बंद करायची असा सरकारचा आदेश आला आणि मग सर्वांबरोबर सुजितलाही वर्क फ्रॉम होम मिळाले. चार बॅचलर लोकांनी घेतलेल्या भाड्याच्या फ्लॅटमध्ये सुजित रहात होता. तिघे सुट्ट्या टाकून आधीच गावी पळाले होते. सुजितला मात्र गावी जाणे शक्य नव्हते. नाईलाजाने त्याने लॅपटॉपवर लॉगिन केले आणि तो कामाला लागला.

गळ्यात आयकार्ड नाही, ट्रेनमधला प्रवास, रोजचा स्वाईप, चहाची पॅन्ट्री, रोज भेटणारे दोस्त, गेटबाहेरची सिगरेट आणि वडापाव व रोजचे ऑफिसचे गजबजलेले वातावरण हे सारे तो मिस करत होता. दुपारी चारला लंडनवरून एक कॉल होता त्याचा डेटा बनवायच्या तयारीला तो लागला. कामाच्या नादात साडेतीन कधी वाजले त्याला समजलेच नाही. यापुढे निवांत जेवण करणे त्याला जमणार नव्हते म्हणून त्याने भाताचा कुकर लावला आणि चार वाजता व्हर्चुअल मिटींगमध्ये तो जॉईन झाला.

जगाच्या चार कोपर्‍यातून चारजण कनेक्टेड आहेत, महत्वाची चर्चा चालली आहे आणि अचानक साक्षात वाफेवर चालणार्‍या रेल्वेने शिट्टी द्यावी तशी शिट्टी सुरु झाली. बाकीच्यांनी दुर्लक्ष करून तसेच डिस्कशन चालू ठेवले पण नंतर नंतर क्लायंट काय बोलतोय हे कुणालाच कळेना म्हणून कॉल तसाच चालू ठेऊन सगळेजण शांतपणे ती शिट्टी संपण्याची वाट पाहू लागले. शिट्टी थांबायचे नाव घेईना. मग सुजित एका मिनीटात आलो म्हणून उठला आणि शिट्टी बंद झाली.

“आय एम सॉरी…” परत जागेवर येऊन बसत सुजित बोलला.

सगळे डिस्कशन संपले आणि कॉल संपवता संपवता शेवटी लंडनच्या ऑफिसमधून लाईनवर असलेल्या अभिषेकने विचारले, “बाय द वे, सुजित वो क्या था?”

“सॉरी सर? मै कुछ समझा नही-”

“इंडिया मे चार बजे थे…और वो टाईम पे इतनी लंबी सीटी?”

“दाल खिचडी सर! मेरा लंच!”

#WorkFromHome

थोडेसे महत्वाचे –

आजकाल तोंडाशी आलेल्या कोरोनाच्या संकटावर लोकांनी काय करावे हे बरेचजण सांगताहेत. पण खरोखर ही वेळ क्रिटीकल आहे. या वेळेत तुम्ही ऑफिसला गेलाय म्हणून देशाची पडलेली इकॉनॉमी एका दिवसात सुधारणार नाही हे लक्षात घ्या. कोरोनाचे संकट टळल्यावर जे काही दिवे लावायचे आहेत ते लावा. दिवसरात्र ऑफिसमध्ये थांबलात तरी चालेल पण सध्या मात्र घराबाहेर पडू नका. स्वत:ची काळजी नसेल तर निदान दुसर्‍यांची तरी करा.

त्यापेक्षा या अचानक मिळालेल्या सक्तीच्या मोकळ्या वेळेत आयुष्यात आपले कोणते छंद पूर्ण करायचे राहून गेलेत याचा आढावा घ्या. चित्रे काढा, पुस्तके वाचा, फोटोंचे जुने अल्बम बघा, घरच्यांसोबत वेळ घालवा. पत्ते, कॅरम, बुद्धिबळ – अगदी लुडोही खेळा. घरचेही लोक तसे चांगले आहेत याचा अनुभव घ्या. दुपारच्या जेवणानंतरची झोप कशी असते ते पहा. तुम्ही घराबाहेर न पडल्यामुळे तुम्ही तर संसर्गापासून वाचालच पण बाकीचे किती लोक वाचतील याचाही जरा विचार करा.

पण ही सुट्टी पाट्र्या करण्यासाठी, मित्र, नातेवाईक यांना भेटण्यासाठी, सकाळसकाळी गर्दीत जाऊन वॉक करण्यासाठी, पिकनिकसाठी नाही हे मात्र पक्के लक्षात असू द्या. इटली आणि स्पेनमधल्या लोकांनी त्यांच्या सक्तीच्या सुट्ट्यांचा उपयोग याच गोष्टींसाठी केला होता. त्यांचे काय होतेय हे आपण बातम्यांमधून पहातोय. तेव्हा घरीच रहा आणि कोरोनाला रोखा. आर्मीसारखे आपण सीमेवर लढत नाही आहोत पण खरोखर आपण आपल्या देशासाठी काहीतरी करण्याची ही संधी चालून आली आहे, ती वाया घालवू नका!

©विजय माने, ठाणे.

 

वास्तव

12

आजुबाजूला बर्‍याच लोकांचे आवाज येत होते. बहुतेक ते कॉरिडॉरमधून येत असावेत. जवळजवळ सगळे अनोळखी होते. एक मात्र ओळखीचा होता, आशिषचा. तो कुणाशी बराचवेळ काहीतरी बोलत होता, पण त्याचा संदर्भ लागत नव्हता. मला आजुबाजूच्या हालचाली समजत होत्या पण डोळे उघडता येत नव्हते. नाकात फिनाईलच्या वासाबरोबर साधारण कोणत्याही हॉस्पिटलमध्ये असतो तसा एक विशिष्ठ प्रकारचा वास हाता.

थोड्यावेळाने माझ्या हातावरून कुणीतरी खूप प्रेमाने हात फिरवल्यासारखे वाटले. भास! पुन्हा एकदा तसेच झाल्यावर मात्र मी डोळे उघडायचा प्रयत्न केला पण काही केल्या ते उघडतच नव्हते. त्यानंतर तो प्रेमळ हात माझ्या डोक्यावर गेला आणि प्रेमाने लहान मुलांचे केस कुरवाळावेत तसा लाडिवाळपणा माझ्या केसांशी झाला.

शेवटी अंगात होती नव्हती तेवढी शक्ती एकवटून खूप प्रयासाने डोळे उघडले तरीही समोर काहीच दिसले नाही. पण मी कुठल्यातरी हॉस्पिटलच्या रुममध्ये होतो तेवढे मात्र समजले. खोलीतल्या ट्युबलाईटचा उजेड डोळ्यांना सहन होत नव्हता. मांजरासारखे किलकिले डोळे करून मी आजुबाजूचा कानोसा घ्यायचा प्रयत्न केला. पण खूप थकलो असल्याने पुढचे काहीच आठवले नाही. नंतर एका ऑथॉरेटिव्ह आवाजाने मी शुद्धीवर आलो, “आता कसे वाटतेय समीर?”

मला सारे काही ऐकू येत होते पण बोलावेसे वाटले तरी तोंडातून शब्द बाहेर येत नव्हते. मग डाव्या दंडावर काहीतरी टोचल्यासारखे झाले, बहुतेक ते इंजेक्शन असावे. रुममध्ये पुन्हा एकदा शांतता पसरली.

“डॉक्टर, किती वेळ लागेल अजून?” आशिष डॉक्टरांना विचारत होता.

“मी इंजेक्शन दिलेय. अजून अर्धा पाऊणतास झोपू दे त्याला. बरे वाटेल मग.”

कितीवेळ झोपेत होतो देवालाच ठाऊक, पण नंतर जाग आल्यावर मात्र थोडे बरे वाटले. डोळे उघडून पाहिले तर समोरच आशिष चेहरा पाडून बसला होता. मी शुद्धीत आल्यावर तो एकच वाक्य बोलला, “आय एम सो सॉरी समीर.”

मी गप्प राहिलो. आता भेटणारा प्रत्येकजण माझे सांत्वन करणार होता आणि मला त्याची सवय करून घ्यायला लागणार होती. खरे म्हणजे मला स्वत:ला आर्याच्या धक्क्यातून सावरणे खूप कठीण जात होते. मी नेमका कुठे होतो आणि मला काय झाले होते याची मात्र मला काहीच कल्पना नव्हती.

“आशिष, मी कुठे आहे आणि मला काय झालेय?”

“तू ना, खूप मोठे कांड केले आहेस आमच्या जीवाला घोर लावून. तुला इथे हॉस्पिटलमध्ये काही बोलत नाही. घरी चल, मग सांगते.”

तिचा चेहरा पहावा म्हणून मी वळून पाहिले. डोळ्यांत पाण्याचे तळे घेऊन ती माझ्या मागे उभी होती. भूत दिसल्यासारखे मी तिच्याकडे पहातच राहिलो आणि काही समजायच्या आत तिने मला घट्ट मिठी मारली. मला पुन्हा चक्कर येते की काय असे वाटू लागले. मी आर्याच्या मिठीत होतो यावर माझा विश्वासच बसत नव्हता. परफ्यूम आणि तो सुगंध! नो डाऊट, तिचाच होता तो! मी स्वप्न पहातोय की जागेपणी तिचा असा भास होतोय ते मला कळत नव्हते. मी स्वत:ला चिमटा काढून पाहिला, तरीही काही समजेना. म्हणून तशा परिस्थितीतही मी तिला चिमटा काढला. “आऊच!” म्हणत तिने जोराचा पंच दिल्यावर ती खरी आर्या आहे याची मला खात्री झाली.

मी वेड्यासारखा आशिषकडे पहायला लागलो.

“आर्या?” अजूनही माझा माझ्या डोळ्यांवर विश्वास बसत नव्हता. ती आर्याच आहे ते पटवून देण्यासाठी मला किमान एका साक्षीदाराची गरज वाटत होती.

“हो. आर्याच आहे ती.”

“मग मला सॉरी का म्हणालास थोड्यावेळापूर्वी?”

आशिष बाजूलाच राहिला आणि माझ्यापासून बाजूला होत आर्यानेच माझा क्लास घ्यायला सुरवात केली, “तू चेन्नईवरून आल्यावर किती झोपेच्या गोळ्या घेतलेल्यास?”

“झोपेच्या गोळ्या?”

हे लोक मला वेडा वगैरे समजत होते, मला वेडा बनवायचा त्यांचा प्लान होता की माझ्याच डोक्यात काही केमिकल लोच्या झाला होता ते समजायला मार्ग नव्हता.

“हो. झोपेच्या गोळ्या.”

“मी कशाला झोपेच्या गोळ्या घेईन?”

“आम्हांला काय माहित? आम्हांला विचारून थोडीच घेतल्या होत्यास?”

मग माझ्या डोक्यात प्रकाश पडला.

“एक मिनीट…एक मिनीट थांबा जरा. लेट मी रिमेंबर! स्टडी टेबलवरची ती बॉटल झोपेच्या गोळ्यांची होती आशिष?”

“अरे पण सुशिक्षित आहेस ना तू? गोळ्या घेताना त्या वाचून तरी घ्यायच्यास? आणि विदाऊट प्रिस्क्रिप्शन तुला कुठे मिळाल्या त्या?”

“ती खूप मोठी स्टोरी आहे. नंतर सांगेन कधीतरी.”

“नाही. मला आत्ताच ऐकायची आहे.”

“आपण मध्यंतरी बोलत नव्हतो त्यावेळी सुब्रतोने त्याच्या भावाच्या मेडिकलमधून आणून दिलेल्या. रात्रभर झोपच यायची नाही म्हणून घेत होतो. थोड्या शिल्लक राहिलेल्या. पण मी ती बॉटल फ्रीजवर ठेवली होती. बाहेर स्टडी टेबलवर कशी आली?”

“ती जागा आहे अशा गोळ्या ठेवायची? कसा रे तू असा वेंधळा? आणि काम झाल्यावर त्या टाकून द्यायच्या ना? की मला लग्नाआधीच विडो बनवायचा प्लान होता तुझा?”

च्यायला! डोक्यात माझा लग्नाआधी विधूर झाला होता त्याचे हिला काही पडले नव्हते. पण झालेल्या सगळ्या प्रकरणामुळे माझी कीव वाटल्याने आशिष समोर येत म्हणाला, “यार! ही सगळी माझी चूक आहे.”

“आता तुझे आणि काय मध्येच? मला नक्की काय झाले होते ते कुणीतरी सांगाल का प्लीज?”

“तू चेन्नईवरून यायच्या आदल्याच दिवशी मी घराची बरीच साफसफाई केली आणि किचन साफ करताना फ्रीजवरची ती गोळ्यांची बाटली- जिथे आपल्या कॉमन टॅब्लेट्स असतात तिथे स्टडी टेबलवर ठेवलेली – नेमकी तिथेच विसरलो. माझ्यामुळेच हा सगळा घोटाळा झाला.”

“ओह आय सी! किती गोळ्या होत्या त्यात?”

“तू किती घेतल्यास?”

“नाही यार आठवत! अंग दुखत होते म्हणून घेतलेल्या मी. पण मग पुढे काय झाले आणि मला इथे कोणी आणले?”

मग खरे कांड काय झाले होते ते त्या दोघांकडून समजले. ऐकल्यावर तर अंगावर काटाच आला.

मी रात्री चेन्नईवरून येऊन जे झोपलो ते उठलोच नाही. दुसर्‍यादिवशी कुठे भेटायचे ते ठरवायला सकाळसकाळी आर्याने फोन केला. पण मी उचलला नाही. सुट्टीच्या दिवशीही मी जास्तीजास्त साडेदहा अकरापर्यंत झोपायचो. दोनतीन दिवसांच्या सततच्या प्रवासामुळे मी कदाचित सुट्टी घेतली असेल म्हणून तिने त्यानंतरही फोन ट्राय केला तरीही माझ्याकडून नो रिसपॉन्स! शेवटी थकून ती थेट आमच्या फ्लॅटवरच आली. दारावरची बेल, दरवाजा – दोन्ही वाजवून झाले, माझ्या नावाने हाका मारून झाल्या पण काही उपयोग झाला नाही. दरवाजाबाहेरून कॉल केल्यावर आतून रिंगटोनचा आवाज येत होता पण मी पण मी दरवाजा उघडत नव्हतो. मग मात्र काहीतरी विपरीत घडल्याची तिला शंका आली आणि तिने आशिषला फोन केला. त्यावेळी नागपूरला असलेला आशिष संध्याकाळपर्यंत परत येणार होता. सगळा सीन ऐकल्यावर त्याने अर्जंसीसाठी सोसायटीमधल्या मित्राकडे ठेवलेली फ्लॅटची चावी घेऊन दरवाजा उघडायला सांगितले.

सुदैवाने तो मित्र घरीच होता. आर्याने त्याच्या मदतीने दरवाजा उघडला तर मी गाढ झोपलेलो. हाका मारून पाहिल्या पण माझे लक्षण ठीक दिसत नव्हते. म्हणून त्यांनी बिल्डिंगमध्येच रहाणार्‍या एका डॉक्टरांना बोलवले. मला चेक करत असताना स्टडी टेबलवरची स्लिपिंग पिल्सची बाटली दिसल्यावर एकंदरीत काय झाले असावे याचा त्यांना अंदाज आला आणि त्यांनी मला तातडीने हॉस्पिटलमध्ये अॅडमिट करण्यास सांगितले.

मग आर्याने धावपळ करून तिच्या फॅमिली डॉक्टरच्या हॉस्पिटलमध्ये मला अॅडमिट केले. आशिष पोहोचायला संध्याकाळ झाली. दिवसभर माझ्या फोनवर बॅनर्जीचे फोन येत होते, पण आर्याने इमर्जन्सीमुळे ‘समीरला हॉस्पिटलमध्ये अॅडमिट केले आहे आणि ऑफिस जॉईन करायला त्याला किमान चार दिवस तरी लागतील असा मेसेज पाठवला. घरचा आईचा फोन आला तर उगाच तिला काळजीत टाकायला नको म्हणून, “आम्ही बाहेर पिकनिकला आलोय आणि उद्या समीर तुम्हांला नक्की फोन करेल.” असे सांगितले. ती म्हणजे बॉर्न प्लानर होती. तिला फक्त टास्क सांगायचा. लगेच तिच्याकडे प्लान तयार असायचा, बॅकअप प्लानसह! हे निरोप आणि हॉस्पिटलमधली माझ्यासाठीची धावपळ करताना बिचारी थकून गेली होती. तरीही सार्‍या गोष्टी तिने व्यवस्थित हँडल केल्या होत्या.

ती पुन्हा माझ्या बेडवर बसत म्हणाली, “अजूनही तुझे अंग दुखतेय? आशिष, थोडावेळ बाहेर जातोस का प्लीज? मी जरा याच्याकडे पाहते!”

तिने आशिषला डोळा मारलेला माझ्या लक्षात आले. तिच्या तावडीत मला एकट्याला सोडून तो ही लेकाचा बाहेर जायला निघाला. आर्याचे लक्षण ठीक दिसत नव्हते म्हणून मीच त्याला म्हणालो, “आशिष, डॉक्टर किंवा कोणीतरी येतील त्यांच्यावर लक्ष ठेव, ही वेडी आहे. यू नो वॉट आय मीन.”

आशिष हाताने थम्सअप करून मला डोळा मारत बाहेर गेला. त्या दोघांनाही आम्ही कुठे आहे आणि काय करतोय याचा जरादेखील सिरीयसनेस नव्हता. तो बाहेर गेल्याची खात्री झाल्यावर आर्या माझ्याजवळ आली, “सम्या, आय एम गोईंग टू किल यू नाऊ! तुला काही विचार असतो की नाही मागे मी आहे याचा?”

“अगं, पण मला समजलेच नाही की ती झोपेच्या गोळ्यांची बॉटल आहे.”

“तुला काही झालं असतं तर?”

“काही नाही होणार मला.”

“माझी अवस्था तुला नाही कळणार! किती घाबरलेले मी. अक्षरश: थरथरत होते तू शुद्धीवर येईपर्यंत.”

“आणि तुला कुठे माहित आहे माझी अवस्था काय झालेली ते! माझ्या डोक्यात एक भयंकर पिक्चर चालू होता.”

“काय?”

“जाऊदे. विचार करायलाही नको वाटतेय यार.”

“सांग ना-”

“तुझा अॅक्सिडेंट झालाय असे पहात होतो मी.”

“अच्छा! म्हणजे अपघातात मला मारायचा विचार आहे का तुझा?”

“सांगताही येणार नाही काय काय पाहिले! सारेच हॉरिबल होते!”

“रिअली?”

“मग काय! मी तुझ्याशिवाय कसा जगू शकलो असतो माहित नाही!”

“ऐक ना, रेडी आहेस तू?”

“कशासाठी?”

मला काही समजायच्या आत तिचे ओठ माझ्या ओठांवर टेकले आणि तिने एक जोराचा चावा घेतला.

“अगं काय करतेयस तू?”

“तू मला खूप त्रास दिला आहेस. त्याचा हा छोटासा बदला.”

“पण इथे हॉस्पिटलमध्ये?”

“अचानक कोण येईल त्याची काळजी तू करू नकोस. आशिष इज ऑन द डोअर!”

तिच्या या आक्रमक पवित्र्याने हैराण होऊन मी बेडवर बसलो आणि माझे डोके आपल्या छातीशी कवटाळून माझ्यावर अश्रूंचा अभिषेक करता करता अचानक ती हळवी झाली. आयुष्यात एवढे उत्कटपणे प्रेम करणारे आपल्याला कुणीतरी मिळाले म्हणून मी ही भावूक झालो आणि डोळ्यांत पाणी तरळले.

“सम्या, आता तुला रडायला काय झालेय?”

“तुला गमवायची खूप भीती वाटलेली.”

“शोना, मलाही तुझ्याशिवाय जगणे खूप अवघड आहे आता. या दोन दिवसांत ते कळून चुकलेय मला.”

“मग आता काय करायचे?”

“सध्या तरी हे…” म्हणत तिने डोळे मिटले आणि अत्यंत आवेगाने पुन्हा माझे चुंबन घेतले. त्यावेळी मात्र कोणताही प्रतिकार न करता तिला कसलीही इजा होणार नाही याची काळजी घेत मी चुंबनाच्या बाबतीतला माझाही अनुभव किती विस्तारलाय हे दाखवून दिले. आम्हा दोघांनाही हवाहवासा तो क्षण कधीच संपू नये असे वाटत होते. आम्ही दोघे एकमेकांच्या मिठीत धुंद होतो आणि बाजुलाच असलेल्या एका ट्रॉलीवर आर्याने माझ्यासाठी आणलेली एका नवोदित लेखकाची ‘तुझ्याविना’ ही कादंबरी आमच्याकडे चोरून पहात गालातल्या गालात हसत होती.

समाप्त.

मनोगत

हुश्श! झाले बाबा एकदाचे! आता सगळेजण खुश ना? अरे किती प्रेशर करायचे एखाद्यावर? तीन चार दिवस झोप नाही मला! असो, ऑल इज वेल दॅट एन्ड्स वेल! नऊ महिन्यानंतर प्रसवलेल्या आईची जी मनस्थिती असते, अगदी तशीच मनस्थिती या क्षणाला माझी आहे. जूनमध्ये मी ‘तुझ्याविना’ लिहायला सुरवात केली होती. त्यानंतरचे हे सात महिने खूप मंतरलेले होते. माझे बहुतांश लेखन विनोदी आहे. पण प्रतिलिपीवर लिहायला लागल्यापासून मी ती मर्यादा मनातून काढून टाकली. माझे लेखन वाचून वाचकाचे पहिले पत्र यायला मला बारा वर्षे वाट पहावी लागली होती. दिवाळी अंकातल्या एका व्यक्तिचित्राचा रिव्ह्यू त्या वाचकाने लिहीला होता. त्यांचे पत्र हातात आल्यावर मला आभाळ ठेंगणे झालेले. लिखाणावर एवढ्या उत्स्फुर्त प्रतिक्रिया पूर्वी मिळायच्या नाहीत. पण प्रतिलिपीने हे सर्वव्यापी व्यासपीठ उघडून लेखक आणि त्याचबरोबर वाचकांवरही खूप उपकार केले आहेत.

इथे लिहून प्रकाशित करायचा अवकाश की लगेच प्रतिक्रिया येतात. कोणत्याही लेखकासाठी वाचकांच्या प्रतिक्रिया खूप महत्वाच्या असतात. म्हणून वाचकांना एक नम्र विनंती, तुम्ही एवढा वेळ काढून कुठल्याही लेखकाचे जे लेखन वाचता आहात, त्यावर थोडी तरी प्रतिक्रिया लिहा. तुमच्या प्रतिक्रिया वाचून लेखकाला खूप आनंद होतो. तुमचे रिव्ह्यूज खर्‍या अर्थाने लेखकांचे बुस्टर्स असतात. ते लेखकांना लिहीते ठेवतात. पण प्रतिक्रियाच येत नसतील तर बरेच नवोदित लेखक आपले लेखन कुणालाही आवडत नाही असा समज करून घेऊन लिहायचे कमी होतात. त्यांना लिहीते करण्याची जबाबदारी आपलीच आहे ना? त्याशिवाय ते चांगले साहित्य कसे लिहीतील?

तुम्ही समीर आणि आर्यावर किती प्रेम करता ते खर्‍या अर्थाने मला तेहतीसावा भाग लिहील्यावर समजले. कुणाला आर्याचे असे अचानक जाणे अजिबात पटले नाही, त्यांनी तसे स्पष्ट सांगितले. काही वाचक माझ्यावर रुसले. काही रागावले. पुढचा भाग वाचा म्हटल्यावर “आर्या गेल्यावर आता काय वाचायचे आहे?” अशी त्यांची चिडचिड झाली. बर्‍याच वाचकांनी पर्सनल मेसेज करून “आर्याला परत आणा नाहीतर यापुढे मी तुमची कथा वाचणार नाही.” अशा प्रेमळ धमक्याही दिल्या. तरीही काही चतूर वाचक खूप आशावादी आहेत. आर्याचे काय करायचे त्याबद्दल स्वत: मी कन्फर्म नव्हतो, पण तिला काहीही होणार नाही अशी त्यांची ठाम खात्री होती. खरोखर धन्य आहात तुम्ही!

या कथेत, विशेषत: तेहतीसाव्या भागात मी तुम्हांला खूप रडवले त्याबद्दल सॉरी! माझ्या लेखनाची ती एक कसोटी होती. आणि मला खरोखर ती टेस्ट द्यायची होती. त्यात मी कितपत यशस्वी झालोय हे तुम्हीच सांगू शकाल. आय होप, तुम्हांला ही कथा आवडली असेल. आवडली असेल तर वाचण्यासाठी मित्रांना नक्की रेकमंड करा. आणि शेवटी सांगायचे म्हणजे तुमचे माझ्यावरचे प्रेम असेच राहू द्या! प्रतिलिपीवर माझी ओळख बनवण्यात तुमचा व्यक्तिश: वाटा आहे, त्यामुळे प्रत्येक वाचकाचे मनापासून आभार! शेवटी सगळ्यांना हॅपी व्हॅलेंटाईन्स डे! तुटलेले नाते जोडताना जीवाचा आटापिटा करण्यापेक्षा ते नाते मुळातच तुटू नये याची काळजी घ्या. एकमेकांच्या भावनांचा आदर करा आणि पार्टनरच्या स्वभावातील वेगळेपणा एन्जॉय करायला शिका म्हणजे वेगळा ‘व्हॅलेंटाईन्स डे’ सेलिब्रेट करण्याची आवश्यकता वाटणार नाही.

तुमचाच,

विजय माने, ठाणे.

होली टेल्स

1

मुंबईत रंगपंचमीची चाहूल पंधरा दिवस आधीच लागते. घरात शोलेतल्या गब्बरसिंगसारखा “कब है होली?” हा बंड्याचा प्रश्न जेरीस आणतो. त्यानंतर सोसायटीच्या आवारात एकमेकांवर पाण्याने भरलेल्या पिशव्या फेकायला सज्ज असलेले बालसैनिक आणि त्यांच्या वेगवेगळ्या गटांवरील हल्ले पाहिल्यावर लवकरच होळी आहे याची जाणीव होते. त्यानंतर सोसायटीच्या आवारात प्लास्टिकच्या फुटलेल्या पिशव्यांचे अवशेष दिसायला लागतात. अगदीच दुर्भाग्य असेल तर एखादी पिशवी आपल्यावरही फुटते.

सोसायटीच्या आवारात कोण जाणता माणूस शिरला की एफबीआय किंवा सीआयएची टीम ज्याप्रमाणे वायरलेस कम्यूनिकेशनने बाकीच्या सेक्यूरिटी एजंटना सावध करते त्याप्रमाणे हे छोटे लोक एकमेकांना, “थांबा थांबा, पाटील काका आले आहेत. आता काही दंगा करू नका नाहीतर लोच्या होईल.” असा संदेश देत सावध करतात.

सरकारने प्लास्टिकच्या पिशव्यांवर बंदी घातली असली तरी त्या नेमक्या कोणत्या दुकानात मिळतात याची गुप्त माहिती पालकांना नसली तरी छोट्या मुलांना असते. अतिउत्साहात हे लोक “काका, पिशव्या आहेत का संपल्या?” असे ओरडून विचारल्यावर दुकानदाराचे धाबे दणाणतात.
“जरा रस्त्यावर जाऊन ओरड, नाहीतर थोडे पुढे गेल्यावर पोलिस स्टेशन आहे तिथूनच ओरड!”
“सॉरी काका. आहेत ना?”
“पप्पांना घेऊन ये, मग देतो.”
या पिशव्या कुणालाही मिळत नाहीत. वातावरण गंभीर आणि कॉम्पिटीशन टफ असल्यामुळे दुकानात केवायसी झाल्यानंतरच पिशव्या मिळतात आणि मुलगा खुश होतो.

आदल्यादिवशी “रंग खेळायला उद्या सकाळी सातला खाली जाणार आहे!” म्हणून बंड्याने डोके उठवले होते. सातला मी सोडेन की नाही याबद्दल त्याला शंका होती म्हणून मित्राकडेच जाऊन राहू का म्हणून तो हिला गळ घालत होता. कारण दिवाळी आणि रंगपंचमीच्या आदल्या रात्री मित्र रात्रभर टीव्ही पहात बसतो आणि सकाळसकाळी लवकर खाली जातो हे कारण सांगितले जात होते. पण आता लवकर झोपलास तर उद्या सकाळी सातला खाली पाठवतो असे म्युच्यूअल अॅग्रीमेंट झाल्यावर तो शांतपणे झोपी गेला. बरोबर सात वाजता दरवाजावरची बेल वाजली. रंग खेळायला खाली चल म्हणून बंड्याला बोलवायला त्याचे दोन मित्र आले. त्या दोघांना पाहून ते बंड्याचे मित्र आहेत की चांद्रयानावरून आलेले अंतराळवीर आहे ते समजायला मार्ग नव्हता.

म्हणजे रंगीबेरंगी कपडे, पाठीवर पाण्याने भरलेला भलामोठा सिलेंडर, हातात अवघडून धरलेली त्याची पाईप आणि हे सारे कमी की काय म्हणून जंगलातील प्राण्यांना समजू नये म्हणून जसे चित्रविचित्र रंगाचे कपडे घातले जातात तसा रंग खेळण्याआधीच त्याने केलेला चेहर्‍याचा अवतार! दुसर्‍यावर नजर वळवली तर त्याचा चेहरा काहीतरी हरवल्यासारखा झाला होता. हातात रिकामा मग घेऊन तो पॅन्टच्या खिशात काहीतरी शोधत होता. “मग कशाला घेतलास?” म्हणून विचारल्यावर “मगातले पाणी हातातल्या पंपाने ओढून ते फुग्यात भरायचे आणि एकदा फुगा भरला की मग तो दुसर्‍यावर मारायचा!” अशी माहिती मिळाली. तोपर्यंत दुसरे लोक “भर बाबा तुझा फुगा, तोपर्यंत मी थांबतो!” म्हणत वाट पहात थांबेल ही भाबडी आशा त्याच्या मनात होती. त्यापेक्षा तू मगानेच रंगपंचमी खेळ म्हणून हिने त्याला सल्ला दिला.

एकतर घातलेल्या पॅन्टीच्या चार खिशापैकी नेमक्या कोणत्या खिशात रिकामे फुगे ठेवले आहेत याचा त्याला पत्ता नव्हता. केव्हापासून तेच तो शोधत होता. त्याची फुग्यात रंग भरून तो मारायची यंत्रणा एवढी किचकट होती की ती पूर्ण होईपर्यंत त्याला त्याचे फुगे आणि मगासकट कुणीही बॅरेलातून बुचकळून काढला असता.

माझ्या रंगपंचमीच्या तशा खूप आठवणी आहेत. मुंबईत होळीच्या दुसर्‍या दिवशी रंगपंचमी असली तरी गावाकडे ती नसते. तिथे होळीच्या दुसर्‍यादिवशी धुलिवंदन असते. सोप्या शब्दांत धुलिवंदन म्हणजे धरतीमातेला वंदन करण्याचा दिवस! जास्ती झाल्यावर रस्त्यांवर साष्टांग नमस्कार घालत पडलेल्या लोकांवरुन ते समजायला वेळ लागायचा नाही. एरव्हीही हे लोक पिऊन पडायचे पण धुलिवंदन म्हणजे त्यांचा ऑफिशियल डे! गावी होळी झाल्यावर पाचव्या दिवशी रंगपंचमी यायची. त्यादिवशी हायस्कुलला सुट्टी असायची मात्र आमच्या गावातली मराठी शाळा चालूच असायची. आम्ही हायस्कुलला असल्याने रंगपंचमीदिवशी मराठी शाळा म्हणजे आमचे टार्गेट असायचे. अर्थातच मराठी शाळेचे गुरुजी! काहीही झाले तरी गुरुजींना भिजवायचे असा प्रत्येक रंगपंचमीला आमचा प्लान असायचा.

आमच्यावेळी आताप्रमाणे रंगीबेरंगी पिचकार्‍या वगैरे भानगडी नव्हत्या. काचेच्या बाटलीत रंग बनवायचो आणि ज्याच्यावर रंग मारायचा आहे त्याच्या अगदी जवळ जायचे आणि रंग खेळायचा. बर्फाचा गोळेवाला ज्याप्रमाणे गोळा बनवून झाल्यावर त्यावर लाल, हिरवा, केशरी वगैरे रंग मारतो आणि मग गोळ्याला गोळेपण येते अगदी तसा प्रकार असायचा.

एकंदरीतच रंगपंचमीचा उत्सव म्हणजे रामायण किंवा महाभारतात भाले आणि तलवारीने लढणार्‍या ज्या मास सैनिकांचा घोळका असतो, तसा प्रकार होता. जवळ जाऊन लढायचे. आताच्यासारखे जीपीएसने निशाणा सेट करून मिझाईल स्ट्राईक करतात तशातला प्रकार नव्हता. अगदीच अॅडव्हान्स म्हणजे, सायकलला तेल घालायला वापरात येणारी बुधली म्हणजे आम्हाला साक्षात ब्रम्हास्त्र वाटायचे. बुधलीने थोड्या दूरवरून पिचकारी मारता यायची. शत्रूपक्षाकडे काचेची बाटलीच असायची. त्यामुळे स्वत:कडे बुधली असल्यावर ब्रम्हास्त्र बाळगत असल्याचा इगो असायचा. ज्याच्या हातात बुधली आहे त्याच्यापासून सारेच लांब रहायचे.

त्यानंतर या क्षेत्रात अचाट क्रांती झाली. पिचकार्‍या वगैरे आल्या. त्यानंतर सिल्व्हर कलर! मुर्त्यांना लावायचा रंग कुठल्यातरी महाभागांनी लोकांच्या तोंडाला लावायाला उपलब्ध करून दिला. सगळे लोक तोंडाला सिल्व्हर कलर लावून गावात हिंडायला लागल्यावर साक्षात राक्षससेना गावात उतरल्याचा भास होत असे.

आपण चकाचक पांढरे कपडे घालून होळी खेळणार्‍या लोकांपासून बचून राहू असा बर्‍याच लोकांचा जसा गैरसमज असतो तसेच रंगात भिजलेले अशा कोरड्या माणसाला पाहून “जा, जा तुला काहीही करणार नाही.” म्हणून सांगणारेही काही कमी नसतात. ते काही करत नाहीत पण बोटाने खुणावून ‘गिर्‍हाईक आले आहे-’ अशी सुचना दिली गेलेली असते. आमच्या गावी तर चौकात रंगाचा एक बॅरेल ठेवलेला असायचा. बिनारंगाच्या माणसाकडे तो एलियन असल्यासारखे पहायले जायचे. तिथून कोणीही – अगदी कोणीही, भले तो पाहुणा का असेना – चालला की अतिशय अदबीने त्याच्यापुढे दोन पर्याय ठेवले जायचे – रंग लावून घेणार की बॅरेलमध्ये बुचकळून काढू? आणि मग तो माणूस रंगीबेरंगी होऊन पुढचा रस्ता धरायचा.

पण होळी हा रंगाचा सण आहे त्यात काही वादच नाही. अगदी कोरडे रंग खेळलेले चेहरेदेखील किती साजरे दिसतात! त्यावरचा तो आनंद पाहण्याची मजाच न्यारी आहे. खिडकीत उभा राहून खाली रंग खेळणार्‍या लोकांकडे पाहिले तरी किती छान वाटते! सगळेजण आपापल्या धुंदीत असतात. छोट्यांपासून मोठ्यांपर्यंत रंगात बुडालेले. त्यानंतर घरी आल्यावर ते ओळखत नाहीत हा भाग वेगळा पण होली इज – नो डाऊट – होली!

©विजय माने, ठाणे.

 

वाढलेली जबाबदारी

Aeroplane

इलावियामध्ये बर्‍याच बिझनेस लाईन्समध्ये मोठे फेरफार झाले आणि आम्हांला रिसर्च अॅन्ड डेव्हलपमेंटबरोबर कस्टमर सर्व्हिस पहायची ही एक आगाऊ जबाबदारी देण्यात आली. एकतर आमचे प्रॉडक्ट्स भरमसाठ वाढले होते. त्यातले काहीही खराब झाले की भारतातल्या कुठल्याही ठिकाणावरून रिपेअर करायला थेट मुंबईला पाठवाला लागायचे. रिपेअरींगसाठी एक स्वतंत्र टीम होती पण हायटेक प्रॉडक्टमुळे त्यांना रिसर्च अॅन्ड डेव्हलपमेंटची म्हणजे ज्यांनी प्रॉडक्ट तयार केले आहे त्यांची – म्हणजेच आमची गरज भासायची. हे काम अवघड असल्याने बॅनर्जीने अर्थातच ते माझ्यावर टाकले. पुढे जाऊन कसला घोटाळा झाला असता किंवा काही कमी जास्त झाले असते तर माझ्यामुळे झाले असे त्याला कुठल्याही फोरममध्ये बिनदिक्कत सांगता आले असते. मदत म्हणून त्याने मला फक्त दोन टेक्निशियन्स दिले आणि सर्व रिपेअरिंग तू सिंगल हॅन्डेडली पहायचेस असे सांगून टाकले. म्हणजे त्यात काही जरी कमी आधिक झाले तर मीच जबाबदार असा त्याचा स्वच्छ अर्थ!

माझ्या आधीच्या प्रोफाईलपेक्षा रिपेअरिंग हा एकदम वेगळा प्रोफाईल होता आणि तो मला एकट्याने पहायला मिळणार, कदाचित बॅनर्जीच्या तावडीतून आपली सुटका होणार म्हणून मी फार खुश होतो पण तो आनंद जास्त वेळ टिकला नाही. रिपेअरिंगचा हा सबप्रोफाईल बॅनर्जीच्याच अंडर असणार आहे या बातमीने माझ्या आनंदावर विरजण घातले. पण मी चॅलेंज म्हणून ती नवीन गोष्ट स्वीकारली आणि रिपेअरिंगच्या कामात लक्ष द्यायला सुरवात केली. इथलेही लोक आमच्या लॅबमधील लोकांप्रमाणेच चांगले होते. त्यांना रोज काम नेमून देणे, काही अडचण आली तर गाईड करणे आणि दिवसाअखेरीस एकदा रिव्हयू करून ब्रांचेसना रिपोर्ट पाठवणे असे माझे काम होते. बर्‍याच अडचणी आल्या तरीही रिपेअरिंगच्या कामावर त्याचा कमीतकमी फरक पडेल अशा बेताने मी तो प्रोफाईल हँडल करायला लागलो. त्याची बर्‍यापैकी सवय झाली होती.

या नवीन प्रोफाईलमध्ये एक गोष्ट मस्त होती, ती म्हणजे मला केवळ बॅनर्जीपुरतेच काम करून चालणार नव्हते. पूर्ण भारतातल्या वीस नव्या इंजिनिअर लोकांशी मला रोजच्या रोज बोलायला लागत होते. त्यांचे मेल येत होते आणि त्यावर मी काम करत होतो. हा खूप वेगळा अनूभव होता. याआधी मी बॅनर्जी आणि त्याची लॅब एवढ्याच वातावरणात काम करत होतो. बॅनर्जी जे काही सांगेल ते ऐकायला लागायचे. पण आता तसे नव्हते. कोणती गोष्ट आज करणे गरजेचे आहे आणि कोणती नंतर केली तर चालेल हे मी ठरवायचो आणि कामाला लागायचो. आपल्यामुळे गोष्टी पटापट हलतात ही फिलींगच वेगळी होती. ब्रांचच्या लोकांबरोबर काम करून माझी एक इमेज बनली होती. समीरला एखादी गोष्ट सांगितली तर ती पटकन होईल ही लोकांना खात्री होती आणि नेमकी तीच गोष्ट मला खूप समाधान देत होती.

एरव्ही माझ्या सगळ्या मेल्सची बॅनर्जीला कॉपी असायची. मी गुपचूप काम करतो हे त्याला अजिबात आवडायचे नाही. खूप बोंबाबोंब करून काम करायचे हा त्याचा सिंपल फंडा होता. म्हणजे काम सहज होत असेल तरीही ते करायचे नाही. ते काम कसे अवघड आहे हे पन्नास लोकांना सांगायचे, त्यात जमेल तेवढे अडथळे आणायचे आणि पुन्हा ते अवघड केलेले काम दहा लोकांनी फोन केल्यावर करायचे आणि मग गावभर त्याचा धिंडोरा पिटायचा ही त्याची काम करण्याची स्टॅन्डर्ड पद्धत होती. त्याला कामाचे काही का माहित नसेना, एकदा माझ्याकडून कन्फर्म झाले की तो अगदी व्हाईस प्रेसिडेंटलाही बिनधास्त मेल्स लिहायचा. म्हणजे त्यांच्या बुक्समध्ये आपले नाव चांगले असेल याची बरीच काळजी तो घ्यायचा.

रिपेअरिंगसाठी मी जबाबदार असलो तरी मला लागणार्‍या खूप सार्‍या गोष्टी बॅनर्जीवर अवलंबून होत्या. स्पेअरची बरीच सँक्शन्स तो वेळेवर अपु्रव्ह करायचा नाही. बर्‍याचदा एखादी गोष्ट हवी असेल तर तो इश्यू गरम झाल्याशिवाय त्यासाठी लागणार्‍या गोष्टी तो द्यायचाच नाही. अशावेळी तो इश्यू हाताबाहेर जायचा आणि इस्केलेशन्स यायची पण बॅनर्जीला त्याची काही पडलेली नसायची. मग या सगळ्या गोष्टी निस्तरून हवा असलेला स्पेअर ब्रांचला पाठवेपर्यंत नाकी नऊ यायचे. पण आम्ही सर्वजण ते मॅनेज करायचो आणि भाव मात्र बॅनर्जी खाऊन जायचा.

या नवीन प्रोफाईलमध्ये मी थोड्याच दिवसात चांगला सेट झालो. भारतातल्या जवळजवळ सर्व इंजिनिअरर्सशी माझे रेग्युलर बोलणे चालू झाले. मी त्यातल्या कुणालाही पर्सनली भेटलो नव्हतो पण रोज फोन आणि मेल्समधून आम्ही एकमेकांच्या टचमध्ये होतो. माझ्या कामाच्या पद्धतीमुळे आमचे सर्वांचे चांगले जुळत गेले आणि त्यामुळे बर्‍याच गोष्टी सोप्या होत गेल्या. बरेचजण माझ्याबरोबर काम करायचा आनंद घेत होते ते माझ्या फार लवकर लक्षात आले. एकदा कोणताही इश्यू बॅनर्जीकडे गेला की ते काम अडकलेच अशी सर्वांची पक्की धारणा झालेली. त्यामुळे माझ्याकडून थोडा लेट का होईना, पण लोक बॅनर्जीकडे जात नव्हते.

या सगळ्या धामधुमीत आम्ही रिटेल सेक्टरमध्ये ‘इलाविया’चे नाव कमवायला एक युपीएस बाजारात आणला. आधी आम्ही फक्त मोठमोठ्या कंपन्या आणि बँका यांनाच आमची प्रॉडक्ट्स द्यायचो पण बिझनेस वाढवायला रिटेल सेक्टरवर लक्ष देणे महत्वाचे होते आणि त्यामुळे हा निर्णय घेण्यात आला होता. जाहिराती वगैरे बनल्या होत्या आणि भारतात होणार्‍या सर्वात मोठ्या स्पर्धेसाठी – आयपीएलसाठी आम्ही स्पॉन्सरर म्हणून होतो. प्रॉडक्ट लॉन्च लगेचच होणार होते आणि आयपीएलमुळे त्याचा खप प्रचंड वाढणार यात शंकाच नव्हती. फक्त त्याआधी आम्हांला आमच्या ब्रांचमधल्या सेल्स आणि सर्व्हिस टीमला या प्रॉडक्टचे ट्रेनिंग द्यावे लागणार होते.

कस्टमरच्या कोणत्याही शंकेला त्यांनी तेवढ्याच तत्परनेने हँडल करायला पाहिजे हा मुळ उद्देश होता. सर्व्हिस टीमचे एकवेळ ठीक आहे पण सेल्स टीमचे ट्रेनिंग आमच्या स्कोपमध्ये येत नव्हते. पण अशा अवघड वेळेस बॅनर्जीने “सेल्स टीमला येत्या चार दिवसात मी ट्रेन करतो.” म्हणून विडा उचलला. वास्तविक मोठाल्या कॉन्फरन्समध्ये हायर मॅनेजमेंटबरोबर बसून तो आपल्या स्कोपमध्ये नाहीत अशा गोष्टी अंगावर घेण्यात भलताच पटाईत होता. अंगावर घ्यायलाही काही हरकत नाही. पण त्या गोष्टी निस्तरताना तो आमच्याबरोबर कधीच नसायचा.

वेळ कमी असल्याने भारतातून सर्व सेल्स आणि सर्व्हिसचे लोक मुंबईला बोलवण्यापेक्षा आम्ही वेगवेगळ्या ठिकाणी जाऊन ट्रेनिंग द्यायचे ठरले. मग त्याने डिपार्टमेंटमधल्या आम्हां चौघांबरोबर मिटींग घेतली आणि सर्व भारतातल्या लोकांना ट्रेनिंग देणे हे आमच्यासाठी कशी मोठी संधी आहे वगैरे लेक्चरबाजी केली. शेवटी मुळ मुद्दयाला हात घालून त्याने आम्हा चौघांना टूर प्लान करायला सांगितला. शेवटी हे नको, ते नको असे करता करता माझ्या वाट्याला भोपाळ, दिल्ली आणि चेन्नई ही तीन लोकेशन आली.

तिकीट एजंटबरोबर टूर प्लान करणे म्हणजे नुसता घोळ होता. मी फ्लाईट ऑप्शनस विचारल्यावर त्याने पंचवीसएक ऑप्शनस मेल केले. मी त्यातून काही सिलेक्ट करून बुकिंग करायला सांगितले. त्यात अशी खबरदारी घ्यायची होती की एका लोकेशनचे ट्रेनिंग आटोपल्यानंतर मला तिथे न थांबता लगेच दुसर्‍या लोकेशनचे फ्लाईट पकडायला त्याच दिवशी निघावे लागणार होते. साधारण वेळापत्रक असे होते – पहिल्या दिवशी भोपाळसाठीचे मॉर्निंग फ्लाईट, तिथले ट्रेनिंग संपल्या संपल्या रात्रीचे दिल्लीसाठीचे फ्लाईट, दुसर्‍या दिवशी दिल्लीचे ट्रेनिंग झाल्यावर लगेच चेन्नईला जायचे फ्लाईट आणि चेन्नईचे ट्रेनिंग झाल्यावर त्या रात्री पुन्हा मुंबईला परत यायचे फ्लाईट! एकदम टाईट शेड्युल होते. एवढ्या लांब जातोय, एखादी रात्रही त्या शहरात घालवावी म्हटले तरी नाही. फ्लाईटमध्ये बसून दुसरे लोकेशन गाठायचे हे टार्गेट!

आमची तिकीट बुकिंग झाल्यावर आम्ही चौघे ट्रेनर्स एकत्र बसलो आणि पहिल्यांदा प्रॉडक्टचे डिलेल्ड सर्व्हिस मॅन्युअल्स बनवायला घेतले. चौघांनी खूप मेहनत घेऊन मॅन्युअलसाठी आणि ट्रेनिंगचे बारीकसारीक एकूणएक मुद्दे नोट डाऊन केले. यावेळी सर्वांचाच अनुभव कामी आला. हे सगळे व्हायला ऑफिसमध्येच रात्रीचे पावणेअकरा वाजलेले. बॅनर्जी आम्हांला कामाला लावून सहालाच घरी पळून गेला. पण जे मटेरियल बनले होते ते खरोखर कामाचे आणि खूप सारी माहिती असणारे होते. त्यानंतर आम्ही सर्व इंजिनियर्सना त्यांच्या महत्वाच्या लोकांना ट्रेनिंगसाठी बोलवून घेण्याबद्दल मेल लिहीला. त्याआधी दुपारी आम्ही सर्वांना फोन करून त्याची कल्पना दिली होती पण फॉर्मली सर्वांना मेल टाकायचा होता. आम्ही बनवलेले मॅन्युअल, डूज अॅन्ड डोन्ट्स हे सारे मटेरियल मेल करून त्याच्या प्रिंट ट्रेनिंगसाठी तयार ठेवायला सांगितल्या. मेलच्या शेवटी बोल्डमध्ये असेही लिहीले होते – हे प्रॉडक्ट सर्व्हिस मॅन्युअल हाताशी असेल तर सेल्स आणि सर्व्हिससाठी दुसर्‍या कुणाचीही कसलीही मदत घ्यायची गरज नव्हती. आम्ही मॅन्युअलच तसे बनवले होते. एकदम कॉम्प्रिहेन्सिव्ह!

मला घरी पोहोचायला पावणेबारा वाजले. येताना हॉटेलमध्येच खाऊन आलो. रात्रीचा वेळ वाचवण्याचा तो एक चांगला ऑप्शन होता. मला भोपाळचे सकाळी सहाचे फ्लाईट पकडायचे होते. त्यासाठी पाचला एअरपोर्टला पोहोचावे लागणार होते, चारला घरातून निघावे लागणार होते आणि साधारण सव्वातीनला उठावे लागणार होते. मी रात्रीच कॅब बूक केली. तीन दिवस पुरतील एवढे कपडे, सॅन्डल आणि बॉडी स्प्रे पॅक केला. हे सारे सामान बॅगेजमध्ये टाकून मी फक्त लॅपटॉपची बॅग फ्लाईट केबिनमध्ये नेणार होतो.

या सार्‍या ट्रेनिंग प्रकरणाची मी आर्याला कल्पना दिली असल्याने मोबाईलचा आलार्म होण्याआधी मला सव्वातीनला कॉल करून तिने उठवले. गुडमॉर्निंग म्हणतानाचा तिचा आवाज कानाला खूप गोड वाटत होता. मला काळजी घे आणि वेळेवर जेवत जा हे सांगताना मात्र ती चांगली जागी झाली असावी कारण तू व्यवस्थित जेवत नाहीस ही तिची नेहमीची तक्रार असायची. मी तिला वेळेवर जेवेन असे प्रॉमिस केले आणि फोन ठेवला. आशिष नेहमीप्रमाणे आऊटडोअरलाच होता. पावणेचारला मी घराला लॉक लावून खाली उतरलो.

असे मध्यरात्री किंवा पहाटे पहाटे एअरपोर्टला जायला निघायचे म्हणजे थोडे धाडसाचेच काम आहे. रस्त्यावरच्या भटक्या कुत्र्यांचे हे हॅपी अवर्स असतात त्यांची झोप कुणी डिस्टर्ब केली किंवा कुणी त्यांना उगाचच चोपत असेल तर हा त्यांचा वचपा काढायचा टाईम असतो. त्यात आपण चाललो की डायरेक्ट येऊन हल्ला करत नाहीत पहिल्यांदा शंका आल्यासारखे आपल्याकडे पहातात, त्यानंतर थोडा पाठलाग करतात मग बाजूच्या गल्लीतल्या त्यांच्या दोस्तांना बोलवून आपली फूल फजिती करायच्या मूडमध्ये असतात साले! त्यामुळे एक डोळा त्यांच्यावर तर दुसरा बूक केलेल्या कॅबवर ठेवत एकदाचा कॅबमध्ये बसलो आणि पहाटे काहीही ट्राफिक नसल्याने एअरपोर्टवर वेळेच्या आधी पोहोचलो.

एवढ्या सकाळसकाळी एअरपोर्ट मात्र कमालीचे बिझी होते. खूप गर्दी होती. मी पोहोचल्यावर मला एका मोठ्या रांगेत बॅगेज स्कॅनिंग करायला थांबावे लागले. बॅग स्कॅन झाल्यावर ऑफिसरने त्याला एअरलाईनचे स्टीकर लावून सील केले आणि बोर्डिंग पास घ्यायला जायला सांगितले. ती स्कॅन झालेली बॅग घेऊन बोर्डिंगपास घ्यायला भल्यामोठ्या रांगेत उभा राहिलो. बोर्डिंगपास काढणारी मुलगी हुशार असावी, पटकन नंबर आला. सुदैवाने मला विंडोसीट मिळाली पण ती शेवटच्या रांगेतली होती. बॅगेजच्या बेल्टवर माझी बॅग सरकवली आणि बोर्डिंगपास घेऊन मी आणखी एका लाईनमध्ये मी सेक्युरिटी चेकसाठी उभा राहिलो. तिथेही दहा मिनीटांत सारे आटोपले आणि फायनली मी बोर्डिंग एरियात जाऊन बसलो. फ्लाईट ऑन टाईम होते. बोर्डिंग अनाऊंसमेंट झाली आणि एरोब्रिजने फ्लाईटमध्ये जाऊन सीटवर झोपी गेलो. मध्यंतरी एअरहोस्टेसने ब्रेकफास्टसाठी जागे केले. ब्रेकफास्ट घेतला आणि भोपाळच्या प्रतिक्षेत पुन्हा झोपलो.

भोपाळमध्ये ज्यावेळी फ्लाईट लॅन्ड झाले, त्यावेळी पायलटने खूष होऊन फ्लाईट वेळेवर आणल्याचे आनंदाने जाहीर केले तरीही कोण विषेश खुश झाला नाही कारण सगळेजण जवळजवळ झोपेत होते. पहाटेच्या झोपेचे खोबरे करून सर्वांनी हे फ्लाईट पकडले होते. मी अरायव्हल सेक्शनमध्ये आलो आणि कन्व्हेयरवर आलेली माझी बॅग घेऊन तिथेच असलेल्या प्रीबूक कॅबच्या विंडोत घुसलो. तिथे आमच्या भोपाळ ब्रांचचा पत्ता देऊन टॅक्सी बूक केली आणि बाहेर येऊन टॅक्सीत बसलो.

बरोबर साडेआठ वाजता मी आमच्या भोपाळ ब्रांचला पोहोचलो. आमचा भोपाळचा इंजिनियर सुभाष मलहोत्रा माझी वाटच पहात होता. त्याने मला गुडमॉर्निंग ग्रीट करून जोशात शेकहँड केले. आम्ही फोनवर बर्‍याचदा बोललो होतो पण भेटण्याची ही पहिलीच वेळ होती. भेटल्यावर त्याने मला ब्रांच मॅनेजरच्या केबिनमध्ये नेऊन त्यांची ओळख करून दिली. त्यांच्याशी कामाच्या गप्पा मारून झाल्यावर ट्रेनिंग सुरु करायची मी परवानगी घेतली.

सुभाषने ट्रेनिंगसाठी सारा मध्यप्रदेशच बोलवला होता. दहा मिनीटांत सर्वांचे इंट्रो झाले. लोक ग्वाल्हेर, इंदूर, जबलपूर, रेवा कुठून कुठून जमले होते. जास्तीजास्त दहा पंधरा लोक येतील असा माझा अंदाज होता पण सकाळी साडेआठच्या सुमारास तब्बल पन्नासपेक्षा जास्त लोक कॉन्फरन्सरूममध्ये माझी वाट पहात बसले होते याचे मला खरोखर आश्चर्य वाटले. सुभाष ब्रेकफास्टसाठी विचारत होता पण मी फ्लाईटमध्ये तो घेतला असल्याने त्याला नंतर पाहूया म्हणून मी ट्रेनिंगला सुरवात केली.

नेहमीप्रमाणे ट्रेनिंगच्या सुरवातीला मला भीती वाटत होती पण लोकांनी विचारलेल्या प्रश्नांना आत्मविश्वासाने उत्तरे दिल्याने हळुहळू ती कमी होत गेली. एकूण ट्रेनिंग खूपच छान झाले. एकतर लोकांना प्रॉडक्ट आवडले आणि त्याबद्दल ज्या शंका होत्या त्यांची समाधानकारक उत्तरे मिळाल्यामुळे ते आणखी खुश झाले. सुभाषने तिथे अॅरेंज केलेल्या मॉडेल्सवर हँड्सऑन प्रॅक्टिकल्स ही करा म्हणून सांगितल्यामुळे सर्वांना खर्‍या प्रॉडक्टचा फील घेता आला. सर्वांनी पुन्हा काही मदत लागेल म्हणून माझा नंबर मागून घेतला. शेवटी सगळ्यांचा एक ग्रुप फोटो घेऊन ट्रेनिंग संपल्याचे सुभाषने जाहीर केले. नको म्हणत असतानाही मला एअरपोर्टवर ड्रॉप करायला सुभाष स्वत:हून आला. ट्रेनिंगची एवढी झकास व्यवस्था आणि एअरपोर्टवर सोडायला आल्याबद्दल मी त्याचे आभार मानले आणि दिल्लीला जाणारे फ्लाईट पकडायला मी भोपाळ एअरपोर्टमध्ये शिरलो.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

लग जा गले # 2

people-2562102_640

एकदिवशी शिमल्याला टूरवर असताना रितेश जेऊन आडवा झाला आणि वॉटसअॅप चॅट उघडले तर आदितीचा मेसेज होता.

हाय, काय करताय?

शिमल्याला आहे सध्या. ऑफिशियल टूर!

वाऊ! आम्हीही हनिमूनला शिमल्यालाच गेलेलो. खूप थंडी असेल ना तिथे?

हो

जेवण झालेय तुमचे?

हो जस्ट. तुम्ही जेवलात?

हो आत्ताच जेवले मी

छोटा काय करतोय?

झोपलाय तो. आज एकटीच आहे घरी. आईबाबाही परत गावी गेलेत. खूप बोअर होत होते

वा! बोअर झाल्यावर आमची आठवण आली का?

नाही तसे नाही, पण खूप दिवस झाले एक गोष्ट तुम्हांला सांगायचीय

कोणती?

छान लिहीता तुम्ही

हे सगळेच सांगतात की. ब्लॉगखालच्या कॉमेंट्सवरून समजते ते

हंऽऽ. खरंय ते! पण मलाही सांगावेसे वाटले

अच्छा. थँक्यू सो मच! बाय द वे तुमच्याही कॉमेंट्स मला खूप आवडतात

हो?

खरं! तुमची कॉमेंट नाही आली की मला चुकल्यासारखे वाटते

पण तुम्हीही प्रत्येक मेसेजला रिप्लाय देता ते ही आवडते मला. वाटलेले खूप आटिट्युड असेल तुमच्यात, पण तसे नाही हे समजल्यावर बरे वाटले.

हंऽऽ कसला आलाय आटिट्युड! एकतर आपले आयुष्य एवढे एवढेसे आणि त्यात उगाच कशाला शत्रु बनवत बसायचे?

ही झाली तुमची थिंकींग! पण मला सांगायचे आहे ते ऐकून तुम्हांला काही वेगळे तर वाटणार नाही ना?

नाही! असे काय बोलणार आहात तुम्ही माझ्याशी?

तुम्ही मला आवडता

हो. ते माहित आहे मला

कसं काय माहित?

तुमच्या मेसेजमध्ये किती कौतूक असतं माझं? ते कळतं त्यावरून

अच्छा? अजून काय असतं?

अजून काय? पण खरं सांगायचं तर आता एक प्रॉब्लेम आहे

कोणता?

माझ्या मोबाईलची बॅटरी लो होत आलीय आणि कधीही मोबाईल बंद होऊ शकतो

काय तुम्ही पण! चार्जर नाही आणलात का?

नाही. सकाळी लवकरचे फ्लाईट आहे म्हणून गडबडीने घरातून निघालो होतो. नेमका चार्जर विसरला

तरी किती परसेंट आहे अजून?

बारा

ठीक आहे चालेल मग. मला जे सांगायचंय ते मी सांगू शकते

अजूनही काही सांगायचंय?

हो

काय?

प्रॉमिस मी, तुम्ही रागावणार नाही किंवा तुम्ही उगाच वेगळा विचार करणार नाही

प्रॉमिस!

बघा हंऽऽ

नाही हो! बोला तुम्ही!

आय लव्ह यू – फ्रॉम द बॉटम ऑफ माय हार्ट!

आदितीचा मेसेज पाहून रितेश हडबडला. वास्तविक घरापासून बाहेर आहे म्हणून त्याने ड्रिंकही केलेले. त्याची नशा मेंदूवर रेंगाळलेली पण तिच्या मेसेजने ती कुठल्याकुठे पळाली. त्याला काय बोलावे ते कळेना. तिच्या मनात त्याच्याबद्दल सॉफ्ट कॉर्नर असावा अशी त्याला शंका होती पण अचानक ती एवढी स्पष्ट बोलेल अशी त्याने कल्पना केली नव्हती. रितेश काहीही रिप्लाय देत नाही हे पाहून पुन्हा तिचाच मेसेज आला.

हॅलो? आहात का तुम्ही?

हो आहे

मग बोला की!

काय बोलणार? दोन पेग घेतले होते. उतरवले तुमच्या मेसेजने

आवडला नाही का?

आय मीन, तसे नाही पण मी आत्ता या क्षणाला हे सारे एक्सपेक्ट नव्हते केले. पण तुम्ही जाम भारी आहात. डायरेक्ट बॉम्ब टाकलात माझ्यावर

हा हा! मग? आता काय कराल?

काही नाही! तुम्ही कोड्यात टाकले मला. खरं सांगू?

काय?

तुम्हीही मला आवडायचा

मग आजपर्यंत का नाही सांगितले?

तुम्ही किती केले तरी एक जबाबदार स्त्री आहात. आणि तुम्हांला असे कसे सांगणार मी? आम्हाला दहादा विचार करायला लागतो तुमच्यासारख्यांशी बोलण्याआधी

मी तुम्हांला किती हिंट दिलेल्या. पण काही म्हणा, तुम्ही या बाबतीत अगदीच मठ्ठ आहात

हो असेन कदाचित. प्रायॉरिटीज वेगळ्या असल्या की आजुबाजूला लक्ष नाही जात

अगदी मोबाईल नंबर मागण्यापासून मलाच करावे लागले

पण मला काय माहित की तुमच्या मनात माझ्याबद्दल अशा फिलिंग्ज आहेत म्हणून!

मग कोणती मुलगी तुम्हांला एवढे डायरेक्ट बोलेल?

पण शेवटी बोललातच ना!

काय करणार? समोरच्याला कळतच नाही तर मी काय करू शकत होते? पण मी ठरवलेले, आज जर तुम्ही काही बोलला नाही तर मात्र तुमचा नंबर मोबाईलमधून डिलीट करून टाकणार आणि पुन्हा तुमच्याशी कधीही नाही बोलणार

अस्सं! मग?

मग काय? आता कशाला ती वेळ येईल?

त्यानंतर दोघांचे वॉट्सअॅपवर रेग्युलर बोलणे सुरु झाले. दोघेही आकंठ प्रेमात बुडालेले. तिचे वय कशाच्याही आड येत नव्हते. ती खूप अरे तूरे कर म्हणून मागे लागलेली पण रितेशला ते अवघड वाटत होते. मग त्याने “सुरवात तुम्ही करा.” असे सांगितल्यावर दोघांचे अहो जाहो एकेरी झाले होते. रोज एकमेकांचा आवाज ऐकल्याशिवाय दोघांनाही चैन पडत नव्हता. रितेशच्या डोक्यात सतत तिचा विचार चाललेला असायचा. सकाळी तिचा गुडमॉर्निंचा मेसेज येत नाही तोपर्यंत तो बेचैन असायचा. दोघांच्यात कोणताही आडपडदा राहिला नव्हता. पण त्यांचे भेटणे मात्र थोडे अवघड झाले होते.

कारण रितेश मुंबईत तर आदिती पुण्यात होती. दोघांकडे नंबर असूनही एकमेकांचा पहिला आवाज ऐकायला त्यांना दोन महिने लागलेले. फोनवर बोलणे चालू झाल्यावर मात्र त्यांचा बॉन्ड चांगलाच जुळला. आदिती खरोखर एक यशस्वी मॅनेजर होती. एका कंपनीच्या पर्चेससारख्या डिपार्टमेंटचे हेड म्हणून काम पाहणे वाटते तितके सोपे नाही. कामाचा एवढा प्रचंड ताण असतानाही ती अगदी शांतपणे त्याच्याशी बोलायची. मितभाषी, स्पष्ट विचार आणि कुठे चुकत असेल तर तू चुकतोयस हे ठामपणे म्हणण्याचा स्वभाव यामुळे रितेशला आदिती आवडायला लागली. एवढी की त्याला तिच्याखेरीज काही सुचेना. सकाळी झोपेतून उठल्यावर पहिली आठवण तिची आणि झोपताना शेवटचीही तिचीच. स्वप्ने तिची आणि डोक्यात संभाषणही तिचेच.

पण तिला अजूनही जाणून घ्यायला हवे होते. शिवाय तिच्या मनात काय आहे, तिच्या कुटुंबाबद्दल काय आहे हे त्याने कधी तपासले नव्हते म्हणून दोघांनीही एक दिवशी भेटायचे ठरवले. अचानक रितेशला एका कस्टमर मिटींगसाठी अनायासे पुण्याला जावे लागले. पण तो पुण्याला येतोय हे त्याने आदितीला मुद्दामच सांगितले नाही. तिच्यासाठी ही अचानकवाली भेट एक मोठे सरप्राईज असणार होते. सकाळसकाळी तिचा मेसेज आला-

गुड मॉर्निंग शोना

गुड मॉर्निंग आदि! काय करतेयस?

ऑफिसला पळतेय! उशिर झालाय!

अच्छा, तू कुठे आहेस?

तुझ्या पुण्यात!

डोन्ट टेल मी!

खरंच!

लगेच तिचा फोन आला!

“वेडा आहेस काय तू? आणि तू पुण्याला येतोयस हे मला का नाही सांगितलंस?”

“अचानक ठरले.”

“अच्छा! तू ना एक नंबरचा डफर आहेस!”

आदितीने डफर बोललेले त्याला खूप आवडायचे.

“काय करणार, एवढे दिवस नुसतेच बोलतोय. इकडे ये म्हणून पुण्याचे लोक बोलवतही नव्हते. म्हटले जाऊया पुण्याला आणि मस्तानीची चवही घेऊन येऊया!”

“हो का? आणखी कशाकशाची चव घ्यायचीय?”

“सध्या तरी मस्तानीचीच आणि मस्तानीच्या मनात मला भेटायचे असेल तर कुठे ते सांगावे म्हणजे आम्ही तिथे येण्याचा प्रयत्न करू.”

“चल आज हाफ डे टाकते. अॅक्च्युली फुलडेच टाकला असता पण आज ऑफिसमध्ये जाणे आवश्यक आहे. काही गोष्टी आहेत ज्या आजच संपवायच्या आहेत. त्या दुपारपर्यंत पूर्ण होतील. मग भेटू आपण. तू एक काम कर, मी तुला पत्ता पाठवते. माझ्या ऑफिसच्या इकडेच ये, तिथून मग जाऊया कुठेतरी.”

“डन देन! सी यू सून!”

तिने पत्ता पाठवून दुपारी दोनपर्यंत पोहोचायला सांगितले. रितेशची एका कस्टमरबरोबर मिटींग होती. तासाभरात ती संपवून तो आदितीने दिलेल्या पत्त्यावर दीडलाच पोहोचला आणि तिला तुझ्या ऑफिसच्या खाली चहाची टपरी आहे तिथे थांबलोय म्हणून त्याने मेसेज केला. पंधरा मिनीटांत ती खाली आली. किती छान दिसत होती. मानेवर रुळणारे मोकळे केस, कोरीव भूवया, काळेभोर आणि पाणीदार डोळे, त्यावर उघडझाप होणार्‍या दाट पापण्या, अगदी धनुष्यालाही लाजवतील असे ओठ ही सर्व सामग्री घेऊन आलेली मुलगी पस्तीस वगैरे वर्षाची आहे हे कुणाला सांगून पटले नसले. शिवाय एका तीन वर्षाच्या मुलाची आई म्हणजे सोडाच! संतूर मम्मीच जणू! थोडीशी गुबगुबीत. पण रितेशला बघताक्षणीच आवडलेली. काहीही म्हणा, फेसबुकचे फोटो आणि खरा माणूस यातले अद्वितीय काय आहे हे भेटल्याशिवाय समजत नाही.

ती पार्किंगमधून कार घेऊन आली आणि रितेशजवळ आल्यावर तिने त्याला दुसर्‍या बाजूने बसायची खूण केली. दरवाजा उघडून तो आत बसला तसा तिचा सुगंध रितेशला वेडा करून गेला. परफ्यूमचे सिलेक्शन खूप वरच्या दर्जाचे होते. कुठे जायचे म्हणून तिने विचारले खरे पण रितेश पुण्यात नवीन असल्याने ते त्याने तिच्यावर सोडले. इथले रस्ते, हॉटेल आणि मेनू तू शोधायचेस असे त्याने सांगून टाकले. तिने एका चांगल्या हॉटेलच्या पार्किंगमध्ये गाडी उभी केली. आत प्रायव्हसी मिळेल अशा ठिकाणी ते जाऊन बसले. दुपार असल्याने तशी वर्दळही फारशी नव्हतीच.

“काय खायचे बोल.”

“तुला आवडेल ते मागव. मी पाहुणा आहे पुण्याचा.”

“ओह आय सी! चल इथे पाष्ता चांगला मिळतो!” म्हणून तिने पाष्त्याची ऑर्डर दिली. मग गप्पांना सुरवात झाली. सहा वर्षापूर्वी तिचे विकासबरोबर लग्न झालेले. इंजिनिअरिंगला दोघेही एकाच कॉलेजमध्ये होते. लव्ह मॅरेज. नंतर तो मर्चंट नेव्हीत जॉईन झाला. लग्नानंतरची दोन वर्षे खूप सुखात गेली. साडेतीन वर्षापूर्वी ड्युटीवर निघताना आदिती प्रेग्नंट आहे ते समजल्यावर “यावेळी लवकर परत येतो.” म्हणून जे गेला ते गेलाच. परत आलाच नाही. फोन नाही की काही नाही. सातआठ महिने वाट पाहिली आणि मग कंपनीने तो मिसींग आहे म्हणून घरी पत्र पाठवले.

घरच्यांनी ‘अनोळख्या मुलीशी लग्न’ या विषयावरून ज्या मुलाला घरातून बाहेर काढले त्या मुलाच्या पश्चात इंश्युरन्सची रक्कम घ्यायला ते एकमेकांशी भांडायला लागले. आदितीची अवस्था खूप विचित्र झालेली. अमेय अजून पोटात होता. एकतर विकास गेलाय हे मानायला मन तयार नव्हते. ज्या माणसाचे शेवटचे दर्शन होत नाही, तो आपल्यातून गेलाय हे कसे मानायचे हा तिचा रास्त प्रश्न होता. त्यात घरच्यांची तिच्या घरी येऊन भांडणे! तरी नशीब आदितीने राहता फ्लॅट स्वत:च्या जीवावर घेतलेला. तिला हे सारे नवीन होते.

शेवटी तिने तुमचा मुलगा आहे, तुम्ही पैसे घ्या, मला त्यातले काहीही नको म्हणून स्पष्ट सांगितले. घरचे पैसा आणि प्रॉपर्टीसाठी कोणत्या थराला जाऊ शकतील याची तिला पुरेपूर जाणीव होती आणि म्हणूनच तिने एकटे का असेना -सर्वांपासून लांब रहाणे पसंत केले होते. पुन्हा सासरच्या माणसांत जाऊन मिसळणे तिच्या स्वभावात नव्हते. एवढ्या मोठ्या पुण्यात एकटी मुलगी रहाते हे नवीन नसले तरी आईबाबांना काळजी होतीच की! बाबा नोकरी करायचे त्यावेळी शक्य नव्हते पण रिटायर झाल्यावर मात्र अधूनमधून आईला घेऊन दहा पंधरा दिवस आदितीकडे रहायला यायचे.

पण खर्‍या अर्थाने विकास गेला तेव्हापासून आदिती एकटी पडली. डिलीव्हरीच्या वेळीही सासरचे कुणी आले नाही. नातवाच्या पायगुणाने मुलगा गेला म्हणून घरचे त्या दोघांवर रुसलेले. त्यांच्याबरोबरचे संबंध पूर्ण तोडलेले. पायगुणाचे नुसतेच कारण. खरी गोष्ट तर प्रापर्टीची! तीही तिने देऊन टाकलेली. मग जबाबदार्‍या घ्यायला कोण कशाला येईल? सारे बाळंतपण तिच्या आईबाबांनीच केले. अमू छोटा होता त्यावेळी खूप त्रास व्हायचा. तिसर्‍या महिन्यापासून त्याला बाजूला करून तिने ऑफिस जॉईन केले. तिची आई येऊन बरोबर राहिली. अमू चांगला दोन वर्षाचा होईपर्यंत तिच्याजवळ होती. ती परत गावी गेल्यावर छोट्या अमूला डे केअरमध्ये ठेऊन तिला नोकरी सांभाळावी लागली. अगदी आताही ती ऑफिसला जाताना त्याला डे केअरला सोडून जायची आणि घरी परतताना आईविना दिवसभर बसून थकलेला तो चिमुकला जीव तिच्यासोबत यायचा.

इंजिनियरिंग होऊन चांगला जॉब मिळाल्याने तो सोडण्याचा प्रश्नच नव्हता. शिवाय स्वत:च्या पायावर उभा रहाण्यासाठी तेच एकमेव साधन होते. आणि जॉब सोडून ती करणार तर काय होती? अमूला चांगली सवय लागावी म्हणून घरात मुद्दाम टीव्ही घेतला नव्हता. तास न् तास टीव्ही पहाण्यापेक्षा आवडत्या पुस्तकात डोके घालून बसणे ती पसंत करायची. अगदी याच तिच्या छंदामुळे तिची रितेशशी ओळख झालेली. शिवाय माहेर मुंबई असल्याने तो लिहीत असलेल्या ‘रेशीमगाठी’तील मुंबईचा ओढा हा पहिल्यापासूनचाच. खूप सारे बोलताना ती मधूनच भावूक व्हायची आणि तिच्या डोळ्यांत पाणी तरळलेले दिसायचे. शेवटी सारे सांगून झाल्यावर ती वर्तमानात आली.

“काय मी पण सारे माझेच सांगत बसलीये. बोअर तर नाहीस ना झाला?”

“नाही गं. खूप सोसलयंस तू. ग्रेट आहेस यार!”

“कसलं आलंय ग्रेट! परिस्थितीचे चटके सोसले की तेवढा ग्रेटनेस येतोच. आणि स्त्रियांना तर येतोच येतो. ते सोड, तुझे ऑफिस काय म्हणतेय?”

“ठीक चाललेय.”

“मी आता कॅनडा आणि ऑस्ट्रेलियासाठी ट्राय करतेय.”

“म्हणजे?”

“चार पाच वर्षे जाऊन यायचे. मग एखादा जॉब पहायचा इथे. साधा असला तरी चालेल. पण थोडे जास्त पैसे कमवायचे म्हणजे चारपाच वर्षे बाहेर गेल्यावाचून गत्यंतर नाही.”

ते ऐकून रितेश अडखळला पण काही बोलला नाही. पाष्त्यानंतरची कॉफी संपवण्यात मग्न आहे हे नाटक करण्याचा तो प्रयत्न करत होता. रितेश पुण्यातला पाहुणा म्हणून आलेले बिलही तिनेच भागवले. मुंबईत भेटल्यावर तू खर्च कर असे म्हणताना तिने गंमत म्हणून जो उजवा डोळा मारला त्याने रितेशच्या काळजात फुलपाखरे उडाली. घरी जाताना तिने अमूला डे केअरमधून घेतले. पण कारमध्ये आधीच बसलेल्या रितेशला पाहून त्याने लगेच हा कोण असे तुसडेपणाने स्पष्ट विचारून पुणेकर असल्याचे सिद्ध केले. मग तिने हा माझा ऑफिसमधला फ्रेंड आहे असे सांगून त्याला गप्प बसवला. तो मधून मधून तिला हा तुझा फ्रेंड आपल्याबरोबर का येतोय वगैरे प्रश्न विचारत होता आणि ती त्याच्या बालबुद्धीला पटतील अशी उत्तरे देत होती.

स्वारगेटजवळ आल्यावर रितेश तिथे उतरून मुंबईची बस पकडण्याच्या विचारात होता पण ती म्हणाली, “प्लीज, चल ना घरी.”

“आर यू शुअर? यू वोन्ट बी हॅविंग एनी इश्यूज?”

“नाही रे चल!”

तिचे आईबाबा सध्या पुण्यात नाहीत एवढी माहिती तिने सांगितली होती. पण अमू बरोबर असल्याने रितेशला शंका येणे साहजिक होते. शिवाय एकट्या आणि स्वतंत्र रहाणार्‍या स्त्रियांबद्दल ती कोणत्या वळणाची आहे या गोष्टींबद्दल सोसायटीमधल्या लोकांचे बरेच निकष असतात. आदितीबद्दल लोकांनी काही वेडेवाकडे बोललेले रितेशला अजिबात आवडले नसते म्हणून तिला मान खाली घालायला लावेल अशा कोणत्याही गोष्टीपासून त्याला दूर रहायचे होते.

“एरव्ही त्याला मी लेट पिक करते पण आज हाफ डे घेतलाय म्हणून आताच घेतले. नाहीतर मला पुन्हा इकडे यायला लागले असते.”

“नक्की ना?”

“हो रे बाबा. आणि असाही तो दुपारी झोपतो. गेल्यागेल्या झोपेल तो. आपल्याला निवांतपणे गप्पाही मारता येतील.”

तिची बिल्डिंग आली. गाडी पार्क करून खांद्यावरची पर्स सांभाळत झोपेत असणार्‍या अमूला कडेवर घेऊन वर जाताना तिची तारांबळ होत होती. अमूला घ्यायचे रितेशच्या डोक्यात आलेले पण तो त्याच्याकडे येणे शक्य नव्हते. म्हणून निमूटपणे तिच्यामागून जाण्याशिवाय रितेशकडे दुसरा पर्याय नव्हता.

पाचव्या मजल्यावर पोहोचताच तिने लॅचने दरवाजा उघडला, अमू तिच्या खांद्यावर मान टाकून झोपला होता. त्याची झोपमोड होऊ नये म्हणून तिने त्याला हळूच नेऊन सोफ्यावर बसवला आणि रितेशला आत यायला सांगितले. रितेश शूज काढून थोडासा बिचकतच आत गेला. हॉल बर्‍यापैकी आवरलेला होता. फक्त अमूची खेळणी मात्र सगळीकडे पसरलेली होती. अमूला तसाच सोफ्यावर बसवून आदितीने सारा हॉल आवरला.

“अरे हा खूप पसारा करतो एकटा असला तरीही. आणि आवरतही नाही, सारे मलाच आवरावे लागते.”

“इट्स ओके. मुलं म्हटलं की असणारच हे.”

अमू मात्र डोळ्यांतली झोप उडाल्यासारखा रितेशच्या हालचाली निरखत बसला होता आणि त्यामुळे रितेश कमालीचा नर्व्हस झालेला. अमूला त्याने स्माईल देऊन पाहिले मात्र अमू हसायच्या मूडमध्ये नव्हता. आदितीचे आईबाबा घरी नसले तरी त्याला अमू असण्याची भीती वाटत होती. तिच्या आईबाबांना आपल्याबद्दल कोण घरी आला होता म्हणून सांगेल ही चिंता त्याला लागून राहिलेली. आदितीने अमूला झोपायला चल म्हणून सांगून पाहिले पण तो काही केल्या मानायला तयार नव्हता. त्याला हॉलमध्ये सोफ्यावरच बसायचे होते.

मग आदितीने त्यांच्यासाठी कॉफी बनवली. गप्पा मारत कॉफी संपली. त्या कॉफीची चव, समोर बसलेल्या आदितीची नशा, फॅनच्या वार्‍याने उडणारे तिचे केस आणि त्याच लयीत हलणारा तिचा स्कर्ट या गोष्टींनी रितेश धुंद झालेला. आदितीला ते सारे समजत होते.

“चल मी तुला आमचे घर दाखवते.” म्हणून तिने रितेशला किचनमध्ये बोलावले पण रितेशआधी अमू त्याची कार घेऊन आधीच किचनमध्ये घुसला. हॉल, किचन, मास्टर बेडरुम, अमूची खोली सगळे दाखवून झाले पण अमू दोघांना एकत्र येऊ देत नव्हता. जिथे तिथे खेळणी घेऊन त्यांच्यापुढे असायचा. आदितीने त्याला चुकवायचा खूप प्रयत्न केला पण तो यशस्वी झाला नाही.

बराच वेळ घरी बसल्याने अमू आणि रितेशची थोडीशी गट्टी जमली आणि हळुहळू दोघे बोलू लागले. जसा तो बोलायला लागता तसे रितेशने त्याला खेळण्याबद्दल “हे काय आहे? हे असे का असते?” असे विचारून खेळण्यांबद्दलचे आपले अज्ञान प्रकट करत आपलेसे केले आणि मग मात्र दोघे चांगले दोस्त झाले. निघताना तर अमू तिला तुझ्या या फ्रेंडला आपल्या घरी ठेऊन घेऊया असे म्हणाला आणि ती ही त्यावर चकित झाली.

शेवटी रितेशला सोडायला ते दोघेही खाली आले. त्याने दोघांनाही बायवाय केला. पहिल्याच भेटीत ती रितेशला प्रचंड आवडली होती पण पुढे काय हा त्याच्यासमोर प्रश्न होता. त्याने स्वारगेटपर्यंत कॅब बूक केली. तो कॅबमध्ये बसला आणि आदितीचा कॉल आला. ती नेहमीप्रमाणेच बोलत होती. आता जणू काही ते भेटलेच नव्हते. कितीही बोलले तरी दोघांमधली ओढ मात्र कमी होत नव्हती.

“शोना एक विचारू?”

“विचार ना.”

“अमूचा राग तर नाही ना आला तुला?”

“का?”

“म्हणजे त्याची अडचण वाटली असेल ना तुला?”

“नाही गं! असे काही नाही.”

“मला वाटली म्हणून मी तुला विचारले. अॅक्च्युली मला तुला किस करायचे होते पण चान्स गेला यार. अमू झोपला असता तर ते करता आले असते.”

“असूदे. पुन्हा कधीतरी.”

“तू एवढा कूल कसा काय असू शकतोस यार?”

रात्री घरी पोहोचल्यावर रितेश मेसेज करतो म्हणालेला पण घरी पोहोचूनही त्याने मेसेज केला नाही. दुपारचा आदितीचा प्लान ऐकल्यापासून थोड्या दिवसांत काही झाले तरी ती आपल्याला सोडून जाणार आहे असे एक मन म्हणत होते. आपण जर तिच्यात गुंतलो तर पुन्हा त्यातून बाहेर पडणे फार मुश्किल होईल अशा विचारात असतानाच तिचा मेसेज आला-

हे, अजून पोहोचला नाहीस तू?

हो केव्हाच पोहोचलोय

मग मेसेज का नाहीस केला?

विसरूनच गेलो गडबडीत

वास्तविक त्याने मुद्दाम मेसेज केला नव्हता.

मी तूला खूप मिस करतीये

हो माहित आहे. पण एवढेही गुंतायला नको आपण एकमेकांत आता. दोघांच्याही दृष्टीने बरं नाही ते

का?

खरं सांगू? मी खूप हळवा आहे. आणि तू ज्यावेळी बोललीस ना की तू कॅनडा आणि ऑस्ट्रेलिसाठी ट्राय करते आहेस त्यावेळी मला खूप कसेतरी वाटले. आय कान्ट टेल यू! आय मीन सर्वांसाठी करिअर महत्वाचे आहे आणि तू जायलाही हवेस पण आता तुझी एवढी सवय झाली आहे की मन मानायला तयार नाही होत

मग नको का जायला मी?

माझे ऐकशील?

सांगून तर बघ

नकोस ना जाऊ मग. एक चांगले आयुष्य जगायला लागतात तेवढे पैसे आहेत ना, मग जास्तीचा अट्टाहास कशासाठी?

बरं नाही जाणार

वेडी आहेस का तू?

का?

मी सांगितले म्हणून नाहीस जाणार?

मग तूला नाही आवडणार तर नाही जाणार

एक विचारू तुला?

हो विचार ना

आपले रिलेशनशिप तुझ्यासाठी काय आहे?

सर्व काही! अजून काही ऐकायचंय तुला?

नाही! थँक्यू सो मच बार्बी!!


 

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

लग जा गले # 1

3

कॅन वी बी जस्ट फ्रेंड्स?

असे वाटते का तुला या क्षणाला शक्य आहे ते?

हो

ठीकाय मग. तुला जसे वाटेल तसे

आय डोन्ट थिंक तुला पटेल की नाही पण माझे तुझ्यावर मनापासून प्रेम आहे आणि माझे तुझ्याबद्दलचे हे प्रेम आयुष्यभर तसेच राहील

हंऽऽ

म्हणशील तर कालचा प्रसंग खूपच क्षुल्लक होता, पण काचेपलिकडे बाहेर मम्मा येणार म्हणून नजर लावून बसलेले माझे पिल्लू पाहिले आणि माझा जीव गलबलून गेला. माझी मलाच लाज वाटली. एकच विचार येऊन गेला डोक्यात किती स्वार्थी आहे मी, काय करतीये स्वत:च्या सुखासाठी

हो. मी समजू शकतो. मला पटतंय तुझं. इन फॅक्ट तुझ्या मनात काय चाललेय ते समजत होते, तू सकाळी बोलत होतीस तेव्हा. मी विचारणारही होतो तुला

काय?

तू पुढे जायला कंम्फर्टेबल नाहीस का म्हणून

तुझे वेगळे आहे यार. तुला सारे आयुष्य पडलेय तुझ्यासमोर. माझं तसं नाहीये. अमू मोठा असता तर भाग वेगळा होता. आणखी खूप छोट्या छोट्या गोष्टी झाल्या आहेत. मला सतत बोचणी लागून राहिलीय की मी माझ्या आई आणि मुलगी या नात्याच्या जबाबदार्‍या नीटपणे निभावत नाहीयेे

इतरवेळी चिंतेने बोलायचीस त्यावेळी मी तुला काळजी करु नकोस म्हणून सांगायचो. पण अमूबद्दल बोललीस त्यावेळी काही बोललो का? मला समजले ते. त्याची काही चूक नसताना त्याला का शिक्षा द्यायची आपण?
आय होप तू मला समजून घेशील शोना

हो आदिती!

मला आता टाईप करणेही मुश्किल होतेय. नंतर बोलते मी

तिला तसे का होतेय ते रितेशला समजले. तिला ओळखत असल्यापासून आदिती या नावाने त्याने हाक मारली नव्हती. नेहमी शोना, बार्बी, माय लेडी, आदि असा बोलायचा पण तिचा प्रॉब्लेम ऐकल्यावर तिला दोघांच्या नात्याची अजून ओढ लावण्यात काही अर्थ नव्हता.

मला घरी सर्वजण आदि म्हणतात. आदि तरी म्हण तू

ओके

त्याने तिला ‘आदि’ म्हणून तसे ऐकण्याचे समाधानही मिळू दिले नाही.

तुला आठवतंय मी म्हणाले होते, मला हव्या असलेल्या गोष्टी आयुष्यात कधीही मिळत नाहीत. सगळे चांगले चालू असते आणि अचानक हातातून सगळे निघून जाते. म्हणून मी कशात जीव अडकवत नाही. विकास गेला आणि तो धक्का पचवता पचवता साडेतीन वर्षे उलटली. त्यानंतर तू आयुष्यात आल्यापासून खरोखर खुश झालेले मी. पण देवाला ते ही पहावले नाही

हंऽऽ

काय करतोयस तू?

मिटींगमध्ये आहे

खूप वेळ लागेल का तुला?

हो

रितेशच्या डोळ्यांच्या कडा ओलावल्या. कधीना ना कधी असे होईल ही त्याला कुणकुण होतीच. रितेशला तसे पाहून बाजूला बसलेली त्याची असिस्टंट उठून मागे गेली आणि तिच्या मैत्रिणीच्या कानात कुजबूजली, “अगं रडताहेत सर!”
रितेशला ऑफिसच्या जागेवर बसून डोळे पाणावणे खूप ऑकवर्ड वाटले. त्यासाठी त्याला एक व्हिडीओ खूप इमोशनल आहे असा बहाणा करावा लागला. पुन्हा आदितीचा मेसेज आला

खूप मिस करतीये तुला. मला महित आहे मी थोडी विचित्र वागतेय पण इतक्या लवकर या सार्‍यातून बाहेर नाही पडू शकणार!

आदि, एक विचारू तुला? खरे सांगशील?

हो विचार ना. परवानगी काय मागतोयस?

माझे काही चूकले का किंवा नकळतपणे मी तुला हर्ट केलेय का?

नाही रे माझेच चुकले सारे. मला माझी सिच्यूएशन माहित होती. तरीही मी तूला माझ्यात गुंतणे भाग पाडले. या सर्वाची मीच सुरवात केली. वेळोवेळी मला ते जाणवत होते. त्यात वेळ कमी आणि जबाबदार्‍या खूप असल्याने मी आपल्यातल्या नात्याला न्याय नाही देऊ शकणार. या क्षणाला मी खूप गोंधळलीये. आय एम सॉरी फॉर एव्हरीथिंग. हे सारे माझ्यामुळे झालेय याची जाणीव आहे मला

ठीकाय यार. तू उगाच स्वत:ला दोष देत बसू नकोस. स्वत:ला सांभाळ आधी!

पण आपण भेटू शकतो, बोलू शकतो. पण मला माझ्या इमोशन्स कंट्रोल करायच्या आहेत, जे तू भेटल्यापासून जमत नाहीये

तू माझी काळजी करू नकोस. आपून जिधरभी जाता है उधर हॅपीनेस फैलाता है

म्हणजे तुला काहीच फरक नाही पडत ना?

तसे समज हवे तर! आजकाल माझा विदुषक झालाय. लोकांना माझी दुसरी बाजू दिसत नाही

लेखक महाशय माझ्याशी जरा नीट बोलाल का?

हसरं दु:ख म्हणतात याला सामान्य भाषेत

माहिताय मला

मग रितेशने तिला यू ट्यूबवरून चार्ली चॅप्लिनच्या ‘सिटी लाईट्स’ या पिक्चरच्या शेवटाची क्लिपची लिंक पाठवून तीन मिनीटे वेळ काढून नक्की बघ म्हणून सांगितले. थोड्यावेळानंतर तिचा मेसेज आला.

शिट यार! हे सर्व माझ्यामुळे होतेय. मी जिथे जिथे जाते तिथल्या सगळ्या लोकांना त्रास होतो. मीच असायला नको आहे हे सगळं थांबवायला

रितेश आदल्या दिवशीच्या गोष्टी आठवू लागला. तो कालच तिला भेटून आलेला. दोघांचाही वेळ वाचावा म्हणून ते लोणावळ्याला भेटलेले. सारा दिवस एकमेकांसोबत घालवलेला. खूप गप्पा मारलेल्या. पण पुण्याला पोहोचायला आदितीला खूपच उशिर झाला. अमूच्या डे केअरमधून तिच्या मोबाईलवर दोनदा फोन येऊन गेले पण ट्राफिकमध्ये असल्याने ती काहीही करु शकत नव्हती. तिथे पोहोचायला तिला रात्रीचे आठ वाजले. एरव्ही डे केअरचे टायमिंग सातचे होते. रोज ऑफिस सुटले की घरी जाताना ती अमूला पिक करायची. पण त्यादिवशी बराच उशिर झाल्याने अमूही काकुळतीला येऊन काचेच्या दरवाजातून बाहेर नजर लावून तिची वाट पहात उभा होता. ती गोष्ट आदिला खूप खोलवर हर्ट करून गेलेली.

रितेश आणि आदितीची ही साधारण चौथी पाचवी भेट असावी. दिवसरात्र बोलत होते, वॉट्सअॅपवर एवढे चॅट करत होते पण दोघांच्या नात्यात कधी वासना दिसली नाही. तिचा हात हातात घेण्यापलिकडे रितेशचे धाडस झाले नाही. त्यादिवशी मात्र त्याने ते धाडस केले आणि “तुझ्या हातात हात दिल्यावर किती सेफ आणि कम्फर्टिंग वाटतं!” असे ती बोललेली आणि रितेश तिच्या विश्वासावर फिदा झालेला. त्याच्यासाठी ती म्हणजे एक नाजूक बाहुलीच होती. शेवटी न राहवून तिने रितेशला विचारले, “तू कधी पुढाकार घेणार आहेस की नाही? सगळ्याच गोष्टी मी करणार नाही. काही गोष्टी तुलाच कराव्या लागतील.”

रितेशने वेळेचा काटा सहा महिने भूतकाळात फिरवला. लिखाणाची पहिल्यापासून आवड असलेला रितेश ठाकूर एमबीए झाला खरा, पण एका मल्टिनॅशनल कंपनीत मार्केटिंगमध्ये चांगल्या पगाराची नोकरी मिळून आयुष्य कमालीचे व्यस्त झाले तरीही त्याने लिहीणे सोडले नाही. फिरण्याची खूप आवड असल्याने हा जॉब त्याला फार आवडायचा. तो नेहमी म्हणायचा एकतर नोकरीमुळे जग फिरायला मिळते, अनेक प्रकारच्या लोकांना भेटता येते आणि आपले अनुभवविश्व विस्तारता येते. आजूबाजूला घडत असलेल्या आणि मनावर कोरल्या जाणार्‍या गोष्टी त्याला गप्प बसू देत नसत. त्यातूनच त्याने ब्लॉग लिहीणे सुरु केले. संध्याकाळी घरी गेला की त्याचे लिखाण सुरु असायचे. तो अगदी एखाद्या ठिकाणचे खाण्याचे हॉटेल ते अगदी प्रवासात भेटलेला एखादा लक्षात रहाण्यासारखा माणूस सारे काही लिहून काढायचा.

ओघवती शैली असल्याने त्याने लिहीलेले वाचतच रहावे असे वाटायचे. ब्लॉगचे फॉलोअर्स वाढत गेले. त्यात त्याने स्वत:च्या रायटिंग स्किलला चॅलेंज म्हणून ‘रेशीमगाठी’ ही रोमँटिक कादंबरी लिहायचा निश्चय केला. साधारण आठवड्याला तो एक भाग लिहून अपलोड करत असे. लोकांना त्याची ती कादंबरी खूप आवडू लागली. प्रत्येक भागाखालच्या लोकांच्या – विषेशत: मुलींच्या कॉमेंट्स वाढल्या पण धिस वुईल बी पार्ट ऑफ द प्रोफेशन याची जाणीव रितेशला होती. म्हणून तो सर्वांच्या कॉमेंट्सना लेखकाच्या चष्म्यातूनच रिप्लाय करायचा.

गेल्या काही महिन्यात रितेशच्या लक्षात एक गोष्ट आली आणि ती म्हणजे त्याच्या ब्लॉग फॉलोअर्समधली आदिती त्याचा एकूणएक ब्लॉग वाचते आहे, आणि नुसता वाचतच नाही तर त्यावर कॉमेंट्सदेखील लिहीते आहे. त्यानंतर एकदिवशी फेसबुकवर तिचीच फ्रेंड रिक्वेस्ट आली. फेसबुकवर आणि ब्लॉग लिहीत असल्यापासून बर्‍याच लोकांच्या फ्रेंड रिक्वेस्ट्स यायच्या आणि तो स्वीकारायचा तशीच त्याने तिचीही स्वीकारली. मग ‘रेशीमगाठी’चा नवा भाग लिहीला की आदितीचे मेसेजेस येऊ लागले. तेही त्याला सुखावून जायचे. एवढ्या बारकाईने वाचून आवर्जून सांगणारे वाचक कोणत्या लेखकाला आवडणार नाहीत?

एकदिवशी रितेशने आदितीचा प्रोफाईल उघडून पाहिला. पुण्यात रहाणारी आदिती मॅरिड तर होतीच शिवाय त्याच्यापेक्षा वयाने चार वर्षांनी मोठी आणि एका कंपनीत पर्चेस मॅनेजर. पण इतर फॉलोअर्सना सोडून त्याच्या =दयात आदितीच्या बाबतीत नेमके काय घडत होते ते त्यालाही समजत नव्हते. गेले काही दिवस ती त्याच्यासाठी स्पेेशल बनली होती. ब्लॉगवर तिचे कॉमेंट्स आल्याशिवाय रितेशला चैन पडायचे नाही. तिने लिहीलेली अक्षरे पुन्हा पुन्हा वाचावी असे त्याला वाटायचे. त्याने त्याच्या ‘रेशीमगाठी’चा एक रोमँटिक पार्ट अपलोड केल्यावर आदितीचा मेसेज आलेला – तुमचा आजचा पार्ट वाचला खूप भारी आणि टू हॉट टू हँडल होता! शिवाय ती ऑनलाईनही दिसत होती. म्हणून त्याने रिप्लाय टाकला-

हा हा

एवढे डिटेल वर्णन कसे लिहीलेय?

इमॅजिनेशन

लग्न न होतादेखील चांगले आहे की तुमचे इमॅजीनेशन! पण आवडले बरं का खरोखर

थँक्यू सो मच

तुमचे ऑफिस, लिखाण, प्रवास हे सारे कसे मॅनेज करता?

आवड असेल तर काही अडचणी येत नाहीत आपोआप होते सारे

मला शिकवाल का टाईम मॅनेजमेंट?

का नाही? आणि तुम्ही तर माझ्यापेक्षा मोठ्या आहात. मलाच तुमच्याकडून बर्‍याच गोष्टी शिकायच्या आहेत

इट वूड बी माय प्लेझर इफ आय कॅन बी ऑफ एनी यूज टू यू!

काही दिवसांनी काही हरकत नसेल तर तुमचा नंबर मिळेल का असा तिचा मेसेज आला. एरव्ही बर्‍याच लोकांचे नंबरसाठी मेसेज यायचे पण तो कुणाला नंबर द्यायचा नाही, त्याची जी काही शंका आहे ती मेसेजवरच सोडवायचा. पण आदितीची केस वेगळी होती. त्याने तिला नंबर दिला आणि मग मेसेंजरवर न बोलता दोघे वॉट्सअॅपवर बोलू लागले. तरी चॅटिंग तितकेसे रेग्युलर नव्हते. कधी दिवाळी दसर्‍याला शुभेच्छा देताना हा वॉट्सअॅप नंबर कामी यायचा.


क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.