वाढलेली जबाबदारी

Aeroplane

इलावियामध्ये बर्‍याच बिझनेस लाईन्समध्ये मोठे फेरफार झाले आणि आम्हांला रिसर्च अॅन्ड डेव्हलपमेंटबरोबर कस्टमर सर्व्हिस पहायची ही एक आगाऊ जबाबदारी देण्यात आली. एकतर आमचे प्रॉडक्ट्स भरमसाठ वाढले होते. त्यातले काहीही खराब झाले की भारतातल्या कुठल्याही ठिकाणावरून रिपेअर करायला थेट मुंबईला पाठवाला लागायचे. रिपेअरींगसाठी एक स्वतंत्र टीम होती पण हायटेक प्रॉडक्टमुळे त्यांना रिसर्च अॅन्ड डेव्हलपमेंटची म्हणजे ज्यांनी प्रॉडक्ट तयार केले आहे त्यांची – म्हणजेच आमची गरज भासायची. हे काम अवघड असल्याने बॅनर्जीने अर्थातच ते माझ्यावर टाकले. पुढे जाऊन कसला घोटाळा झाला असता किंवा काही कमी जास्त झाले असते तर माझ्यामुळे झाले असे त्याला कुठल्याही फोरममध्ये बिनदिक्कत सांगता आले असते. मदत म्हणून त्याने मला फक्त दोन टेक्निशियन्स दिले आणि सर्व रिपेअरिंग तू सिंगल हॅन्डेडली पहायचेस असे सांगून टाकले. म्हणजे त्यात काही जरी कमी आधिक झाले तर मीच जबाबदार असा त्याचा स्वच्छ अर्थ!

माझ्या आधीच्या प्रोफाईलपेक्षा रिपेअरिंग हा एकदम वेगळा प्रोफाईल होता आणि तो मला एकट्याने पहायला मिळणार, कदाचित बॅनर्जीच्या तावडीतून आपली सुटका होणार म्हणून मी फार खुश होतो पण तो आनंद जास्त वेळ टिकला नाही. रिपेअरिंगचा हा सबप्रोफाईल बॅनर्जीच्याच अंडर असणार आहे या बातमीने माझ्या आनंदावर विरजण घातले. पण मी चॅलेंज म्हणून ती नवीन गोष्ट स्वीकारली आणि रिपेअरिंगच्या कामात लक्ष द्यायला सुरवात केली. इथलेही लोक आमच्या लॅबमधील लोकांप्रमाणेच चांगले होते. त्यांना रोज काम नेमून देणे, काही अडचण आली तर गाईड करणे आणि दिवसाअखेरीस एकदा रिव्हयू करून ब्रांचेसना रिपोर्ट पाठवणे असे माझे काम होते. बर्‍याच अडचणी आल्या तरीही रिपेअरिंगच्या कामावर त्याचा कमीतकमी फरक पडेल अशा बेताने मी तो प्रोफाईल हँडल करायला लागलो. त्याची बर्‍यापैकी सवय झाली होती.

या नवीन प्रोफाईलमध्ये एक गोष्ट मस्त होती, ती म्हणजे मला केवळ बॅनर्जीपुरतेच काम करून चालणार नव्हते. पूर्ण भारतातल्या वीस नव्या इंजिनिअर लोकांशी मला रोजच्या रोज बोलायला लागत होते. त्यांचे मेल येत होते आणि त्यावर मी काम करत होतो. हा खूप वेगळा अनूभव होता. याआधी मी बॅनर्जी आणि त्याची लॅब एवढ्याच वातावरणात काम करत होतो. बॅनर्जी जे काही सांगेल ते ऐकायला लागायचे. पण आता तसे नव्हते. कोणती गोष्ट आज करणे गरजेचे आहे आणि कोणती नंतर केली तर चालेल हे मी ठरवायचो आणि कामाला लागायचो. आपल्यामुळे गोष्टी पटापट हलतात ही फिलींगच वेगळी होती. ब्रांचच्या लोकांबरोबर काम करून माझी एक इमेज बनली होती. समीरला एखादी गोष्ट सांगितली तर ती पटकन होईल ही लोकांना खात्री होती आणि नेमकी तीच गोष्ट मला खूप समाधान देत होती.

एरव्ही माझ्या सगळ्या मेल्सची बॅनर्जीला कॉपी असायची. मी गुपचूप काम करतो हे त्याला अजिबात आवडायचे नाही. खूप बोंबाबोंब करून काम करायचे हा त्याचा सिंपल फंडा होता. म्हणजे काम सहज होत असेल तरीही ते करायचे नाही. ते काम कसे अवघड आहे हे पन्नास लोकांना सांगायचे, त्यात जमेल तेवढे अडथळे आणायचे आणि पुन्हा ते अवघड केलेले काम दहा लोकांनी फोन केल्यावर करायचे आणि मग गावभर त्याचा धिंडोरा पिटायचा ही त्याची काम करण्याची स्टॅन्डर्ड पद्धत होती. त्याला कामाचे काही का माहित नसेना, एकदा माझ्याकडून कन्फर्म झाले की तो अगदी व्हाईस प्रेसिडेंटलाही बिनधास्त मेल्स लिहायचा. म्हणजे त्यांच्या बुक्समध्ये आपले नाव चांगले असेल याची बरीच काळजी तो घ्यायचा.

रिपेअरिंगसाठी मी जबाबदार असलो तरी मला लागणार्‍या खूप सार्‍या गोष्टी बॅनर्जीवर अवलंबून होत्या. स्पेअरची बरीच सँक्शन्स तो वेळेवर अपु्रव्ह करायचा नाही. बर्‍याचदा एखादी गोष्ट हवी असेल तर तो इश्यू गरम झाल्याशिवाय त्यासाठी लागणार्‍या गोष्टी तो द्यायचाच नाही. अशावेळी तो इश्यू हाताबाहेर जायचा आणि इस्केलेशन्स यायची पण बॅनर्जीला त्याची काही पडलेली नसायची. मग या सगळ्या गोष्टी निस्तरून हवा असलेला स्पेअर ब्रांचला पाठवेपर्यंत नाकी नऊ यायचे. पण आम्ही सर्वजण ते मॅनेज करायचो आणि भाव मात्र बॅनर्जी खाऊन जायचा.

या नवीन प्रोफाईलमध्ये मी थोड्याच दिवसात चांगला सेट झालो. भारतातल्या जवळजवळ सर्व इंजिनिअरर्सशी माझे रेग्युलर बोलणे चालू झाले. मी त्यातल्या कुणालाही पर्सनली भेटलो नव्हतो पण रोज फोन आणि मेल्समधून आम्ही एकमेकांच्या टचमध्ये होतो. माझ्या कामाच्या पद्धतीमुळे आमचे सर्वांचे चांगले जुळत गेले आणि त्यामुळे बर्‍याच गोष्टी सोप्या होत गेल्या. बरेचजण माझ्याबरोबर काम करायचा आनंद घेत होते ते माझ्या फार लवकर लक्षात आले. एकदा कोणताही इश्यू बॅनर्जीकडे गेला की ते काम अडकलेच अशी सर्वांची पक्की धारणा झालेली. त्यामुळे माझ्याकडून थोडा लेट का होईना, पण लोक बॅनर्जीकडे जात नव्हते.

या सगळ्या धामधुमीत आम्ही रिटेल सेक्टरमध्ये ‘इलाविया’चे नाव कमवायला एक युपीएस बाजारात आणला. आधी आम्ही फक्त मोठमोठ्या कंपन्या आणि बँका यांनाच आमची प्रॉडक्ट्स द्यायचो पण बिझनेस वाढवायला रिटेल सेक्टरवर लक्ष देणे महत्वाचे होते आणि त्यामुळे हा निर्णय घेण्यात आला होता. जाहिराती वगैरे बनल्या होत्या आणि भारतात होणार्‍या सर्वात मोठ्या स्पर्धेसाठी – आयपीएलसाठी आम्ही स्पॉन्सरर म्हणून होतो. प्रॉडक्ट लॉन्च लगेचच होणार होते आणि आयपीएलमुळे त्याचा खप प्रचंड वाढणार यात शंकाच नव्हती. फक्त त्याआधी आम्हांला आमच्या ब्रांचमधल्या सेल्स आणि सर्व्हिस टीमला या प्रॉडक्टचे ट्रेनिंग द्यावे लागणार होते.

कस्टमरच्या कोणत्याही शंकेला त्यांनी तेवढ्याच तत्परनेने हँडल करायला पाहिजे हा मुळ उद्देश होता. सर्व्हिस टीमचे एकवेळ ठीक आहे पण सेल्स टीमचे ट्रेनिंग आमच्या स्कोपमध्ये येत नव्हते. पण अशा अवघड वेळेस बॅनर्जीने “सेल्स टीमला येत्या चार दिवसात मी ट्रेन करतो.” म्हणून विडा उचलला. वास्तविक मोठाल्या कॉन्फरन्समध्ये हायर मॅनेजमेंटबरोबर बसून तो आपल्या स्कोपमध्ये नाहीत अशा गोष्टी अंगावर घेण्यात भलताच पटाईत होता. अंगावर घ्यायलाही काही हरकत नाही. पण त्या गोष्टी निस्तरताना तो आमच्याबरोबर कधीच नसायचा.

वेळ कमी असल्याने भारतातून सर्व सेल्स आणि सर्व्हिसचे लोक मुंबईला बोलवण्यापेक्षा आम्ही वेगवेगळ्या ठिकाणी जाऊन ट्रेनिंग द्यायचे ठरले. मग त्याने डिपार्टमेंटमधल्या आम्हां चौघांबरोबर मिटींग घेतली आणि सर्व भारतातल्या लोकांना ट्रेनिंग देणे हे आमच्यासाठी कशी मोठी संधी आहे वगैरे लेक्चरबाजी केली. शेवटी मुळ मुद्दयाला हात घालून त्याने आम्हा चौघांना टूर प्लान करायला सांगितला. शेवटी हे नको, ते नको असे करता करता माझ्या वाट्याला भोपाळ, दिल्ली आणि चेन्नई ही तीन लोकेशन आली.

तिकीट एजंटबरोबर टूर प्लान करणे म्हणजे नुसता घोळ होता. मी फ्लाईट ऑप्शनस विचारल्यावर त्याने पंचवीसएक ऑप्शनस मेल केले. मी त्यातून काही सिलेक्ट करून बुकिंग करायला सांगितले. त्यात अशी खबरदारी घ्यायची होती की एका लोकेशनचे ट्रेनिंग आटोपल्यानंतर मला तिथे न थांबता लगेच दुसर्‍या लोकेशनचे फ्लाईट पकडायला त्याच दिवशी निघावे लागणार होते. साधारण वेळापत्रक असे होते – पहिल्या दिवशी भोपाळसाठीचे मॉर्निंग फ्लाईट, तिथले ट्रेनिंग संपल्या संपल्या रात्रीचे दिल्लीसाठीचे फ्लाईट, दुसर्‍या दिवशी दिल्लीचे ट्रेनिंग झाल्यावर लगेच चेन्नईला जायचे फ्लाईट आणि चेन्नईचे ट्रेनिंग झाल्यावर त्या रात्री पुन्हा मुंबईला परत यायचे फ्लाईट! एकदम टाईट शेड्युल होते. एवढ्या लांब जातोय, एखादी रात्रही त्या शहरात घालवावी म्हटले तरी नाही. फ्लाईटमध्ये बसून दुसरे लोकेशन गाठायचे हे टार्गेट!

आमची तिकीट बुकिंग झाल्यावर आम्ही चौघे ट्रेनर्स एकत्र बसलो आणि पहिल्यांदा प्रॉडक्टचे डिलेल्ड सर्व्हिस मॅन्युअल्स बनवायला घेतले. चौघांनी खूप मेहनत घेऊन मॅन्युअलसाठी आणि ट्रेनिंगचे बारीकसारीक एकूणएक मुद्दे नोट डाऊन केले. यावेळी सर्वांचाच अनुभव कामी आला. हे सगळे व्हायला ऑफिसमध्येच रात्रीचे पावणेअकरा वाजलेले. बॅनर्जी आम्हांला कामाला लावून सहालाच घरी पळून गेला. पण जे मटेरियल बनले होते ते खरोखर कामाचे आणि खूप सारी माहिती असणारे होते. त्यानंतर आम्ही सर्व इंजिनियर्सना त्यांच्या महत्वाच्या लोकांना ट्रेनिंगसाठी बोलवून घेण्याबद्दल मेल लिहीला. त्याआधी दुपारी आम्ही सर्वांना फोन करून त्याची कल्पना दिली होती पण फॉर्मली सर्वांना मेल टाकायचा होता. आम्ही बनवलेले मॅन्युअल, डूज अॅन्ड डोन्ट्स हे सारे मटेरियल मेल करून त्याच्या प्रिंट ट्रेनिंगसाठी तयार ठेवायला सांगितल्या. मेलच्या शेवटी बोल्डमध्ये असेही लिहीले होते – हे प्रॉडक्ट सर्व्हिस मॅन्युअल हाताशी असेल तर सेल्स आणि सर्व्हिससाठी दुसर्‍या कुणाचीही कसलीही मदत घ्यायची गरज नव्हती. आम्ही मॅन्युअलच तसे बनवले होते. एकदम कॉम्प्रिहेन्सिव्ह!

मला घरी पोहोचायला पावणेबारा वाजले. येताना हॉटेलमध्येच खाऊन आलो. रात्रीचा वेळ वाचवण्याचा तो एक चांगला ऑप्शन होता. मला भोपाळचे सकाळी सहाचे फ्लाईट पकडायचे होते. त्यासाठी पाचला एअरपोर्टला पोहोचावे लागणार होते, चारला घरातून निघावे लागणार होते आणि साधारण सव्वातीनला उठावे लागणार होते. मी रात्रीच कॅब बूक केली. तीन दिवस पुरतील एवढे कपडे, सॅन्डल आणि बॉडी स्प्रे पॅक केला. हे सारे सामान बॅगेजमध्ये टाकून मी फक्त लॅपटॉपची बॅग फ्लाईट केबिनमध्ये नेणार होतो.

या सार्‍या ट्रेनिंग प्रकरणाची मी आर्याला कल्पना दिली असल्याने मोबाईलचा आलार्म होण्याआधी मला सव्वातीनला कॉल करून तिने उठवले. गुडमॉर्निंग म्हणतानाचा तिचा आवाज कानाला खूप गोड वाटत होता. मला काळजी घे आणि वेळेवर जेवत जा हे सांगताना मात्र ती चांगली जागी झाली असावी कारण तू व्यवस्थित जेवत नाहीस ही तिची नेहमीची तक्रार असायची. मी तिला वेळेवर जेवेन असे प्रॉमिस केले आणि फोन ठेवला. आशिष नेहमीप्रमाणे आऊटडोअरलाच होता. पावणेचारला मी घराला लॉक लावून खाली उतरलो.

असे मध्यरात्री किंवा पहाटे पहाटे एअरपोर्टला जायला निघायचे म्हणजे थोडे धाडसाचेच काम आहे. रस्त्यावरच्या भटक्या कुत्र्यांचे हे हॅपी अवर्स असतात त्यांची झोप कुणी डिस्टर्ब केली किंवा कुणी त्यांना उगाचच चोपत असेल तर हा त्यांचा वचपा काढायचा टाईम असतो. त्यात आपण चाललो की डायरेक्ट येऊन हल्ला करत नाहीत पहिल्यांदा शंका आल्यासारखे आपल्याकडे पहातात, त्यानंतर थोडा पाठलाग करतात मग बाजूच्या गल्लीतल्या त्यांच्या दोस्तांना बोलवून आपली फूल फजिती करायच्या मूडमध्ये असतात साले! त्यामुळे एक डोळा त्यांच्यावर तर दुसरा बूक केलेल्या कॅबवर ठेवत एकदाचा कॅबमध्ये बसलो आणि पहाटे काहीही ट्राफिक नसल्याने एअरपोर्टवर वेळेच्या आधी पोहोचलो.

एवढ्या सकाळसकाळी एअरपोर्ट मात्र कमालीचे बिझी होते. खूप गर्दी होती. मी पोहोचल्यावर मला एका मोठ्या रांगेत बॅगेज स्कॅनिंग करायला थांबावे लागले. बॅग स्कॅन झाल्यावर ऑफिसरने त्याला एअरलाईनचे स्टीकर लावून सील केले आणि बोर्डिंग पास घ्यायला जायला सांगितले. ती स्कॅन झालेली बॅग घेऊन बोर्डिंगपास घ्यायला भल्यामोठ्या रांगेत उभा राहिलो. बोर्डिंगपास काढणारी मुलगी हुशार असावी, पटकन नंबर आला. सुदैवाने मला विंडोसीट मिळाली पण ती शेवटच्या रांगेतली होती. बॅगेजच्या बेल्टवर माझी बॅग सरकवली आणि बोर्डिंगपास घेऊन मी आणखी एका लाईनमध्ये मी सेक्युरिटी चेकसाठी उभा राहिलो. तिथेही दहा मिनीटांत सारे आटोपले आणि फायनली मी बोर्डिंग एरियात जाऊन बसलो. फ्लाईट ऑन टाईम होते. बोर्डिंग अनाऊंसमेंट झाली आणि एरोब्रिजने फ्लाईटमध्ये जाऊन सीटवर झोपी गेलो. मध्यंतरी एअरहोस्टेसने ब्रेकफास्टसाठी जागे केले. ब्रेकफास्ट घेतला आणि भोपाळच्या प्रतिक्षेत पुन्हा झोपलो.

भोपाळमध्ये ज्यावेळी फ्लाईट लॅन्ड झाले, त्यावेळी पायलटने खूष होऊन फ्लाईट वेळेवर आणल्याचे आनंदाने जाहीर केले तरीही कोण विषेश खुश झाला नाही कारण सगळेजण जवळजवळ झोपेत होते. पहाटेच्या झोपेचे खोबरे करून सर्वांनी हे फ्लाईट पकडले होते. मी अरायव्हल सेक्शनमध्ये आलो आणि कन्व्हेयरवर आलेली माझी बॅग घेऊन तिथेच असलेल्या प्रीबूक कॅबच्या विंडोत घुसलो. तिथे आमच्या भोपाळ ब्रांचचा पत्ता देऊन टॅक्सी बूक केली आणि बाहेर येऊन टॅक्सीत बसलो.

बरोबर साडेआठ वाजता मी आमच्या भोपाळ ब्रांचला पोहोचलो. आमचा भोपाळचा इंजिनियर सुभाष मलहोत्रा माझी वाटच पहात होता. त्याने मला गुडमॉर्निंग ग्रीट करून जोशात शेकहँड केले. आम्ही फोनवर बर्‍याचदा बोललो होतो पण भेटण्याची ही पहिलीच वेळ होती. भेटल्यावर त्याने मला ब्रांच मॅनेजरच्या केबिनमध्ये नेऊन त्यांची ओळख करून दिली. त्यांच्याशी कामाच्या गप्पा मारून झाल्यावर ट्रेनिंग सुरु करायची मी परवानगी घेतली.

सुभाषने ट्रेनिंगसाठी सारा मध्यप्रदेशच बोलवला होता. दहा मिनीटांत सर्वांचे इंट्रो झाले. लोक ग्वाल्हेर, इंदूर, जबलपूर, रेवा कुठून कुठून जमले होते. जास्तीजास्त दहा पंधरा लोक येतील असा माझा अंदाज होता पण सकाळी साडेआठच्या सुमारास तब्बल पन्नासपेक्षा जास्त लोक कॉन्फरन्सरूममध्ये माझी वाट पहात बसले होते याचे मला खरोखर आश्चर्य वाटले. सुभाष ब्रेकफास्टसाठी विचारत होता पण मी फ्लाईटमध्ये तो घेतला असल्याने त्याला नंतर पाहूया म्हणून मी ट्रेनिंगला सुरवात केली.

नेहमीप्रमाणे ट्रेनिंगच्या सुरवातीला मला भीती वाटत होती पण लोकांनी विचारलेल्या प्रश्नांना आत्मविश्वासाने उत्तरे दिल्याने हळुहळू ती कमी होत गेली. एकूण ट्रेनिंग खूपच छान झाले. एकतर लोकांना प्रॉडक्ट आवडले आणि त्याबद्दल ज्या शंका होत्या त्यांची समाधानकारक उत्तरे मिळाल्यामुळे ते आणखी खुश झाले. सुभाषने तिथे अॅरेंज केलेल्या मॉडेल्सवर हँड्सऑन प्रॅक्टिकल्स ही करा म्हणून सांगितल्यामुळे सर्वांना खर्‍या प्रॉडक्टचा फील घेता आला. सर्वांनी पुन्हा काही मदत लागेल म्हणून माझा नंबर मागून घेतला. शेवटी सगळ्यांचा एक ग्रुप फोटो घेऊन ट्रेनिंग संपल्याचे सुभाषने जाहीर केले. नको म्हणत असतानाही मला एअरपोर्टवर ड्रॉप करायला सुभाष स्वत:हून आला. ट्रेनिंगची एवढी झकास व्यवस्था आणि एअरपोर्टवर सोडायला आल्याबद्दल मी त्याचे आभार मानले आणि दिल्लीला जाणारे फ्लाईट पकडायला मी भोपाळ एअरपोर्टमध्ये शिरलो.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

लग जा गले # 2

people-2562102_640

एकदिवशी शिमल्याला टूरवर असताना रितेश जेऊन आडवा झाला आणि वॉटसअॅप चॅट उघडले तर आदितीचा मेसेज होता.

हाय, काय करताय?

शिमल्याला आहे सध्या. ऑफिशियल टूर!

वाऊ! आम्हीही हनिमूनला शिमल्यालाच गेलेलो. खूप थंडी असेल ना तिथे?

हो

जेवण झालेय तुमचे?

हो जस्ट. तुम्ही जेवलात?

हो आत्ताच जेवले मी

छोटा काय करतोय?

झोपलाय तो. आज एकटीच आहे घरी. आईबाबाही परत गावी गेलेत. खूप बोअर होत होते

वा! बोअर झाल्यावर आमची आठवण आली का?

नाही तसे नाही, पण खूप दिवस झाले एक गोष्ट तुम्हांला सांगायचीय

कोणती?

छान लिहीता तुम्ही

हे सगळेच सांगतात की. ब्लॉगखालच्या कॉमेंट्सवरून समजते ते

हंऽऽ. खरंय ते! पण मलाही सांगावेसे वाटले

अच्छा. थँक्यू सो मच! बाय द वे तुमच्याही कॉमेंट्स मला खूप आवडतात

हो?

खरं! तुमची कॉमेंट नाही आली की मला चुकल्यासारखे वाटते

पण तुम्हीही प्रत्येक मेसेजला रिप्लाय देता ते ही आवडते मला. वाटलेले खूप आटिट्युड असेल तुमच्यात, पण तसे नाही हे समजल्यावर बरे वाटले.

हंऽऽ कसला आलाय आटिट्युड! एकतर आपले आयुष्य एवढे एवढेसे आणि त्यात उगाच कशाला शत्रु बनवत बसायचे?

ही झाली तुमची थिंकींग! पण मला सांगायचे आहे ते ऐकून तुम्हांला काही वेगळे तर वाटणार नाही ना?

नाही! असे काय बोलणार आहात तुम्ही माझ्याशी?

तुम्ही मला आवडता

हो. ते माहित आहे मला

कसं काय माहित?

तुमच्या मेसेजमध्ये किती कौतूक असतं माझं? ते कळतं त्यावरून

अच्छा? अजून काय असतं?

अजून काय? पण खरं सांगायचं तर आता एक प्रॉब्लेम आहे

कोणता?

माझ्या मोबाईलची बॅटरी लो होत आलीय आणि कधीही मोबाईल बंद होऊ शकतो

काय तुम्ही पण! चार्जर नाही आणलात का?

नाही. सकाळी लवकरचे फ्लाईट आहे म्हणून गडबडीने घरातून निघालो होतो. नेमका चार्जर विसरला

तरी किती परसेंट आहे अजून?

बारा

ठीक आहे चालेल मग. मला जे सांगायचंय ते मी सांगू शकते

अजूनही काही सांगायचंय?

हो

काय?

प्रॉमिस मी, तुम्ही रागावणार नाही किंवा तुम्ही उगाच वेगळा विचार करणार नाही

प्रॉमिस!

बघा हंऽऽ

नाही हो! बोला तुम्ही!

आय लव्ह यू – फ्रॉम द बॉटम ऑफ माय हार्ट!

आदितीचा मेसेज पाहून रितेश हडबडला. वास्तविक घरापासून बाहेर आहे म्हणून त्याने ड्रिंकही केलेले. त्याची नशा मेंदूवर रेंगाळलेली पण तिच्या मेसेजने ती कुठल्याकुठे पळाली. त्याला काय बोलावे ते कळेना. तिच्या मनात त्याच्याबद्दल सॉफ्ट कॉर्नर असावा अशी त्याला शंका होती पण अचानक ती एवढी स्पष्ट बोलेल अशी त्याने कल्पना केली नव्हती. रितेश काहीही रिप्लाय देत नाही हे पाहून पुन्हा तिचाच मेसेज आला.

हॅलो? आहात का तुम्ही?

हो आहे

मग बोला की!

काय बोलणार? दोन पेग घेतले होते. उतरवले तुमच्या मेसेजने

आवडला नाही का?

आय मीन, तसे नाही पण मी आत्ता या क्षणाला हे सारे एक्सपेक्ट नव्हते केले. पण तुम्ही जाम भारी आहात. डायरेक्ट बॉम्ब टाकलात माझ्यावर

हा हा! मग? आता काय कराल?

काही नाही! तुम्ही कोड्यात टाकले मला. खरं सांगू?

काय?

तुम्हीही मला आवडायचा

मग आजपर्यंत का नाही सांगितले?

तुम्ही किती केले तरी एक जबाबदार स्त्री आहात. आणि तुम्हांला असे कसे सांगणार मी? आम्हाला दहादा विचार करायला लागतो तुमच्यासारख्यांशी बोलण्याआधी

मी तुम्हांला किती हिंट दिलेल्या. पण काही म्हणा, तुम्ही या बाबतीत अगदीच मठ्ठ आहात

हो असेन कदाचित. प्रायॉरिटीज वेगळ्या असल्या की आजुबाजूला लक्ष नाही जात

अगदी मोबाईल नंबर मागण्यापासून मलाच करावे लागले

पण मला काय माहित की तुमच्या मनात माझ्याबद्दल अशा फिलिंग्ज आहेत म्हणून!

मग कोणती मुलगी तुम्हांला एवढे डायरेक्ट बोलेल?

पण शेवटी बोललातच ना!

काय करणार? समोरच्याला कळतच नाही तर मी काय करू शकत होते? पण मी ठरवलेले, आज जर तुम्ही काही बोलला नाही तर मात्र तुमचा नंबर मोबाईलमधून डिलीट करून टाकणार आणि पुन्हा तुमच्याशी कधीही नाही बोलणार

अस्सं! मग?

मग काय? आता कशाला ती वेळ येईल?

त्यानंतर दोघांचे वॉट्सअॅपवर रेग्युलर बोलणे सुरु झाले. दोघेही आकंठ प्रेमात बुडालेले. तिचे वय कशाच्याही आड येत नव्हते. ती खूप अरे तूरे कर म्हणून मागे लागलेली पण रितेशला ते अवघड वाटत होते. मग त्याने “सुरवात तुम्ही करा.” असे सांगितल्यावर दोघांचे अहो जाहो एकेरी झाले होते. रोज एकमेकांचा आवाज ऐकल्याशिवाय दोघांनाही चैन पडत नव्हता. रितेशच्या डोक्यात सतत तिचा विचार चाललेला असायचा. सकाळी तिचा गुडमॉर्निंचा मेसेज येत नाही तोपर्यंत तो बेचैन असायचा. दोघांच्यात कोणताही आडपडदा राहिला नव्हता. पण त्यांचे भेटणे मात्र थोडे अवघड झाले होते.

कारण रितेश मुंबईत तर आदिती पुण्यात होती. दोघांकडे नंबर असूनही एकमेकांचा पहिला आवाज ऐकायला त्यांना दोन महिने लागलेले. फोनवर बोलणे चालू झाल्यावर मात्र त्यांचा बॉन्ड चांगलाच जुळला. आदिती खरोखर एक यशस्वी मॅनेजर होती. एका कंपनीच्या पर्चेससारख्या डिपार्टमेंटचे हेड म्हणून काम पाहणे वाटते तितके सोपे नाही. कामाचा एवढा प्रचंड ताण असतानाही ती अगदी शांतपणे त्याच्याशी बोलायची. मितभाषी, स्पष्ट विचार आणि कुठे चुकत असेल तर तू चुकतोयस हे ठामपणे म्हणण्याचा स्वभाव यामुळे रितेशला आदिती आवडायला लागली. एवढी की त्याला तिच्याखेरीज काही सुचेना. सकाळी झोपेतून उठल्यावर पहिली आठवण तिची आणि झोपताना शेवटचीही तिचीच. स्वप्ने तिची आणि डोक्यात संभाषणही तिचेच.

पण तिला अजूनही जाणून घ्यायला हवे होते. शिवाय तिच्या मनात काय आहे, तिच्या कुटुंबाबद्दल काय आहे हे त्याने कधी तपासले नव्हते म्हणून दोघांनीही एक दिवशी भेटायचे ठरवले. अचानक रितेशला एका कस्टमर मिटींगसाठी अनायासे पुण्याला जावे लागले. पण तो पुण्याला येतोय हे त्याने आदितीला मुद्दामच सांगितले नाही. तिच्यासाठी ही अचानकवाली भेट एक मोठे सरप्राईज असणार होते. सकाळसकाळी तिचा मेसेज आला-

गुड मॉर्निंग शोना

गुड मॉर्निंग आदि! काय करतेयस?

ऑफिसला पळतेय! उशिर झालाय!

अच्छा, तू कुठे आहेस?

तुझ्या पुण्यात!

डोन्ट टेल मी!

खरंच!

लगेच तिचा फोन आला!

“वेडा आहेस काय तू? आणि तू पुण्याला येतोयस हे मला का नाही सांगितलंस?”

“अचानक ठरले.”

“अच्छा! तू ना एक नंबरचा डफर आहेस!”

आदितीने डफर बोललेले त्याला खूप आवडायचे.

“काय करणार, एवढे दिवस नुसतेच बोलतोय. इकडे ये म्हणून पुण्याचे लोक बोलवतही नव्हते. म्हटले जाऊया पुण्याला आणि मस्तानीची चवही घेऊन येऊया!”

“हो का? आणखी कशाकशाची चव घ्यायचीय?”

“सध्या तरी मस्तानीचीच आणि मस्तानीच्या मनात मला भेटायचे असेल तर कुठे ते सांगावे म्हणजे आम्ही तिथे येण्याचा प्रयत्न करू.”

“चल आज हाफ डे टाकते. अॅक्च्युली फुलडेच टाकला असता पण आज ऑफिसमध्ये जाणे आवश्यक आहे. काही गोष्टी आहेत ज्या आजच संपवायच्या आहेत. त्या दुपारपर्यंत पूर्ण होतील. मग भेटू आपण. तू एक काम कर, मी तुला पत्ता पाठवते. माझ्या ऑफिसच्या इकडेच ये, तिथून मग जाऊया कुठेतरी.”

“डन देन! सी यू सून!”

तिने पत्ता पाठवून दुपारी दोनपर्यंत पोहोचायला सांगितले. रितेशची एका कस्टमरबरोबर मिटींग होती. तासाभरात ती संपवून तो आदितीने दिलेल्या पत्त्यावर दीडलाच पोहोचला आणि तिला तुझ्या ऑफिसच्या खाली चहाची टपरी आहे तिथे थांबलोय म्हणून त्याने मेसेज केला. पंधरा मिनीटांत ती खाली आली. किती छान दिसत होती. मानेवर रुळणारे मोकळे केस, कोरीव भूवया, काळेभोर आणि पाणीदार डोळे, त्यावर उघडझाप होणार्‍या दाट पापण्या, अगदी धनुष्यालाही लाजवतील असे ओठ ही सर्व सामग्री घेऊन आलेली मुलगी पस्तीस वगैरे वर्षाची आहे हे कुणाला सांगून पटले नसले. शिवाय एका तीन वर्षाच्या मुलाची आई म्हणजे सोडाच! संतूर मम्मीच जणू! थोडीशी गुबगुबीत. पण रितेशला बघताक्षणीच आवडलेली. काहीही म्हणा, फेसबुकचे फोटो आणि खरा माणूस यातले अद्वितीय काय आहे हे भेटल्याशिवाय समजत नाही.

ती पार्किंगमधून कार घेऊन आली आणि रितेशजवळ आल्यावर तिने त्याला दुसर्‍या बाजूने बसायची खूण केली. दरवाजा उघडून तो आत बसला तसा तिचा सुगंध रितेशला वेडा करून गेला. परफ्यूमचे सिलेक्शन खूप वरच्या दर्जाचे होते. कुठे जायचे म्हणून तिने विचारले खरे पण रितेश पुण्यात नवीन असल्याने ते त्याने तिच्यावर सोडले. इथले रस्ते, हॉटेल आणि मेनू तू शोधायचेस असे त्याने सांगून टाकले. तिने एका चांगल्या हॉटेलच्या पार्किंगमध्ये गाडी उभी केली. आत प्रायव्हसी मिळेल अशा ठिकाणी ते जाऊन बसले. दुपार असल्याने तशी वर्दळही फारशी नव्हतीच.

“काय खायचे बोल.”

“तुला आवडेल ते मागव. मी पाहुणा आहे पुण्याचा.”

“ओह आय सी! चल इथे पाष्ता चांगला मिळतो!” म्हणून तिने पाष्त्याची ऑर्डर दिली. मग गप्पांना सुरवात झाली. सहा वर्षापूर्वी तिचे विकासबरोबर लग्न झालेले. इंजिनिअरिंगला दोघेही एकाच कॉलेजमध्ये होते. लव्ह मॅरेज. नंतर तो मर्चंट नेव्हीत जॉईन झाला. लग्नानंतरची दोन वर्षे खूप सुखात गेली. साडेतीन वर्षापूर्वी ड्युटीवर निघताना आदिती प्रेग्नंट आहे ते समजल्यावर “यावेळी लवकर परत येतो.” म्हणून जे गेला ते गेलाच. परत आलाच नाही. फोन नाही की काही नाही. सातआठ महिने वाट पाहिली आणि मग कंपनीने तो मिसींग आहे म्हणून घरी पत्र पाठवले.

घरच्यांनी ‘अनोळख्या मुलीशी लग्न’ या विषयावरून ज्या मुलाला घरातून बाहेर काढले त्या मुलाच्या पश्चात इंश्युरन्सची रक्कम घ्यायला ते एकमेकांशी भांडायला लागले. आदितीची अवस्था खूप विचित्र झालेली. अमेय अजून पोटात होता. एकतर विकास गेलाय हे मानायला मन तयार नव्हते. ज्या माणसाचे शेवटचे दर्शन होत नाही, तो आपल्यातून गेलाय हे कसे मानायचे हा तिचा रास्त प्रश्न होता. त्यात घरच्यांची तिच्या घरी येऊन भांडणे! तरी नशीब आदितीने राहता फ्लॅट स्वत:च्या जीवावर घेतलेला. तिला हे सारे नवीन होते.

शेवटी तिने तुमचा मुलगा आहे, तुम्ही पैसे घ्या, मला त्यातले काहीही नको म्हणून स्पष्ट सांगितले. घरचे पैसा आणि प्रॉपर्टीसाठी कोणत्या थराला जाऊ शकतील याची तिला पुरेपूर जाणीव होती आणि म्हणूनच तिने एकटे का असेना -सर्वांपासून लांब रहाणे पसंत केले होते. पुन्हा सासरच्या माणसांत जाऊन मिसळणे तिच्या स्वभावात नव्हते. एवढ्या मोठ्या पुण्यात एकटी मुलगी रहाते हे नवीन नसले तरी आईबाबांना काळजी होतीच की! बाबा नोकरी करायचे त्यावेळी शक्य नव्हते पण रिटायर झाल्यावर मात्र अधूनमधून आईला घेऊन दहा पंधरा दिवस आदितीकडे रहायला यायचे.

पण खर्‍या अर्थाने विकास गेला तेव्हापासून आदिती एकटी पडली. डिलीव्हरीच्या वेळीही सासरचे कुणी आले नाही. नातवाच्या पायगुणाने मुलगा गेला म्हणून घरचे त्या दोघांवर रुसलेले. त्यांच्याबरोबरचे संबंध पूर्ण तोडलेले. पायगुणाचे नुसतेच कारण. खरी गोष्ट तर प्रापर्टीची! तीही तिने देऊन टाकलेली. मग जबाबदार्‍या घ्यायला कोण कशाला येईल? सारे बाळंतपण तिच्या आईबाबांनीच केले. अमू छोटा होता त्यावेळी खूप त्रास व्हायचा. तिसर्‍या महिन्यापासून त्याला बाजूला करून तिने ऑफिस जॉईन केले. तिची आई येऊन बरोबर राहिली. अमू चांगला दोन वर्षाचा होईपर्यंत तिच्याजवळ होती. ती परत गावी गेल्यावर छोट्या अमूला डे केअरमध्ये ठेऊन तिला नोकरी सांभाळावी लागली. अगदी आताही ती ऑफिसला जाताना त्याला डे केअरला सोडून जायची आणि घरी परतताना आईविना दिवसभर बसून थकलेला तो चिमुकला जीव तिच्यासोबत यायचा.

इंजिनियरिंग होऊन चांगला जॉब मिळाल्याने तो सोडण्याचा प्रश्नच नव्हता. शिवाय स्वत:च्या पायावर उभा रहाण्यासाठी तेच एकमेव साधन होते. आणि जॉब सोडून ती करणार तर काय होती? अमूला चांगली सवय लागावी म्हणून घरात मुद्दाम टीव्ही घेतला नव्हता. तास न् तास टीव्ही पहाण्यापेक्षा आवडत्या पुस्तकात डोके घालून बसणे ती पसंत करायची. अगदी याच तिच्या छंदामुळे तिची रितेशशी ओळख झालेली. शिवाय माहेर मुंबई असल्याने तो लिहीत असलेल्या ‘रेशीमगाठी’तील मुंबईचा ओढा हा पहिल्यापासूनचाच. खूप सारे बोलताना ती मधूनच भावूक व्हायची आणि तिच्या डोळ्यांत पाणी तरळलेले दिसायचे. शेवटी सारे सांगून झाल्यावर ती वर्तमानात आली.

“काय मी पण सारे माझेच सांगत बसलीये. बोअर तर नाहीस ना झाला?”

“नाही गं. खूप सोसलयंस तू. ग्रेट आहेस यार!”

“कसलं आलंय ग्रेट! परिस्थितीचे चटके सोसले की तेवढा ग्रेटनेस येतोच. आणि स्त्रियांना तर येतोच येतो. ते सोड, तुझे ऑफिस काय म्हणतेय?”

“ठीक चाललेय.”

“मी आता कॅनडा आणि ऑस्ट्रेलियासाठी ट्राय करतेय.”

“म्हणजे?”

“चार पाच वर्षे जाऊन यायचे. मग एखादा जॉब पहायचा इथे. साधा असला तरी चालेल. पण थोडे जास्त पैसे कमवायचे म्हणजे चारपाच वर्षे बाहेर गेल्यावाचून गत्यंतर नाही.”

ते ऐकून रितेश अडखळला पण काही बोलला नाही. पाष्त्यानंतरची कॉफी संपवण्यात मग्न आहे हे नाटक करण्याचा तो प्रयत्न करत होता. रितेश पुण्यातला पाहुणा म्हणून आलेले बिलही तिनेच भागवले. मुंबईत भेटल्यावर तू खर्च कर असे म्हणताना तिने गंमत म्हणून जो उजवा डोळा मारला त्याने रितेशच्या काळजात फुलपाखरे उडाली. घरी जाताना तिने अमूला डे केअरमधून घेतले. पण कारमध्ये आधीच बसलेल्या रितेशला पाहून त्याने लगेच हा कोण असे तुसडेपणाने स्पष्ट विचारून पुणेकर असल्याचे सिद्ध केले. मग तिने हा माझा ऑफिसमधला फ्रेंड आहे असे सांगून त्याला गप्प बसवला. तो मधून मधून तिला हा तुझा फ्रेंड आपल्याबरोबर का येतोय वगैरे प्रश्न विचारत होता आणि ती त्याच्या बालबुद्धीला पटतील अशी उत्तरे देत होती.

स्वारगेटजवळ आल्यावर रितेश तिथे उतरून मुंबईची बस पकडण्याच्या विचारात होता पण ती म्हणाली, “प्लीज, चल ना घरी.”

“आर यू शुअर? यू वोन्ट बी हॅविंग एनी इश्यूज?”

“नाही रे चल!”

तिचे आईबाबा सध्या पुण्यात नाहीत एवढी माहिती तिने सांगितली होती. पण अमू बरोबर असल्याने रितेशला शंका येणे साहजिक होते. शिवाय एकट्या आणि स्वतंत्र रहाणार्‍या स्त्रियांबद्दल ती कोणत्या वळणाची आहे या गोष्टींबद्दल सोसायटीमधल्या लोकांचे बरेच निकष असतात. आदितीबद्दल लोकांनी काही वेडेवाकडे बोललेले रितेशला अजिबात आवडले नसते म्हणून तिला मान खाली घालायला लावेल अशा कोणत्याही गोष्टीपासून त्याला दूर रहायचे होते.

“एरव्ही त्याला मी लेट पिक करते पण आज हाफ डे घेतलाय म्हणून आताच घेतले. नाहीतर मला पुन्हा इकडे यायला लागले असते.”

“नक्की ना?”

“हो रे बाबा. आणि असाही तो दुपारी झोपतो. गेल्यागेल्या झोपेल तो. आपल्याला निवांतपणे गप्पाही मारता येतील.”

तिची बिल्डिंग आली. गाडी पार्क करून खांद्यावरची पर्स सांभाळत झोपेत असणार्‍या अमूला कडेवर घेऊन वर जाताना तिची तारांबळ होत होती. अमूला घ्यायचे रितेशच्या डोक्यात आलेले पण तो त्याच्याकडे येणे शक्य नव्हते. म्हणून निमूटपणे तिच्यामागून जाण्याशिवाय रितेशकडे दुसरा पर्याय नव्हता.

पाचव्या मजल्यावर पोहोचताच तिने लॅचने दरवाजा उघडला, अमू तिच्या खांद्यावर मान टाकून झोपला होता. त्याची झोपमोड होऊ नये म्हणून तिने त्याला हळूच नेऊन सोफ्यावर बसवला आणि रितेशला आत यायला सांगितले. रितेश शूज काढून थोडासा बिचकतच आत गेला. हॉल बर्‍यापैकी आवरलेला होता. फक्त अमूची खेळणी मात्र सगळीकडे पसरलेली होती. अमूला तसाच सोफ्यावर बसवून आदितीने सारा हॉल आवरला.

“अरे हा खूप पसारा करतो एकटा असला तरीही. आणि आवरतही नाही, सारे मलाच आवरावे लागते.”

“इट्स ओके. मुलं म्हटलं की असणारच हे.”

अमू मात्र डोळ्यांतली झोप उडाल्यासारखा रितेशच्या हालचाली निरखत बसला होता आणि त्यामुळे रितेश कमालीचा नर्व्हस झालेला. अमूला त्याने स्माईल देऊन पाहिले मात्र अमू हसायच्या मूडमध्ये नव्हता. आदितीचे आईबाबा घरी नसले तरी त्याला अमू असण्याची भीती वाटत होती. तिच्या आईबाबांना आपल्याबद्दल कोण घरी आला होता म्हणून सांगेल ही चिंता त्याला लागून राहिलेली. आदितीने अमूला झोपायला चल म्हणून सांगून पाहिले पण तो काही केल्या मानायला तयार नव्हता. त्याला हॉलमध्ये सोफ्यावरच बसायचे होते.

मग आदितीने त्यांच्यासाठी कॉफी बनवली. गप्पा मारत कॉफी संपली. त्या कॉफीची चव, समोर बसलेल्या आदितीची नशा, फॅनच्या वार्‍याने उडणारे तिचे केस आणि त्याच लयीत हलणारा तिचा स्कर्ट या गोष्टींनी रितेश धुंद झालेला. आदितीला ते सारे समजत होते.

“चल मी तुला आमचे घर दाखवते.” म्हणून तिने रितेशला किचनमध्ये बोलावले पण रितेशआधी अमू त्याची कार घेऊन आधीच किचनमध्ये घुसला. हॉल, किचन, मास्टर बेडरुम, अमूची खोली सगळे दाखवून झाले पण अमू दोघांना एकत्र येऊ देत नव्हता. जिथे तिथे खेळणी घेऊन त्यांच्यापुढे असायचा. आदितीने त्याला चुकवायचा खूप प्रयत्न केला पण तो यशस्वी झाला नाही.

बराच वेळ घरी बसल्याने अमू आणि रितेशची थोडीशी गट्टी जमली आणि हळुहळू दोघे बोलू लागले. जसा तो बोलायला लागता तसे रितेशने त्याला खेळण्याबद्दल “हे काय आहे? हे असे का असते?” असे विचारून खेळण्यांबद्दलचे आपले अज्ञान प्रकट करत आपलेसे केले आणि मग मात्र दोघे चांगले दोस्त झाले. निघताना तर अमू तिला तुझ्या या फ्रेंडला आपल्या घरी ठेऊन घेऊया असे म्हणाला आणि ती ही त्यावर चकित झाली.

शेवटी रितेशला सोडायला ते दोघेही खाली आले. त्याने दोघांनाही बायवाय केला. पहिल्याच भेटीत ती रितेशला प्रचंड आवडली होती पण पुढे काय हा त्याच्यासमोर प्रश्न होता. त्याने स्वारगेटपर्यंत कॅब बूक केली. तो कॅबमध्ये बसला आणि आदितीचा कॉल आला. ती नेहमीप्रमाणेच बोलत होती. आता जणू काही ते भेटलेच नव्हते. कितीही बोलले तरी दोघांमधली ओढ मात्र कमी होत नव्हती.

“शोना एक विचारू?”

“विचार ना.”

“अमूचा राग तर नाही ना आला तुला?”

“का?”

“म्हणजे त्याची अडचण वाटली असेल ना तुला?”

“नाही गं! असे काही नाही.”

“मला वाटली म्हणून मी तुला विचारले. अॅक्च्युली मला तुला किस करायचे होते पण चान्स गेला यार. अमू झोपला असता तर ते करता आले असते.”

“असूदे. पुन्हा कधीतरी.”

“तू एवढा कूल कसा काय असू शकतोस यार?”

रात्री घरी पोहोचल्यावर रितेश मेसेज करतो म्हणालेला पण घरी पोहोचूनही त्याने मेसेज केला नाही. दुपारचा आदितीचा प्लान ऐकल्यापासून थोड्या दिवसांत काही झाले तरी ती आपल्याला सोडून जाणार आहे असे एक मन म्हणत होते. आपण जर तिच्यात गुंतलो तर पुन्हा त्यातून बाहेर पडणे फार मुश्किल होईल अशा विचारात असतानाच तिचा मेसेज आला-

हे, अजून पोहोचला नाहीस तू?

हो केव्हाच पोहोचलोय

मग मेसेज का नाहीस केला?

विसरूनच गेलो गडबडीत

वास्तविक त्याने मुद्दाम मेसेज केला नव्हता.

मी तूला खूप मिस करतीये

हो माहित आहे. पण एवढेही गुंतायला नको आपण एकमेकांत आता. दोघांच्याही दृष्टीने बरं नाही ते

का?

खरं सांगू? मी खूप हळवा आहे. आणि तू ज्यावेळी बोललीस ना की तू कॅनडा आणि ऑस्ट्रेलिसाठी ट्राय करते आहेस त्यावेळी मला खूप कसेतरी वाटले. आय कान्ट टेल यू! आय मीन सर्वांसाठी करिअर महत्वाचे आहे आणि तू जायलाही हवेस पण आता तुझी एवढी सवय झाली आहे की मन मानायला तयार नाही होत

मग नको का जायला मी?

माझे ऐकशील?

सांगून तर बघ

नकोस ना जाऊ मग. एक चांगले आयुष्य जगायला लागतात तेवढे पैसे आहेत ना, मग जास्तीचा अट्टाहास कशासाठी?

बरं नाही जाणार

वेडी आहेस का तू?

का?

मी सांगितले म्हणून नाहीस जाणार?

मग तूला नाही आवडणार तर नाही जाणार

एक विचारू तुला?

हो विचार ना

आपले रिलेशनशिप तुझ्यासाठी काय आहे?

सर्व काही! अजून काही ऐकायचंय तुला?

नाही! थँक्यू सो मच बार्बी!!


 

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

लग जा गले # 1

3

कॅन वी बी जस्ट फ्रेंड्स?

असे वाटते का तुला या क्षणाला शक्य आहे ते?

हो

ठीकाय मग. तुला जसे वाटेल तसे

आय डोन्ट थिंक तुला पटेल की नाही पण माझे तुझ्यावर मनापासून प्रेम आहे आणि माझे तुझ्याबद्दलचे हे प्रेम आयुष्यभर तसेच राहील

हंऽऽ

म्हणशील तर कालचा प्रसंग खूपच क्षुल्लक होता, पण काचेपलिकडे बाहेर मम्मा येणार म्हणून नजर लावून बसलेले माझे पिल्लू पाहिले आणि माझा जीव गलबलून गेला. माझी मलाच लाज वाटली. एकच विचार येऊन गेला डोक्यात किती स्वार्थी आहे मी, काय करतीये स्वत:च्या सुखासाठी

हो. मी समजू शकतो. मला पटतंय तुझं. इन फॅक्ट तुझ्या मनात काय चाललेय ते समजत होते, तू सकाळी बोलत होतीस तेव्हा. मी विचारणारही होतो तुला

काय?

तू पुढे जायला कंम्फर्टेबल नाहीस का म्हणून

तुझे वेगळे आहे यार. तुला सारे आयुष्य पडलेय तुझ्यासमोर. माझं तसं नाहीये. अमू मोठा असता तर भाग वेगळा होता. आणखी खूप छोट्या छोट्या गोष्टी झाल्या आहेत. मला सतत बोचणी लागून राहिलीय की मी माझ्या आई आणि मुलगी या नात्याच्या जबाबदार्‍या नीटपणे निभावत नाहीयेे

इतरवेळी चिंतेने बोलायचीस त्यावेळी मी तुला काळजी करु नकोस म्हणून सांगायचो. पण अमूबद्दल बोललीस त्यावेळी काही बोललो का? मला समजले ते. त्याची काही चूक नसताना त्याला का शिक्षा द्यायची आपण?
आय होप तू मला समजून घेशील शोना

हो आदिती!

मला आता टाईप करणेही मुश्किल होतेय. नंतर बोलते मी

तिला तसे का होतेय ते रितेशला समजले. तिला ओळखत असल्यापासून आदिती या नावाने त्याने हाक मारली नव्हती. नेहमी शोना, बार्बी, माय लेडी, आदि असा बोलायचा पण तिचा प्रॉब्लेम ऐकल्यावर तिला दोघांच्या नात्याची अजून ओढ लावण्यात काही अर्थ नव्हता.

मला घरी सर्वजण आदि म्हणतात. आदि तरी म्हण तू

ओके

त्याने तिला ‘आदि’ म्हणून तसे ऐकण्याचे समाधानही मिळू दिले नाही.

तुला आठवतंय मी म्हणाले होते, मला हव्या असलेल्या गोष्टी आयुष्यात कधीही मिळत नाहीत. सगळे चांगले चालू असते आणि अचानक हातातून सगळे निघून जाते. म्हणून मी कशात जीव अडकवत नाही. विकास गेला आणि तो धक्का पचवता पचवता साडेतीन वर्षे उलटली. त्यानंतर तू आयुष्यात आल्यापासून खरोखर खुश झालेले मी. पण देवाला ते ही पहावले नाही

हंऽऽ

काय करतोयस तू?

मिटींगमध्ये आहे

खूप वेळ लागेल का तुला?

हो

रितेशच्या डोळ्यांच्या कडा ओलावल्या. कधीना ना कधी असे होईल ही त्याला कुणकुण होतीच. रितेशला तसे पाहून बाजूला बसलेली त्याची असिस्टंट उठून मागे गेली आणि तिच्या मैत्रिणीच्या कानात कुजबूजली, “अगं रडताहेत सर!”
रितेशला ऑफिसच्या जागेवर बसून डोळे पाणावणे खूप ऑकवर्ड वाटले. त्यासाठी त्याला एक व्हिडीओ खूप इमोशनल आहे असा बहाणा करावा लागला. पुन्हा आदितीचा मेसेज आला

खूप मिस करतीये तुला. मला महित आहे मी थोडी विचित्र वागतेय पण इतक्या लवकर या सार्‍यातून बाहेर नाही पडू शकणार!

आदि, एक विचारू तुला? खरे सांगशील?

हो विचार ना. परवानगी काय मागतोयस?

माझे काही चूकले का किंवा नकळतपणे मी तुला हर्ट केलेय का?

नाही रे माझेच चुकले सारे. मला माझी सिच्यूएशन माहित होती. तरीही मी तूला माझ्यात गुंतणे भाग पाडले. या सर्वाची मीच सुरवात केली. वेळोवेळी मला ते जाणवत होते. त्यात वेळ कमी आणि जबाबदार्‍या खूप असल्याने मी आपल्यातल्या नात्याला न्याय नाही देऊ शकणार. या क्षणाला मी खूप गोंधळलीये. आय एम सॉरी फॉर एव्हरीथिंग. हे सारे माझ्यामुळे झालेय याची जाणीव आहे मला

ठीकाय यार. तू उगाच स्वत:ला दोष देत बसू नकोस. स्वत:ला सांभाळ आधी!

पण आपण भेटू शकतो, बोलू शकतो. पण मला माझ्या इमोशन्स कंट्रोल करायच्या आहेत, जे तू भेटल्यापासून जमत नाहीये

तू माझी काळजी करू नकोस. आपून जिधरभी जाता है उधर हॅपीनेस फैलाता है

म्हणजे तुला काहीच फरक नाही पडत ना?

तसे समज हवे तर! आजकाल माझा विदुषक झालाय. लोकांना माझी दुसरी बाजू दिसत नाही

लेखक महाशय माझ्याशी जरा नीट बोलाल का?

हसरं दु:ख म्हणतात याला सामान्य भाषेत

माहिताय मला

मग रितेशने तिला यू ट्यूबवरून चार्ली चॅप्लिनच्या ‘सिटी लाईट्स’ या पिक्चरच्या शेवटाची क्लिपची लिंक पाठवून तीन मिनीटे वेळ काढून नक्की बघ म्हणून सांगितले. थोड्यावेळानंतर तिचा मेसेज आला.

शिट यार! हे सर्व माझ्यामुळे होतेय. मी जिथे जिथे जाते तिथल्या सगळ्या लोकांना त्रास होतो. मीच असायला नको आहे हे सगळं थांबवायला

रितेश आदल्या दिवशीच्या गोष्टी आठवू लागला. तो कालच तिला भेटून आलेला. दोघांचाही वेळ वाचावा म्हणून ते लोणावळ्याला भेटलेले. सारा दिवस एकमेकांसोबत घालवलेला. खूप गप्पा मारलेल्या. पण पुण्याला पोहोचायला आदितीला खूपच उशिर झाला. अमूच्या डे केअरमधून तिच्या मोबाईलवर दोनदा फोन येऊन गेले पण ट्राफिकमध्ये असल्याने ती काहीही करु शकत नव्हती. तिथे पोहोचायला तिला रात्रीचे आठ वाजले. एरव्ही डे केअरचे टायमिंग सातचे होते. रोज ऑफिस सुटले की घरी जाताना ती अमूला पिक करायची. पण त्यादिवशी बराच उशिर झाल्याने अमूही काकुळतीला येऊन काचेच्या दरवाजातून बाहेर नजर लावून तिची वाट पहात उभा होता. ती गोष्ट आदिला खूप खोलवर हर्ट करून गेलेली.

रितेश आणि आदितीची ही साधारण चौथी पाचवी भेट असावी. दिवसरात्र बोलत होते, वॉट्सअॅपवर एवढे चॅट करत होते पण दोघांच्या नात्यात कधी वासना दिसली नाही. तिचा हात हातात घेण्यापलिकडे रितेशचे धाडस झाले नाही. त्यादिवशी मात्र त्याने ते धाडस केले आणि “तुझ्या हातात हात दिल्यावर किती सेफ आणि कम्फर्टिंग वाटतं!” असे ती बोललेली आणि रितेश तिच्या विश्वासावर फिदा झालेला. त्याच्यासाठी ती म्हणजे एक नाजूक बाहुलीच होती. शेवटी न राहवून तिने रितेशला विचारले, “तू कधी पुढाकार घेणार आहेस की नाही? सगळ्याच गोष्टी मी करणार नाही. काही गोष्टी तुलाच कराव्या लागतील.”

रितेशने वेळेचा काटा सहा महिने भूतकाळात फिरवला. लिखाणाची पहिल्यापासून आवड असलेला रितेश ठाकूर एमबीए झाला खरा, पण एका मल्टिनॅशनल कंपनीत मार्केटिंगमध्ये चांगल्या पगाराची नोकरी मिळून आयुष्य कमालीचे व्यस्त झाले तरीही त्याने लिहीणे सोडले नाही. फिरण्याची खूप आवड असल्याने हा जॉब त्याला फार आवडायचा. तो नेहमी म्हणायचा एकतर नोकरीमुळे जग फिरायला मिळते, अनेक प्रकारच्या लोकांना भेटता येते आणि आपले अनुभवविश्व विस्तारता येते. आजूबाजूला घडत असलेल्या आणि मनावर कोरल्या जाणार्‍या गोष्टी त्याला गप्प बसू देत नसत. त्यातूनच त्याने ब्लॉग लिहीणे सुरु केले. संध्याकाळी घरी गेला की त्याचे लिखाण सुरु असायचे. तो अगदी एखाद्या ठिकाणचे खाण्याचे हॉटेल ते अगदी प्रवासात भेटलेला एखादा लक्षात रहाण्यासारखा माणूस सारे काही लिहून काढायचा.

ओघवती शैली असल्याने त्याने लिहीलेले वाचतच रहावे असे वाटायचे. ब्लॉगचे फॉलोअर्स वाढत गेले. त्यात त्याने स्वत:च्या रायटिंग स्किलला चॅलेंज म्हणून ‘रेशीमगाठी’ ही रोमँटिक कादंबरी लिहायचा निश्चय केला. साधारण आठवड्याला तो एक भाग लिहून अपलोड करत असे. लोकांना त्याची ती कादंबरी खूप आवडू लागली. प्रत्येक भागाखालच्या लोकांच्या – विषेशत: मुलींच्या कॉमेंट्स वाढल्या पण धिस वुईल बी पार्ट ऑफ द प्रोफेशन याची जाणीव रितेशला होती. म्हणून तो सर्वांच्या कॉमेंट्सना लेखकाच्या चष्म्यातूनच रिप्लाय करायचा.

गेल्या काही महिन्यात रितेशच्या लक्षात एक गोष्ट आली आणि ती म्हणजे त्याच्या ब्लॉग फॉलोअर्समधली आदिती त्याचा एकूणएक ब्लॉग वाचते आहे, आणि नुसता वाचतच नाही तर त्यावर कॉमेंट्सदेखील लिहीते आहे. त्यानंतर एकदिवशी फेसबुकवर तिचीच फ्रेंड रिक्वेस्ट आली. फेसबुकवर आणि ब्लॉग लिहीत असल्यापासून बर्‍याच लोकांच्या फ्रेंड रिक्वेस्ट्स यायच्या आणि तो स्वीकारायचा तशीच त्याने तिचीही स्वीकारली. मग ‘रेशीमगाठी’चा नवा भाग लिहीला की आदितीचे मेसेजेस येऊ लागले. तेही त्याला सुखावून जायचे. एवढ्या बारकाईने वाचून आवर्जून सांगणारे वाचक कोणत्या लेखकाला आवडणार नाहीत?

एकदिवशी रितेशने आदितीचा प्रोफाईल उघडून पाहिला. पुण्यात रहाणारी आदिती मॅरिड तर होतीच शिवाय त्याच्यापेक्षा वयाने चार वर्षांनी मोठी आणि एका कंपनीत पर्चेस मॅनेजर. पण इतर फॉलोअर्सना सोडून त्याच्या =दयात आदितीच्या बाबतीत नेमके काय घडत होते ते त्यालाही समजत नव्हते. गेले काही दिवस ती त्याच्यासाठी स्पेेशल बनली होती. ब्लॉगवर तिचे कॉमेंट्स आल्याशिवाय रितेशला चैन पडायचे नाही. तिने लिहीलेली अक्षरे पुन्हा पुन्हा वाचावी असे त्याला वाटायचे. त्याने त्याच्या ‘रेशीमगाठी’चा एक रोमँटिक पार्ट अपलोड केल्यावर आदितीचा मेसेज आलेला – तुमचा आजचा पार्ट वाचला खूप भारी आणि टू हॉट टू हँडल होता! शिवाय ती ऑनलाईनही दिसत होती. म्हणून त्याने रिप्लाय टाकला-

हा हा

एवढे डिटेल वर्णन कसे लिहीलेय?

इमॅजिनेशन

लग्न न होतादेखील चांगले आहे की तुमचे इमॅजीनेशन! पण आवडले बरं का खरोखर

थँक्यू सो मच

तुमचे ऑफिस, लिखाण, प्रवास हे सारे कसे मॅनेज करता?

आवड असेल तर काही अडचणी येत नाहीत आपोआप होते सारे

मला शिकवाल का टाईम मॅनेजमेंट?

का नाही? आणि तुम्ही तर माझ्यापेक्षा मोठ्या आहात. मलाच तुमच्याकडून बर्‍याच गोष्टी शिकायच्या आहेत

इट वूड बी माय प्लेझर इफ आय कॅन बी ऑफ एनी यूज टू यू!

काही दिवसांनी काही हरकत नसेल तर तुमचा नंबर मिळेल का असा तिचा मेसेज आला. एरव्ही बर्‍याच लोकांचे नंबरसाठी मेसेज यायचे पण तो कुणाला नंबर द्यायचा नाही, त्याची जी काही शंका आहे ती मेसेजवरच सोडवायचा. पण आदितीची केस वेगळी होती. त्याने तिला नंबर दिला आणि मग मेसेंजरवर न बोलता दोघे वॉट्सअॅपवर बोलू लागले. तरी चॅटिंग तितकेसे रेग्युलर नव्हते. कधी दिवाळी दसर्‍याला शुभेच्छा देताना हा वॉट्सअॅप नंबर कामी यायचा.


क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

चाफा बोलेना # १

1

सोमवारी ऑफिसमध्ये गेल्यानंतर कॉर्पोरेटकडून आलेल्या एका मेलने मला फार दु:खी केले. एरव्ही याच मेलने मी आनंदाने वेडा झालो असतो पण आर्याशी बोलत नसल्याने गोष्टी आता बदलल्या होत्या. त्याच आठवड्यात शुक्रवारी होणार्‍या लीडरशिप ट्रेनिंगचा कॉर्पोरेटकडून तो रिमांईंडर मेल होता. ज्या इंजिनियर लोकांना त्यांच्या ट्रेनिंगनंतर कंपनी कन्फर्म करत होती त्यांच्यासाठी हे लीडरशिप ट्रेनिंग असायचे. त्यामुळे ते चुकवण्याचा प्रश्नच नव्हता कारण ते ‘कंपल्सरी’ या कॅटॅगरीत मोडत होते. शिवाय एकदा आपले कन्फर्मेशन झाल्यावर हे ट्रेनिंगचे लचांड स्वत:हून मागे लावून घ्यायचे असल्याने अतिशहाणपणा करून मीच या तारखेचा स्लॉट निवडला होता. हे ट्रेनिंग अटेंड करायला आम्ही एकूण वीसजण होतो. त्या वीसही जणांची यादी दीड महिन्यापूर्वीच मेलवर आली होती आणि माझ्या दृष्टीने सगळ्यात महत्वाचे म्हणजे त्यात आर्याचे नाव होते.
विषेश म्हणजे हे ट्रेनिंग आमच्या इलावियाच्या कॅम्पसमध्ये न होता जवळच असणार्‍या एका थ्रीस्टार हॉटेलमध्ये ठेवण्यात आले होते. ट्रेनिंगच्या दोन्हीही दिवशी आम्हांला ऑफिसला जाण्याची आवश्यकता नव्हती. त्यामुळे ट्रेनिंग संपल्यावर दोन्ही दिवस खूप मजा करायची असा माझा आणि आर्याचा प्लान होता…हो! होताच म्हणावा लागेल, कारण आर्या आणि मी जवळजवळ तीन आठवडे उलटले तरी एकमेकांशी बोलत नव्हतो की चॅटदेखील करत नव्हतो. आमचे रिलेशनशिप खूप अवघड वळणावर येऊन पोहोचले होते. मी झालेल्या प्रकारानंतर माघार घेऊन तिच्याशी बोलायला तयार नव्हतो आणि तिकडूनही आर्याचा कॉल किंवा मेसेज येत नव्हता. फक्त ‘आय एम सॉरी’ या वॉट्सअॅप प्रोफाईल फोटोवरून काय समजायचे?
आर्याला सॉरी बोलायचे आहे ते मला समजत होते पण मी ऐकायलाच तयार नव्हतो. अगदीच शेवटचा प्रयत्न म्हणून ‘आय एम सॉरी’ असा वॉट्सअॅप प्रोफाईल पिक्चर ठेऊन ती “मला माफ कर!” हे सांगण्याचा निष्फळ प्रयत्न करत होती. मी मात्र तिच्या साखरपुडा होण्याने माझ्या आयुष्यावर काहीही फरक पडत नाही हे दाखवण्यासाठी वॉट्सअॅप प्रोफाईलला दररोज एक नवीन फोटो ठेवत होतो. असे करताना आतून खूप वेदना होत होत्या. रोज तिला श्वासाप्रमाणे मिस करत होतो पण राग आणि गैरसमजासारखे दुसरे घातक कॉम्बिनेशन नसेल. माझ्याकडून फोन करायचे बाजूलाच राहिले, त्यादिवशी झाले ते नेमके काय होते याचे स्पष्टीकरण आर्याकडून ऐकणेही मला चीड आणणारे होते. उगाच खोटे का बोला, माझ्याकडे मनाचा तेवढा मोठेपणा नव्हता. हो नव्हता! मी कुणी संत महात्मा नव्हतो. राग, मोह, मत्सर या कात्रीत सापडलेला मी एक साधा माणूसच होतो.
आठवणींच्या त्या रोजच्या त्रासालाही मी सरावलो होतो, तिच्या आठवणी व्याकुळ करायच्या पण त्यांना चकवा द्यायला मी शिकलो होतो. त्या नादात मी खूप सार्‍या विरह कविता लिहून काढल्या. शरीरासाठी जेवण आणि झोप आवश्यक आहे या गोष्टीचा मला विसर पडला होता. भूक लागलेली असताना काही केल्या जेवण जात नव्हते. दिवसभर थकलेलो असतानाही रात्री दोन दोन वाजेपर्यंत झोप लागायची नाही. उगाच जागत बसायचो. डोळे उघडे असतानाचे एकवेळ ठीक आहे, बंद केले तरी आर्याच डोळ्यांसमोर यायची. आम्ही एकत्र घालवलेले क्षण एखाद्या पिक्चरसारखे नजरेसमोरून तरळून गेले की हळवे व्हायचो. कधी कधी सायकिअॅट्रिस्टकडे जावे असे वाटायचे पण मग आईबाबा आठवले की त्यांच्या काळजीने मन घाबरून जायचे.
या सार्‍या संकटांतून थोडीशी सुटका मिळावी म्हणून मी स्लिपिंग पिल्सची व्यवस्था केली होती. डिपार्टमेंटमध्ये सतत आडवा येणारा सुब्रतो मात्र यावेळी कामास आला. त्याच्या भावाचे मेडिकल असल्याने विदाऊट प्रिस्क्रिप्शन झोपेच्या गोळ्या त्याच्याकडून मिळाल्या. त्याचा झाला तर मला तोटाच होईल या विचाराने त्यानेही मला हौसेने आणून दिल्या. सुरवातीला जीवाच्या भीतीने एक गोळी खाऊन पाहिली पण त्याचा काही फरक पडेना म्हणून मी दोन गोळ्या घ्यायला चालू केले. दिवस उलटत होते, ऑफिस आणि आयुष्यात रोज एवढ्या गोष्टी घडत होत्या पण आर्या आणि माझ्या नात्यात दुरुस्ती होईल असे मात्र काही घडत नव्हते. मी तर आशाच सोडून दिली होती.
शेवटी शेवटी अगदी असह्य झाले. ती बोलत नसली तरी काय झाले, निदान तिला बघता तर येईल म्हणून मी तिला पहाण्याचा एक धाडसी प्लान केला. शिवाय वेड्यासारखे आपणच या फेजमधून जात असलो तरी शत्रुपक्ष नेमका कोणत्या मनस्थितीत आहे ते मला जाणून घ्यायचे होते. बॅनर्जी सुट्टीवर असताना मी आर्याच्या स्विचगिअर प्लान्टच्या मेंटेनंस हेडशी बोलून सर्व डिपार्टमेंटचे पॉवर ऑडिट करायचे आहे आणि तो डाटा आम्हांला नवीन प्रॉडक्ट तयार करायला उपयोगी पडणार आहे असे सांगितले. त्यांनी तात्काळ ग्रीन सिग्नल देऊन आमच्याकडे कधीही येऊन पॉवर क्वालिटी चेक करा असे सांगितल्यावर आणखी काय हवे होते?
मी व्होल्टेज अॅनालायझरचे मशीन घेऊन लागलीच तिकडे गेलो. परवानगी दिल्यामुळे पहिल्या रिडींगचा मान मेंटेनंस डिपार्टमेंटचा होता. त्यानंतर त्यांना अॅनालायझरबद्दल माहिती सांगून शंका येणार नाही या बेताने तिथल्या आर अॅन्ड डी लॅबचे रिडींग घेऊया म्हणून ठरवले आणि “सोबत तुम्ही असाल तर खूप मदत होईल-” असा थोडासा मस्का लावल्यावर सुरवातीच्या दोन ठिकाणी ते बरोबर यायला तयार झाले. मला आर्या कुठे बसते ते ठाऊक होते पण मुकाटपणे त्यांच्यामागून चालत होतो. शेवटी हव्या असलेल्या डिपार्टमेंटमध्ये आल्यावर आम्ही थेट आर्याच्या बॉसच्या – राहुल करमरकरांच्या – केबिनमध्ये घुसलो. माझ्या प्लानच्या हिशेबाने मी केबिनमध्ये जाण्याआधी लॅपटॉपवर बसलेल्या आणि डोळ्यांभोवती काळी वर्तुळे उमटलेल्या मुलीच्या कानावर माझा आवाज जाईल असे म्हणालो, “आय थिंक आपण बरोबर ठिकाणी आलोय सर!”
माझा आवाज ऐकल्यावर आर्याने दचकून मागे पाहिले तेवढ्यात करमरकरांच्या केबिनचा दरवाजा आपोआप बंद झाला. आत गेल्यावर मी तिथे का गेलोय याची माहिती मी सांगण्याऐवजी मेंटेनंस हेडनी करमरकरांना सांगितली. मी मात्र काचेच्या केबिनमधून बाहेरचे दिसायला एक छोटी पारदर्शक पट्टी होती त्यातून बाहेरच्या हालचाली निरखत होतो. आर्या केबिनकडे नजर लावून बसली होती. मी अचानक इकडे कसा आलोय या प्रश्नाचे उत्तर तिला समजण्यापलीकडचे होते. बराचवेळ झाले तरी आम्ही बाहेर जात नसल्याने तिच्या चेहर्‍यावर चिंता पसरलेली दिसत होती. शेवटी करमरकरांशी बोलून झाल्यावर हसतहसत आम्ही तिघेही बाहेर पडलो.
बाहेर आल्या आल्या करमरकरांनी आर्याला माझी ‘समीर देशमुख’ म्हणून ओळख करून दिली आणि माझ्याकडे पाहून ते म्हणाले, “इंसिडंटली हर सरनेम इज ऑल्सो देशमुख…मीट आर्या देशमुख. शी इज अ न्यू टॅलेंट वी हॅव अॅडेड इन अवर डिपार्टमेंट रिसेन्टली!” आणि आर्याकडे वळून ते म्हणाले, “आर्या, यांना आपल्या डिपार्टमेंटमधली पॉवरची काही रिडींग्ज घ्यायची आहेत, ते घेऊ देत. काही लागले तर तू पहा. बाय द वे त्यांच्यासाठी कॉफी मागव आधी.” असे म्हणून ते मेंटेनंस हेडला सोबत घेऊन बाहेर कुठेतरी निघून गेले.
ते दोघेही तिथून गायब होताच आर्याच्या चेहर्‍यावर समाधानाची छटा उमटलेली मला दिसली. टेबलवरचा फोन उचलून ती ऑफिसबॉयला कॉफी सांगणार इतक्यात मी तिला तटस्थपणे मध्येच थांबवत म्हणालो, “मी कॉफी सोडली आहे सध्या आणि आता मला थोडी घाई आहे तेव्हा प्लीज यू कॅरी ऑन यूवर वर्क. मी माझे रिडींग पहातो.”
“समीर तुला काय झालेय मला सांगशील का? का वागतोयस असे माझ्याशी?”
“सॉरी?”
मी मोठ्याने बोलल्यामुळे बाजूच्या क्यूबीकलमधला कोणतरी उठून – सर्व काही ठीकठाक आहे याची खात्री झाल्यावर पुन्हा खाली बसला. दोघांमधला एवढा ताणला गेलेला वाद तिथे मिटवण्यात काही अर्थ नाही हे तिनेही ओळखले आणि पुढे काहीही न बोलता ती गप्प झाली. मला व्होल्टेज अॅनालायझरच्या कोणत्याही रिडींगमध्ये कसलाही इंटरेस्ट नव्हता. जिला पहायचे होते तिला मी पाहिले होते. वरून चेहर्‍यावर हास्य ठेवत असली तरी मनातून ती खुश नव्हती हे मी समजलो होतो. तिला माझ्याशी बोलायचे होते पण मी अजूनही तयार नव्हतो. शेवटी पर्सनल गोष्टी नाहीत तर नाही, प्लगमध्ये लावलेले ते नवीन गॅजेट काय आहे असे तिने विचारले.
“व्होल्टेज अॅनालायझर म्हणतात त्याला. पॉवर सप्लायमध्ये कोणकोणत्या प्रकारचे स्पाईक्स असतात आणि पॉवर नक्की कोणत्या गोष्टींनी करप्ट होते ते समजते – त्याचा ग्राफ प्लॉट केल्यावर!”
“ओह आय सी!” आर्या एक नंबरची अॅक्ट्रेस होती, जसे तिला काही माहितच नाही असा ड्रामा करत होती पण तिला या सार्‍या गोष्टी माहित होत्या.
“आपल्याबद्दल लोकांच्या काय इमोशन्स आहेत त्या मोजण्यासाठीही असे एखादे गॅजेट यायला हवे मार्केटमध्ये!” खरोखर मी एखाद्यावर चिडलो की मला सरळ बोलता येत नाही. त्याला नेहमी शालजोडीतून देतो.
“आय एम सॉरी? काय म्हणालात?”
तिला व्यवस्थित ऐकू गेलेय शिवाय ते कुठेतरी टोचलेय हेदेखील माझ्या लक्षात आले होते. म्हणून पुन्हा काहीही न बोलता तो व्होल्टेज अॅनालायझर काढला आणि एकदाचे थेट तिच्या डोळ्यांत पाहिले. का कोण जाणे अचानक माझ्या डोळ्यांच्या कडा पाझरताहेत असे जाणवल्यावर मी फसतोय हे माझ्या लक्षात आले आणि पुढे एकही शब्द न उच्चारता मी तिथून लगेच निघालो. हा एवढा ड्रामा मध्यंतरी झाला होता.
ट्रेनिंगचा शुक्रवार उजाडला तरी कसली एक्साईटमेंट नव्हती. रिपोर्टिंग टाईम सकाळी सातचा असल्याने रोजच्यापेक्षा थोडे लवकर घरातून निघून हॉटेलवर वेळेत पोहोचलो. रिसेप्शनमध्येच मखमली रंगाच्या बोर्डवर सोनेरी अक्षरांत इलावियाच्या लोकांचे स्वागत केलेले दिसत होते. ट्रेनिंगरुम शोधायला अजिबात त्रास झाला नाही. दुसर्‍या मजल्यावर एक मोठा कॉन्फरन्स हॉल आहे असे समजले आणि मी लिफ्टने दुसर्‍या मजल्यावर पोहोचलो. ट्रेनिंगरुमचा मागचा दरवाजा उघडून मी आत घुसलो तर अर्धे कॉन्फरन्स भरलेले होते. जे लोक लवकर आले होते, त्यांनी पुढची टेबले घेतली होती. दरवाजा मागच्या बाजूला असल्याने नवीन येणारे लोक मागेच बसत होते. आर्या पहिल्या टेबलवर कोणतरी तिघेजण होते, त्यांच्यासोबत बसली होती. ट्रेनर काळ्या रंगाच्या ब्लेझर आणि टायमध्ये कॉर्पोरेट लूक दिल्यासारखा दिसत होता. ट्रेनिंग सुरु व्हायला अजून अवकाश असल्याने प्रेझेंटेशन आणि प्रोजेक्टरचा सेटअप करण्यात तो मग्न होता.
मी बसण्यासाठी कॉन्फरन्सचा असा कोपरा निवडला की जिथून मला ट्रेनर आणि आर्या दोघांवरही नजर ठेवता येईल. मी जागाही अशी निवडली होती की मला आर्या स्पष्ट दिसत होती पण तिला मात्र मी दिसत नव्हतो. जागेवर येऊन सेटल होतोय की नाही तोपर्यंत अजून एक गोड मुलगी माझ्याच बाजूला येऊन बसली. बसल्या बसल्या तिने मला जन्मोजन्मीची ओळख असावी असे स्माईल दिले. मी टेबलावरची नावे चेक केली. समीक्षा पाटील! नंतर बारकाईने पाहिल्यावर लक्षात आले की प्रत्येक टेबलावर लोकांच्या नेमप्लेट्स आहेत आणि त्यानुसारच लोक बसलेले आहेत. मी आजुबाजूच्या टेबलावर माझी नेमप्लेट पाहिली पण कुठे दिसत नव्हती. मग पुढच्या मुलाला माझे नाव सांगून त्याच्या टेबलवर नेमप्लेट आहे का ते पहायला सांगितले.
शेवटी माझी नेमप्लेट आर्याच्या टेबलावर मिळाली. तिच्या बाजूला बसलेल्या एका मुलाला मी उभा राहून ती नेमप्लेट गुपचूप मागे पाठवायची रिक्वेस्ट केली. तो ही वेडा “समीऽऽर…” म्हणून हाक मारत होता. ओठांवर बोट ठेऊन बिनबोभाट मागे पार्सल कर असे सांगितल्यावर ती माझ्यापर्यंत पोहोचवण्यात आली. माझी नेमप्लेट पाहून समीक्षाने हात पुढे करत मला “गुडमॉर्निंग समीर!” केले. मी तिचे गुडमॉर्निंग कृत्रिम हास्याने परत केले. माझ्या डोक्यात काय चालले होते त्या बिचारीला कल्पनाच नव्हती. पुढे ट्रेनर ट्रेनिंग द्यायला उभा आहे त्याच्याकडे पाहून तरी गप्प बसायला हवे हे तिला समजत नव्हते. त्याला आणि बाजूला बसलेल्यांनाही दुर्लक्ष करत ती माझ्याशी निवांत गप्पा मारत होती. ट्रेनिंगला असणारे वीसच्या वीसजण अजून आले नव्हते.
वेळेच्या थोड्याफार फरकाने उरलेले लोक मागच्या दरवाजातून आत येतच होते. प्रत्येकवेळी दरवाजा उघडल्याचा आवाज झाला की आर्या मान वळवून दरवाजावर नजर टाकायची हे मला स्पष्ट दिसत होते. पण मी दिसलो नाही की तिच्या चेहर्‍यावर निराशा पसरायची. मी ट्रेनिंगला येणार आहे की नाही याची तिला चिंता तिला लागून राहिली होती हे समजत होते. वास्तविक ट्रेनिंगची ही शेवटची बॅच होती आणि हे ट्रेनिंग चुकवणे मला महागात पडले असते. पण जेव्हा तिच्या टेबलवरची माझी नेमप्लेट अचानक गायब झाल्याचे तिच्या लक्षात आले, तेव्हा मात्र ती चांगलीच चमकली. माझी नेमप्लेट तिच्या नकळत मागे स्मगल झाली आहे याचा तिला पत्ताच नव्हता. तिने तशाही परिस्थितीत मागे वळत सगळे कॉन्फरन्स स्कॅन केले व मी कुठे दिसतो का ते पाहिले पण मी पेन खाली टाकून तो उचलायला टेबलखाली वाकल्याने तिच्या नजरेस पडलो नाही.
सात वाजायला पाच मिनीटे बाकी होती आणि बहुतेक सारेजण आले होते. ट्रेनरने मनगटावरच्या घड्याळात एक नजर टाकली आणि हातातल्या नोट्समध्ये तो शेवटचा घुसला. बहुतेक तो जे काही शिकवणार होता त्या गोष्टींची उजळणी करत असावा. बरोबर सात वाजता त्याने हातातल्या नोट्स बाजूला टेबलवर ठेवल्या आणि “गुडमॉर्निंग एव्हरीबडी!” असे जोराचा ओरडला. काही लोकांनी त्याला “गुडमॉर्निंग सर!” म्हणत पुन्हा ग्रीट केले पण बहुतांशी लोक बेसावध असल्याने त्याच्या अचानक गुडमॉर्निंगने दचकले. सगळ्यांच्या आपापसातल्या गप्पा बंद झाल्या आणि लक्ष त्याच्याकडे लागले. त्याने ट्रेनिंग सुरु करण्याआधी सर्वांना मोबाईल सायलेंट मोडवर टाकायला सांगितले. ट्रेनिंगमध्ये मोबाईलवर बोलायचे नाही हा पहिला नियम होता. अगदीच अर्जंट असेल तर बाहेर जा, काय बोलायचे आहे ते बोला आणि मग आत या अशी सुचना करण्यात आली.
शेवटी त्याने सर्वांना नोटपॅड, पेन व ट्रेनिंगच्या नोट्स दिल्या आणि ट्रेनिंगला सुरवात केली. लीडरशिप ट्रेनिंग म्हणजे काय आणि कॉर्पोरेटमध्ये त्याची काय आवश्यकता आहे असा पहिला प्रश्न होता. लोकांनी सुरवातीला दिलेल्या काही जनरल व्याख्या आणि कारणे सांगितल्यावर खर्‍या प्रोग्रामची सुरवात सर्वांच्या इंट्रोडक्शनने हवी असे त्याने जाहीर केले. आता ही ओळख साधेपणाने नाव, डिव्हीजन इत्यादी गोष्टी सांगून न करता एकदम वेगळ्या पद्धतीने झाली पाहिजे असे त्याचे म्हणणे पडले. त्यांने सर्वांना चार मुद्दे नोट डाऊन करायला सांगितले.
पहिला मुद्दा म्हणजे – आता असणारा मी आणि तुम्हांला कोण व्हायचे आहे तो मी असे एक प्रतिकात्मक चित्र काढायचे. दुसरा मुद्दा – तुमच्या नावाची सुरवात ज्या अक्षराने होत असेल त्या अक्षराने सुरवात होणारे आकर्षक विषेशण सांगायचे म्हणजे हे दोन दिवस लोक त्याला विषेशणाने संबोधतील. उदा. आकाश नाव असेल तर अॅडॅप्टीव्ह आकाश, नवल असेल तर नॉटी नवल इत्यादी. तिसरा मुद्दा – आतापर्यंतच्या आयुष्यात केलेली सर्वात क्रेझी गोष्ट कोणती ते सांगायचे आणि चौथा आणि शेवटचा मुद्दा – आवडते गाणे म्हणणे, आवडत्या गाण्यावर डान्स करणे किंवा अॅक्टिंग करणे यापैकी सर्वात आवडती जी गोष्ट असेल ती सर्वांसमोर करून दाखवायची! हे ऐकल्यावर डोक्यात एकच विचार आला, काय वेडेपणा आहे हा? म्हणजे काहीही! अक्षरश: काहीही!
खरे सांगायचे तर मला अशा टाईपच्या ट्रेनिंगचाच कंटाळा यायचा. ट्रेनर उगाच असंबद्ध काहीतरी करायला सांगायचे. चित्र काढणे वगैरेपर्यंत ठीक आहे पण आता सांगितलेल्या या चार मुद्द्यांची तयारी करून सर्वांपुढे म्हणून दाखवणे म्हणजे माझ्या दृष्टीने दिव्यच होते. अशा ट्रेनिंगमधला आजपर्यंतचा माझा अनुभव एकदम वाईट होता. मुख्य म्हणजे खूप सार्‍या लोकांसमोर उभा राहून बोलणे हा माझा लहानपणापासूनचा वीक पॉईंट होता. अगदी शाळेत असतानाही मी स्टेजवर असलेल्या कोणत्याही स्पर्धांमध्ये भाग घ्यायचो नाही. म्हणजे माझ्यासाठी तो एक प्रकारचा न्युनगंडच होता. मला वाटले ट्रेनरला सांगितल्यावर बसलोय त्या जागेवरून आम्ही हे सारे करतो म्हटल्यावर तो ठीक आहे वगैरे म्हणेल. लगेच माझी ती कल्पना माझ्यासारख्या गर्दीला बुजणार्‍या बर्‍याचजणांनी उचलून धरली पण ट्रेनर कसला ऐकतोय! नियम म्हणजे नियम! इंग्रज लेकाचा!! आता त्यानेच नियम बनवल्यावर हे सारे करण्याखेरीज आमच्याकडे दुसरा काही पर्यायच नव्हता.
पहिले इंट्रोडक्शन आर्याचे झाले. अमेझिंग आर्या! छान विषेशन शोधले होते! तिने तिचे आताचे डेझिग्नेशन आणि तिला आयुष्यात फायनली काय व्हायचे आहे हे असे काही सांगितले की सगळेजण सोडा, मी ही हैराण झालो! सर्वात क्रेझी गोष्ट म्हणजे तिचा थएिटरमधला फर्स्ट किस! कुणालाही न घाबरता तो क्षण ती सांगू कशी शकते याचेच मला आश्चर्य वाटले. पण तिने ते सांगितल्यावर सर्वजण आनंदाने ओरडले आणि मी उगाच गोरामोरा झालो. बाजूला बसलेली समीक्षा माझ्याकडे वेगळ्याच नजरेने का पहात होती ते मला समजले नाही पण तिच्याशिवाय मला दुसरे कुणी तसे पाहिले नाही याची मी खात्री करून घेतली. शेवटचे म्हणाल तर आर्याने ‘कटी पतंग’ मधले ‘ना कोई उमंग है-’ हे गाणे म्हणताना तिचे आधीच पाणीदार असलेले डोळे अजून पाणावले होते ते कितीजणांना समजले माहित नाही, पण सगळे झाल्यावर टाळ्यांच्या कडकडाटात ती तिच्या जागेवर येऊन बसली.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

आर्याची दुसरी एंगेजमेंट

board-1820678_640

मागच्या प्रसंगानंतर एखादा आठवडा उलटला असेल, सुट्टीदिवशी एका मित्राला भेटण्यासाठी मी ठाण्याला गेलो होतो आणि येता येता आर्याच्या घरावरून यावे लागणार होते. तिथून पास होताना अंकल आणि आंटीना जस्ट हॅलो करून यावे असा विचार मनात आला. आर्या भेटायचा चान्सच नव्हता कारण ती पुण्याला गेली होती. तिने मला पुण्याच्या मैत्रिणीच्या घरी तिघीचौघीं इंजिनियरिंगला असणार्‍या मैत्रिणींचे गेट टुगेदर आहे म्हणून आधीच सांगितले होते.
मी जास्तवेळ न थांबता पटकन परत निघायचे म्हणून तिच्या रो हाऊसच्या बाहेरच बाईक पार्क करून उघड्या असलेल्या गेटमधून आत शिरलो. हॉलचा दरवाजा तर उघडा होता पण तिथे कुणीच दिसत नव्हते. का कुणास ठाऊक पण मला एक निगेटिव्ह फिलींग आली. बाहेर शूज काढून हॉलमध्ये गेलो, तर खरोखर तिथे कोणीही नव्हते. घराच्या आतल्या बाजूने मात्र खूपजणांच्या गप्पांचे आवाज कानावर येत होते. डायरेक्ट आत जाणे बरे दिसणार नाही म्हणून मी पुन्हा दरवाजावर येऊन बेल वाजवली पण ती वाजली नाही.
आता पुढे काय करावे या विचारात असताना मी खिशातून फोन काढून आर्याचा नंबर डाईल केला आणि माझे कान व डोळ्यांवर विश्वासच बसेना. अगदी समोर असलेल्या टेबलावरचा चार्जिंगला लावलेला तिचा मोबाईल मला ठेवलेली स्पेशल रिंगटोन वाजवत होता.
“आर्याऽऽ तुझा फोन वाजतोय बघ.” किचनमधून अनोळखी आवाज आला.
मी गोंधळून गेलो. काहीतरी अशी गोष्ट घडत होती जिचा मला अजिबात सुगावा लागत नव्हता किंवा ती गोष्ट मला समजू नये अशी आर्याची इच्छा होती. नाइलाजाने मी परत फिरणार इतक्यात घाईघाईने कोल्ड्रिंकचा ट्रे घेऊन किचनमधून कोणतरी बाहेर आली आणि तिची नजर माझ्यावर पडली. साधारण आर्याच्याच वयाची सुंदर दिसणारी ही मुलगी कोण ते मला समजले नाही पण ती मात्र खूप बारकाईने माझ्याकडे पहात होती. बहुतेक ती आर्याच्या भावंडापैकी कोणतरी असावी कारण आर्याने मोबाईलमध्ये दाखवललेल्या अनेक फोटोंपैकी कोणत्यातरी फोटोत तो चेहरा पाहिल्यासारखा वाटत होते.
“हाय, अंकल आहेत का घरी?” उगाच तिच्या तोंडाकडे येड्यासारखे पहाणे बरे दिसले नसते म्हणून मी विचारता जाहलो.
“हो. आहेत ना! बाय एनी चान्स तू समीर आहेस का?”
“हो, कसे ओळखले?”
“आर्याचा मोबाईल तुझ्याच तर फोटोंनी भरला आहे.” तिच्या तोंडून हे ऐकून मलाच लाजल्यासारखे झाले.
“पण तुम्ही कोण आहात ते मी नाही ओळखले.”
“ओह! सॉरी, मी कोण ते सांगितलेच नाही की तुला! मी निधी आर्याची आतेबहिण. तू आणि आर्या एकत्र काम करता ना?”
“एकत्र नाही, एका कंपनीत काम करतो.”
“अच्छा! पण तिने तुला सांगितले नाही?”
“काय म्हणून?”
“आज तिची एंगेजमेंट आहे म्हणून? माझा भाऊ – दिपकबरोबर! अ नेव्ही गाय!”
“सॉरी?” मी काहीतरी चुकीचे ऐकले असा मला भास झाला.
“लग्न करतेय ती दिपकबरोबर. कम ऑन समीर, चल ये ना आत. सर्वजण आतच बसलोय आम्ही. आज फायनल होईल सगळे.”
“नको, चालूदे तुमचे. मी थोडा घाईत आहे. मला जायला हवे. फक्त आर्याला सांगा मी आलो होतो म्हणून!”
हॉलमध्ये माझा आवाज ऐकल्यावर आतून येणारे सर्व आवाज अचानक बंद झाले. बाहेर खरोखर कोण आहे ते पहायला आर्या गडबडीने हॉलच्या दरवाजावर आली आणि मी हॉलमध्ये निधीबरोबर बोलत उभा असल्याचे तिने पाहिले.
या नवीन एंगेजमेंटसाठी आर्या हिरवी साडी नेसली होती. तिच्या गोर्‍या वर्णाला ती हिरवी साडी खूपच शोभून दिसत होती. जणू काही नुकतेच लग्न झालेली नवरी! खरं म्हणजे कोणताही रंग तिच्यावर शोभून दिसायचा. शिवाय आधीच काळ्याभोर आणि पाणीदार असलेल्या डोळ्यांत काजळही घातलेले. कधी नव्हे ते हातात घातलेल्या सोनेरी बांगड्या त्या एकूण सौंदर्यात आणखी भर टाकत होत्या.
पण वास्तवाचे भान आल्यावर माझा पारा आणखी चढला. निधीकडून जे काही ऐकले त्या रागाने आतल्या आत मी धुमसत होतो. खड्डयात गेली तिची साडी, काजळ आणि बांगड्या! डोळ्यांत आणता येईल तेवढी तिच्याबद्दल घृणा आणून मी तिच्याकडे संतापाने एक कटाक्ष टाकला. माझ्या या अशा अनपेक्षित अवताराने तिला काय करावे ते कळेना आणि ती पुरती भांबावून गेली. ती कुठल्यातरी कोड्यात पडून अवघडल्यासारखी दिसत होती. मला काहीतरी सांगण्याच्या उद्देशाने ती पुढे आली, “हे बघ समीर…”
“ओके, काय समजायचे आहे ते समजले मला. बाऽय नाऊ.”
कोणी आजुबाजूला आहे म्हणून ओठांवर खोटे हसू आणून तिच्याशी पुढे बोलणे मला जमण्यासारखे नव्हते म्हणून क्षणाचाही विलंब न लावता मी तिथून परत फिरलो. मला रोखण्यासाठी ती धावत आली गेटपर्यंत आली पण त्याआधी मी बाईकला किक मारली होती. तिने मला लगेच कॉल केला पण मी तो उचलला नाही. तिने खूप सारे मेसेजेस पाठवले. अगदी वॉटसअॅप सोडून टेक्स्ट मेसेजेसही केले पण मला ते पहायचेच नव्हते. माझ्या मनातून ती पूरती उतरली होती आणि मी आयुष्यात तिला पुन्हा पूर्वीचे स्थान देऊ शकेन की नाही याची माझी मलाच शंका होती. मला अंधारात ठेऊन एवढे सारे महाभारत घडलेले असताना ती मला का कॉल करत होती ते समजायला मार्ग नव्हता. कॉल करून सॉरी म्हणणार होती की अजून काही काल्पनिक कथा सांगणार होती, ते ऐकण्यात मला अजिबात रस नव्हता. शेवटी मीच फसलो गेलो होतो. ज्याची जळते त्यालाच कळते असे म्हणतात ते काही खोटे नाही.
पण एक खरे आहे असे वाटून गेले – लग्नाआधी मुली चांगल्या दिसणार्‍या मुलावर प्रेम करतात, त्याच्याबरोबर फिरतात पण लग्नाचा विषय आला की त्या नवरा शोधण्यात मात्र कमालीच्या चोखंदळ होतात. शेवटी मी या विचारापर्यंत आलो की प्रेम म्हणजे निव्वळ पुस्तकी कल्पना आहे आणि नवर्‍याची आर्थिक स्थिरता ही कुठल्याही शहाण्या मुलीच्या आयुष्याची एक महत्वाची बाब आहे, आणि लॉजिकली ते बरोबरही आहे. या सार्‍या गोष्टींचा सारासार विचार करून त्या कुणाबरोबर लग्न करायचे ते ठरवतात.
आर्या खूप वेगळी आहे असे मला वाटायचे. शेवटी तीदेखील सामान्य मुलींसारखीच निघाली याचे मला वाईट वाटले. तो धक्का पचवणे माझ्यासाठी खूप अवघड होते. काही दिवसांपूर्वी तिने दिप्तीसमोर माझी काहीही चूक नसताना केवढा मोठा ड्रामा केला होता. मी दिप्तीला नाटकातले डायलॉग्ज कसे डिलीव्हर करायचे ते सांगत होतो. त्या नाटकाचा माझ्या खर्‍या आयुष्याशी काहीही संबंध नसतानाही आर्या माझ्यावर केवढी चिडली होती. आणि आता ही काय करायला निघाली होती? तर एका अनोळखी मुलाशी साखरपुडा आणि ते ही माझ्याशी एकदाही न बोलता. ‘दिपक’ या विषयावर ती अगदी चुकूनही माझ्याशी बोलली नाही. तिला जे काही करायचे होते ते सारे काही तिने माझ्या नकळत केले.
त्यानंतर काय तर ते दोघे लग्न करून सुखी आयुष्य जगणार होते! मला काहीही न कल्पना देता तिने एकटीनेच हा निर्णय घेतला होता. हे सारे मला सांगणे तिला महत्वाचे वाटले नाही. माझ्या इमोशन्स तिला महत्वाच्या वाटल्या नाहीत. मी कदाचित सीन क्रएिट केला असता पण अशा रितीने तिच्या आयुष्यातून मला बाजूला करणे ठीक वाटत नव्हते. पण शेवटी प्रत्येकाला आपापले पडलेले असते. आपल्या अशा एका निर्णयानंतर दुसर्‍याच्या आयुष्यात काय होणार आहे किंवा समोरचा माणूस कोणत्या गोष्टी फेस करतोय हा विचार कोण करत नाही. एक ना एक दिवस ही गोष्ट मला समजेल असा विचारही तिच्या मनात कसा आला नसेल याचे मला आश्चर्य वाटले. ती जे काही करत होती ते कशाच्या प्रभावाखाली करत होती हे समजायला मार्ग नव्हता. ते चूकीचे होते त्यात काही वादही नव्हता. सर्वात कळस म्हणजे तिच्या आईबाबांनीही आमच्या लग्नाला परमिशन दिली होती आणि असे असताना अचानक ही नवीन एंगेजमेंट मध्येच कुठून उगवली ते कळत नव्हते.
या सीननंतर मी वेगळ्याच मनस्थितीत होतो. माझे सर्वांग रागाने अक्षरश: थरथरत होते. सरळ कुठल्यातरी बारमध्ये जाऊन चिल्ड बिअर प्यावी असे वाटत होते. मी कुठे चाललो होते ते माझे मलाच कळत नव्हते. शेवटी ठाण्याच्या तलावपाळीला पोहोचल्यावर भानावर आलो. ठाणे स्टेशनपासून अगदी जवळच असणारे हे सुंदर तळे विषेशत: संध्याकाळ झाली की मनाला खूप भावणारी जागा होती. मी आणि आर्या वरचेवर इकडे फिरायला यायचो. एका झाडाखाली बाईक पार्क करून मी एकटाच तळ्याकडे पहात बसलो. खूप सारी प्रेमी युगुले गळ्यात गळे घालून बसली होती. भोवतालच्या जगाचे त्यांना काहीही पडलेले नव्हते. कुणाचा प्रेमभंग झालाय, कुणाचा जीव असणार्‍या प्रेयसीने त्याच्या काळजावर खूप खोल घाव घातलाय याच्याशी त्यांना काहीही देणेघेणे नव्हते. प्रेमात आकंठ बुडालेले ते दोन्ही जीव हळूच एकमेकांच्या कानात कुजबुजत होते. पुढे जाताना यातल्या कितीजणांना धोका मिळणार आहे असा एक असंबद्ध विचार माझ्या भिरभिरलेल्या डोक्यात येऊन गेला.
त्यांच्याकडे पाहिल्यावर खूप रोमँटिक वाटत होते पण त्याबरोबरच आर्याची आठवण आल्यामुळे मला त्या सर्वांची चीड यायला लागली. मला अचानक एकटे वाटू लागले. आयुष्यात कुणी सांत्वन करायला नाही की तुला का एकटे वाटतेय, हे विचारायलाही नाही. मी दुसर्‍याकडून काय अपेक्षा करणार होतो जिथे आर्यानेच – जिला मी माझी अर्धांगिणी समजत होतो – तिनेच असा धोका दिला होता. डोक्यात असंख्य विचारांचे वादळ सुरु झाले. ते असह्य होऊन मी सरळ घराकडे जायला निघालो.
आर्या मला सतत कॉल करत होती. मी तिच्यावर एवढा चिडलो होतो की काहीही झाले तरी तिचा फोन उचलणे शक्य नव्हते. शेवटी तिच्या फोन येण्याचाही मला वैताग आला आणि मी मोबाईल सायलेंट मोडवर टाकला. तिने फोन करणे थांबवले नाही. त्या सायलेंट मोबाईलची व्हाब्रेशन्सही मला इरिटेट करू लागली. शेवटी वैतागातच मी फोन उचलला, “आता अजून काय बाकी आहे?”
“समीर माझे ऐकून घे.”
“वा! सगळे रामायण घडून झाल्यावर मला आत्ता फोन करावासा वाटला तर!”
“समीर, प्लीज शांत हो.”
“मी शांत राहू शकत नाही. मला खरोखर आश्चर्य वाटतेय त्या मुलीचे, जिच्या लग्नाला तिच्या आईबाबांनी आधीच परवानगी दिली होती. तुला मला असे अर्धवट सोडायचे होते तर आधी सांगायचेस ना! मी नाखूश होऊन का होईना ते स्वीकारले असते. पण मला मध्येच असे अचानक सोडून त्याच्यात तू काय पाहिलेस? पैसेच पाहिले असशील. मान्य आहे, त्याच्यापेक्षा मी कमी मिळवत असेन पण एक चांगले आयुष्य जगायला आपल्याला तेवढे पुरेसे होते आणि किती स्वप्ने पाहिलेली मी तुझ्याबरोबरची! पण तुला तेवढे पुरेसे नव्हते, तुला आणखी हवे होते. भौतिक सुखे देणार्‍या खूप सार्‍या वस्तू घेण्यासाठी तुला श्रीमंत नवरा हवा होता.” एखाद्या स्क्रिप्टमधला डायलॉग बोलावा तसे मी एका दमात बोललो.
हुंदका आवरत पलिकडून शांत आवाज आला, “तुला माझे ऐकायचे आहे की नाही?”
“नाही.”
तिने कॉल डिस्कनेक्ट केला. तिच्यावर ओरडून का होईना मनातले बोलून टाकल्यामुळे माझा राग थोडा कमी झाला. थोड्यावेळाने तिला काय बोलायचे होते ते ऐकून घ्यायला काय हरकत होती असे मला वाटू लागले. त्यानंतर मात्र तिचा फोन आला नाही. मी प्रत्येक दहा पंधरा मिनीटाच्या अंतराने तिचा कॉल किंवा मेसेज येतोय का स्क्रीन अनलॉक करून पहात होतो, पण नाही. तिने असा धोका दिला हा विचार स्वस्थ बसू देत नव्हता. शिवाय काहीही करु देत नव्हता, अगदी नुसतेच गप्प बसणेही जीवावर आले होते. जे काही करतोय त्यात लक्ष लागत नव्हते. जेवणही नीट गेले नाही. रात्री भूक लागू नये म्हणून थोडेसे खाल्लेले आणि झोपायच्या तयारीत होतो तेवढ्यात तिचा मेसेज आला.

आय एम सॉरी समीर. मी तुझ्याशी खोटे बोलायला नको होते, पण मला वाटले मी एकटी हे सारे हँडल करू शकेन.

हो. आय कॅन अंडरस्टॅन्ड! तुला खूप गोष्टी हँडल करायचा अनुभव आहे. आता तर तुला नेव्हीमधला ऑफिसर भेटलाय. इलावियात काम करणार्‍या इडियटमध्ये तुला कसला आलाय इंटरेस्ट? पण या सार्‍या गोष्टींतून लोकांचे खरे रंग मात्र समजले. मला तुझ्याशी कधीही बोलायचे नाही. शेवटचा गुडबाय…

शोना, शेवटचं विचारतेय, तू माझ्याशी नीट बोलणार आहेस की नाहीस?

नाही.

ठीकाय तर!

त्यानंतर मात्र तिचा कॉल किंवा मेसेज काहीही आले नाही. मला काय झाले होते ते समजत नव्हते. तिला प्रत्येक क्षणाला मी मिस करत होतो पण तिचा मेसेज किंवा कॉल आला की भयंकर चिडायचो. वॉट्सअॅपवर तर ती ऑनलाईन दिसत होती. तिच्या मेसेजच्या येण्याची रात्री दोन वाजेपर्यंत वाट पहात राहिलो. नंतर कधी झोप लागली ते समजले नाही.
अबोल्यात जवळजवळ एक आठवडा उलटून गेला. मी तिला प्रपोज केल्यापासून आमच्यात दिवसातून तीनचार वेळा बोलणे व्हायचे. कॉल करायचो, कॉल नसेल तर चॅट तरी करायचो. पण एवढा मोठा गॅप कधीच नव्हता. तो आठवडा म्हणजे काळ्या पाण्याच्या शिक्षेसारखा होता. मी तिच्यात किती अडकलो होतो ते त्या आठवड्यात समजले. बर्‍याचदा वाटायचे तिला फक्त एकदा फोन करून एकच प्रश्न विचारावा, “तू ही मला तेवढेच मिस करतेस जेवढा मी तुला करतोय?”
पण इगो आड येत होता. पण खरे सांगायचे तर इगोपेक्षा आपली मुलगीच जर खरोखर दुसर्‍या कुणाच्या प्रेमात पडली असली तर? ही भीती मला थांबवायची. पण बरेच दिवस झाले दोघांमध्ये काहीही कम्युनिकेशन नसल्यामुळे माझ्याही मनातले धागे तुटत चालले होते. तिला विसरावे म्हणून मी स्वत:हून प्रयत्न करत होतो. कमीतकमी बॅनर्जी लांब कुठेतरी आऊटडोअरला पाठवेल असे वाटत होते पण तो ही पाठवत नव्हता.
मी आमचे वॉट्सअॅपवरचे जुने चॅट काढून वाचत होतो. फेसबुकवरचे तिचे तेच ते फोटो पुन्हा पुन्हा पहाण्यात रात्रीच्या रात्री घालवत होतो. एवढे दो दिल एक जान असणारे आम्ही, पण एकमेकांशी बोलण्यासाठी कोणती गोष्ट आड येत होती ते समजत नव्हते. माझ्या बाबतीत म्हणाल तर मला आर्याने फसवले आहे ही भावनाच संताप आणणारी होती, माझ्या सेल्फ रिस्पेक्टला धक्का देणारी होती. त्यामुळे मी माझ्याकडून तिला फोन करणे शक्य नव्हते. आणि कितीही नाही म्हटले तरी आमच्या प्रश्नचिन्हवाल्या नात्याचे पुढे काय होणार आहे याची चिंता मनाला भेडसावत होती.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

 

एकच प्याला अन् लोच्या झाला

Ekch Pyala

ऑफिसची पार्टी होती म्हणून मी मित्रांसोबत बारमध्ये गेलो होतो. तसा मी घेणार्‍यातला नाही पण आपण नसल्याने कुणाचा हिरमोड होत असेल तर मी त्यांच्याबरोबर जातो आणि त्यांना सोबत करतो. ते पितात आणि मी त्यांची चढलेली पहात बसतो. तशाच भावनेने त्यांच्याबरोबर गेलो. आत पाऊल टाकतो तर काय, टिपीकल बारमध्ये असतो तसा काळाकुट्ट अंधार होता. जागोजागी देवापुढे लावतो तसले छोटे बल्ब लावलेले दिसत होते. पण एकंदरीत सगळ्याच बारमध्ये लोडशेडिंग झाल्यासारखे असते. लख्ख दिवे लावले तर पटकन लोक ओळखू येतील आणि शेवटी त्याचा धंद्यावर विपरीत परिणाम होईल ही भीती असावी.
आमचे चौघेजण आधीच तिथे जाऊन बसले होते आणि आम्ही दोघे पाठीमागून गेलो. मी आमच्या भिडूंना शोधत होतो. एकतर तिथे मोठाले आरसे लावल्यामुळे गर्दी झाल्यासारखी वाटत होती. ज्याठिकाणी जाणे उचित नसते त्याठिकाणी गेल्यावर सगळे लोक आपल्याकडे पहातात असा माझा एक अनुभव आहे. जाऊन बसतोय की नाही इतक्यात “काय पाहिजे?” म्हणून वेटर आला.
“दोन किंगफिशर स्ट्राँग, एक स्मर्नऑफ और एक ब्लेंडर्स प्राईड.”
“और कोल्ड्रींक में क्या साब?”
“सोडा और स्प्राईट.”
थोडया वेळाने साहित्य आले. सोबत चणे, शिजवलेले शेंगदाणे आणि पापडही आले. बाटल्या फुटल्या, पेग तयार होऊ लागले. दिन्याने एक ग्लास भरून माझ्यासमोर ठेवला “हा तू घे.”
“मी कधी घेतो का?”
“मग कशाला आला आहेस?” एरव्ही हा मऊ असतो पण आमच्या आधी इथे येऊन ह्याने दोन पेग मारले होते म्हणून ही भाषा. उतरली की पुन्हा मऊ!
“तू बोलवलंयस म्हणून.”
“आम्ही पिण्यासाठीच बोलावलंय.”
“मग प्या की तुम्ही.”
माझे उत्तर दुर्लक्ष करून त्याने प्रतिप्रश्न केला, “पण काय रे, तू एकदा बियर पिला आहेस ना?”
“हो.”
“कधी?”
“एकोणिसशे नव्व्यानवच्या एकतीस डिसेंबरला.”
“मग आत्ता पण घे की.”
“नको रे. चवच नसते त्याला.”
“चवीला काय करायचंय?”
“चवीला काय करायचंय? अरे बाबा बियर ही मधासारखी गोड असते अशी माझी कित्येक वर्षे समजूत होती. एकतीस डिसेंबर नव्व्यानवला ती फोल ठरली. पहिला घोट घेतला ते केवळ समोर दुसरा माणूस बसला होता त्यामुळे घशात घालावा लागला. नाहीतर अक्षरश: त्याच्यावर फवारणी झाली असती.”
तेेवढयात दिन्या म्हणाला, “घे रे मी नाही कुणाला सांगणार.”
“अरे मला खरंच प्यायची नाही.”
“मला लाजू नकोस.”
“तुला लाजायला तू कोण?”
“चल जाऊदे. प्यायलादेखील दम लागतो दम.”
त्याने सर्वांसमोर खुले चॅलेंज केल्यावर मला राग आला. पेय या गोष्टीचा मी मध्यंतरी थोडा अभ्यास करायचा प्रयत्न केला होता. व्होडका या पेयाचा शक्यतो वास येत नाही हे एका सर्वेक्षणात वाचल्याचे माझ्या लक्षात होते. दिन्याची आज जिरवायचीच म्हणून समोरचा भरलेला पारदर्शी ग्लास उचलला आणि लिंबुसरबतासारखा एका दमात रिकामा केला. भूत दिसल्यासारखा दिन्या माझ्याकडे बघायला लागला.
“अरे, व्होडका होता तो.”
“महिताय रे. दुसरा पेग बनव.”
मी बेफिकीरीने बोलून गेलो. आता ह्याला नीट घरी नेऊन सोडायला हवं हे त्यानं निश्चित केले असावे. व्होडका मस्त असतो. इतका की, मलाही पटत नव्हते, अर्धी बाटली मी एकट्याने संपवली. पार्टी आणि माझा आक्रमकपणा पाहून मला सगळे बॅचलर असणार्‍या आणि ऑफिसच्या कॉलनीत रहाणार्‍या मित्राच्याच घरी झोप म्हणत होते. पण मी पडलो कुटुंबवत्सल माणूस! दिन्या काय असाच आहे. त्याच्या लग्नाचा पत्ता नाही त्यामुळे इकडेतिकडे हुंदडत असतो आणि सावंताला फुकटात मिळाली की कुठेही पडतो. आम्ही पडलो हरिश्चंद्राच्या वंशातले!
मी घरी जाणार म्हटल्यावर त्यांनी मला घाबरवायला सुरवात केली. तोंडाचा वास वगैरे येईल म्हणून सांगायला लागले. मी दिन्या आणि सावंताच्या तोंडावर फुंकून तोंडाला व्होडक्याचा सुवास येत नाही हे कन्फर्म केले आणि मग घरी जायला निघालो. चालचलनात काहीही फरक जाणवला नाही. नीट चालत स्टेशवर गेलो.
लोकल पकडून द्यायला दिन्या सोबत आला होता पण त्याची काहीही मदत न घेता आलेली ट्रेन पकडली. काहीच गर्दी नव्हती. म्हणजे उभा रहायला जागा मिळाली. लोकलने स्टेशन सोडले, मी ही दोन सीटमध्ये जी रिकामी जागा असते तिथे सेट झालो. एकाने मला नमस्कार केला. आता हा कोण ओळखीचा म्हणून मी विचार करू लागलो तेवढ्यात त्याने दुसर्‍यांदा नमस्कार केला. अशावेळी कोडगेपणा बरा दिसणार नाही म्हणून प्यायलेलो असूनही मी ही त्याला हात जोडून नमस्कार केला तर तो विचित्र नजरेने माझ्याकडे बघायला लागला. नंतर काय झाले कुणास ठाऊक, सगळ्यांनीच मला नमस्कार केले. मी माझ्या डोक्यावर ऋषीमुनींप्रमाणे जटा वगैरे तयार झाल्या आहेत की काय ते तपासले. तसे काहीच नव्हते. तेवढ्यात लोकल थांबल्याचा फायदा घेऊन माझ्या मागे कोण महापुरुष आहे काय ते मी वळून पाहिले त्यावेळी मला खिडकीतून मंदिर दिसले. एवढा छोटासा घोटाळा सोडला तर बाकी काही विषेश झाले नाही.
स्टेशनवर उतरून रिक्षा करून घरी गेलो. तो ही भला माणूस निघाला. त्याने तर सोसायटीच्या गेटलाच रिक्षा आणून लावली. यायला बराच उशिर झाला होता. हिला फोनवरून पार्टीत आहे, जेवणासाठी वाट पाहू नकोस म्हणून सांगितले होते. रिक्षातून उतरलो आणि बिल्डिंगला लिफ्ट नसल्याने पायर्‍या चढायला सुरवात केली. एकापाठोपाठ तीन मजले गेले. खूप गरम होत होते.
पायर्‍या चढत घामाघुम होऊन धाप लागलेली. एकदाचा घराच्या दरवाजासमोर आलो आणि दरवाजावरची बेल वाजवली. आतून काहीही रिस्पॉन्स नाही. तेवढ्यात खूप गरम होतंय म्हणून मी शर्टाची बटने काढायला सुरवात केली. पुन्हा बेल वाजवल्यावर मात्र हिने दरवाजा उघडला. माझी शर्टाची सगळी बटने काढून झाली होती आणि मोकळा शर्ट ब्लेझरसारखा अंगात लोंबत होता. रात्रीचे बरेच वाजले होते, त्यामुळे कुठली वहिनी बाहेर येण्याचा संभव नव्हता म्हणून मी शर्टाची बटने काढण्याचे धाडस केले होते. त्यात अजून तोंडाचा वास नको म्हणून सुगंधी सुपारी खाल्ली होती. मला तसा उघडा बघितल्यावर बायको दचकलीच. मला घरात यायला रस्ता देऊन ती विस्फारलेल्या नजरेने माझ्याकडेच बघत उभी राहिली.
मी घरात आल्यावर गळ्यातली बॅग बाजूला ठेवली आणि बूट काढायला सोफ्यात बसलो. ती संशयाने माझी बॉडी लँगवेज स्टडी करत होती. मी शांतपणे बूट काढून बाजूला सरकवले आणि पहिला प्रश्न आला, “काय, घेऊन आला काय तुम्ही पण?”
“हो. एक पेग घेतला आहे.” प्यायलो असलो तरी माझ्यातला हरिश्चंद्र जागाच होता.
पण तिला पटले नाही. पिणार्‍यासारखा बोलण्याचा तोल सुटणे, अंगाला झोले देत चालणे, तोंडाची एक विशिष्ट हालचाल होणे, उगाचच हसणे यातले काहीही झाले नाही. मी शर्टाची बटने तर काढलीच होती, मग ब्लेझरसारखा तो शर्ट अंगातून काढला आणि हातपाय धुवायला गेलो. ही लगेच माझ्यामागे बाथरुमपर्यत आली.
“तुम्ही खरंच पिऊन आला आहात?”
“ओळखतही नाही ना? नुसता एकच पेग घेतला आहे.”
“खरं सांगा.”
“हो गं.” मी कूल डुडसारखा हसत म्हणालो. माझे डोळे कदाचित लाल झाले असावेत. तिने अचानक रडायलाच सुरवात केली.
“मी तुमच्याकडून ही अपेक्षा केली नव्हती.”
“कसली?” माहित असूनही संवाद चालू ठेवावा म्हणून मी विचारले.
बायकोच्या डोळयांतून पाण्याच्या धारा वाहू लागल्यावर मला गोंधळल्यासारखे झाले. लग्न झाल्यावर निरोपाचा गदारोळ झाला होता त्यानंतर बायकोला रडताना मी कधी पाहिलीच नव्हती. चिडलीच तर ती माझ्याशी बोलायची नाही पण असा अवतार मी पहिल्यांदाच बघत होतो. तशा परिस्थितीतही मला मौज वाटली.
साडीच्या पदराने डोळे पूसत तिने पुढे सुरवात केली, “मी काय विचार करून तुमच्याशी लग्न केले होते. तुम्ही असे असाल जर माहित असते तर एखाद्या दारु पिणार्‍या पोलिसाशीच लग्न केले असते.” बायको कधी कधी फ्रस्टेट झाली की पोलिस नवरा केला असता अशी सांगते. मला वैताग द्यायला लागली की तिला पोलिस नवराच पाहिजे होता असे माझ्याही मनात येते. पण प्रसंगाच्या गांभीर्याने मी गोंधळून गेलो. कधी नाही ते पिलो होतो. पण हिच्या डोके खाण्याने त्याचा काही एक फरक जाणवत नव्हता. तिच्या या इमोशनल ड्राम्याने माझी झटक्यात उतरली.
मागच्या आठवडयात मला खोकला झाला होता (हा एक लेकाचा कधी कधी होतो). बर्‍याच डॉक्टरांचा इलाज चालेना म्हणून आमच्या कामवालीने साहेबांना ब्रॅन्डी द्या म्हणून उपाय सांगितला होता. बायकोला पटत होते पण साहेबांना एकदा दिली की चटक लागेल म्हणून तिने दोन दिवस तसाच खोकला बरा होतो का याची वाट पाहिली. पण तो काही बरा होण्याचे लक्षण दिसेना. मग शेवटी नाईलाज म्हणून हिने मला सांगितले, “त्या कोपर्‍यावरच्या दुकानातून बॅ्रन्डीची बाटली घेऊन या.”
मी खूश होऊन विचारले, “बरं. कधी आणू?”
“आज नको काही. उद्या आणा. आणि ब्रॅन्डीच घेऊन या. दुसरी आणली तर बघा. मला माहित आहे ती कशी असते ती.”
“मी ऑफिसला गेल्यावर तू घरी काय पित बीत असतेस काय?”
“जिभेला काही हाड आहे का तुमच्या?”
“मग तुला काय ठाऊक गं ब्रॅन्डी कशी असते ती?”
“मला मावशीने सांगितले आहे त्या बाटलीला जाळी असते म्हणून.” मला त्या मावशीचा भयंकर राग आला. बर्‍याचजणांनी व्होडका चांगला असतो असे सांगितले होते. त्यामुळे मी एखादा व्होडका आणावा असा विचार करत होतो पण ह्या मावशीने सगळं सांगून ठेवलं होतं.

ती ब्रॅन्डीची न संपलेली बाटली घरातच होती. मी पिऊन आल्याचे हिला अजिबात आवडले नाही. मग मलाही काहीतरी धडा शिकवावा म्हणून ती म्हणाली, “थांबा मी पण पिते.” असे म्हणून तिने त्या ब्रॅन्डीच्या बाटलीला हात घातला आणि एका ग्लासात ती ओतून घेतली. वेडीच आहे! खोकला झाला त्यावेळी ब्रॅन्डीचा संबंध आला होता त्यावरून सांगतो, मला त्या ब्रन्डीत पाणी मिसळूनही एवढी बकवास लागत होती आणि ती तर नुसतीच नीट ब्रन्डी कोकम सरबतासारखी प्यायला निघालेली!
तिच्या हातातून हिसकावून घेऊन मी तो ग्लास बेसिनमध्ये ओतून दिला आणि घाबरून सगळी बाटलीही डस्टबिनमध्ये फेकून दिली. तिची आणि माझी भांडणे बघून बंडया आणि मनी रडायला लागली. रोज आम्ही असे भांडत नव्हतो आणि आज अचानक आपल्या पप्पांना काय झाले ते त्या बिचार्‍यांना कळेना. हिने पुन्हा ड्रामा सुरु केला.
“तुमच्याशी लग्न करून मी फसले.”
“अगं, आज पहिल्यांदा प्यायलो आहे. पुन्हा नाही पिणार.”
“पण आतादेखील का प्यायला ते सांगा. आपल्यामागे बायका पोरं आहेत हे पिताना नाही का लक्षात आलं?”
मी गप्प बसलो. चूक असल्यावर ते आपोआपच होतं. म्हणजे मान खाली जाते आणि शरीर हालचाल करायचं विसरून जातं.
हिला अचानक काय झालं होतं, कळत नव्हतं. तिचं सुरुच होतं, “ग्लास हातात घेतल्यावर त्यात माझा आणि या पोरांचे चेहरे दिसले नाहीत का तुम्हांला?”
ती काहीही विचारत होती. मला खरं म्हणजे त्यावेळी त्यांचा चेहरा दिसला नव्हता पण ती असं म्हणाल्यावर मी मनातल्या मनात चित्र तयार करून पाहिले. ग्लासात तिचा, बंडया आणि मनीचाही चेहरा दिसल्यावर पुन्हा मौज वाटली.
“आणि येताना कसे आलात?”
“टे्रनने.”
“ते माहित आहे हो. बसस्टॉपवरून कसे आलात? डुलत नाहीत आला ना?”
“नाही गं. च्यायला मी काय एवढा पिलो नाही डुलत यायला.”
“कुणी पाहिलं नाही ना तुम्हांला? नाहीतर सगळे बोलायचे ह्या बाईचा नवरा पिऊन आलेला म्हणून. सोसायटीत तुम्हांला नाही, पण आम्हांला ओळखतात. हे जातात सकाळी ऑफिसला, दिवसभर आम्हांला रहायचं असतं इथं.”
आणि त्याच वेळी मी ठरवले, पुन्हा कधीही, अगदी कधीही… घेतली तर चुकूनही घरी यायचे नाही.
पुन्हा कधीही प्यायचे नाही या बोलीवर पोरांच्या शपथा घेऊन वाद मिटला आणि पाचच मिनीटांत मी घोरायला लागलो.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

लस्ट स्टोरी

erotic-girl-model-185481

सकाळी बरोबर नऊ वाजता विनीत त्याच्या डेस्कवर येऊन सेट होतोय की नाही इतक्यात त्याला एचआरचा फोन आला. “ताबडतोब एचआर ऑफिसमध्ये येऊन भेट.” टाईम ऑफिसर केरमान असे रुक्षपणे बोलल्यावर त्याला आश्चर्य वाटले. पारशी असणारा केरमान त्याचा चांगला मित्र होता. नेहमी फोन केला की काय चाललेय, सध्या कुठे टूर झाली, मार्केटमध्ये नवीन काय खबरबात, अशा एक ना अनेक बातम्या विचारणार्‍या माणसाने एवढ्या तुटकपणे का बोलावे हे त्याला समजले नाही.
तो लॅपटॉप चालू करून एचआर ऑफिसला गेला. टाईम ऑफिसमध्ये आत येताच तिथे बसलेल्या केरमानने त्याच्याकडे मुद्दाम दुर्लक्ष केल्याचे त्याच्या लक्षात आले. तो तसाच पुढे एचआर हेड नितीन बोरकरच्या केबिनमध्ये गेला. तिथे बोरकर, विनीतचा बॉस श्रीनिवासन आणि त्याच्या डिपार्टमेंटमधील दिपाली बसली होती. तिघेही एकदम स्तब्ध बसले असल्याने प्रकरण काहीतरी गंभीर आहे हे त्याने लगेच ओळखले. बोरकरने त्याच्यासमोर ठेवलेल्या एकुलत्या एका रिकाम्या खुर्चीवर विनीतला बसायला सांगितले. विनीत सेट झाल्यावर बोरकर आणि श्रीनिवासन यांनी एकमेकांकडे पाहिले आणि बोलायला सुरवात कशी करायची, हा त्यांना प्रश्न पडला. मग बोरकरनेच घसा खाकरत सुरवात केली, “विनीत, आमच्याकडे तुमच्याबद्दल एक लेखी तक्रार आली आहे, आणि तक्रार एवढी सिरीयस आहे की तुम्हांला कदाचित लीगल प्रोसेसला सामोरे जावे लागेल.”
विनीतला हे लोक कशाबद्दल बोलताहेत हे समजत नव्हते. पण या मिटींगमध्ये दिपाली कशाला आली आहे हे त्याला उमगले नाहीे. दिपाली नुकतीच रडली आहे हे तिच्या डोळ्यांवरून समजत होते. विनीतने त्याच्या बॉसकडे नजर टाकली. बॉसने समोर ठेवलेल्या इमेलची प्रिंट विनीतकडे सरकवली आणि “याबद्दल तुझे काय म्हणणे आहे हे आम्हांला ऐकून घ्यायचे आहे.” एवढेच तो बोलला.

विनीतने तो पेपर उघडला. दिपालीने एचआर हेड नितीन बोरकर यांना लिहीलेली ती मेल होती.

रिस्पेक्टेड नितीन सर,
मी दिपाली अय्यर, मार्केटिंगमध्ये सिनीयर एक्झीक्युटीव्ह म्हणून काम करत असून मी विनीत कदम यांना रिपोर्ट करते. अलीकडे मला विनीत कदम हे ऑफिस आणि ऑफिसचे काम सोडून बर्‍याच पर्सनल गोष्टी विचारत असतात. मी एखादा नवीन ड्रेस घातला की त्यावर एकटी असताना कॉम्प्लिमेंंट्स देतात. ते ऑफिसमध्ये उशिरा थांबतात आणि सर्वांना जायला सांगून मला एकटीला थांबवतात.
इथपर्यंतच ते थांबत नाहीत तर माझ्या मोबाईलवर ऑफिसच्या वेळेनंतर पर्सनल मेसेजेस करतात. मला सतत पिक्चरला येणार का म्हणून विचारतात. सुरवातीला मी त्यांना टाळले पण ते सतत माझा पिच्छा करत राहिले. शेवटी कंटाळून मी होकार दिल्यावर त्यांचे मेसेजेस थांबले. हवे तर माझ्या मोबाईलमधले त्यांचे मेसेजेस तुम्हांला दाखवू शकते.
परवा दि. १ जून २०१९ रोजी असेच संध्याकाळी ऑफिसमध्ये थांबले असताना कामाच्या निमित्ताने ते माझ्या डेस्कवर आले आणि त्यांनी माझ्या प्रायव्हेट पार्टस्ना स्पर्श करायचा प्रयत्न केला. मी त्यांना तसे न करण्याविषयी खूप विनवण्या केल्या पण त्यांनी न ऐकता माझ्यावर जबरदस्ती केली.
मला ऑफिसमध्ये काम करणे मुश्किल होऊन गेले आहे. डिपार्टमेंटमध्ये पाय ठेवताच त्यांची भीती वाटू लागते. कृपया माझी त्यांच्या मार्केटिंग डिपार्टमेंटमधून बदली करण्यात यावी आणि त्यांच्यावर योग्य ती कारवाई व्हावी म्हणजे बाकीच्या महिलांना तिथे काम करायला भीती वाटणार नाही.

आपली विश्वासू,
दिपाली अय्यर.

ती मेल वाचून विनीतचे डोके सुन्न झाले. तो बरोबर ट्रॅपमध्ये अडकला होता. दिपालीविषयी श्रीनिवासनला सांगावे असे त्याच्या मनात एकदा आले होते पण आपण हा इश्यू हॅन्डल करू शकू याची त्याला खात्री होती. दिपालीने लिहीलेल्या तक्रारीतली एकही गोष्ट खरी नाही हे विनीत आणि दिपालीलाही ठाऊक होते पण श्रीनिवासन आणि बोरकरांचा या गोष्टीवर विश्वास बसत नव्हता. विनीत असे वागणार्‍यातला नव्हता असे त्यांना वाटत होते. पण दिपाली मेसेजेसचे पुरावे दाखवायला तयार होती, त्यामुळे कुणाला काय बोलावे हे त्यांना समजत नव्हते. थोडे पुढे जाऊन विनीतने पुरावे दाखव असे म्हणायला हवे होते. पण त्याने केलेल्या एका चुकीमुळे तो गप्प बसून राहिला. ऑफिस अवर्सनंतर एका डिस्पॅचच्या अर्जंट कामात मदत केल्याबद्दल त्याने फक्त एकच मेसेज दिपालीला पाठवला होता,

थँक्यू सो मच डिअर. यू आर क्वाईट हेल्पफूल अॅज ऑलवेज…

हा मेसेज ऑफिशियल कामाबाबत असला तरी त्याची वेळ आणि त्यात लिहीलेला ‘डिअर’ हा शब्द त्याच्या विरोधात जाणारा होता. ती मेलची प्रिंट वाचल्यावर भावनाविवश न होता विनीतने त्यांना एकच प्रश्न विचारला, “माझ्याकडे काय ऑप्शन्स आहेत?”
“पहिले म्हणजे हा आरोप तुला मान्य आहे का?”
“बॉस तुम्ही मला सहा वर्षे ओळखताय.”
त्याला मध्येच थांबवत श्रीनिवासनने विचारले, “तरीही तुला हा आरोप मान्य आहे?”
“ऑफकोस नाही बॉस.”
“मग तुला काही लीगल प्रोसेसेसना सामोरे जावे लागेल आणि तोपर्यंत तुुला ऑफिसमध्ये येता येणार नाही.”
“ठीकाय बॉस.”
मिटींग संपली. बोरकरने दिपालीला डिपार्टमेंटमध्ये जायला सांगितल्यावर डोळे पुसायचे नाटक करत ती निघून गेली. विनीत उठणार इतक्यात बोरकर म्हणाले, “विनीत, तुझ्याशी अजून काही बोलायचे आहे.”
“प्लीज बोला ना.”
“माझे तुला एक पर्सनल सजेशन आहे.”
“काय?”
“आरोप मान्य कर आणि रिझाईन देऊन टाक.”
“पण ज्या गोष्टी केल्या नाहीत त्या मान्य का करायच्या?”
“माझे ऐक. हा आरोप जर मान्य केला नाहीस तर ज्या लीगल प्रोसेस असतील त्या महिन्याभरात संपणार्‍या नाहीत. महिने, कदाचित वर्षही जाईल त्यात. तोपर्यंत ऑफिसमध्ये न येऊन तुला चालेल? त्यापेक्षा आरोप मान्य कर. एनीवे तू इथून जाणार तर आहेस, कुणी काय विचार केला तर काय फरक पडणार आहे?”
बोरकरांच्याही बोलण्यात पॉईंट होता. खरोखर वस्तूस्थिती तशी असेल तर चालण्यासारखे नव्हते. महिनाभर घरी बसणेही त्याला परवडण्यासारखे नव्हते. सध्याची लाईफस्टाईल, बायको, दोन मुले, घर, कारचा हप्ता हे सगळे नोकरी न करता मॅनेज होण्यासारखे नव्हते. शेवटी त्याच्याकडे रिझाईन देण्याचा एकच पर्याय उरला.
वूमन हॅरसमेंट हा मुद्दा कंपनी पॉलिसीमध्ये घेतल्यापासून ऑफिसमधील लोकांना विषेशत: स्त्रियांशी खूप विचार करून वागावे लागत होते. त्यात जराही इकडे तिकडे झाले आणि कुणी ऑब्जेक्शन घेतले तर चौकशी होईपर्यंत त्याला कामावर येता येत नसे. पण कुणी त्याचा गैरफायदा घेऊ नये म्हणून ज्या गोष्टी पडताळायला हव्या होत्या, त्याबद्दल क्लॅरिटी नसल्याने विनीतला या गोष्टींचा फटका बसला.

दिपाली एका युनियन लीडरच्या वशिल्याने ऑफिसमध्ये आली होती आणि तिच्या खूप ओळखींमुळे ऑफिसमध्ये नेहमी तोर्‍यात वावरायची. वय पस्तीस असले तरी दिसायला छान होती. नवरा, एक सात वर्षाची गोंडस मुलगी असा तिचा संसार होता. पण स्वभावदोषामुळे ती आहे त्यात समाधानी नव्हती. नेहमी कमी काम करून जास्त फायदा कसा होईल हे तिचे ध्येय असायचे. त्यासाठी तिने नॅशनल मार्केटिंग हेड असणार्‍या विनीतला गळाला लावण्याचा प्रयत्नही केला होता. नवीन आल्यावर तर ती विनीतच्या मागे हात धुवूनच लागली होती. अगदी घरातून येताना ती विनीतसाठी डबाही करून आणायची पण विनीतने विश्वासात घेऊन तिला समजावले होते. त्यांचे एकमेकांमध्ये गुंतणे त्यांच्यासाठी आणि समाजाच्या दृष्टिकोनातूनही कसे चुकीचे आहे, हे सांगूनही तिला पटत नव्हते. पण विनीतने यापुढे हा विषय ऑफिसमध्ये डिस्कस केलेला चालणार नाही अशी कडक समज दिल्यावर मात्र तिचा नाईलाज झाला.
वर्षाच्या शेवटी अप्रेझल करतानाही कामानुसार विनीतने तिला सगळ्यात खालचे रेटिंग दिले, त्यावेळी तिने विनीतशी भांडण काढले आणि “तुला बघून घेईन.” अशी धमकीही दिली. कामाच्या बाबतीत विनीत कुणाचे काहीही खपवून घेत नसे. या त्याच्या काटेकोर स्वभावामुळे त्याचे टार्गेट्स नेहमी पूर्ण व्हायचे. कामाच्या बाबतीत त्याला कशाची चिंता वाटत नव्हती. कितीही काम दिले तरी विनीत त्याच्या हुशारीने ते वेळेत पूर्ण करायचा. कंपनीत विनीतचे हे रेप्युटेशन होते म्हणून अवघ्या चाळीस वर्षाचा असतानाही तो मार्केटिंग हेड झाला होता आणि बर्‍याच लोकांचा रोल मॉडेलही.
दोनतीन दिवस उलटल्यावर सारे काही व्यवस्थित चाललेय असे वाटले पण ती वादळापूर्वीची शांतता आहे याची त्याला कल्पना नव्हती. ऑफिसमध्ये सीसीटीव्ही लावण्याचे काम चालू होते आणि आठवड्याभरात ते ऑपरेशनल झाले असते. नेमका याचाच फायदा दिपालीने घेतला. एकदा कॅमेरे लागले की तिच्यासाठी आता सोप्या असणार्‍या गोष्टी नंतर खूप अवघड होणार होत्या.

विनीत केबिनमध्ये येऊन खुर्चीत बसला. पुढे काय करायचे त्याला कळेना. चालू केलेला लॅपटॉप पासवर्ड विचारत होता पण तो न टाकता त्याने तसाच फोल्ड करून ठेवला. त्याने दिपालीला केबिनमध्ये बोलावले, पण ती आली नाही. विनीतला एकट्याने तोंड द्यायचे धैर्य तिच्यात नव्हते. मग तोच तिच्या डेस्कवर जाऊन म्हणाला, “दिपाली, फक्त तुला आणि मलाच माहित आहे खरे काय आहे. पण तू जे केलेस ते बरोबर नाही.”
विनीतच्या नजरेला नजर देत दिपाली उत्तरली, “मला जे पाहिजे ते मी मिळवतेच आणि जो कोणी मला ते देत नाही त्याला मी माझ्या वाटेतून कायमचे बाजूला करते.”
“पण एखाद्याच्या आयुष्याचा प्रश्न असतो. त्याचा तरी विचार करायचा.”
“आय डोन्ट केअर.” म्हणून ती बाहेर निघून गेली.
ज्यावेळी विनीत ऑफिस सोडून चालला त्यावेळी तिने सगळ्या डिपार्टमेंटला गोळा केले होते. एवढेच नाही तर विनीतला ऐकू जाईल अशा आवाजात ती सगळ्यांना म्हणाली, “आता आपली मजा आहे कारण नॅशनल मार्केटिंग हेड आता बरेच दिवस घरी बसणार आहेत. आपल्याला काम द्यायला आता दुसरे कोणतरी येईल, मग त्यांच्याकडे पाहता येईल.”
तिने सकाळसकाळी एचआरला मेल करून सगळ्या ऑफिसमध्ये ही वार्ता पसरवली होती. एरव्ही विनीत सगळ्यांचा रोल मॉडेल होता पण या एका प्रसंगामुळे लोकांच्या नजरा दुषित झालेल्या विनीतला दिसल्या. सहा वर्षे काम करून शेवटी अशी नामुष्की घेऊन त्याला ऑफिसमधून निघावे लागत होते. विनीतला एक क्षणही तिथे थांबायचे नव्हते. अगदी रोज सोबत लंच करणार्‍या मित्रांनाही भेटता आले नाही. तो तडक तिथून निघाला आणि टाइमऑफिसमध्ये जाऊन त्याने रिझाईनच्या फॉर्मेलिटीज कंप्लीट केल्या.

विनीतने त्यानंतर बर्‍याच ठिकाणी प्रयत्न केले पण एवढ्या मोठ्या पगाराची नोकरी मिळणे मुश्किल झाले होते. एकतर चांगल्या नोकर्‍यांचा तुटवडा होता. आधीची नोकरी अगदी अंगवळणी पडली होती. तो त्याच्या कामात चांगलाच सेट झाला होता. तसे दुसर्‍या शहरात त्याला हवी तशी नोकरी मिळाली असती पण विनीतला मुंबई सोडायचे नव्हते. शेवटी हातात एखादा तरी जॉब हवा म्हणून त्याने आधीच्या पगारापेक्षा कमी पगार असलेली एक नोकरी निवडली आणि तिथे तो जॉईन झाला.
दिपाली फक्त विनीतला ऑफिसमधून काढूनच थांबली नाही तर तिने विनीतच्या नव्या ऑफिसपर्यंत ओळख काढून तिथल्या विनीतच्या बॉसला -केतनला फोन केला. दिपालीचे सगळे ऐकून घेऊन केतनने विनीतला केबिनमध्ये बोलवले. थोड्या पर्सनल गप्पा मारून झाल्यावर केतनने विनीतला जूनी नोकरी सोडण्याचे खरे कारण विचारले. महिन्याभराच्या वेळेत विनीतने त्याचा स्वभाव आणि कामाने ऑफिसमधल्या सर्वांना जिंकले होते. त्यात केतन आणि विनीत दोघांच्या वयातील अंतर फक्त दोन तीन वर्षे असल्याने त्यांचे पटकन जमले. केतन बॉस कमी आणि मित्र जास्त होता. त्याला विनीतची एवढी सवय झाली होती की सकाळ आणि संध्याकाळची कॉफीही तो विनीतशिवाय घेत नव्हता. अनायासे विषय निघालाच होता, म्हणून विनीतने सर्व प्रसंग त्याला सांगितला.
केतनला त्याच्या डोळ्यांतून सारे काही समजले आणि त्याने नुकताच दिपालीचा फोन येऊन गेल्याचे विनीतच्या कानावर घातले. जुन्या कंपनीतून काढण्यापर्यंत ठीक आहे, पण दिपाली इथेही मला का छळते आहे याचा तो विचार करायला लागला. यातून सुटायला त्याला एकच मार्ग दिसत होता.

शेवटी खूप विचार करून त्याने दिपालीला मेसेज ड्राफ्ट केला. ती काय म्हणेल किंवा पोलिसांत जाईल या शंका त्याला भेडसावत होत्या. पण त्याचा सिक्स्थ सेन्स काहीही अनुचित होणार नाही असे सांगत होता. मग त्याने सेंडचे बटन दाबले.

तुझे आधीच ऐकायला हवे होते. आता न ऐकल्याचा पश्चाताप होतोय.

त्याला रिप्लाय येईल की नाही याची शंकाच होती. कारण पुलाखालून बरंच पाणी गेलं होतं. शिवाय नोकरी गेल्यामुळे दिपाली रिप्लाय करेलच याची शाश्वती नव्हती. पण तिचा मेसेज आला.

आय एम सो सॉरी. तू रिझाईन देऊन जाशील असं वाटलं नव्हतं. एवढा पुढचा विचार मी केलाच नव्हता. एचआरवाले तुला समज देऊन आठवडाभर घरी बसायला सांगतील असे वाटले मला.

इट्स ओके. त्या निमित्ताने एक गोष्ट चांगली झाली, खूप वर्षे कंपनी सोडायचा विचार करत होतो पण त्याच रुटीनमध्ये अडकून पडलो होतो. तिथून बाहेर निघायला मिळाले.

यावेळी मेसेज न येता वॉट्सअॅपवर तिचा मोठा मेसेज आला –

अजूनही माझ्या मनात तुझ्याबद्दल त्याच भावना आहेत. तुला मी बर्‍याचदा विचारून पाहिले पण तुझा स्वाभिमान कमी झाला नाही. अगदी त्याच तोर्‍यात तू कंपनीही सोडून निघून गेलास. तू गेलास, पण शेवटी मलाच हरवून. मी तुझ्यावर जिंकायचे या विचाराने सगळा प्लान केला होता. माझ्याशिवाय तुझा आनंद मला पाहवत नव्हता. तुझी बायको, तुझी मुले या सर्वांसह मी तुला स्वीकारणार होते आणि तसंही मला तुझ्याशी लग्न नव्हते करायचे. पण तू मला झिडकारलंस आणि माझी जागा दाखवून दिलीस त्याचा मला राग आला होता. त्याची तुला किंमत मोजायला लागली पण आता चूक कळली आहे. सो… देर आये दुरुस्त आये…मी अजुनही तुझी वाट पहाते आहे.

त्याने रिप्लाय केला.

थँक्यू सो मच.

मग पिक्चरला कधी जायचे आपण?

तू म्हणशील तेव्हा.

मी चेक करून सांगते. पण नक्की ये बरं का, आयत्यावेळी नाही म्हणू नकोस.

ठरवून मला सांग.

त्यानंतर दिपालीने ठाण्यातल्या एका मल्टीप्लेक्समध्ये ‘अॅव्हेंजर्स एंड गेम’ ची दोन तिकीटे काढली आणि विनीतला भेटायची वेळ सांगितली. विनीत ऑफिसमधून थेट तिथे पोहोचला. पार्किंगमध्ये कार पार्क करूनही आतला माणूस खाली का उतरत नाही हे पार्किंग असिस्टंला समजले नाही. दोन मिनीटानंतर रुमाल पाठीमागच्या खिशात ठेवत विनीत गाडीतून उतरला आणि इलेव्हेटर न घेता डायरेक्ट लिफ्टने तो मल्टीप्लेक्सच्या दुसर्‍या मजल्यावर पोहोचला. तेवढ्या वेळात दिपालीचा कॉलच आला आणि तो पिक करून त्याने लिफ्टमध्ये आहे, एकाच मिनीटात पोहोचतोय असे तिला सांगितले. दिपाली भेटल्यावर तिच्या चेहर्‍यावर त्याला जिंकल्याचा आनंद होता.
दिपालीने सर्वात शेवटच्या रांगेतली एका बाजूच्या कोपर्‍यातली तिकीटे काढून विनीतचे काम सोपे केले होते. मोजके प्रेक्षक सोडले तर पूर्ण थएिटर जवळजवळ मोकळेच होते. पिक्चर चालू झाला आणि दिपालीने विनीतचे एक दीर्घ चुंबन घेतले. काही क्षणांपुरता का होईना विनीत चलबिचल झाला. तो मोहाचा क्षण त्याला पुढे काही करू देईना. शेवटी भावना बाजूला ठेऊन त्याने एका हाताने हळूच मागच्या खिशातला क्लोरोफॉर्ममध्ये भिजवलेला रुमाल काढून पटकन तिच्या नाकावर धरला आणि काय होतंय हे समजण्याआधीच दिपाली बेशुद्ध झाली.
कुणाला शंका येऊ नये म्हणून त्याने तिचे डोके आपल्या खांद्यावर ओढून घेतले आणि ती पिक्चर पहाते आहे असे दुसर्‍यांना वाटावे अशी व्यवस्था केली. एकतर थ्री डी पिक्चरमुळे सर्वांच्या डोळ्यांवर चष्मे असल्याचा त्याला दिलासा होता. त्याने दुसर्‍या खिशातून आणलेल्या लॅपटॉप लॉकची नायलॉन रोप तिच्या मानेभोवती आवळली आणि पुढच्या दहा मिनीटात दिपाली कायमची शांत झाली. तिचे शरीर थंड पडल्यावर पिक्चर मध्येच सोडून तो तिथून निघाला आणि पार्किंगमध्ये येऊन त्याने खिशातला रुमाल डॅशबोर्डच्या ड्रॉवरमध्ये टाकला.
त्याच संध्याकाळी टीव्हीवरच्या बातम्यात ठाण्यातील नामांकित मल्टीप्लेक्स थएिटरमध्ये एका स्त्रीची गळा आवळून निघृण हत्या ही बातमी झळकत होती पण ती पहाण्याच्या मनस्थितीत तो नव्हता. एक प्रकारची अपराधी भावना त्याच्या मनात राहिली होती. दिपालीला तिथेच सोडून आल्यावर आपण काही पुरावा तर मागे सोडला नाही ना अशी चुटपूट त्याच्या मनाला लागून राहिलेली पण ते चेक करण्यासाठी परत जाण्याचे धाडस त्याच्यात नव्हते.
रात्रीचे अकरा वाजले असतील, विनीत जेवण करून निवांत बसला होता. तो वरून शांत दिसत असला तरी डोक्यात विचारांचे वादळ उठले होते. कसेही करून आपण जर पकडलो गेलो तर लोकांना तोंड दाखवायला जागा रहाणार नाही, नोकरी गेली त्याचे एकवेळ ठीक होते, आपण काहीही सांगू शकलो असतो पण हा खून आपल्याकडून झालाय, आपण एका जीवाचा अंत केलाय ही गोष्ट त्याच्या जिव्हारी लागली होती. काहीही झाले तरी या थराला जाऊन आपण बदला घ्यायला नको होता असे त्याला वाटू लागले.
अस्वस्थ होऊन तो घरातून फेर्‍या मारू लागला. त्याने त्याच्या मुलांकडे पाहिले, अशा एका मुलीच्या आईला आपण मारले आहे, कोण घेईल त्या छोटीची काळजी, तिचा नवरा आता कोणत्या परिस्थितीतून जात असेल? आपली बायको नसताना राहिलेले आयुष्य तो नुसत्या आठवणींवर कसा काढेल, जुन्या कंपनीत हे सारे समजले तर लोक मला काय म्हणतील अशा असंख्य विचारांनी त्याचे डोके भरून गेले. एवढ्यात त्याचा फोन वाजला. अशावेळी कोणी फोन केला म्हणून त्याने तो भीतभीतच उचलला,

इन्स्पेक्टर भोसले बोलतोय ठाण्यावरून. विनीत कदम का?
हो. विनीतच बोलतोय.
तुम्ही दिपाली अय्यर नावाच्या महिलेला ओळखता का?
हो. ओळखतो.
कसे ओळखता?
माझ्या जुन्या ऑफिसमध्ये माझी सबॉर्डिनेट होती ती.
होती ती म्हणजे?
मी दीड महिन्यापूर्वी जूनी कंपनी सोडून दुसरीकडे जॉईन झालो आहे.
अच्छा. त्यानंतर काही कॉन्टॅक्ट त्यांच्याबरोबर?
नाही. का? काही घडलंय का?

विनीत असे बोलला आणि आपण पकडलो गेलो हे त्याच्या लक्षात आले. दिपालीच्या फोनमधील आपण पाठवलेले मेसेजेस आणि सर्वात महत्वाचे म्हणजे दुपारी लिफ्टमध्ये असताना रिसीव्ह केलेला तिचा कॉल हे त्याच्या डोक्यातच नव्हते.

ठीकाय. काही माहिती हवी असेल तर तर पुन्हा आम्ही फोन करू.

फोन डिस्कनेक्ट झाला पण आता फोनऐवजी त्याला न्यायला पोलिसांची गाडीच येईल याची त्याला खात्री होती. थोडं अस्वस्थ वाटतंय बाहेरून जरा फेरफटका मारून येतो म्हणून तो घराचा दरवाजा उघडायला गेला. नवव्या मजल्यावरून खाली उतरण्यापेक्षा वर टेरेसवर जाणे त्याला जास्त सोयीचे वाटले. अचानक काहीतरी त्याच्या लक्षात आले आणि पुन्हा तो परत वळला. त्याने निरागसपणे खेळत बसलेल्या दोन्ही मुलांचे पापे घेतले. किचनच्या बेसिनमध्ये जेवणानंतरची भांडी विसळण्यात बायको मग्न होती. तिला पाठीमागून जाऊन त्याने घट्ट मिठी मारली.
“तुम्हांला केव्हा काय करावं, काही कळत नाही. पोरं पहातील ना…” असे म्हणत तिने त्याला प्रेमाने लांब ढकलले.
“आलोच…” म्हणत तो तडक दरवाजा उघडून टेरेसवर गेला.
टेरेसच्या पॅरापिटवर तो अस्वस्थ होऊन उभा राहिला. लहानपणापासून आतापर्यंतचे आयुष्य एखाद्या पिक्चरच्या रिळाप्रमाणे त्याच्या डोळ्यांसमोर तरळले. टेरेसच्या दुसर्‍या बाजूने अंधारातून “कौन है वहाँ, मरना है क्या उपर चढके?” असा वॉचमनचा आवाज आला पण तो ऐकायला विनीत होताच कुठे?
बिल्डिंगच्या आवारात वरून काहीतरी पडल्याचा मोठा आवाज झाला आणि त्याचबरोबर एका सभ्य गुन्हेगाराच्या आयुष्याचा शेवटही झाला.

©विजय माने, ठाणे.