एक अविस्मरणीय दिवस!

pexels-photo-2950331

अचानक एका शनिवारी जेव्हा आर्या “मी उद्या तुझ्या घरी येणार आहे-” अशी बोलली त्यावेळी मी टेंशनमध्ये आलो. आमच्या भाड्याच्या फ्लॅटला ‘घर’ म्हणावे असे वाटण्यासाठी मला खूप कष्ट घ्यावे लागणार होते. आम्ही आमचे घर म्हणजे अक्षरश: गोंधळ करून ठेवला होता. पहिले म्हणजे आशिष पिण्याचा शौकीन होता. वाईनपासून स्कॉचपर्यंतची पेये तो मनापासून एन्जॉय करायचा. त्याचा त्रास नव्हता, पण संपल्यावर बाटल्या टाकायला मागायचा नाही. पिण्याबाबतीत त्याचा एक नियम होता. रोज फक्त एक पेग. घरी एखादा नवा ब्रान्ड आणला की “घेणार का थोडी?” हे मात्र तो न चूकता मला विचारायचा आणि ‘नाही’ हे माझे ठरलेले उत्तर असायचे. त्याने मला कधीही पिण्यासाठी जबरदस्ती केल्याचे आठवत नाही एवढा तो जंटलमन होता. फक्त एकदोनदा “हे न पिता तुम्ही कसे काय जगू शकता यार?” असा टोमणा मारलेला माझ्या लक्षात आहे.
का कोण जाणे, पण त्याला मोकळ्या बाटल्यांचे विलक्षण आकर्षण होते. आणलेल्या बाटल्या संपल्या तरी तो टाकायला मागत नसे. तसाच जपून ठेवायचा. या त्याच्या सवईमुळे आमच्याकडे वेगवेगळ्या आकारांच्या बाटल्यांचे कलेक्शनच झाले होते. फ्लॅटवर एवढ्या बाटल्या झाल्या होत्या की रंगीबेरंगी लाईट्स लावल्या तर आमचा फ्लॅट म्हणजे एखादा बारच वाटला असता. सगळ्यातआधी मला तो रिकाम्या बाटल्यांचा स्टॉक घराबाहेर काढावा लागणार होता. नशीब आशिष आऊटडोअरला होता नाहीतर त्याने तो काढूच दिला नसता. कचरा न्यायला येणार्‍या माणसाला मी आगाऊ शंभर रुपये देऊन तो स्टॉक उचलण्यासाठी बोलवून आणला. शिवाय एकट्यावरच त्या कामाचा लोड येऊ नये म्हणून मी त्याला मदतही केली. एवढा पुढाकार घेऊन त्याच्याबरोबर काम करतोय म्हटल्यावर तो माझ्याकडे ‘एवढासा पोरगा आणि एवढी दारु पितो?’ अशा नजरेने बघू लागला. त्याने मला ‘एवढे जास्त पिणे आरोग्यासाठी धोकादायक असते.’ असा उपदेशाचा डोसही दिला. मग त्याला या सगळ्या बाटल्या माझ्या नाहीत हे सांगावे लागले पण त्याला ते पटलेले दिसले नाही. पटो अथवा न पटो विचार करायला वेळ नव्हता, काम महत्वाचे होते म्हणून मी त्यावर लक्ष केंद्रित केले.
घरातल्या एकुणएक बाटल्या आणि टेबलावरचा जुना झालेला सिगरेटचा अॅश ट्रे काढून टाकल्यावर फ्लॅटला जरा घराची कळा आली. मी आमचे मुलत: पांढरा रंग असणारे आणि वापरून वापरून तपकिरी पडून प्राचीन काळचे वाटावेत असे टॉवेल लपवून ठेवले. फ्लॅटचे ग्रील आणि बेडरुमचा काही भाग सुशोभित करणार्‍या आमच्या अंडरविअर्स एका बॅगमध्ये घालून बेडखालच्या स्टोरेजमध्ये टाकून दिल्या. अगदी फॅन साफ करण्यापासून खूप सारे हाऊसकिपिंग होते आणि ते मी एकटाच करत होतो.
पण काही झाले तरी मला आमचा फ्लॅट चांगल्यापैकी बनवायचा होता कारण आर्या आम्ही रहातोय त्याठिकाणी पहिल्यांदाच येणार होती. एकतर ती आलिशान घरात रहात होती. तिचे घर म्हणजे टीव्हीवरच्या मोठ्या सिरीयलमध्ये दाखवतात तसे होते. एकदम टापटीप आणि आवरलेले. आमच्यात घर आवरायला कोणच नव्हते, त्यामुळे हाऊसकिपिंग थोडे बिघडले होते. तरीही मी हॉलची आवराआवरी करून मळलेले सॉक्स, रुमाल अशा ज्या गोष्टी तिला दिसायला नकोत त्या कुठूनतरी बाहेर डोकावत तर नाहीत ना याची पुन्हा एकदा खात्री केली.
तिच्या घरातल्या टाईल्स एवढ्या स्वच्छ होत्या की त्याचा आरशासारखा उपयोग करता येईल. पाहिले तर अक्षरश: चेहरा दिसायचा. ते तिच्या घरी गेल्यावर एकदा अनुभवले असल्यामुळे मला आमच्या फ्लॅटच्या टाईल्स उगाचच ओल्ड फॅशन्ड वाटायला लागल्या. ओरिजीनली त्या चांगल्याच होत्या पण आम्ही घराचा वापर केवळ लॉजिंग या एकाच उदात्त कारणासाठी करत असल्याने फ्लोअरिंगकडे कधी लक्षच गेले नव्हते. आता आयतेच कारण आल्याने डिटर्जंट पावडर टाकून एखाद्या नवशिक्या ट्रेनीसारखा सगळा फ्लोअर साफ केला तरी मनासारखा निघेना म्हणून त्यात फिनाईल टाकून क्लिनिंगचा दुसरा राऊंड मारला आणि तिथेच माझी चूक झाली.
फिनाईलने लोच्या केला. एका छोटी बादली पाण्यात ते किती टाकायचे असते याची कल्पना नसल्याने मी माझ्या अंदाजाने थोडे जास्तच टाकले. पण माझ्याकडून ते प्रमाण सुमार झाले असावे कारण त्या वासाने माझे मलाच गरगरायला लागले. साला, आशिषने एवढ्या उग्र वासाचा हा प्रकार कुठून आणला होता देव जाणे! तो वास घालवायला सगळ्या खिडक्या उघड्या ठेऊन फॅन पाचवर ठेवायला लागला. तो हेलिकॉप्टरसारखा जोशात फिरणारा फॅन गरम होऊन पडतोय की काय असे वाटायला लागले पण तो फिनाईलचा विशिष्ठ वास त्याला दाद देईना. मग दुकानात जाऊन रुम फ्रेशनरची बाटली आणून मारावी लागली तेव्हा कुठे बरे वाटले. त्या प्रसंगाने काही झाले तरी फिनाईल हा प्रकार आयुष्यात पुन्हा वापरायचा नाही असा निश्चय मनाशी करून टाकला.
एकतर ती दुपारी येणार होती म्हणजे जेवणाचा प्रश्न होता. ती घरी आल्यावर पुन्हा जेवायला बाहेर जाणेही बरे दिसले नसते. तिलाही, आणि मला तर ती घरी आल्यावर बाहेरच जायचे नव्हते. म्हणून जेवणाची व्यवस्था मी आधीच करून घेतली. तिला मॅक्डीमधला बर्गर खूप आवडायचा म्हणून मी मॅक्डीमधून बर्गर्स, फ्रेंच फ्राईज आणि स्प्राईट आणले. शेवटी घराची स्वच्छता आणि खाण्याची व्यवस्था याची सगळी तयारी झाल्यावर मी तिची वाट पहात बसलो.
मी तिला बिनचूक पत्ता दिला होता शिवाय वॉट्सअॅपवरून लोकेशनही शेअर केले होते. त्यातही गफलत नको म्हणून रिक्षातून उतरल्यावर कसे यायचे हे तिला सांगितले होते. वास्तविक तिला बरोबर घेऊनच यायची माझी इच्छा होती पण आम्हा दोघांना एकत्र पाहून सोसायटीत बोंबाबोंब झाली असती. आधीच भाडेकरु आहोत म्हणून लोक आमच्याकडे वेगळ्या नजरेने पहायचे. त्यात फ्लॅटवर मुली येणे वगैरे प्रकार चालणार नाहीत ही मालकाची अट होती आणि आजपर्यंत तरी आम्ही इमानेइतबारे ती पाळत आलो होतो.
मला जास्त वेळ वाट पहावी लागली नाही. आर्या वेळेवर आली. लवेंडर कलरच्या वनपीसमध्ये ती एखाद्या फुलपाखरासारखी दिसत होती. त्यात मोकळे सोडलेले केस तिची अजून एक युएसपी होती. बाहेरच्या कडक उन्हातून आल्याने तिला धाप लागली होती. आल्या आल्या तिने सोफ्यावर अंग टाकले आणि काहीतरी चिल्ड प्यायला आण म्हणून ऑर्डर सोडली. मी हॉलमधल्या फॅनचा रेग्युलेटर फिरवून त्याचे स्पीड वाढवले. पंख्याच्या वार्‍याने ती थोडी कंम्फर्टेबल झाली. तिला कोल्ड्रिंकमध्ये बर्फ टाकून प्यायला आवडायचे म्हणून मी तिला बर्फ टाकून स्प्राईटचा ग्लास दिला. लगेच तिने तो ग्लास जणू व्हिस्कीचा असल्याप्रमाणे सिप मारायला चालू केले. कोल्ड्रिंक पिता पिताच तिने आशिष आऊटडोअरला असल्याचे माझ्याकडून कन्फर्म करून घेतले.
स्प्राईट पिऊन झाल्यावर ग्लास बाजूला ठेऊन तिने आमच्या हॉलवर नजर फिरवली. शेवटी ती खिडकीजवळ आली. सोसायटीच्या आवारात असणारी हिरवीगार झाडे, त्यातून पलिकडे दिसणारा हायवे आमच्या खिडकीतून पाहिला तर एखाद्या लॅन्डस्केपसारखा दिसत होता. हायवेच्या दोन्ही लेनमधून चाललेली तूरळक वाहतुक त्या सौंदर्यात भर टाकत होती. आमच्या हॉलची फ्रेंच विंडो अक्षरश: लॅन्डस्केप फोटोसारखी वाटते हे तिने मला एखाद्या लहान मुलीच्या उत्साहात सांगितले. त्याचा शोध आजपर्यंत आम्हांला लागलाच नव्हता!
मी माझी पुस्तके आणि आशिषने आणलेल्या सीडीज हॉलमधल्या स्टडी टेबलवर व्यवस्थित रचून ठेवल्या होत्या. एरव्ही टेबलावर अॅश ट्रे, बाईकच्या चाव्या, आमचे रुमाल, कंगवा, अमेझॉनवरून काहीतरी मागवून झाल्यावर त्याची रिकामी झालेली खोकी असा किंमती ऐवज पडलेला असायचा. पण नको त्या वस्तूंची कायमची विल्हेवाट लावून मी टेबलही बर्‍यापैकी आवरला.
रविवार असूनही मी कपडे धुवायला काढली नाहीत. तो कार्यक्रम काढला असता तर काही खरे नव्हते. सार्‍या घरभर ती वाळत टाकावी लागली असती. आर्या येणार म्हटल्यावर त्या कामावर फुली पडली आणि आज कपडे धुवायचे नाहीत या नुसत्या विचारानेच कोण आनंद झाला! खूप कंटाळवाणे काम आहे ते!
हॉलचे इन्सपेक्शन झाल्यावर तिने विचारले, “जेवलास तू?”
“नाही अजून.”
“मग काय करणार आहेस? नाहीतर मॅगी आहे? आपण मॅगी करुया पटकन.”
“नाही.”
“मग आता?”
“ऑर्डर करुया काहीतरी?”
“काय?”
“मॅक्डीमधून काही मागवूया?”
“किती वेळ लागेल यायला?”
“येईल लगेच.”
“मग कर. माझे मॅकव्हेजी मिडीयम आणि स्प्राईट विथ आईस.”
तिची ऑर्डर घेतली आणि मी किचनमधून अगदी तीच मघाशी आणून ठेवलेली मॅक्डीची ऑर्डर बाहेर आणून टेबलवर ठेवली. मॅक्डीचे बर्गर पाहून एखाद्या लहान मुलीसारखा तिला आनंद झाला. अचानक सोफ्यावरून उठून तिने मला घट्ट मिठी मारली आणि चक्क ओठांवर किस केला, “सम्या, आय लव्ह यू यार… मला आत्ता या क्षणाला बर्गर खायची खूप इच्छा झालेली.”
माझ्याबरोबर काय झाले ते मला क्षणभर कळलेच नाही. मी त्या तंद्रीतच होतो, त्यातूनही तिनेच बाहेर काढले, “हॅलो, आत्ता फक्त किस केलाय…खायचंय आपल्याला. खूप भूक लागलीये. चल बस लवकर..” असे म्हणत तिने बाजूची खूर्ची ओढून मला ऑफर केली. त्यावर बसत तिची फिरकी घ्यायची मला हुक्की आली, “काय म्हणालीस आत्ता तू?”
“खायचंय आपल्याला. चल बस लवकर..”
“नाही त्याच्या आधी-”
“आत्ता फक्त किस केलाय…”
“नाही त्याच्याही आधी-”
“आय लव्ह यू.”
“ते नाही. त्यानंतर…”
“अंऽऽऽऽ अजून काय बोलले मी? एवढंच तर बोलले.”
“आठव आठव जरा डोक्याला ताण देऊन.”
तिने खूप आठवायचा प्रयत्न केला पण तिला खरोखर आठवले नसावे. मग मीच तिला मदत केली.
“कुणालातरी या क्षणाला काहीतरी खायची खूप इच्छा झालेली…”
माझ्या बोलण्याचा रोख कळल्यावर ती लाजेने लाल झाली.
“अॅक्च्युली हो यार…खूप दिवस मॅक्डीला नाही गेलो आपण.”
“मी वेगळाच विचार करतोय.”
“काय?”
“कुणाची काही प्रबळ इच्छा होईल असे मी तर अजून काही केले नाही आणि अचानक तुला खावेसे वगैरे कसे काय वाटले याचा.”
ती खूप लाजली आणि अक्षरश: गोंधळून गेली. मी असा काही बोलेन हे तिने अपेक्षिलेच नसावे. माझ्या गालावर एक हलकेच चापट मारत ती बोलली, “मिस्टर समीर देशमुख, जास्त रोमँटिक व्हायचा विचारही करू नका आता. टेबलवर बर्गर्स आपली वाट पहाताहेत. तेव्हा प्लीज…सर्व्ह युवरसेल्फ.”
“अजून काय खावसं वाटतंय?”
“अं?”
“बर्गरबरोबर अजून काय काय खावसं वाटतंय तुला?” मला तिला चिडवायचेच होते.
“तुला. आणि प्रिसाईजली तुझ्या ओठावरचा तो तीळ. खाऊ का सांग? लगेच खाते.”
“चल बर्गर खा आधी.”
माझे ओठ आणि त्यावरच्या तीळावरून ती मला जाम चिडवायची. माझ्या ओठावरच्या तीळासारखा तीळ तिच्या ओठांवर असायला हवा होता अशी तिची खंत होती. बर्‍याचदा त्याला हात लावून “तो खरा आहे का रे?” असे मला विचारायची. पण तिला तो जाम आवडायचा हे मात्र नक्की!
बर्गरवर ताव मारत ती खिडकीतून हायवेचे निरीक्षण करत होती आणि मी तिचे! किती गोड मुलगी होती ती! माझ्या आयुष्यात येऊन माझे आयुष्यच बदलून टाकले होते तिने. केवळ ऑफिस आणि बॅनर्जी असलेल्या माझ्या रुक्ष आयुष्यात तिच एक हिरवळ होती. माझी काळजी घेणारी, माझ्यावर खूप खूप प्रेम करणारी. माझ्यासाठी तिच्या बाबांबरोबर भांडणारी. ती माझ्या आयुष्यात आली ही कल्पनाच स्वप्नवत होती.
आमचे लंच झाल्यावर रिकाम्या झालेल्या प्लेट्स मी किचनच्या सिंकमध्ये ठेवल्या आणि हात धुतले. तिने हात धुवायचा बहाणा करत त्या प्लेट्स धुवून घेतल्या. “कशाला प्लेट्स धुतल्यास?” विचारल्यावर “असू दे रे…मलाही त्या धुवायला येतात ते दाखवायचे होते तुला. म्हणजे लग्नानंतर तुझे एक काम कमी!” हे उत्तर!
ओले झालेले हात पुसत आमचे किचन न्ह्याळत ती बोलली, “छोटे पण छान आहे रे तुमचे किचन.”
“बेडरूम तर खूप भारी आहे.”
“मग काय विचार आहे?”
“कसला? मी जस्ट सांगितले भारी आहे म्हणून…”
“आशिष नक्की आऊटडोअरलाच आहे ना?”
“म्हणजे?”
“म्हणजे आज आत्ता वगैरे नाही ना येणार? आपल्याला सरप्राईज द्यायला?”
“नाही गं. काल रात्रीच फोन आला होता त्याचा. पुण्यात आहे तो. परवा येणाराय. का? असे का विचारलेस?”
लाजेने गोरीमोरी होत ती थोडी चाचपडली. तिच्या मनात काय चालले असावे याचा मला अंदाज आला. पण लगेच स्वत:ची बाजू सावरत तिने माझा अंदाज घ्यायला सुरवात केली, “मग काय प्लान आहे पुढचा?”
“तुझ्याशी लग्न करायचा.”
“बावळट, तो नाही विचारत मी. आजचा काय प्लान आहे?”
“सध्या तरी काही विचार केलेला नाही. तुला आमचे घर पहायचे होते, ते तू पाहिलेस.”
“पण मी बेडरुम नाही पाहिली अजून.”
“पाहू शकतेस मग. दोन पावले चाललीस की डाव्या बाजूला आहे.”
“एकटीच पाहू?”
“मला वाटतं एकटीने पाहून घेतलीस तर बरे होईल. मी दाखवायला आलो की तुला त्रास होईल.”
“कसला?”
“हो! जसे काही माहितच नाही मी काय बोलतोय ते!”
“मग चल दाखव तर. मलाही आज तुझे डेअरिंग पहायचे आहे. थएिटरमधल्या अंधारातला किस आणि प्रायव्हेट बेडरुममधला किस यातला फरक पाहूया काय असतो तो.”
“वा! आज काय मूड आहे तुझा? मुलींनी खाऊ नये असे काही खाऊन तर नाहीस ना आली?”
“नाही रे…असंच…फ्लर्ट काय तुम्हा मुलांनाच करता येतं का? आम्ही नाही करू शकत?”
तिच्या या आक्रमक पवित्र्याने मी मात्र नर्व्हस झालो.
मी बेडरुमचा दरवाजा उघडला आणि आतून एसीच्या थंडगार हवेची झुळूक बाहेर आली. आशिषने फ्लॅटच तसा निवडला होता. भाडे थोडेसे जास्त होते पण घरात एसी, फ्रीज, टीव्ही, ओव्हन या सगळ्या सोयी होत्या. भाड्याच्या फ्लॅटमध्ये रहात असलो तरी ते घर म्हणजे जणू आमच्या बाबांचे घर आहे अशा तोर्‍यात आम्ही तिथे रहात होतो.
आर्या बेडरुममध्ये आत येताना थोडी अडखळली पण आतले वातावरण पाहून ती अक्षरश: उडालीच. आम्ही बेडरुमच तशी झकास ठेवली होती. बेडरुम ही माझी विरंगुळ्याची जागा असल्याने तिथला अस्ताव्यस्तपणा मला अजिबात आवडायचा नाही. मी माझे लिखाण हॉलमधल्या टेबलवर बसून न करता बेडरुममध्ये करायचो. एकंदरीत हॉल आशिषचा आणि बेडरुम माझी असे आमचे कॉमन अंडरस्टॅडिंग होते. तो घरी असला की टीव्ही चालू करून हातात सिगरेट घेऊन हॉलमध्ये मस्त झुरके मारत बसायचा आणि मी बेडरुममध्ये आडवा होऊन एखादे पुस्तक वाचत असायचो किंवा काहीतरी लिहीत बसायचो.
पण आर्या येणार म्हणून मी एक गंमत प्लान केली होती. माझ्याकडे मोबाईलमध्ये असणार्‍या तिच्या काही फोटोंचे प्रिंट काढून त्यावर ‘मिस यू बार्बी – लव्ह यू आर्या-’ असे मेसेजेस लिहून मी बेडरुमच्या भिंतीवर चिकटवले होते. तिच्यासाठी हे माझे सरप्राईज होते. शिवाय लंच सुरु करण्याआधी मी बेडरुममध्ये परफ्युम मारून एसी चालू करून आलो होतो. वास्तविक परफ्युमच्या सुवासाने वातावरणात एक प्रकारचा रोमँटिकपणा आला होता. ती आत आल्यावर लगेचच एसीच्या थंडीने कुडकुडली म्हणून मी फॅन बंद केला.
भिंतीवरचे स्वत:चे फोटो न्ह्याळन्यात ती गुंग झाली, “वाऊ! खूपच तयारी केलीये कुणीतरी! पण काहीही म्हण तू जाम रोमँटिक आहेस यार!”
“हो. माहिताय मला.”
“आणि खरोखर तुमची बेडरूमही भारी आहे!”
“कायमचे शिफ्ट व्हायचेय इथे?”
“गप्प बस. तुला दुसरे काही सुचत नाही का?”
ती आत आल्यावर मी दरवाजा पुढे केला आणि अचानक तिच्या चेहर्‍यावर नर्व्हसनेस दिसू लागला. मी काहीतरी बोलण्याची ती वाट पहात होती पण माझ्या तोंडातून शब्द निघत नव्हता. मग तिच्या अगदी जवळ जाऊन मी तिच्या खांद्यावर हात ठेवले आणि त्या काळ्याभोर डोळ्यांत हरवून गेलो. काहीशा संकोचाने तिची नजर खाली झुकली. खरं म्हणजे ही नेहमीची आर्या वाटत नव्हती. तिचा परफ्युम, मोकळे सोडलेले केस, ते बोलके डोळे आणि अचानक तिचे गप्प होणे काहीतरी सुचवित होते पण तात्काळ तो विचार मी मनातून काढून टाकला. त्याऐवजी हळूवारपणे मी तिचा हात हातात घेऊन तो माझ्या ओठांना लावला. काहीही न बोलता तिनेही माझ्या हाताचा अगदी तसाच किस घेतला. मी हळूच माझा हात तिच्या कमरेभोवती घालून तिला जवळ घेत माझे ओठ तिच्या ओठांजवळ नेले. तिने माझ्या ओठांवर बोट ठेवत “नको प्लीज…” म्हणून नकार दिला.
माझ्यातली शक्तीच संपली. माझ्याने पुढचे धाडस होणे शक्यच नव्हते. प्रेमात दोघांची उत्कटता खूप महत्वाची आहे. दोघांचीही तेवढीच ओढ असेल तर तो प्रणय वेगळा असतो पण जोडीदाराचा काहीही विचार न करता केलेले कोणतेही कृत्य म्हणजे जबरदस्तीच हे माझे प्रामाणिक मत होते. शिवाय ती नको म्हणत असताना तिला कुठल्याही प्रकारे दुखवणे माझ्या दृष्टीने चुकीचे होते. मी तिच्यापासून मागे सरकलो आणि दरवाजाकडे वळून तो उघडणार इतक्यात ती मला घट्ट बिलगली. तिचा स्पर्श मला वेडा करत असला तरी तिच्या देहाचा कंप मला जाणवत होता. काहीही न बोलता बराचवेळ आम्ही एकमेकांच्या मिठीत तसेच उभे होतो. एकमेकांना सोडावेसेच वाटत नव्हते. फक्त मिठीत असण्यातही काय सुख असते ते आम्ही दोघे अनुभवत होतो.
“समीर, मला सतत तुझ्या मिठीत असावेसे वाटते.”
“आणि मलाही बार्बी!”
“कशाकशाचीही भीती वाटत नाही.”
“कसली भीती?”
“कसलीही. तू असलास की बस्स. बाकी काही नको.”
मग मिठी सैल करून तिने स्वत:हून माझ्या ओठांवर ओठ टेकवले. माझे डोळे आपोआप बंद झाले. ती फक्त ओठांवर ओठ टेकवून थांबली नाही तर माझ्या ओठांचा चावा घेऊन तिने मला एका दीर्घ चुंबनात अडकवले. क्षणाक्षणाला ती आक्रमक होत होती आणि तिचा हल्ला झेलणेदेखील एक गोड आणि हवाहवासा अनुभव होता. मोकळा श्वास घ्यायला ती बाजुला झाली असेल पण मी अधीर झालो होतो. तिच्या मोकळ्या केसांतून हात फिरवत मी तिच्या मानेवर ओठ टेकवले तशी ती चमकली.
“मानेवर किस केलास तर पुढे काय होईल याला मी जबाबदार नाही,” तिने अशी वॉर्निंग दिल्यावर मी थोडासा अडखळलो आणि मानेचा ऑप्शन सोडून पुन्हा तिच्या ओठांबरोबर माझे ओठ लॉक केले. एकदोनदा तिने स्वत:हून केस बाजूला करून मान उघडी करून देऊन माझा मनोभंग करायचा प्रयत्न केला पण माझ्याने धाडस झाले नाही. शेवटी तिनेच माझे केस ओढून ओठांचा किस अर्ध्यावरच थांबवत माझे ओठ तिच्या मानेवर टेकतील अशा बेताने मान झुकवली. मी तिची एकापाठोपाठ कितीतरी चुंबने घेतली. तिच्या सुखात नहात असलेल्या गोड आवाजाने मी धुंद झालो होतो.
पण मानेवरच्या चुंबनानी तिला काय झाले देव जाणे, आक्रमक होऊन तिने मला बेडवर खेचलेे. तिचा आवेग सहन करने माझ्यासाठी खरे आव्हान होते. मी िद्वधा मनस्थितीत होतो. तिचा सहवास तर हवा होता पण तोल जायला नको होता. एव्हाना दोघांच्याही अंगावरची कपडे निघून फ्लोअरवर केव्हा पडली हे आम्हां दोघांनाही समजले नाही. तिचे सौंदर्य एखाद्या दोषविरहित परिपूर्ण संगमरवरी मुर्तीसारखे होते. तिचा प्रत्येक स्पर्श मला मोहून टाकत होता. माझ्याने पुढे काहीही करायचे धाडस होत नव्हते पण एका फसव्या क्षणाला माझा संयम सुटला.
आम्हा दोघांनाही हवेहवेसे होते ते एकमेकांना द्यायचा आम्ही प्रयत्न करत होतो. कितीतरीवेळ आम्ही एकमेकांशी खेळत होतो. दोघांनाही मिठीतून बाजूला व्हायचे नव्हते. एकमेकांचे गरम श्वास अनुभवत दोघेही एकमेकांच्या =दयाची धडधड ऐकत होतो. एका अत्त्युच्च क्षणाला ती आनंदाने चित्कारली आणि तिची नखे माझ्या उघड्या पाठीत घट्ट रुतली. मी ही थकून लहान मुलासारखा तिच्या कुशीत शिरलो. माझ्या केसांतून नाजुक बोटे फिरवत ती लहान मुलासारखे मला कुरवाळत होती एवढे मला आठवते. त्यानंतर वेळेचा आणि आमचा संबंध तुटला. किती वेळ आम्ही एकमेकांच्या मिठीत निद्रिस्त होतो ते समजलेच नाही. संध्याकाळी जाग आली ती तिच्या मोबाईलच्या रिंगटोनने!

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

तुझ्याविना # 13

close-up-couple-dark-792777

“लाडू घे समीर.” त्यांनी अशा आवाजात ऑर्डर सोडली की त्या आवाजाला मिलीटरीत बर्‍याचजणांची घाबरगुंडी उडाली असेल यात शंकाच नव्हती.
मी त्यांच्या आज्ञेचे पालन करून एक लाडू उचलला आणि तो खायचा प्रयत्न केला. कमालीचा कठीण होता. त्यात दात घुसलेच नाहीत. तो रव्याचा होता की फेविकॉलचा कळायला मार्ग नव्हता. शिवाय माझ्या प्रत्येक हालचालीवर बारीक नजर ठेवायला अंकल समोरच बसले असल्याने त्यावर जास्त वेळ दवडणे योग्य वाटत नव्हते. दोनवेळा चावायचा प्रयत्न करूनही तो लाडू काही केल्या दात लावू देईना म्हणून त्याचा नाद सोडून मी मघाशी बाजूला ठेवलेला राहिलेल्या चहाचा कप उचलला.
“मग काय ठरवले आहेस तू?”
अंकलनी माझी इंटरव्युव्हच चालू केली. ते नेमके नोकरी की छोकरीबद्दल विचारत होते हे समजायला मार्ग नव्हता. तरीही मी उत्तर दिले नाही कारण माझ्याकडे दोन्ही गोष्टींची काँक्रीट अशी स्ट्रॅटेजी नव्हती. मी काही बोलत नाही ते पाहून त्यांनी पुन्हा डिवचले, “तुझा पुढचा प्लान काय आहे?”
“तुमच्या या सुंदर बाहुलीशी लग्न करणे ही माझी पहिली प्रियॉरिटी आहे.” हे मी स्वत:शीच बोललो पण तोंडातून आवाज निघाला नाही.
“मी काहीतरी विचारतोय तुला समीर,” ते नाराज होऊन मी बहिरा आहे की काय अशा प्रश्नार्थक मुद्रेने आर्याकडे पहायला लागले. तिच्या चिमट्याने मला वर्तमानकाळात आणले. मी प्रसंगाचे गांभीर्य विसरून येडपटासारखा आमच्या हनिमुनच्या विचारांत हरवलो होतो. माझे मन मला सिमला, मनाली यासारख्या बर्फाळ प्रदेशात घेऊन चालले होते, त्याला आवर घालून त्यांच्या हॉलमध्ये परत आणायला बराच प्रयास करावा लागत होता.
“अॅक्च्युली आर्या आणि मी…” आर्याने माझ्या मदतीला यावे असे मला वाटत होते पण ती मात्र काहीच बोलत नव्हती.
“आर्याला मी नंतर विचारेन, तुझा निर्णय काय आहे ते सांग.”
“तुमची परवानगी असेल तर मी तिच्याशी आनंदाने लग्न करेन.” देव जाणे मी एका दमात एवढे कसा बोलू शकलो! बहुतेक गोमातेचा आशिर्वाद कामी आला असावा. माझ्या या निर्णयावर एका मुलीचा बाप म्हणून त्यांच्या चेहर्‍यावर आनंद यायला हवा होता पण तो मला दिसला नाही. उलट माझे बोलून संपल्यावर त्यांनी त्यांची नजर आर्यावर रोखली. म्हणजे मी जे खूप धाडस करून बरळलो ते तिला ठीक वाटतंय का ते विचारायला! याबद्दल मला फिकीर नव्हती. तिच्या चेहर्‍यावर माझ्याबद्दलचे कौतुक दिसत होते पण अचानक ती नर्व्हस झाली. कहानी मे ट्वीस्ट? म्हणजे मॅटर खरोखर सिरीयस होता, जो मला एवढा वाटत नव्हता. मला कधी कधी सिरीयस गोष्टी सिरीयस आहेत ते कळत नाहीत. सिरीयसली! आर्या काहीच बोलत नाही ते पाहून पुन्हा ते माझ्याकडे वळले.
“फाईन. तू तिची व्यवस्थित काळजी घेशील?”
“हो खूप चांगली.” हे मी त्यांना ऐकू जाईल असे मोठ्याने म्हणालो आणि “तिला सुखी आणि आनंदी रहाण्यासाठी काय लागते याची मला चांगलीच जाणीव आहे.” हे मनातल्या मनात!
“माझ्या मुलीला जे हवे असते ते ती मिळवतेच. तिला नकार ऐकायची सवय नाही, याची तुला कल्पना आहे?”
“हो सर.”
“मला सर म्हणू नको.”
मी तिच्या पप्पांबरोबर बोलतोय हे लक्षातच आले नाही. माझ्यासाठी हा एक प्रकारचा इंटरव्युव्हच होता, त्यामुळे मला एखाद्या एमएनसी कंपनीच्या कॉर्पोरेट ऑफिसमध्ये इंटरव्युव्हसाठी बसल्याचा फील येत होता.
“मग काय म्हणू तुम्हांला?” मी त्यांना पप्पा म्हणायचे, अंकल की मामा याचा मला पत्ताच नव्हता म्हणून मी आधीच विचारले. पुन्हा कन्फ्युजन नको!
“अंकल म्हटले तरी चालेल.”
“यस सर..सॉरी अंकल.”
“आणखी एक गोष्ट, तू जर हुंड्याचा वगैरे विचार करत असशील तर आर्या तुझ्याबरोबर लग्न करणार नाही, हे आधीच सांगून ठेवतो. मला हुंडा वगैरे प्रथा अजिबात मान्य नाहीत.”
मी आर्याकडे पाहिले. तिने खांदे उडवले म्हणजे हा आम्ही तयारी केलेला प्रश्न नव्हता. पण मी हुंडा वगैरे घेणार नाही हे लॉजिकल होते. तसे मी अंकलना प्रामाणिकपणे सांगितले. खरं म्हणजे आम्ही त्यांना एक फॉर्मेलिटी म्हणून विचारत होतो आणि त्यांनी भलतेच सिरीयस घेतले होते. त्यांचे एका पाठोपाठ एक बाउंुसर फेस करून माझा जीव मेटाकुटीला आल्यावर मग त्यांनी आपला मोर्चा आर्याकडे वळवला, “तरीही तुला समीरशीच लग्न करायचे आहे?” हा ‘तरीही’ शब्द त्यांनी का वापरला ते मला समजले नाही.
“मी तुम्हांला आधीच सांगितले आहे पप्पा.”
“मला पुढे जाऊन एकमेकांच्या तक्रारी नको आहेत.”
“तसे होणार नाही. मला माहित आहे, तो माझी खूप चांगली काळजी घेईल.” माझी शहाणी पोर ती!
“पैशांचे काय? जगायला नुसते प्रेम उपयोगाला येत नाही.”
“आम्ही दोघेही वर्किंग आहोत.”
“पण एकाला नोकरी सोडावी लागली तर?”
सासरेबुवा आमच्या न झालेल्या बाळांचा विचार करत असावेत या कल्पनेने मला खूप छान वाटले! बी सिरीयस समीर! यार, हा काय लोच्या आहे कळत नव्हते. प्रसंग काय आहे, मी काय विचार करतोय!
“आम्ही मॅनेज करू.” आर्या खूप आत्मविश्वासाने बोलली.
“नक्की?”
“हो पप्पा.”
“आणखी एक गोष्ट, मला वाटतं समीर तुझ्या आईबाबांची परवानगी घेतलीच असशील.”
“नक्की घेईन.”
“म्हणजे?” आश्चर्याने भूवया वर करत हा प्रश्न विचारल्यावर त्यांना ‘नक्की घेईन.’चा अर्थही माहित नाही की काय अशी मला शंका आली. नुकतेच काय ऐकले यावर त्यांचा विश्वास बसत नव्हता. त्यांनी अविश्वासाने पुन्हा मला विचारले, “म्हणजे आर्याबद्दल तू अजून घरी सांगितले नाहीस?”
आर्याने मला चिमटा काढून ‘हो.’ म्हणायला सांगितले पण मी जणू हरिश्चंद्राचा वंशज असल्याप्रमाणे माझ्यातला प्रामाणिकपणा नको त्यावेळी उफाळून यायलाच हवा होता.
“अजून नाही. मी तुमच्या परमिशनची वाट पहात होतो. तुमचे ओके असेल तर मी माझ्या घरी लगेच सांगतो.” मी हळूच त्यांच्या कोर्टमध्ये बॉल ढकलला. एक कॉर्पोरेट ट्रिक!
वास्तविकपणे प्रामाणिकपणा लाँग रनमध्ये कधीही चांगली फळे देतो असे कुणीतरी म्हटले आहे पण अंकलच्या चेहर्‍यावरून माझ्या बाजूला बसलेले त्यांचे एकुलते एक फळ मला मिळेल की नाही याची जरा शंकाच आली. मी माझ्या घरातल्यांबरोबर आर्याचा विषय अजून डिस्कस केला नाही हे त्यांना अजिबात रुचले नव्हते हे त्यांच्या चेहर्‍यावरून लगेच समजून येत होते. आर्याकडे पाहून त्यांनी तसा हावभाव केलेला माझ्या नजरेतून सुटले नाही. मात्र आर्या काहीच बोलली नाही, ती खाली मान घालून उभी राहिली. तिची नजर मी एक गोष्ट खोटी बोललो असतो तर चालले असते असे सांगत होती. खरे म्हणजे माझ्या घरच्यांचा काही प्रॉब्लेम नव्हता. अंकलना आर्याबद्दल घरच्यांशी बोललोय म्हणून विषय तिथल्या तिथे संपवता आला असता. पण मला प्रत्येक गोष्ट मिळवायला स्ट्रगल करावेच लागते. किंबहुना एखादी गोष्ट चालत माझ्याकडे आली तरी मी त्याबरोबर स्ट्रगलचे कॉम्बो पॅक निवडतो आणि तो गुंता सोडवता सोडवता जीव नकोसा होऊन जातो आणि मग शेवटी हवी असलेली गोष्ट मिळाल्याचा आनंद मिळतो. तो मात्र काही औरच असतो.
बहुतेक माझा इंटरव्युव्ह संपला असावा कारण त्यानंतर कुणीही मला प्रश्न विचारले नाहीत, अगदी आर्यानेही. तिच्याकडे मी नंतर बघायचे ठरवले. स्वत:च्या घरी बोलवून माझ्याशी अनोळखी असल्यासारखी वागत होती. इतरवेळी बोलून बोलून जीव नकोसा करून सोडायची. लगेच इंटरव्युव्हमध्ये पास झालो की फेल ते विचारायची सोय नव्हती. पुन्हा मला एकट्याला सोडून आर्या व अंकल गायब झाले. आंटी किचनमध्ये गेल्या आणि गरमागरम पोह्यांची प्लेट घेऊन बाहेर आल्या. वा! मला भूक लागल्याची पुन्हा एकदा जाणीव झाली.
मी आमरण उपोषणातून उठल्यासारखा त्या प्लेटीवर तुटूनच पडलो. बरे झाले अंकल नव्हते नाहीतर खाण्याच्या बेसिक मॅनर्स न पाळल्याबद्दल त्यानी मला तात्काळ घराबाहेर काढले असते. अंकल एकदा गेले ते कुठेतरी गायबच झाले. मग आर्या व आंटीला सांगून मी तिच्या घरातून निघालो ते तडक आमच्या फ्लॅटवर आलो. सुट्टीदिवशी कपडे धुणे हा खरोखर ताप होता आणि लग्न होईपर्यंत तो मला सोसावाच लागणार होता.

दुसर्‍यादिवशी आर्याला भेटलो. कर्नलसाहेबांचा काय निर्णय होता ते जाणून घेणे महत्वाचे होते. ती खूप एक्सायटेड होती पण पप्पा नेमके काय म्हणाले ते सांगायचे नाव घेत नव्हती. याबाबतीत ती खूप दुष्ट आहे. मला हवीहवीशी असणारी एखादी गोष्ट अशी लगेच सांगत नाही. त्यासाठी खूप तडपवते. माझा जीव टांगणीला लागला होता, तरीही मी अंदाज घेण्याचा प्रयत्न केला.
“मग काय म्हणाले कर्नलसाहेब?”
“त्यांनी तुला रिजेक्ट केले.” हसू दाबत ती बोलली. माझी शंका खरी ठरली आणि मी खूप निराश झालो.
“काय? आणि तू हसते आहेस त्यावर?”
माझ्याकडे दुर्लक्ष करत ती पुढे बोलली, “ते काय म्हणाले माहित आहे?”
“काय?” आता रिजेक्टच केले आहे तर ते काय बोलले त्याचा माझ्यावर काही एक फरक पडणार नव्हता.
“तू एखाद्या क्युट कुत्र्याच्या पिलासारखा आहेस. मला स्मार्ट आणि महत्वाकांक्षी जावई पाहिजे.”
आर्या हातातून निसटल्याची मला खरोखर काळजी वाटत होती, “आता पुढे काय?”
“आता तू मिलीटरी जॉईन कर.”
“शिट याऽऽर… आयुष्यात प्रत्येक गोष्ट मिळवायला मला का स्ट्रगल करावा लागतो?”
“स्ट्रगल करून मिळवलेल्या गोष्टी फार काळ टिकतात. तुमच्याकडून त्या हरवल्या जात नाहीत कारण तुम्हांला त्याची किंमत कळलेली असते.”
“कम ऑन आर्या. हा जोक नाहीये. मी तुला आधीच एक गोष्ट सांगून ठेवतो.”
“काय?”
“जर तुझे पप्पा त्यांच्या निर्णयावर ठाम राहिले तर मला खरोखर तुला पळवून न्यायला लागेल.”
“तू आणि मला पळवून नेणार?”
“ती एवढी मोठी गोष्ट नाही. मला एक व्हॅन आणि आशिषसारखे अजून दोन तीन मित्र अॅरेंज करायला लागतील की झाले काम.”
माझा निश्चयावर खुश होऊन तिने माझ्या शोल्डरवर एक जोराचा पंच दिला. मी कळवळलो पण माझ्याबरोबर पळून यायलाही आर्याचा होकार होता, ते पाहून बरे वाटले.

मी आर्याच्या घरातून निघाल्यानंतर तिच्या आईबाबांचे आणि तिचे तिच्या भावी पतीविषयी डिस्कशन झाले होते. आंटीना जावई म्हणून मी आवडलो होतो पण अंकलना काय प्रॉब्लेम होता माहित नाही. ते मला जावई म्हणून स्वीकारायला तयार नव्हते. त्यांनी आर्याला अजून एकदा विचार करायला सांगितले.
“पप्पा, मी तुम्हांला आधीच सांगितले आहे. मी कुणाबरोबर लग्न करेन, तर ते समीरशीच करेन.”
“मी तुझा पप्पा आहे. मिलीटरीमध्ये असताना माझ्याशी असे बोलायचे असे धाडस कुणीही केले नव्हते.”
“मम्मा बघ ना गं! ही तुमची मिलीटरी नाही पप्पा. मी तुमची एकुलती एक मुलगी आहे. तुम्हाला आठवतं, मी तुमच्याकडे एकदा सायकल मागितली होती. तुम्ही लगेच ‘नाही’ म्हणालात आणि आठवड्यानंतर माझ्या बर्थडेला आणलीत. नंतर तुम्ही मला तुमची काळजीही बोलून दाखवलीत, तुमची गोड मुलगी सायकल शिकताना कुठेतरी पडेल, तिला कुठेतरी लागेल ही तुम्हाला चिंता होती. तरीही माझ्या हट्टापुढे तुम्ही ती आणलीत. आणि आयुष्यातल्या अशा सर्वात महत्वाच्या निर्णयाला तुम्ही ऑब्जेक्ट कसे करू शकता? मला माहित आहे, मी समीरबरोबर खूप खुश राहीन आणि मी तुम्हाला हे देखील सांगते की या निर्णयाबद्दल आयुष्यभर मला कोणताही पश्चाताप रहाणार नाही.”
“मी आब्जेक्ट करत नाही, मी तुला आणखी पर्याय सुचवतोय. कारण हा निर्णय तुझ्या आयुष्यातल्या अनेक महत्वांच्या निर्णयांपैकी एक असेल. म्हणून हा डिसीझन फायनल करताना घाई करू नकोस.”
“मग काय सुचवताय तुम्ही?”
“दुसर्‍या ऑप्शनचा विचार कर. डोन्ट स्टीक टू हिम.”
“शक्य नाही ते पप्पा.”
“नुसतं प्रेम आणि चांगल्या मित्रांनी तुमचं आयुष्य कडेला जात नाही.”
“पप्पा, मी समीरला चांगलाच ओळखते.”
“हो. मी ही त्याला आज पाहिलेय.”
“तुम्हाला तो आवडला नाही?”
“तो खूप साधा आणि भित्रा आहे.”
“अवघ्या काही मिनीटांत एखाद्याला तुम्ही कसे जज करू शकता?”
“चल माझे सोड. तू तरी त्याचे निरीक्षण करत होतीस. तो कोणत्या अँगलने धीट वाटत होता?”
“मला माहित आाहे, तो थोडासा नर्व्हस होता पण सगळ्यांची ओळख झाली की तो रुळेल आपल्यात.”
“पण तो एवढा का घाबरला होता? मी कोण राक्षस आहे का?”
आर्या हसत बोलली, “नाही अहो, तो तसाच आहे.”
“पण मी तुला पुन्हा सांगतो, फायनल डिसीजन घेण्याआधी तू पुन्हा एकदा विचार करावास.”
“मी माझा निर्णय आधीच घेतलाय आणि मी तो बदलणार नाही.”
“तुलाही माहित आहे, तुझ्याकडे अजून एक चांगला ऑप्शन आहे.”
“पण मला तो ऐकायचाही नाही.”
“तो पुढच्या दोन तीन महिन्यांत मुंबईला आपल्याकडे येतोय.”
“मम्मा, मला लग्नच नाही करायचे.” म्हणत चिडलेली आर्या पाय आपटत तिथून निघून गेली.
“आता वेळ बदलली आहे. तिने तिच्या जोडीदाराचा निर्णय घेतला आहे, तिला हवंय ते करू दे. आपण त्या दोघांना आशिर्वाद देण्याचे काम करूया. आणि तसाही समीर वाईट नाही बरं का! अगदी प्रत्येक नवरा तुमच्यासारखाच असायला हवा असे थोडीच आहे?”
“अगं मी दिपकबद्दल बोलत होतो.”
“अहो, माझ्या लक्षातच आले नाही. दिपक असेल तर त्याच्याबद्दल विचार करायला हरकत नाही. पण आर्या ऐकेल की नाही शंकाच आहे.”
“एकदा भेटू तर दे त्या दोघांना. मला खात्री आहे त्याला पाहून ती तिचा निर्णय बदलेल.”
“देव जाणे पोरीच्या मनात काय आहे! आजकाल नुसता समीरच्या नावाचा जप करत असते.”
“आपण तिच्यावर फोर्स नाही करत आहोत. लेट्स होप फॉर द बेस्ट!”

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

तुझ्याविना # 12

hands-1150073_1280

आर्याने सांगितलेल्या एकूण वर्णनानुसार तिच्या पप्पांची शिस्त आणि बाकीच्या गोष्टींचा विचार केला तर ते आमच्या लग्नाला सहजासहजी परवानगी देतील याबाबत मला शंकाच होती. आर्याने खूप प्रयत्नांनी आमच्यात एक मिटींग अॅरेंज केली. मिटींग यासाठी म्हटले की तिने त्या कार्यक्रमासाठी कसे यायचे यावरून मला दमच दिला होता. फॉर्मल कपडेच घालून ये, राऊंड नेकचा टीशर्ट तर चुकूनही घालू नकोस, पप्पांना तो अजिबात आवडत नाही. चप्पल घालून येऊ नकोस, ते ही पप्पांना आवडत नाही. अमके नको तमके नकोच्या त्या पाढ्यात तिच्या पप्पांच्या भीतीने मी तर रंगही विसरलो आणि जॉब इंटरव्युव्हला जातात तसा स्वच्छ पांढरा शर्ट घालून जायचे ठरवले. अगदी टायच घालून जाणार होतो पण टाय घालून बाईकवरून जाणे बरे दिसले नसते म्हणून तो बेत मी रद्द केला.
खरं म्हणजे गर्लफ्रेंडच्या पप्पांना भेटणे म्हणजे एखाद्या जॉब इंटरव्युव्हपेक्षा कठीण काम आहे. समजा एखाद्या इंटरव्युव्हमध्ये आपण फेल झालो तर दुसर्‍या कंपन्यांचे रस्ते आपल्यासाठी मोकळे असतात पण गर्लफ्रेंडच्या अफेअरबाबत हा नियम लागू होत नाही. तिथे दोनच पर्याय असतात, पास किंवा फेल. आपल्याला जर आपली आवडती बार्बी पाहिजे तर काहीही झाले तरी तिच्या पप्पांबरोबरचा इंटरव्युव्ह पास करावाच लागतो. एकतर पप्पा आर्मीमध्ये कर्नल पदावरून रिटायर झालेत हे दहावेळा सांगून आर्याने माझी भीती वाढवली होती. काही चुकले तर उगाचच गोळी वगैरे मारायचे अशी भीती मनात बसली होती. रिटायरमेंटनंतरचे आयुष्य बायको आणि एकुलती एक मुलगी यांच्याबरोबर निवांतपणे घालवायचे म्हणून ठाण्यात एक छानपैकी बंगला घेऊन त्यांचे कुटुंब सुखाने रहात होते.
तिचे पप्पा एकदम शिस्तप्रिय होते. सकाळी बरोबर पाचला उठून मॉर्निंग वॉकला जाणे हा त्यांचा नियमच होता. अगदी मुसळधार पाऊस पडत असला तरीही ते जात असत. हे वेळापत्रक बरीच वर्षे मोडले नव्हते. वेळेच्या बाबतीतही ते अगदीच काटेकोर होते. कुणीही भेटायची वेळ चुकवली की त्यांना अजिबात आवडत नसे. आयुष्याबद्दल त्यांची विशिष्ठ तत्वे होती आणि त्यांना तशी तत्वे सांभाळून आयुष्य जगणारा जावईच हवा होता. त्यांची ती विशिष्ठ तत्वे माझ्याकडे असण्याचा प्रश्नच नव्हता पण तरीही जुगार खेळणारे पाहुया एकदा डाव लावून या विचाराने प्रत्येकवेळी नव्याने जुगार लावतात, तसे मी आर्याच्या बाबतीत नशीब आजमवायचे ठरवले.
तरीही धाडस करून मी निळी जीन्स, तिच्या पप्पांचा नावडता कलर माहित नसल्याने कलरची भानगडच नको म्हणून स्वच्छ पांढरा शर्ट व तपकिरी कलरचा बेल्ट घातला. चांगल्या इंप्रेशनसाठी मस्त परफ्यूम हवा होता जो मी नुकताच आणला होता. शर्टावर गडबडीने स्प्रे केल्यावर मागे त्याचे डाग उठणार नाहीत अशा बेताने मी तो खूप काळजीपूर्वक तीन ठिकाणी स्प्रे केला. एवढी सगळी तयारी झाल्यावर मग तिच्या घराकडे जायला निघालो. कधी नव्हे ती रस्त्यात एक गाय दिसली. बरेच लोक तिला नमस्कार करत होते. एकाच ठिकाणी तेहतीस कोटी देव भेटले म्हणजे मेगा आशिर्वाद मिळवायला ही चांगलीच संधी होती. लगेच माझ्यातला याचक जागा झाला आणि बाईकवरून जाता जाताच तिला स्पर्श करून मी ही नमस्कार करून घेतला. मी ज्या कार्याच्या उद्देशाने घरातून निघालो होतो, त्या कार्यात काहीजरी झाले तरी यश मिळायला हवे होते.
बंगल्याच्या रॉट आयर्नच्या मजबूत गेटमधून मी बाईक आत घेऊन पार्क केली. माझे हसतमुखाने स्वागत झाले, अर्थातच आर्या माझ्या वाटेकडे डोळे लावून बसली होती. घरी घातलेल्या साध्या कपड्यातही ती खूप सुंदर दिसत होती. पण तिच्या सौंदर्यावर फिदा होऊन रोमँटिक होण्यासाठी ही वेळ योग्य नव्हती. एकंदरीत सामोरे जायला लागणारा प्रसंग बाका असल्याचे मी मनातल्या मनात घोकत होतो. प्रसन्न चेहर्‍याने घराचा दरवाजा उघडून तिने मला आत घेतले आणि हॉलमधल्या सोफ्यावर बसायला सांगून माझ्याशी एकही शब्द न बोलता एचआरवाले इंटरव्युव्हसाठी आलेल्या कँडीडेटला एका ठिकाणी बसायला सांगून गायब होतात, तशी ती गायब झाली. बराचवेळ कुणीच माझ्याकडे फिरकले नाही. अशा टेन्शन वाढवणार्‍या ठिकाणी एकट्याला सोडल्याने माझा नर्व्हसनेस वाढत होता. बसल्या बसल्या काय करावे ते समजत नव्हते म्हणून मी हॉलचे निरीक्षण करायला लागलो.
हॉलमध्ये समोरच्याच भिंतीवर लावलेला तिघांचा मोठा फॅमिली फोटो कुणाचेही लक्ष वेधून घेईल असा होता. फोटोतली आर्या आठवी नववीत असावी. खूप क्युट दिसत होती. आपले सिलेक्शन बहुधा उत्कृष्ट या प्रकारातच मोडते. तशा परिस्थितीतही मला माझ्या सिलेक्शनबद्दल अभिमान वाटला. काही लोकांचे कर्तृत्व चेहर्‍यावरून ओसंडून वहात असते, तसे तिच्या पप्पांचे होते. चेहर्‍यावरच्या आत्मविश्वास आणि तेजावरूनच ते नोकरीत कुठल्यातरी चांगल्या पदावर आहेत ते पटकन समजून येत होते. पण त्यांच्या चेहर्‍यावरची जरब आणि पिळदार मिशा कुणालाही भीती वाटेल अशाच होत्या.
घराचे मार्बल फ्लोअरिंग एवढे स्वच्छ होते की माझा चेहरा मी त्यात पाहू शकत होतो. घर हस्तकलेच्या अनेक आर्टिकल्सनी सजवलेले होते. खिडकीत अडकवलेल्या विंडचाईमचा वार्‍याच्या झुळकेसरशी होणारा नाजूक किणकिणाट कानांना आल्हाददायक वाटत होता. हॉलची शोभा वाढवणारे शोकेस वेगवेगळ्या बक्षिसांनी भरले होते. त्यातली बरीच बक्षिसे आर्याची असावीत कारण हँडरायटिंग, सायन्स असे काहीसे लिहील्यासारखे दिसत होते. त्यातला एक कप्पा मात्र मिलीटरीतल्या आर्टिकल्सचा होता, तो तिच्या पप्पांचा असावा. छोटी छोटी मेडल्स नीट ओळीने सजवून ठेवली होती. बाजूला कसलेतरी बक्षिस घेतानाचे दोन तीन फोटो होते, मिशांवरून ते तिच्या पप्पांचे आहेत ते समजत होते. मी बराच प्रयास करून तिथे एखादी रायफल, गन किंवा कमीतकमी बंदुकीतल्या गोळ्या तरी दिसतात का ते पहात होतो, पण त्यापैकी काहीही न दिसल्याने थोडा रिलॅक्स झालो.
मला एकट्यालाच हॉलमध्ये बसवून हे लोक उगाचच माझा नर्व्हसनेस वाढवत होते. घरी गेलोय तर कमीतकमी कसा पोहोचलास अशी विचारपूस करायला आर्याने तरी यायला हवे होते पण ती ही केव्हापासून गायब होती, तो कदाचित त्यांच्या प्लानचा भाग असावा. थोड्या वेळाने तिची आई हातात चहाच्या कपाचा ट्रे घेऊन आली. त्यांच्या प्रसन्न चेहर्‍याने माझ्या मनावरचा ताण कमी होऊन मी जरा नॉर्मल झालो आणि प्रसंगाचे दडपणही थोडे कमी झाले.
“कसा आहेस समीर?”
“मस्त आहे आंटी, तुम्ही कशा आहात?”
काही न बोलता हसतमुखाने त्यांनी चहाच्या कपाचा ट्रे माझ्यासमोर धरला. मी ट्रे मधून एक कप उचलल्यावर तो ट्रे बाजूला ठेऊन आंटी माझ्या समोरच्या सोफ्यावर बसल्या. मी मनातल्या मनात देवाची प्रार्थना करायला लागलो. गरमागरम चहाची पहिली सिप घेणार एवढ्यात हॉलमध्ये तिचे पप्पा आले. मी ताबडतोब हातातला कप बाजूला ठेवला. त्यांना काहीही ग्रीट न करता टपरीवर पितात तसे चहा पिणे रुक्ष वाटले असते. आदर किंवा भीती काहीही म्हणा, पण वर्गात टिचर आल्यावर उठून उभे रहातात तसा मी उभा राहिलो.
“हॅलो अंकल…”
“बस बेटा.”
त्यांनी परवानगी दिल्यावर मी बसलो. आंटीच्या बाजूला बसून त्यांनी ट्रेमधून चहाचा कप उचलला आणि मलाही ते चहा घे म्हणाले. मी चहाचा कप घेतला आणि त्याचा आवाज होणार नाही अशा बेताने प्यायला लागलो. तरीही चहाचा चटका बसलाच. पण मी तसे दाखवले नाही. उगाच अंकल माझी तुलना छातीवर गोळ्या झेलणार्‍या सैनिकांशी करून मला साधा गरम चहादेखील सोसत नाही या कलमाखाली रिजेक्ट करायचे ही भीती होती. अंकल चेहर्‍यावरची एकही रेष न हलवता सर्कशीतल्या प्राण्याकडे पहातात तसे माझ्याकडे पहात होते. एखाद्याकडे एवढे निरखून पहाणे त्यांना चुकीचे वाटत नव्हते. मी शक्य तेवढा सभ्य भाव तोंडावर आणायचा प्रयत्न करत होतो. आर्या एव्हाना कपडे बदलून हॉल व बेडरुमच्या दरवाजामध्ये उभा राहून माझी कशी फजिती होत आहे त्याची मजा घेत होती. तिच्याकडे मी नंतर पहायचे ठरवले.
“मग आज कसे येणे केले आमच्याकडे?” पप्पांनी पहिल्या ओव्हरपासूनच बाऊंसर मारायला सुरवात केली. त्यांनी असा प्रश्न विचारल्यावर आर्याने घरी सांगितले आहे की नाही अशी एक जीवघेणी शंका डोक्यात येऊन गेली. मी तशाही अवस्थेत आर्याकडे एक प्रश्नार्थक कटाक्ष टाकला पण तिने नजरेनेच ‘काही काळजी करू नकोस. असेच विचारतायत ते…’ असे सांगितले. म्हणजे तिने घरी कल्पना दिली होती.
“तुमच्या या बदमाश मुलीनेच मला घरी यायला सांगितले होते.” असे माझ्या तोंडात आले होते पण नर्व्हसनेसमुळे काही बोलू शकलो नाही.
“आजकाल आर्या सतत तुझ्याबद्दल बोलत असते.” शेवटी आंटीच माझ्या मदतीला आल्या. काहीही असो, शेवटी आईलाच जास्त काळजी असते. आपल्या मुलांच्या चुका, त्यांच्या निर्णयांचे समर्थन, त्यासाठी लागणारा वडिलांचा होकार किंवा पाठिंबा मिळवून द्यायला खरोखर एक आईच हवी. तिला सारे काही बरोबर समजते.
मम्मी असे बोलल्यावर आर्या माझ्याकडे पाहून हसत होती आणि पप्पा समोर असताना त्यावर काय बोलावे ते मला कळत नव्हते. संभाषणाला सुरवात होतच होती एवढ्यात काहीतरी विसरल्याचा भाव चेहर्‍यावर घेऊन आम्हांला हॉलमध्ये सोडून आंटी किचनमध्ये गेल्या. पाठिंबा देणारे कुणी नसल्याने मी पुन्हा गप्प झालो. बोलण्यासाठी आंटी ठीक होत्या, त्यांच्याबरोबर बोलताना कसलीही भीती वाटत नव्हती पण पप्पा दिसायलाच एवढे रागीट होते की त्यांच्याबरोबर काय बोलावे ते कळत नव्हते. माझा नेहमी असा लोच्या होतो. म्हणजे खूप वडिलधारी माणसे भेटली की त्यांच्याशी नेमके कोणत्या विषयावर आणि काय बोलायचे तेच समजत नाही.
पण मला जास्तवेळ वाट पहावी लागली नाही. रव्याच्या लाडवाची प्लेट घेऊन त्या लगेच परत आल्या. त्यांनी तोंड गोड करायला मिठाई आणली म्हणजे विदाऊट इंटरव्युव्ह आमचे खरेच फायनल झाले की काय ते माझे मलाच कळेना. रिटन टेस्ट न देताच इंटरव्युव्ह पास होण्यासारखा हा प्रकार वाटला. जनरली एखादी गोष्ट डन झाली की आनंद साजरा करायला मिठाई वाटतात. एकंदरीत प्रसंगच तसा होता. त्यांनी लाडू आणल्यावर मी नेमके खुश व्हायचे की नाही ते मला कळेना आणि मी गोंधळून गेलो.
एकतर सकाळी मी नाष्ता केला नव्हता, त्यामुळे जोराची भूक लागली होती. शिवाय आर्याने बोलवले आहे आणि घरी गेल्यावर ती काही खाल्ल्याशिवाय सोडणार नव्हती याची मला खात्री होती. पण समोर अशा गोष्टी घडत होत्या की नाष्ता लवकर येईल असे वाटत नव्हते आणि पोटात कावळे ओरडायला लागले होते. बाकीचा नाष्ता कधी येईल तेव्हा येईल, तोपर्यंत त्या प्लेटमधले दोन लाडू उचलून पटकन तोंडात टाकावेत असे वाटत होते पण अंकल समोरच बसल्याने भूकेला आवर घालावा लागत होता. अजूनही ते माझ्याकडेच पहात होते, त्यावरून माझी कपडे ठीक नाहीयेत की आख्खा मीच ठीक नाही ते एक समजायला मार्ग नव्हता.
अंकलनी आर्याला हाक मारून माझ्या बाजूला येऊन बसायला सांगितले. ती थोडीशी लाजतच येऊन माझ्या बाजूला दोघांमध्ये सुरक्षित अंतर राहील अशा बेताने बसली. तिच्या चेहर्‍यावर अशा प्रकारची एक वेगळीच लज्जा मी पहिल्यांदाच पहात होतो. नशीब, अंकलनी तिला माझ्या बाईकवर बसलेले पाहिले नव्हते म्हणून एक बरे झाले. नाहीतर अंकलना आय स्वेअर, नक्कीच चक्कर आली असती. आर्या बाईकवर बसताना मला नको इतकी बिलगून बसायची. ती सोफ्यावर माझ्या बाजूला येऊन बसल्यावर माझा नर्व्हसनेस अजूनच वाढला. तिथे अंकल आणि आंटी नसत्या तर मी तो मोमेंट वेगळ्या अर्थाने एन्जॉय केला असता. आर्या आणि माझ्याकडे एकटक पाहून कपल कसे दिसेल ते अंकल पहात असावेत. मला मात्र आंटी आणि अंकलचे कपल घाबरवणारे वाटत होते. आंटी चेहर्‍यावरूनच सोज्वळ आणि प्रेमळ वाटत होत्या पण अंकल मात्र खूप रागीट वाटत होते. देव जाणे आर्या त्यांना कशी घाबरत नव्हती!

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

 

तुझ्याविना # 11

arm-couple-engagement-ring-712468

प्रत्येक वर्षाच्या शेवटी वर्षभरात कुणी कसे परफॉर्म केले आहे, त्याप्रमाणे आमचे अप्रेझल केले जायचे. या अप्रेझलनुसार प्रत्येकाला सॅलरीशिवाय काही रक्कम बोनस म्हणून मिळायची. इलाविया या बाबतीत खूप चांगली कंपनी होती. अगदी ट्रेनी इंजिनियर असला तरीही त्याला ट्रेनी आहे म्हणून अप्रेझल स्कीममधून वगळायचे नाहीत. त्याला त्याच्या कामाचा मोबदला मिळालाच पाहिजे असे साधे समीकरण होते. हे अप्रेझल बॉस द्यायचा आणि बॉसचा बॉस फायनल करायचा. या सगळ्या प्रोसेसमध्ये माझ्या बाबतीत एक चांगली गोष्ट घडली.
मला बॅनर्जीने दिलेले ‘ए’ रेटिंग बदलून मुर्तीसरांनी ते ‘ए प्लस’ केले आणि सोबत ‘समीरने पूर्ण वर्षभर खूप मेहनत घेऊन कंपनीला फायदा होईल अशी बरीच कामे केली आहेत. समीर कंपनीसाठी खरोखर क्रिटीकल रिसोर्स आहे.’ अस रिमार्क! मी जाम खुश होतो ते दोन कारणांसाठी. पहिले म्हणजे मुर्तीसरांनी माझे रेटिंग अपग्रेड करून फायनल केले आणि दुसरे म्हणजे त्यांनी बॅनर्जीचा रिमार्कही काढून टाकला. बॅनर्जीचा माझ्याबद्दलचा रिमार्क होता – ‘कामात अजून लक्ष हवे, सुधारणा करायला खूप वाव आहे.’
हा रेटिंगवाला काळ आमच्यासाठी नकोसा असायचा. या रेटिंगमुळे कधी कधी चांगले मित्र तुटायचे. रेटिंग एकमेकांशी डिस्कस करायचे नाही अशी कंपनीची स्ट्रिक्ट पॉलिसी होती, त्यामुळे शक्यतो कोणीही त्यावर चर्चा करत नव्हते. बॅनर्जीने मला अॅव्हरेज म्हणून रेट केले होते आणि त्याने सुब्रतोलाही तसेच रेट केले आहे, हे मला गरज नसताना सांगितले होते. मला सुब्रतोच्या रेटिंगविषयी काही वाटत नव्हते पण वर्षभर प्रामाणिकपणे काम केल्यावर स्वत:ला काय रेटिंग मिळायला हवे, याची थोडी तरी कल्पना असतेच की!
वास्तविक नव्वद टक्के लोकांना ‘ए’ रेटिंग मिळते. ‘ए’ म्हणजे अॅव्हरेज. सहा ते सात टक्के लोकांना ‘ए प्लस’. ‘ए प्लस’ म्हणजे त्यांनी अपेक्षेपेक्षा जास्त काम केले आहे आणि उरलेले तीन ते चार टक्के लोकांना ‘बी’! ‘बी’ म्हणजे त्यांच्या कामाला वर्षभरात न्याय न देऊ शकलेले लोक. साधारणपणे त्यांच्या बॉसना अशा लोकांमध्ये अजून सुधारण्यासाठी खूप वाव आहे असे वाटते. मला ‘ए’ ठीक वाटत होते कारण नव्वद टक्के लोकांना तसेच रेटिंग असल्याने त्यांच्यासमोर उजळ माथ्याने फिरायला लाज वाटत नाही. ‘ए प्लस’ कॅटॅगरीत आले की मग दोन गोष्टी असतात. त्याने प्रचंड मेहनत आणि जीवाचे रान करून काम केलेले असते किंवा तो साहेबाचा चमचा असतो. त्यामुळे कुणाला ‘ए प्लस’ मिळाला की तो बाकीच्यांसाठी टार्गेट ठरतो. वर्षभर गाढवासारखी कामे करत होतो त्यामुळे ‘बी’ मिळायचा प्रश्नच नव्हता.
बॅनर्जीने मला आणि सुब्रतोला सारखेच रेटिंग दिले म्हणून सांगितले असले तरी मुर्तीसरांनी त्याचे ‘ए प्लस’ रेटिंग डाऊनग्रेड करून त्याला ‘ए’ करताना मी पाहिले. मुर्तीसरांनी बॅनर्जीला न विचारता माझे रेटिंग बदलल्यापासून बॅनर्जी माझ्याशी नीट बोलत नव्हता. मी मुर्तीसरांना काहीतरी सांगून माझे रेटिंग बदलून घेतले असावे असे त्याला वाटत होते. तो मला सतत माझ्या कामातल्या छोट्या छोट्या चूका दाखवत रहायचा. कुठले काम कितीही चांगले केले तर अॅप्रिशएिट मात्र करायचा नाही. एकदिवशी असेच बोलवून त्याने मला उगाचच झापायला सुरवात केली.
“तू तुझ्या कामात सिरीयस नाहीयेस समीर.”
“असं तुम्हांला का वाटतं बॉस?”
“असंच.”
“माझ्या काही त्रूटी आहेत का ज्याच्यावर मी काम करायला हवे?”
“नाही, विषेश असे काही नाही.”
“तरीही मी कामात सिरीयस नाही असे तुम्हाला वाटते?”
“हो.”
हा माणूस मला कोणत्या गोष्टीत सुधारणा करायची आहे ते न सांगता केवळ त्याला वाटतंय म्हणून काहीही बोलत होता. मी खूप प्रयासाने स्वत:ला कंट्रोल केले. काहीही न बोलता शांतपणे त्याच्यासमोरून उठलो. माझ्या टेबलवर आलो, बॅग घेतली आणि कुणाशीही एक शब्द न बोलता डिपार्टमेंटमधून निघून गेलो. सगळेजण हैराण झाले. कित्येक वर्षे काम करून त्यांना हे धाडस करता आले नव्हते. मी ही कधीच असा वागलो नव्हतो, पण पाणी आता डोक्यावरून चालले होते.
मी निघताना त्याच्या टेबलवर नेऊन ठेवलेल्या फाईल्स परत कपाटात ठेवायचीही तसदी घेतली नाही. त्याच्या टेबलवर तशाच पडून दिल्या. बॅनर्जीला असे केलेले अजिबात आवडायचे नाही. आपण कितीही कचरा केलेला चालायचा, पण दुसर्‍याने नाही. पुढचे दोन दिवस मी ऑफिसमध्ये फोनही केला नाही आणि बॅनर्जीचा कॉलही घेतला नाही. ब्रांचचे कॉल मात्र मी अटेंड करत होतो त्यामुळे बॅनर्जीवर हवे तसे प्रेशर येत नव्हते, कारण त्याचे काम थांबले नव्हते. ब्रांचला हवा तो सपोर्ट मी फोनवरून देत होतो. मी ब्रांचचे कॉल घ्यायचे बंद केले असते तर बॅनर्जी सूतासारखा सरळ आला असता पण आमच्या दोघांच्या भांडणात मला कंपनीचे नाव खराब करायचे नव्हते.
सुट्टी घ्यायचेदेखील बॅनर्जीचे नियम होते. कुणालाही आधी विचारल्याशिवाय तो सुट्टी द्यायचा नाही. विचारले तरीही खूप जीव काढून झाल्यावर हो म्हणायचा. ते सगळे नियम धाब्यावर बसवून मी दोन दिवस सुट्टी टाकायचा निश्चय केला. इतरवेळी छोट्या छोट्या गोष्टी आर्याशी बोलायचो पण उगाच टेंशन नको म्हणून या प्रकरणातले तिला काहीच सांगितले नाही.
तिसर्‍या दिवशी साक्षात बॅनर्जीने मला कॉल केला आणि मला ताबडतोब ऑफिसमध्ये येण्यास सांगितले. मी ही काही कमी नव्हतो. त्याला मी सुट्टीवर आहे आणि उद्याच ऑफिसला येईन असे सांगून टाकले. त्याने खूप विनवण्या करून थोडासाच वेळ येऊन जा, वाटल्यास आजची सुट्टी न टाकता आऊटडोअर भर असे म्हणाल्यावर काहीतरी महत्वाचेे काम आहे हे वेगळे सांगायची गरजच नव्हती. एरव्ही एवढा मस्का मारायच्या भानगडीत तो पडलाच नसता. तसा घरी थांबून मलाही कंटाळा आला होता म्हणून मग ऑफिसला गेलो.
मी त्याच्यासमोर जाऊन बसल्यावर त्याने मल्लुला तिथून जायला सांगितले. म्हणजे त्याची पडती बाजू होती. कुणाचा अपमान वगैरे करायचा असेल तर कितीही लोक असले तरी त्याला चालायचे. किंबहूना तो खूप लोक असल्यावरच त्यांच्यासमोर तो आमचा पाणउतारा करायचा.
“समीर. रागावर थोडे कंट्रोल कर तुझ्या. मला माहित आहे, कधी कधी मी तुझ्यावर विनाकारण वैतागतो पण माझ्या मनात तसे काही नसते.”
त्याचे लेक्चर देणे चालू झाले. अधुनमधून त्याला असे पश्चातापाचेही झटके यायचे. बराचवेळ झाला तरी हा कामाच्या मुद्दयाचे सोडून इतर बडबड करत होता. सर्वात शेवटी त्याने आम्हांला पॉवर मॉनिटरिंग सिस्टीमची एक मोठी एक्सपोर्ट ऑर्डर मिळाल्याचे सांगितले. त्या ऑर्डरवर ताबडतोब काम सुरू करायचे होते म्हणून अचानक त्याला माझी आठवण झाली होती.
आमचा मागच्या दोनतीन महिन्यात पॉवर मॉनिटरिंगचा जो यशस्वी प्रोजेक्ट झाला होता, त्या चाळीस युनिट्सची एक्सपोर्ट ऑर्डर मिळाली होती. ऑर्डर व्हॅल्यू ऐंशी लाख – म्हणजे बर्‍यापैकी मोठी होती. अवघ्या चार आठवड्यात ही ऑर्डर आम्हांला पूर्ण करून द्यायची होती. माझ्याबरोबर असणारा बॅनर्जीचा खास माणूस सुब्रतो रजेवर होता. महत्वाच्या वेळी रजेवर असणे हा त्याचा पहिल्यापासूनचा विक्रम होता. मागची ऑर्डर फक्त सहा युनिट्सची असल्याने आम्ही लॅबमध्येच बनवली होती पण चाळीस युनिट लॅबमध्ये, ते ही एवढ्या कमी वेळात, बनवणे शक्य नव्हते म्हणून ही ऑर्डर आम्ही दुसर्‍या एका वेंडरकडून बनवून घ्यायचे ठरवले.
या प्रकाराला ‘वेंडराईज्ड प्रॉडक्शन’ असे म्हणतात. डिझाईन आमचे पण वेंडरच्या फॅक्टरीत बनवायचे आणि ते बनल्यावर इन्स्पेक्शन करून सगळ्या बाबतीत चांगले असेल तर मग कस्टमरकडे पाठवायचे. या प्रोसेसमध्ये लागणारी मॅनपॉवर आणि इतर सर्व गोष्टींची पुर्तता करण्याची जबाबदारी वेंडरची असते. आपण फक्त प्रॉडक्टचे डिझाईन देऊन फायनल प्रॉडक्ट तयार झाल्यावर आपण ठरवलेल्या टेस्टनुसार इन्स्पेक्शन करून घ्यायचे. त्या बदल्यात वेंडरला प्रत्येक युनिटमागे ठरवून दिलेले कमिशन मिळते. या प्रोजेक्टवर पहिल्यापासून मी काम केले असल्याने बॅनर्जीने लगेच तो प्रोजेक्ट मला दिला.
एकदा प्रोजेक्ट माझ्याकडे आल्यावर मी माझ्या पद्धतीने काम सुरु केले. प्रोजेक्टचे डिटेलिंग, वेंडरबरोबर मिटींग्ज, फॅक्टरी व्हिजीट, त्याच्या शंका, त्यावरची सोल्युशन्स वगैरे सगळे व्हायला दोन आठवडे उलटून गेले. वेंडरच्या बाजूने सगळ्या गोष्टी क्लिअर झाल्या. पण त्या युनिट्ससाठी लागणारा प्रिंटेड सर्किट बोर्ड – पीसीबी -बॅनर्जीने अजून फायनल केला नव्हता. तो फायनल झाला की आठवड्याभराचे काम होते. पण जिथे बॅनर्जी असेल तिथे चुटकीसरशी होत असलेली कामे रेंगाळायलाच पाहिजेत असा नियम होता.
मी बॅनर्जीला आतापर्यंतचा सगळा प्रोजेक्ट रिपोर्ट सांगितला पण त्याला काही पडलेली नव्हती. तो भलत्याच कामात गुंतला होता. प्रसंगाचे गांभीर्य ओळखून मी सरळ मुर्तीसरांना जाऊन भेटलो. बॉसला कोणत्याही गोष्टीत बाजूला ठेऊन त्याच्या बॉसशी बोलायचे नसते ही साधी कॉर्पोरेट शिस्त आहे, त्याप्रमाणेच मी वागत होतो. पण गोष्टी हाताबाहेर जात असल्या आणि मी काही करू शकत असलो तर नक्की करेन, अशावेळी तू मला डायरेक्ट येऊन भेटलास तर चालेल, असे मुर्तीसरांनी सांगितल्याने त्यांच्याबद्दल माझ्या मनात विश्वास निर्माण झाला होता.
मी बॅनर्जीला सांगितलेला तोच रिपोर्ट मुर्तीसरांना सांगितला आणि त्यांना पीसीबीबद्दल लक्ष घालण्याची विनंती केली. लगेच त्यांनी बॅनर्जीला फोन करून दोन दिवसांत काहीही झाले तरी पीसीबी फायनल झाला पाहिजे असे सांगितल्यावर मात्र वेगाने हालचाली होऊ लागल्या. तो पीसीबी दोन दिवसात फायनल नाही केला तर आम्ही ती ऑर्डर वेळेत शिप करू शकणार नव्हतो आणि तसे झाले तर अॅग्रीमेंटनुसार ऑर्डरच्या दहा टक्के दंड आम्हाला भोगावा लागला असता.
मुर्तीसर बॅनर्जीला नुसते फोन करून थांबले नाहीत तर त्यांनी बॅनर्जीबरोबर या प्रोजेक्टबद्दल मिटींगच घेतली. मग मात्र बॅनर्जी सिरीयस झाला आणि त्या प्रोजेक्टमधून स्वत:चे अंग काढून घेत मला “समीर, मी जरा दुसर्‍या कामात आहे. तूच पीसीबी फायनलाईज करून घे.” असे सांगितले. पीसीबीचे डिझाईन तयार असताना हा त्यात अजून काय करणार होता देव जाणे! किरकोळ दुरुस्त्या सांगून मी डिझाईनरला तो पीसीबी फायनल करायला सांगितला.
पीसीबी यायला पुढचा एक आठवडा लागला. आमच्याकडे सर्व युनिट्स तयार करायला फक्त एक आठवडा होता. पीसीबी आल्यावर मी वेंडरच्या फॅक्टरीत गेलो आणि तिथल्या इंजिनियर्सची एक मिटींग बोलवून त्यांना त्या प्रोजेक्टच्या सुरवातीपासून शेवटपर्यंत सगळी प्रोसेस समजावून सांगितली आणि लगेच प्रॉडक्शन चालू करायला सांगितले. युनिटमध्ये लागणारे प्रोग्रामिंग स्वत: बॅनर्जी चेक करणार असल्याने ते कधी पूर्ण होईल याची कल्पना करणे बरोबर नव्हते. त्यामुळे बेसिक एक प्रोग्राम घेऊन मी युनिट तयार करण्याचा निर्णय घेतला. त्याने एक फायदा होणार होता, बॅनर्जीचे कधी होईल तेव्हा होईल, आमची युनिट्स रेडी होणार होती आणि फक्त चीप बदलून बॅनर्जीने फायनल केलेला प्रोग्राम त्यात टाकता येणार होता.
ऑर्डर पाठवायला तीन दिवस बाकी असताना बॅनर्जीने प्रोग्राम फायनल केला. तीन दिवसात चाळीस युनिट्स फायनल करणे म्हणजे जवळजवळ अशक्य कोटीतली गोष्ट होती. मी बॅनर्जीला सांगून इन्स्पेक्शन टीमबरोबर सरळ वेंडरच्या फॅक्टरीत गेलो. तिथे स्वत: थांबून काम केल्याशिवाय गत्यंतर नव्हते. त्याला अनेक कारणे होती, सर्वात पहिले म्हणजे हे प्रॉडक्ट नवीन असल्याने इन्स्पेक्शन टीमला नेमके काय चेक करायचे आहे याची कल्पना नव्हती. शिवाय ऐनवेळेस काही प्रॉब्लेम झाला तर तिथल्या तिथे तो सोडवून युनिट तयार करायचे होते.
पहिल्या दिवशी रात्री अकरा वाजेपर्यंत थांबून आम्ही दहा युनिट्स करू शकलो. राहिलेली तीस युनिट दोन दिवसात होण्यासारखी नव्हती म्हणून मी इन्स्पेक्शन टीमचे अजून दोन इन्स्पेक्टर्स वाढवून घतले आणि माझ्या एकट्याने सर्व काम होणार की नाही या चिंतेने मी माझा कलिग मयुरलाही फॅक्रीत यायला सांगितले. दुसर्‍यादिवशी रात्री लेट थांबून आम्ही चौदा युनिट्स फायनल करू शकलो. शेवटच्यादिवशी सोळा युनिट्स बाकी होती आणि बॅनर्जी सकाळपासून प्रत्येक तासाला फोन करून किती युनिट झाले याचा आढावा घेत होता. खरं म्हणजे ही सगळी ऑर्डर केव्हाच तयार झाली असती पण आतापर्यंत त्यानेच एवढा घोळ घालून ठेवला होता.
जेवणासाठी बाहेर जाण्याएवढा वेळ दवडणे परवडणारे नसल्याने शेवटच्या दिवशी रात्रीचे जेवण तर आम्ही वेंडरच्या वर्कशॉपमध्ये रबरशीटवरच केले. सर्व काम कंट्रोलमध्ये आहे असे वाटत होते पण शेवटच्या युनिटने मात्र जीव काढला. काही केल्या चालतच नव्हते. तिथल्या इंजिनिर्यसनी एकूणएक वायर्स चेक करून पाहिल्या तरीही काही उपयोग होत नव्हता. शेवटी लेन्समधून पीसीबी इन्स्पेक्शन करावे लागले. एक केसाएवढा बारीक असणारा ट्रॅक तुटला असल्याने ते युनिट चालत नव्हते. लगेच त्या ट्रॅकचे कनेक्शन करून युनिट पुन्हा इन्स्पेक्शनसाठी ठेवले आणि रात्रीच्या सव्वादोन वाजता ते पास झाले. सगळ्यांनी सुटकेचा नि:श्वास टाकला. वेंडरची ती पहिलीच एक्सपोर्ट ऑर्डर असल्याने एवढा वेळ झाला तरी कंपनीचा मालकही आमच्याबरोबरच होता. तेवढ्या रात्री घरी जाण्याऐवजी सर्वांनी ऑफिसमध्येच झोपा असे त्याने सांगितले कारण हा प्रोजेक्ट वेळेवर कंप्लीट व्हावा म्हणून तिथला प्रत्येक जीव सकाळी सातपासून राबत होता.
ज्यादिवशी ती युनिट्स एक्सपोर्ट करायची होती त्यादिवशी सकाळी बरोबर आठ वाजता सुब्रतो वेंडरच्या फॅक्टरीत आला. लगेच आम्ही झोपलो असल्याची खबर बॅनर्जीपर्यंत पोहोचली. सुब्रतोला आदल्यादिवशीचे आमचे काम माहित नव्हते. शिपमेंटच्यादिवशी आम्ही लोक कसे आरामात झोपलो होतो हे त्याने बॅनर्जीला मसाला लावून सांगितले. पण काम वेळेवर झाले असल्याने शिवाय रात्री सव्वादोन वाजता शेवटचे युनिट कंप्लीट झाल्यावर मी बॅनर्जीला तसा मेसेज पाठवला असल्याने तो अजून खोलात शिरला नाही.
ऑर्डरनुसार शिपमेंट वेळेत पाठवण्यात आली. एवढ्या मोठ्या ऑर्डरवर काम केलेल्यांचे कौतूक करायला ऑफिसमध्ये एक मिटींग बोलावण्यात आली होती, त्यात बॅनर्जीने त्या प्रोजेक्टचे सगळे के्रडिट सुब्रतोला दिले. मी आणि मयुर एकमेकांच्या तोंडाकडे पहातच राहिलो. मुर्तीसर सुट्टीवर असल्याचा फायदा घेत बॅनर्जीने मध्येच ही मिटींग ऑर्गनाईझ केली होती. कुणालाही सुब्रतो त्याकाळात सुट्टीवर होता हे माहित नव्हते.
मी हे सर्व जेव्हा आर्याला सांगितले तर तिने माझे काउंुसिलिंगच सुरु केले. इन्स्पिरेशन, इनर फिलींग, आयुष्यातले गोल या विषयांवर ती बोलू लागली. ती मला प्रत्येक गोष्टीतून चांगलेच तेवढे कसे घ्यायचे ते शिकवायची. कधी कधी ते सारे थिअरॉटिकल वाटायचे. हे सगळे आपल्याबरोबर घडत असताना निमूटपणे खपवून घ्यायला मी गांधीजी किंवा कुठला संत नव्हतो. मग अशावेळी मला रस्त्यावर चालताना प्रत्येक कुत्र्याला दगड मारत बसू नका, त्याने तुमचे लक्ष्य गाठायला वेळ लागेल वगैरेसारखे विचार थोतांड वाटायचे. मला तशा कुत्र्यांवर नुसते दगडच मारायचे नव्हते तर त्याला चोप देऊन अशी अद्दल घडवायची होती की नंतर माझ्यावर भुंकताना तो कुत्रा शंभरवेळा विचार करेल.
माझा स्वभाव आर्याला चांगलाच समजला होता. मी जेव्हा जेव्हा निराश दिसेन तेव्हा तेव्हा ती मला समजावून निराशा पळवून लावायची. एखाद्या हॉटेलमध्ये स्नॅक्सच्या निमित्ताने नेऊन मला छोट्या छोटया गोष्टी सांगून मूड हलका करायची. तिने कुठले सेल्फ हेल्पवरचे पुस्तक वाचले की ते तू वाचायला हवे म्हणून मागेच लागायची पण मी ते वाचायचोच नाही. एकदोनवेळा असे झाल्यावर ती ते पुस्तकच आणून द्यायची आणि वाचले की नाही ते तपासायला माझी व्हायवा घ्यायची. खरं म्हणजे मला ती पुस्तके आवडायची नाहीत. बोअर व्हायचो पण त्यातली माहिती डोक्यात घुसायची नाही. त्यापेक्षा मला काल्पनिक जगात भरार्‍या मारणे आवडायचे. अशी पुस्तके मी खूप एन्जॉय करायचो. कधी कधी तर आवडती पुस्तके रात्रभर जागून वाचायचो. ती पुस्तके वाचून वाचून बॅनर्जीचा बदला घ्यायच्या अचाट कल्पना माझ्या डोक्यात साठल्या होत्या, पण त्या अंमलात आणू शकत नव्हतो. तसे करताना सापडलो असतो तर मला कंपनीच्या बाहेर जावे लागले असते.
एकूण म्हणजे, मी कंपनीत आल्यापासून बॅनर्जी हा माझ्या आयुष्यातला नंबर एकचा व्हिलन होता.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

तुझ्याविना # 10

bokeh-2594745_1280

थिएटरमधून बाहेर आल्यावर खरोखर खूप भूक लागली होती. मस्त गरमागरम काहीतरी खाऊन कॉफी प्यायची तल्लफ झाली होती. आर्याला ओनियन उत्तप्पा हवा होता म्हणून आम्ही फुडकोर्टला जाऊन ऑर्डर दिली आणि कॅफेटेरियाच्या एरियात बसल्यावर मी खरोखर तिच्या ओठांना इजा केली आहे ते माझ्या लक्षात आले. माझाही ओठ ठणकत होता, तरीही तिला चिडवायला मी बोललो, “आज कुणाच्यातरी ओठांवर खूप लाली चढलीये.”
“चूप बस. काही नकोस बोलू तू. आणि नाजूक गोष्टी हँडल करायला शिक आता. सगळ्याच ठिकाणी ताकद आजमवायची गरज नसते.”
“येस मिस! समजले. अॅक्च्युली इट वॉज माय फर्स्ट एक्सपिरीयेंस म्हणून ती गफलत झाली माझ्याकडून. आता त्याची प्रोसेस लक्षात आली आहे माझ्या.”
“हंऽऽ माझा ओठ बघ सुजलाय किती! कुणी विचारले तर काय कारण सांगायचे?”
“सॉरी बार्बी. आणि तू ही काही कमी नाहीयेस बरं का. तूझे सोड, मी काय सांगायचे?”
“माझे नाव सांग.”
“काय म्हणून?”
“मी किस केला म्हणून सांग कुणी विचारले तर! खुश?”
“हल्ली ना, तू ही बिघडत चालली आहेस. लाज, लज्जा, शरम काहीतरी बाळग.”
“हे तू मला सांगतोयस? बिचार्‍या गरीब मुलीच्या असहायतेचा फायदा घेतल्यावर?”
“असहायतेचा फायदा! वा!! अगं कुणाला नाही, देवाला तरी घाबर. ओठ बघ माझा कसा सुजवलायस ते. वरून मलाच हा टोमणा?”
“असू दे. पण मला तर आवडले.”
“काय?”
“चूप रे. तुला सगळं एक्सप्लेन करून सांगावं लागतं. तू ना या बाबतीत जरा बुद्धूच आहेस.”
“कोणत्या?”
“जाऊदे सोड. हे बघ मी काय आणलेय तुझ्यासाठी-” असे म्हणत पटकन विषय बदलून तिने बरोबर आणलेल्या बॅगमधून मला एक ऑरेंज कलरचा सुंदरसा शर्ट गिफ्ट केला. त्याबरोबर एक गिफ्टकार्डही होते. मी हळूच ते उघडले. मोत्यांसारख्या अक्षरांत तिने एक कविता लिहीली होती.

मी दिसताच तूझं ते क्यूट हसणं, तू मला मिस करतोस हे तुझ्याकडून ऐकणं
आणि क्षण ना क्षण तूला आठवत बसणं आता रोजचंच झालंय…
तुझ्याबरोबरच्या आठवणीत स्वत:च्या आस्तित्वाला विसरून
कशाचंही भान न रहाणं आता रोजचंच झालंय…
वेड्यासारखं तू माझ्यावर प्रेम करणं, तुझ्या नजरेला नजर मिळाली की
रोमांचित होऊन अंगावर गोड शहारा येणं आता रोजचंच झालंय…
निवांत डोळे मिटून तुझ्या खांद्यावर मान टेकता यावी म्हणून
प्रत्येक क्षणाला तुझी ओढ लागून रहाणं आता रोजचंच झालंय…
श्रावणसरीसारखं तुझं माझ्या आयुष्यात येणं, बघता बघता माझा श्वास बनून जाणं
आणि त्या श्वासाला समजून घेत जगण्यासाठी तुझ्यात हरवणंही आता रोजचंच झालंय…

तुझ्या बार्बीकडून माझ्या शोनाला वाढदिवसाच्या खूप खूप शुभेच्छा!

ते वाचल्यावर मला हवेत उडत असल्यासारखे वाटले. किती मस्त कविता लिहीलेली तिने. मी प्रेमाने ओथंबलेल्या तिच्या नजरेला नजर दिली आणि मलाच लाजल्यासारखे झाले. ती माझ्यातल्या एकूणएक हालचाली टिपून घेत होती. माझ्यासाठी हे सारे जंबो सरप्राईज होते. खरं सांगायचं तर मी कार्डाचीदेखील अपेक्षा ठेवली नव्हती. या सगळ्या गोष्टी माझ्यासाठी बोनस होत्या. मी अजूनही त्या कवितेतच हरवलो होतो, तिच्या प्रश्नाने भानावर आलो, “शर्ट आवडला तुला?”
“म्हणजे काय! तू घेतलायस ना? आवडणारच!”
“मग डार्क शेड्स का नाही वापरत तू?”
वास्तविक मी माझ्या कपड्यांच्या रंगाविषयी खूप चोखंदळ होतो. ऑफिससाठी कुठलीही कॅज्युअल किंवा डार्क शेड मला चालायची नाही. माझे एकूणएक शर्ट ग्रे किंवा निळसर शेड्सचे असायचे. ते ही प्लेन किंवा लायनिंग. कॅज्युअल वाटतात म्हणून चेक्सही घ्यायचो नाही. आर्या अगदी विरुद्ध टोकाची होती. नेहमी आर्टिस्टिक कपडे वापरायची. वर्तुळे, डायमंड्स, डॉट्स अशा भौमितिक आकृत्या असलेली कपडे तिला फार आवडायची. त्यातही विषेश आवड म्हणजे, सिनीयर केजीतल्या मुलांनी स्केच केल्यासारखे दिसणारे टीशर्ट. तसल्या टीशर्टचे तर तिच्याकडे कलेक्शनच होते.
खरं म्हणजे बहुतेक सर्व मुलींना असतो तसा आर्यालाही अतिशय चांगला ड्रेस सेन्स होता. तसे पहायला गेले तर फॅशनच्या बाबतीत आपण मुलं जवळजवळ अडाणीच असतो. या क्षेत्रात आपल्या डोळ्यांसमोर उत्क्रांती झालेली आहे तरीही आपण स्वत:मध्ये बदल करून घेत नाही. एखाद्या मुलीच्या कानात काट्यांचमचामधला काटा दिसला तरी आश्चर्य वाटून घेऊ नका. इट्स फॅशन! मी केस एकत्र ठेवायला एका मुलीच्या डोक्यात कात्री पाहिली आहे.
खाऊन झाल्यावर मी तिला तिच्या घराजवळच्या बसस्टॉपवर सोडले आणि परत निघण्यासाठी मी गाडीला किक मारून तिथून निघणार एवढ्यात ती दोन मिनीटे थांब म्हणून बॅगमध्ये काहीतरी शोधायला लागली. शेवटी तिला हवी असलेली गोष्ट सापडली असावी कारण तिच्या चेहर्‍यावरून तरी तसे वाटत होते. दोन्ही हातांनी ती वस्तू स्वत:मागे लपवत ती माझ्यासमोर आली आणि तिने हळूच हात पुढे केला. ती वस्तू दोन्ही हातांच्या मूठीत झाकली असल्याने मला काय आहे ते समजायला मार्ग नव्हता. माझी उत्सूकता शिगेला पोहोचली होती. मग हळूच तिने एक हात बाजूला घेतला आणि छोटासा लाल रंगाचा ज्वेलरी बॉक्स माझ्या नजरेस पडला. हळूवारपणे तिने तो उघडला. रेड वेलवेटच्या बॅकग्राऊंडवर सोन्याची रिंग चमचमत होती.
“हात पुढे कर. तुला हे माझ्याकडून स्पेशल गिफ्ट.”
मी पुतळ्यासारखा जाग्यावरच थिजलो. माझ्या कंठातून शब्द फुटेना तरीही धक्क्यातून सावरत कसाबसा मी बोललो, “वेडी आहेस का तू?”
“का?”
“ही खरी रिंग आहे.”
“माहिताय मला. मीच बनवलीये तुझ्यासाठी.”
“कधी?”
“कम ऑन डूड! डिटेलमध्ये शिरायची ही वेळ नाही. ते बघ, लोक आपल्याला पहाताहेत.” आणि खरोखर हा सोहळा पहायला बाजूच्याच बसस्टॉपवर उभे असणारे वीसेक लोक तरी होते. पण आर्याला त्याचे काही वाटत नव्हते. ती डोळ्यांत प्राण आणून माझ्याकडे पहात होती. त्या सर्वांच्यासमोर मलाच अवघडल्यासारखे झाले. बसस्टॉपवरची गर्दी कमी की काय म्हणून दोनतीन रिक्षावालेही त्यांच्या आतल्या पॅसेंजरसह आम्हांला पहात थांबले. त्यांना कॅमेरा कुठे आहे ते समजत नव्हते. एखाद्या टीव्ही सिरीयलचे शुटींग सुरु आहे असा सीन त्यांच्यासमोर चालला होता. मी पुढे काय करतोय ते पहायला त्या सगळ्यांची उत्सुकता शिगेला पोहोचलेली.
“पण…”
मी पुढे काहीच हालचाल करत नाही हे पाहून तिनेच माझा उजवा हात हातात घेतला आणि त्या बॉक्समधली रिंग माझ्या बोटात सरकवली. ती एकदम परफेक्ट बसलेली दिसताच ती आनंदून गेली. बसस्टॉपवरचे प्रेक्षक आणि रिक्षावालेही तिच्या आनंदाने खुश झाल्याचे दिसले. दरम्यान एक बस येऊन गेली होती. काहीजणांनी आमचा सोहळा पहायला ती सोडल्याचेही माझ्या लक्षात आले. पण त्यांचे बस सोडणे कारणी लागले होते हे त्यांच्या चेहर्‍यावरून समजत होते.
“अगं तुझ्या आईबाबांची परवानगी घ्यायची आहे अजून. त्यासाठी कार्यक्रम वगैरे करावा लागेल.”
“ते सारं आपण नंतर पाहू. पण हे टोकन आहे असे समज.”
“कशाचे?”
“मी आयुष्यभरासाठी तुला बूक केलेय त्याचे.”
“मग मी तुझ्या बुकिंगसाठी कधी येऊ घरी?”
“वेळ आली की मी तुला सांगेन. पण माझ्या पप्पांना लाईटली घेऊ नकोस. ते मिलीटरीमध्ये कर्नल होते आणि तुला आपल्या लग्नाची सहजासहजी परमिशन मिळेल या भ्रमात तर राहूच नकोस. सो बी ब्रेव्ह!!”
“त्यांचे टेंशन आताच द्यायची गरज आहे?”
“मी टेंशन नाही देत आहे. रिअॅलिटी सांगते आहे.”
“देतील गं ते परमिशन.”
“तू अजून पाहिले नाहीस त्यांना म्हणून बोलतो आहेस हे.”
“पण तुला मिळवायचंय म्हणजे त्यांना पहावे तर लागेलच.”
“बेस्ट ऑफ लक देन.”
“पण तू घे ना त्यांची परमिशन.”
“नो वे! दॅट्स यूअर टेस्ट! तुझी परीक्षा तू पास करायची आहेस.”
“काय यार! परीक्षा घेणार पप्पा, लग्न करणार मुलगी…आणि ती ही कसली तर असा हल्ला करणारी!” म्हणून मी माझा हात ओठांवर ठेवला.
ती जोरजोराने हसायला लागली, “सॉरी, पण आता तुझ्याकडे दुसरा चॉईस नाहीये.”
“चल बाय बाऽय…गुड नाईट, येतो मी.”
हा सीन बसस्टॉपसारख्या सार्वजनिक ठिकाणी सर्वांसमोर घडल्यामुळे मी लज्जेने लाल होऊन तिथून आनंदात निघालो खरा पण का कुणास ठाऊक, मिलीटरीतून रिटायर झालेल्या आर्याच्या कर्नल बाबांना भेटून त्यांच्यासमोर तिची मागणी घालायची हा विचारच मला अस्वस्थ करत होता.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

तुझ्याविना # 9

affection-1853532_1280

एकदिवशी सर्व टेक्निशियन टीमसोबत लंच करत होतो आणि आर्याचा कॉल आला. मला जेवताना कुणाचा कॉल आला की खूप राग येतो. लोक नीट जेवूदेखील देत नाहीत, आपले अर्धे लक्ष कॉलवर आणि उरलेले जेवणावर. म्हणून जेवताना मी शक्यतो कॉल रिसीव्ह करत नाही. पण नेमका मी त्यादिवशी फोन टेबलावर ठेवला होता. ‘बार्बी कॉलिंग…’ असे डिस्प्ले होत असलेली स्क्रीन सर्वांना दिसत होती. उगाच बार्बी या नावाने लोक मला चिडवायला चालू करायचे म्हणून मी पटकन फोन उचलून कानाला लावला.
“हं बोल…”
“हाय शोना, काय करतोयस?” ती फोनवर नेहमी आनंदी कशी काय असते याचे कोडे मला अद्याप उलगडायचे होते.
मुलींनी एकदा कुणाला फोन केला की समोरच्यांच्या आजुबाजूला काय असेल याची त्यांना चिंता नसते. त्यांना हवे तसे त्या वातावरण बदलतात. त्या आनंदी असल्या की सगळे जग आनंदात असायला हवे असते. आणि त्या दु:ख झाल्यावर लहान बाळासारख्या रडू लागल्या की आपणही दु:खी व्हायला हवे अशी त्यांची अपेक्षा असते. याबाबतीत काही गफलत झाली तर समोरचा गेला! गॉड ब्लेस हिम! मी नुसताच फोन कानाला लावला होता. पुढे काहीच बोलत नाही हे समजल्यावर पलिकडून आवाज आला,
“मी काहीतरी विचारतेय तुला-”
“वेळ काय झालाय आर्या?” मी बार्बी म्हणून रिप्लाय केला नाही हे ऐकल्यावर मॅटर काहीतरी सिरीयस आहे हे तिच्या लक्षात आले आणि तिने मी विचारलेल्या प्रश्नाचे आज्ञाधारकपणे उत्तर दिले, “दुपारचा एक वाजतोय.”
“मग दुपारी एक वाजता आपला लंचटाईम असतो ही साधी गोष्ट तुला माहित नाही?” मी उगाचच तिच्यावर वैतागलो. मी सरळ लंच करतोय आणि कॉलबॅक करतो असे म्हणू शकलो असतो पण सकाळपासून बॅनर्जीने हैराण केले होते, त्याचे फ्रस्ट्रेशन असे निघाले. तिला हे सारे माहित असण्याचा प्रश्नच नव्हता. शिवाय बाजूला खूपजण असल्याने मी शक्य तेवढे हळू आणि प्रेमाने बोलायचा प्रयत्न केला. तिला माझ्या आवाजातला चिडचिडेपणा समजला, “ओह! लंच करतोयस तर. मी नंतर फोन करू का मग? की आत्ताच बोलू.”
“तुला काय वाटतेय?”
“आत्ताच बोलायला पाहिजे.”
“मग बोल.”
“मी काहीतरी प्लानिंग करतीये.”
“प्लीज आता कोडी नकोस घालू. जे काही आहे ते स्पष्ट सांग.”
“ठीकाय. मला वाटतं तुझा मूड नाही बोलायचा.”
“नाही, असं काही नाही. तू बोलत रहा.”
“तू उद्या ऑफिसला येणार नाहीयेस.”
“का?”
“तुला माहित नाही?”
“कशाबद्दल बोलतीयेस तू सांगशील का प्लीज?”
“डोन्ट टेल मी, तुला माहित नाही म्हणून.”
“काय?”
“उद्या तुझा बर्थडे आहे राजा!”
“माय गॉड! खरंच की. शप्पथ, मला आयडिया नव्हती.”

आणि खरंच मी माझा बर्थडे विसरलो होतो! दिवसेंदिवस माझ्यावर कामे डंप करून बॅनर्जीने मला वेडे करून सोडले होते त्यामुळे वेळ काळ याचे मला भानच नव्हते. गेले तीन आठवडे मी एका महत्वाच्या प्रोजेक्टवर रात्री आठ वाजेपर्यंत ऑफिसमध्ये थांबून कामे करत होतो. आणि कहर म्हणजे दुसर्‍यादिवशी येऊन बॅनर्जी मला काल एवढ्या लवकर का गेलास असे विचारायचा. या कामाच्या नादात कधी कधी तर आठवड्यातला कोणता दिवस चालू आहे हे ही मला आठवायचे नाही. रविवारीदेखील मी ऑफिसला लेट होईल म्हणून दचकून उठायचो.

आणखी एक म्हणजे माझे आईबाबा किंवा फॅमिली इथे मुंबईत नसताना मी ऑफिस सुटल्यावर काय करतो ह्यात बॅनर्जीला खूप इंटरेस्ट होता. त्यामुळे तो वरचेवर “ऑफिस सुटल्यावर काय करतोस?” असे विचारून हैराण करायचा. मी ऑफिस सुटल्यावर जे काही करतोय ते सगळे त्याला सांगावी अशी त्याची अपेक्षा होती. लोकांच्या काय काय अपेक्षा असतात!

कुणाला ऐकू जाणार नाही अशा बेताने मी फोनमध्ये कुजबूजलो, “हो. घेईन मी सुट्टी उद्या.”
मी काहीही आढेवेढे न घेता लगेच उद्या सुट्टी घेतो म्हटल्यावर आर्या खूप खुश झाली.
“आणि यावेळेस सगळे प्लानिंग मी करणार.”
“ठीकाय. जे काही करणार आहेस ते कर आणि संध्याकाळपर्यंत मला कळव.”
“ऐक. अॅक्च्युली मी सगळे फायनल केले आहे.”
“काय प्लान आहे, ते तरी सांग मग.”
“उद्या आपण मुव्हीला जाणार आहोत.”
“कोणत्या?”
“ते नाही सांगणार.”

मला तिच्याबरोबर वाद घालून शेवटी हरायचे नव्हते. बर्‍याचदा असेच व्हायचे म्हणून जास्त इंटरेस्ट न दाखवता मी कॉल डिस्कनेक्ट करून माझाच वाढदिवस कसा काय विसरलो याचा विचार करू लागलो. पण मी विसरलो असलो तरी आर्याच्या बरोबर लक्षात होता. गर्लफ्रेंडचे एक मात्र असते – तुम्ही तिला एकदा बर्थडे विश केला की ती तुम्हाला तुमचा बर्थडे विचारेल आणि कायमचा लक्षात ठेवेल. बाकी काही नसलं तरी मुली तारखा लक्षात ठेवायला जाम मास्टरमाईंड असतात. त्यांचा बर्थ डे, तुमचा बर्थडे, व्हॅलेंटाईन डे, फ्रेंडशिप डे, लग्न झाल्यावर अॅनिव्हर्सरी वगैरे वगैरे. अगदी तुमचे ब्रेकअप जरी झाले तरी एखाद्या अननोन नंबरवरून बर्थडे मेसेज येण्याचीही शक्यता असते. येडपटासारखा पुन्हा त्या नंबरला कॉल लावायच्या भानगडीत पडायचे नसते कारण तो नंबर लगेच स्वीच ऑफ केलेला असतो.

दुसर्‍या दिवशी आजारी आहे म्हणून बॅनर्जीला थाप ठोकली आणि सरळ आर्याबरोबर पिक्चरला जायचे ठरवले. सकाळी उठून मोबाईल चेक केला तर कॉलेजच्या वॉट्सअॅप गु्रपवर मित्रांनी हॅपी बर्थडेवाल्या मेसेजेसचा पाऊस पाडला होता. सर्वांना पार्टी हवी होती. ती द्यायचे कबूल करून मी माझ्या काळजाच्या तुकड्याचा चॅट उघडला. ऑनलाईनच होता तो! मला एक मेसेजही आलेला.

तुला काय गिफ्ट हवं?
गिफ्ट विचारून देतात वाटतं, असं कुणीतरी एकदा विचारलेलं आठवतंय मला!

आश्चर्यचकित होऊन भुवया उडवत असलेली एक इमोजी आली. आणि त्यानंतर मेसेज.

हो का? माझेच डायलॉग मलाच परत?
मग?
तरीही सांग ना.
काही नाही दिलेस तरी चालेल. माझे गिफ्ट मी घेईन.
मी नाही दिले तर काय घेशील?
ते तू माझ्यावर सोड. मी पाहीन.
हो का?
हो. आणि खरोखर मी घेणार बरं का! त्यावेळी तुझ्या कोणत्याही एक्सक्यूजेस ऐकून नाही घेणार!
आणि माझ्याकडे ते नसले तर?
आहे तुझ्याकडे!

या मेसेजवरून मी कोणत्या दिशेने बोलतोय याचा तिला अंदाज आला असावा.

ओह! मग पाहतेच तुझे धाडस!
नो चॅलेंज. चल आवरतो आता.
हो मला पण खूप आवरायचेय! बाऽऽय. सी यूऽऽ

वास्तविक मला कोणताही पिक्चर पहाण्यात काहीही इंटरेस्ट नव्हता. मला आर्याबरोबर वेळ घालवायचा होता. खरं म्हणजे मी प्रपोज केले होते, ती हो बोलली होती पण दोघांनी म्हणावासा एकत्र वेळ घालवला नव्हता किंवा त्यानंतर कधी फिरायलाही गेलो नव्हतो. त्यात गेला महिनाभर ऑफिसमध्ये वेड्यासारखा काम करत होतो. आर्याने खूपवेळा भेटण्याविषयी विचारले होते पण कामाच्या अर्जंसीमुळे ते जमले नव्हते. तो प्रोजेक्ट आता पूर्ण झाला होता. आम्हा दोघांना एकत्र वेळ घालवण्यासाठी माझ्या वाढदिवसाचा योग एकदम परफेक्ट जुळून आला होता. माझ्या वाढदिवसाची संध्याकाळ माझ्यासोबत घालवायचा प्लान तिचाच होता. तिनेच पुढाकार घेऊन मुव्ही टिकीट्स वगैरे बूक केली होती. तिनेही त्यादिवशी ऑफिसला सुट्टी मारली होती. कोणता पिक्चर पहायचा आहे ती माहिती मिळत नव्हती. शेवटी कुठे या प्रश्नावरून खूप जीव काढल्यावर – मुलुंडच्या आर मॉलला तीन वाजता भेट – एवढे समजले.

तीन वाजता मी आरमॉलला पोहोचून तिला फोन केला तर ती रिक्षात होती. पाच मिनीटांत पोहोचते म्हणाली. मी तोपर्यंत इकडेतिकडे फिरत टाईमपास केला. ती यायला दहा मिनीटे लागली. साडेतीनच्या शोसाठी अजून पंधरा मिनीटे अवकाश होता. ती समोर आल्यावर हसते बोलते गुलाबाचे फुल आल्याचा भास झाला. ती मेलेनियल पिंक कलरचा फ्लेअर ड्रेस घालून आलेली. डाव्या हातात तिच्यासारखेच नाजूक कलरफुल रिस्टवॉच आणि पायातली डार्क ब्लॅक सँडल घातलेली ही एकूण छोकरी भलतीच क्युट दिसत होती. आल्या आल्या ती मला बर्थडे विश करेल, मग आपण काय बोलायचे वगैरे विचार मी करत होतो पण ती मला विश करायच्या भानगडीत पडलीच नाही, जसे काही तिच्या लक्षातच नव्हते. त्याऐवजी तिने “सर्वात शेवटच्या रांगेतील कोपर्‍यातली सीट बूक केलेली आहे, चालेल तुला?” हे भुवया उडवत विचारले. हे मात्र माझ्या मागच्या जन्मीचे पुण्य होते! शप्पथ सांगतो एवढे धाडस माझ्याने कधीच झाले नसते.

‘स्मॉल फुट’ या अॅनिमेशनपटाचा रिलीजनंतरचा तो दुसरा आठवडा होता. शिवाय मंगळवार म्हणजे आठवड्यातला मधलाच दिवस असल्याने हाऊसफुल असायचा प्रश्न नव्हता. पूर्ण थएिटर जवळजवळ रिकामे होते. सगळेजण मिळून दहाजण होतो. आम्ही आमच्या सीटमध्ये बसलो. सर्वात जवळचे कपल तीन ओळी सोडून थएिटरच्या दुसर्‍या बाजूला बसले होते. आमच्यासाठी एकदम कम्फर्टेबल सीट होती. शिवाय गर्दी कमी असल्याने आत थंडी वाजत होती.

खूप सार्‍या जाहिराती आणि राष्ट्रगीत संपून पिक्चर चालू झाला. आल्यापासून खूर्चीत हवा तसा सेट झालो नव्हतो. एखाद्या मुलीच्या बाजूला बसून पिक्चर पहाण्याची ही माझी पहिलीच वेळ होती. तिच्या हायबॅक खूर्चीवरून तिला स्पर्श होणार नाही याची दक्षता घेत मी पलिकडे हात टाकताना माझ्यातला नर्व्हसनेस मलाही जाणवत होता. माझा हात तिच्या बाजूला आहे हे लक्षात आल्यावर तिने माझा हात हातात घेतला आणि आपली नाजूक बोटे माझ्या बोटात गुंतवून लॉक केली. तिच्या त्या धाडसाने तसल्या अंधारातही चमकून मी तिच्याकडे नजर टाकली. तिने हात न सोडता माझ्याकडे पाहिले आणि विचारले, “काय पहातोयस? नको का? सोडते मग-”

ही काय मला वेडा समजली की काय? मी निमुटपणे पुढचा पिक्चर पहायचे नाटक केले. एक मात्र चांगले झाले होते. आर्याने मुद्दाम म्हणा किंवा चुकून, थ्री डी चे तिकीट काढले नव्हते, नाहीतर तिच्या मनात काय चाललंय हे तिच्या डोळ्यांतून मला पहाता आले नसते.

तिच्या मोकळ्या केसांशी आणि मऊ मऊ गालांशी खेळता यावे अशा बेताने मी खुर्चीवर थोडा सेट झालो होतो. थोड्यावेळात तिने स्वत:हून तिची मान माझ्या खांद्यावर ठेवली आणि तिच्या मोकळ्या केसांच्या रेशमी झालरी माझ्या बाजूला ढकलल्या. आधीच तिच्या परफ्युमने वेडा झालो होतो. या तिच्या आणखी एका अदेने मी पार ठारच झालो. कधीकधी अतिसुखानेदेखील गुदमरायला होते, तशी माझी अवस्था झाली. ती स्क्रिनमध्ये हरवलेली (निदान तसे दाखवत तरी होती) आणि मी तिच्यात. मी मनातल्या मनात गर्लफ्रेंड ही कल्पना रंगवायला लागलो की नेहमी माझ्या डोळ्यांसमोर एक चित्र यायचे. गोरी गोरी पान, फुलासारखी छान, बोलके डोळे, हसरा चेहरा, माझ्यावर खोटे खोटे रागावणारी, माझ्यावर खूप प्रेम करणारी आणि जिच्यावर जीव ओवाळून टाकावा, अशी तिची छबी होती. साधारणपणे अॅबस्ट्रॅक्ट पेंटिंगसारखे चित्र डोळ्यांसमोर यायचे. आता त्या पेंटिंगला आर्याचा चेहरा मिळाला होता.

आता गर्लफ्रेंड ही थीम डोक्यात आली की डोळ्यांसमोर आर्या यायची. इतकी वर्षे पेंटिंगमधला हरवलेला चेहरा मला आर्याच्या रुपात सापडला होता. खरं म्हणजे ती समोर आली की दोन्ही हातानी तिचे गाल ओढावे असे वाटायचे. तिच्या नाजूक मानेशी सलगी करणार्‍या मोकळ्या केसांच्या रेशमी झालरींशी खेळत रहावे या मोहाला नेहमी आवरते घ्यावे लागायचे. मला माहित होते, आम्ही दोघे परफेक्ट कपल वाटायचो. कुठेही गेलो आणि ती बरोबर असली की लोकांच्या डोळ्यांत माझ्याबद्दलची असूया लगेच दिसून यायची. आणि मी ती एन्जॉय करायचो. ते ही एक वेगळेच सुख होते.

पिक्चर सुरु होऊन बराच वेळ झाला तरी माझी हिरॉईन माझ्याकडे लक्ष देईना म्हणून मी मुद्दाम तिच्या लक्षात येईल असा हलकासा धक्का दिला. ती मला अजून बिलगली मात्र तिचे लक्ष अद्यापही स्क्रिनवरच होते. तसल्या अंधारातही तिच्या मोहक गंधाने बेभान होऊन तिचे लक्ष माझ्याकडे वळवायला मी एक दीर्घ श्वास घेतला पण काहीही रिसपॉन्स आला नाही. नक्कीच ती माझ्या धाडसाची परीक्षा घेत होती. बराच वेळ झाल्याने माझे धाडसही बर्‍यापैकी वाढले होते. त्याचा सहारा घेऊन मोकळा असलेल्या हाताने मी तिचा गालगुच्चा घेतला. माझ्या हाताच्या पंजात आधीच लॉक केलेली बोटे जोराने दाबत ती म्हणाली, “गप्प बस. मला पिक्चर पाहू दे.”

तसल्या अंधारात मेलेनियल पिंक ड्रेसवाली बार्बीसारखी बाहुली बाजूला बसलेली असताना मी गुड बॉयसारखा नुसताच गप्प राहून तो प्राण्यांचा पिक्चर पाहीन हे तिला कसे वाटू शकते या विचाराचे मला आश्चर्य वाटले. शप्पथ! काही झाले तरी मी तसे बसूच शकत नव्हतो. मी हळूच तिचे मुखकमल माझ्याकडे वळवले. स्क्रिनवरचा पिक्चर तसाच सोडून गोड हसत तिने विचारले, “मला पिक्चर पाहून देणार नाहीस का?”
“नाही.”
“मग?”
“मला डोळे भरून तुला पहायचे आहे.”
“आणि?”

यावेळी मी बोलण्यात वेळ घालवला नाही. तिच्या मोकळ्या केसांतून हात फिरवत नाजूक मानेला हलकेच माझ्या बाजूला ओढले, हनुवटी थोडीशी वर उचलली आणि माझे ओठ तिच्या ओठांवर टेकवले. मुलींचे ओठ हे मधाप्रमाणे गोड असतात अशी माझी समजूत होती, पण ती फोल ठरली. मधाच्या कितीही बाटल्या एकत्र केल्या तरी तुम्ही प्रेमात पडलेल्या ओठांची ती सर त्या मधाला येणार नाही. मेंदुत फ्यूज उडणे म्हणजे काय असते ते त्या क्षणाला मला समजले. माझा आणि तिचा श्वास एक झाला. तिने मोकळ्या असलेल्या एका हाताने माझ्या मानेची मागची बाजू पकडून परफेक्ट किस पूर्ण केला. मी आवेगाने तिच्या ओठांना जोराचा चावा घेतला असावा कारण “स्सऽऽ हळू राजा! मी कुठे पळून नाही चालले!” असे ती बोललेली मला समजले तरीही मेंदूतल्या झिणझिण्या उतरल्या नव्हत्या. मी तिचे ऐकत नाही ते पाहून तिने एक पंच देऊन मला भानावर आणले.

माझ्या पहिल्या किसनंतर मी कुठे आहे ते मला समजत नव्हते. हो! माझा आयुष्यातला पहिला किस, जी मला आवडत होती आणि मी जिच्यावर जीवापाड प्रेम करत होतो तिच्याबरोबरचा पहिला किस! मी खरेखर वेडा झालो होतोे. एवढा की मी तिच्या ओठांना दुखापत केली आहे हे माझ्या गावीही नव्हते. तिला पहिल्यांदा पाहिल्यापासूनचा आवेग त्या चुंबनात होता. आमचे ओठ एकमेकांपासून बाजूला झाल्यावर काहीसे लाजून तिने तिचा हात ओठांवर ठेवला. मी तिच्याकडे माझ्या परफॉर्मन्सचे रेटिंग काय देते ते पहात होतो. तिने पुन्हा एक पंच मारला आणि खोडकरपणे कानात कुजबुजली, “बावळट, तू एवढा स्ट्राँग आहेस ते तुझ्या लूकवरून वाटत नाही.”
“अजून एक हवाय?”
“नको. किती दुखतंय. आवडती वस्तू अशी वापरायची असते का कधी?”
“शप्पथ, आता नाही हर्ट करणार. पहिल्यांदा चूक होते कधी कधी.”

यावेळेस माझ्यावर न सोपवता तिने हळूवारपणे माझ्या ओठांचे चुंबन घेतले. डोळे बंद केल्यावर ती किती सुंदर दिसत होती! मी फक्त रिसपॉन्स देत तिच्या ओठांचा आनंद घेत राहिलो. पण हात थोडीच गप्प रहात होता. त्याने हळूच तिचे केस, मान, ब्युटीबोन असे अतिक्रमण करण्याचा प्रयत्न केला पण तिने त्याला मध्येच अडवले. मी पुन्हा तो प्रयत्न केला नाही. आम्ही एका दीर्घ चुंबनात होतो तेवढ्यात मध्यंतर झाली. आणि अजून दोन लाँग किसेस, अचानक पिक्चरच संपला.

पिक्चर संपताच अचानक तिने मला आवेगाने तिच्याकडे ओढून माझ्या ओठांचा एक जोराचा चावा घेतला. माय गॉड! काय पॉवरफुल बाईट होता तिचा! एवढ्यावरच ती थांबली नाही तर माझ्या कानाच्या पाळीला दातात पकडून गरम श्वासात ती कुजबूजली, “बाय द वे, हॅपी बर्थडे शोना…होप यू लाईक्ड इट!”

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

तुझ्याविना # 8

office-1209640_1280

अलिकडे बॅनर्जी मला मुर्तीसरांची भीती घालत होता. मुर्ती म्हणजे राममुर्ती, बॅनर्जीचे बॉस. मार्केटिंग डिपार्टमेंटचा हेड असणारा हा माणूस अत्यंत हुशार आणि प्रामाणिक होता. आपल्या बुद्धीच्या जोरावर त्याने कंपनीला अमाप फायदा मिळवून दिलेला. आमचे डिपार्टमेंट मार्केटिंगबरोबर काम करायचे म्हणून अप्रत्यक्षरित्या ते आमचे बॉस असल्यासारखेच होते आणि बॅनर्जीचे रिर्पोटिंगही त्यांना होते.
आमच्या डिपार्टमेंटमध्ये आम्ही घोळका करून काही बोलताना किंवा हसताना दिसलो की बॅनर्जीचे पित्त खवळायचे. आम्ही काम न करता फक्त टाईमपासच करतोय असे त्याला वाटायचे. म्हणून तो आजुबाजूला असला की आम्ही कामाव्यतिरिक्त इतर कोणत्याही विषयांवरचे डिस्कशन शक्यतो टाळायचो. एकदिवशी तर तो मला तिसर्‍यांदा बोलला, “मुर्ती तुझ्याबद्दल विचारत होता. तुझा अॅक्च्युअल प्रोफाईल काय आहे आणि हल्ली तू जास्त काम करताना दिसत नाहीस असे तो बोलत होता.”
मला ते ऐकायचा कंटाळा आला, शेवटी मी चिडून बोललो, “बॉस, आत्ताच्या आत्ता मुर्तीसरांकडे जाऊन माझ्याबद्दल जे काही आहे, ते एकदाच संपवून टाकूया. मला सारखे सारखे हे ऐकायचा कंटाळा आलाय. एवढे काम करूनही त्यांना तसे वाटत असेल तर मला जॉबबद्दल सिरीयसली काहीतरी विचार करायला हवा.”
माझी सटकली आहे हे बॅनर्जीच्या लक्षात आले. वास्तविक तो एखादी गोष्ट पुढचा माणूस इरिटेट होईल इतकी ताणायचा. कधी कधी लोकांना उगाचच मुर्तीसरांची भीती घालायचा. पण का कुणास ठाऊक, राहून राहून तो मला घाबरावयला तसे बोलत होता अशी शंका येत होती, त्यामुळे आपण आता माघार घ्यायची नाही हे मी ठरवले.
“बॉस, आत्ता लगेच जाऊ या का आपण त्यांच्याकडे?”
तो लॅपटॉपवर बिझी असल्याचे नाटक करून म्हणाला, “ठीक आहे, जाऊया आपण. पण लंचनंतर.”
मी मुर्तीसरांना बॅनर्जीएवढा नसलो तरी बर्‍यापैकी ओळखत होतो. मला माहित होते, मुर्तीसर कुणाविषयी पाठीमागून बोलणार्‍यातले नव्हते. त्यांना एखाद्याविषयी काही वाटले तर त्याला केबिनमध्ये बोलवून घेऊन डायरेक्ट त्याच्याशीच बोलत. काही चुकले असेल तर समजावून सांगत. पण बॅनर्जी मुर्तीसरांच्या नावाखाली आपल्या मनाचेच काहीही सांगून मला प्रेशरमध्ये ठेवण्याचा प्रयत्न करत होता. आज बॅनर्जीची गोचीच करायची हे मी ठरवून लंचनंतर पुन्हा त्याला विचारले. त्यावेळीही बॅनर्जी बिझी होता. म्हणजे बिझी असल्याचे नाटक करत होता.
“मी आता एक महत्वाची मेल ड्राफ्ट करतोय. आपण थोड्या वेळाने जाऊया.”
मला माहित होते, या प्रकारात मुर्तीसरांना माझ्याशी काहीही देणेघेणे नव्हते. मुर्तीसर तसे बोलले असते तर बॅनर्जीने मला कोणतेही काम करू दिले नसते. दुसर्‍या क्षणाला त्याने मला मुर्तीसरांच्या केबिनमध्ये आरोपीसारखा उभा केला असता. मी ही काही झाले तरी आज त्याला चूक ठरवायचेच या हट्टाने पेटलो होतो. ऑफिस सुटायच्या वेळेस पुन्हा एकदा त्याला मुर्तीसरांकडे जायची आठवण केली पण आता मुर्ती बिझी आहे असे उत्तर मिळाले.
मी पॅन्ट्रीमध्ये कॉफी प्यायला गेल्यावर मुर्तीसर पेपर वाचण्यात बिझी असल्याचे स्वत:च्या डोळ्यांनी कन्फर्म केले. बॅनर्जी त्यादिवशी मुर्तीसरांकडे आला नाही हे सांगायला नकोच. पण त्या प्रसंगाचा एक मात्र फायदा झाला, त्यानंतर बॅनर्जीने मला त्यांची भीती घालायचे कमी केले. तसेही मला मुर्तीसरांची अजिबात भीती वाटत नव्हती. कंपनीतल्या अनेक हुशार व्यक्तिमत्वांपैकी ते एक होते आणि कोणता माणूस किती पाण्यात आहे हे त्यांना लगेच समजायचे. शिवाय माझ्यामुळे एका मोठ्या घोटाळ्यातून वाचल्यामुळे मुर्तीसरांच्या मनात माझ्याबद्दल सॉफ्ट कॉर्नर होता.
आमच्या एका कस्टमरकडून एक सिस्टिम इंटीग्रेट करायची आम्हाला ऑर्डर आली होती. या नवीन ऑर्डरनुसार तयार होणार्‍या मशिनने त्यांच्या कंपनीत वापरल्या जाणार्‍या विजेचा दर्जा समजणार होता. खूप महागड्या मशिन्ससाठी चांगल्या दर्जाची वीज वापरणे आवश्यक होते, हे त्यांना समजले होते आणि त्या इंटिग्रेशनसाठी आम्हांला स्पेशल टाईपचे सहा सेन्सर्स लागणार होते. आम्हांला हवे ते सेन्सर्स आणि बाकी गोष्टी मिळाल्यावर आमच्या डेव्हलपमेंट इंजिनियर्सनी अभ्यास करून नवीन मशिनचे प्रोटोटाईप तयार केले आणि कस्टमरला फायनल प्रॉडक्टचा डेमोही दाखविण्यात आला. कस्टमरला जसे हवे होते, अगदी तसे इंटीग्रेशन झाले होते.
आमच्यासाठी ती ऑर्डर खूपच फायद्याची ठरली. पुढच्या महिन्याभरात दुसर्‍यांसाठी इंटिग्रेशन न करता आपणच हे पूर्ण प्रॉडक्ट तयार करून विकूया, असे प्रपोजल मार्केटिंगने सिनीयर मॅनेजमेंटसमोर ठेवले आणि त्यांनीही ते अप्रुव्ह केले. आमच्या बाजूने नव्या प्रॉडक्टची कॉस्ट वर्कआऊट करणे आणि त्याचा एक वर्किंग सेटअप करायची जबाबदारी माझ्यावर सोपवण्यात आली. मी त्या प्रोजेक्टसाठी लागणारे बिल ऑफ मटेरियल बनवले, ती यादी पुन्हा पुन्हा चेक करून त्यात काही राहिले तर नाही ना याची खात्री केली आणि मग ती लिस्ट मल्लुकडे दिली. मटेरियल मागवणे हे त्याचे काम होते. दोन दिवसांनी पर्चेस डिपार्टमेंटकडून मला फोन आला. आम्हाला नवीन प्रोजेक्टसाठी लागणारे सेन्सर्स महिन्याभरापूर्वी वापरले होते तसेच हवेत, की आणखी कुठल्या नवीन प्रकारचे ही माहिती त्यांना हवी होती. मी त्यांना महिन्याभरापूर्वी वापरलेले सेन्सर्स चालतील म्हणून कन्फर्म केले.
दुसर्‍यादिवशी पर्चेस ऑफिसरने मला सप्लायरची मेल फॉरवर्ड केली. त्याच्या म्हणण्यानुसार महिन्याभरापूर्वी वापरलेले सेन्सर्स सध्या त्याच्या स्टॉकमध्ये नव्हते. त्याऐवजी तो दुसरे सेन्सर्स देणार होता ज्यामध्ये पहिल्यापेक्षाही अजून काही गोष्टी जास्त होत्या. त्याने मेलसोबत नव्या मॉडेलच्या स्पेसिफिकेशनची डेटाशीट जोडली होती. ती मी काळजीपूर्वक पाहिली. पहिल्यापेक्षा हा सेन्सर सरस होता खरा, पण त्यामध्ये ज्या जास्तीच्या गोष्टी होत्या त्याची आम्हाला आवश्यकता नव्हती.
तरीही मी त्याला नवीन मॉडेलच्या किंमतीविषयी विचारायला सांगितले. तासाभरातच नवीन किंमत मिळाली. त्रेचाळीस हजार दोनशे पन्नास रुपये आणि टॅक्स अशी किंमत होती. जुने मॉडेल चाळीस हजार रुपयांचे होते. थोड्या वेळाने माझ्या डेस्कवरचा फोन वाजला,
“समीर?”
“येस.”
“वरुण हियर फ्रॉम पर्चेस. मग ऑर्डर काढू का या रेटवर?”
“हो. निगोशएिट कर थोडे आणि ऑर्डर टाक. त्याबरोबर सेन्सर्स किती लवकर येतील ते बघ.”
“त्याची काळजी अजिबात करू नकोस. त्याच्या स्टॉकमध्ये रेडी आहेत. चार ते पाच दिवसात देतो म्हणालाय. आपण त्याच्यासाठी खूप मोठा कस्टमर आहे.”
“गुड! आपण त्याच्याकडून अजून काय घेतो?”
“काही नाही. हे दुसरेच ट्रान्झॅक्शन आहे. मागची साडेचौदा लाखाची ऑर्डर होती.”
हे ऐकून मला चक्करच यायची बाकी होती.
“काय म्हणालास? रिपीट करतोस का जरा?”
“का रे? मागची ऑर्डर साडेचौदा लाखाची होती म्हणालो.”
“काहीतरी घोटाळा वाटतोय मला. एक मिनीट थांब, मी आलोच तुझ्याकडे.”
मी धावतच त्याच्याकडे गेलो. तो चहा पिण्यात गुंतला होता. मी नको म्हणत असतानाही त्याने त्याच्या थर्मासमधून बाजूला ठेवलेल्या पेपरकपमध्ये चहा ओतून मला दिला. मी अचानक एवढा का घाबरलो आहे हा त्याला प्रश्न पडला होता. मी त्याला मागची ऑर्डर डिटेल्स काढायला सांगितले. बाजूला असणार्‍या फायलिंग कॅबिनेटमधून त्याने मागची ऑर्डर कॉपी काढून माझ्याकडे दिली. मी सगळी ऑर्डर कॉपी चेक केली. कॉपीच्या तळाशी असलेल्या साडेचौदा लाखाच्या आकड्याकडे मी हैराण होऊन पहातच राहिलो. त्याला मी असा का वागतोय ते कळेना. मग मी त्याला त्या ऑर्डरसाठी सप्लायरने दिलेले कोटेशन काढायला सांगितले. तो पुन्हा फायलिंग कॅबिनेटकडे गेला आणि कोटेशनची कॉपी घेऊन आला. तो पेपर माझ्या हातात देण्याआधी त्याने कोटेशनवर नजर टाकली आणि मग त्याच्या चेहर्‍यावरचा रंग उडाला.
मी घाबरण्याचे कारण त्याला समजले असावे. त्याने पुन्हा पुन्हा कोटेशनचा पेपर चेक केला पण काही उपयोग नव्हता. खालची रक्कम बदलली जात नव्हती. पर्चेस ऑर्डर जरी त्याने बनवली असली तरी त्याला एकट्याला दोष देण्यात अर्थ नव्हता. मी त्याच्या हातातून कोटेशनची कॉपी घेऊन चेक केली. चाळीस हजार बेसिक प्राईस होती, मी त्याला गोल करून बाजूला सही केली होती. माझ्या सहीच्या उजव्या बाजूस बॅनर्जीची सही होती. एकूण सहा सेन्सर होते. चाळीस हजाराला सहाने गुणून दोन लाख चाळीस हजार अशी रक्कम आली होती. गुणाकारही बरोबर होता पण काळजी करण्यासारखा एकच मुद्दा होता की, दोन लाख चाळीस हजाराला गोल करून मुर्तीसरांनी त्यावर ‘युनिट प्राईस ओके’ असा रिमार्क लिहीला होता.
पर्चेस ऑफिसरने चुकून मुर्तीसरांचा रिमार्क गृहीत धरून दोन लाख चाळीस हजार रुपयाला एक याप्रमाणे सहा युनिट्सची सप्लायरवर ऑर्डर काढली होती. यामुळे जे मटेरियल साधारण अडीच लाखात आले असते त्याला आम्ही जवळजवळ साडेचौदा लाख रुपये मोजले होते. बारा लाख रुपयांचा फरक लक्षात आल्यावर वरुण भीतीने थरथर कापू लागला. पेमेंट मिळाल्यावर तो सप्लायरही काही बोलला नव्हता. वरुणला काय करावे ते समजेना. झालेली सगळी हकीकत सांगायला घाबरतच तो त्याच्या बॉसकडे गेला. मी कोटेशन, ऑर्डर कॉपी या सगळ्या झेरॉक्स घेऊन मुर्तीसरांकडे गेलो.
मुर्तीसर त्यांच्या केबिनमध्ये एका व्हिजिटरबरोबर बिझी होते. मी त्यांच्या केबिनच्या दरवाजावर हलक्या हाताने टॅप केले. त्यानी मला पाहून हातानेच आत यायची खुण केली आणि त्यांचे डिस्कशन मध्येच थांबवून मला विचारले, “बोल समीर.”
“तुमच्याबरोबरच एका खूप महत्वाच्या टॉपिकवर बोलायचे आहे.”
“दहा मिनीटे वाट पाहू शकतोस का प्लीज? तोपर्यंत माझे यांच्याबरोबरचे काम होऊन जाईल.”
“यस सर. मी बाहेर थांबतो.” मी केबिनबाहेर ठेवलेल्या सोफ्यावर वेटिंग करत बसलो. ऑफिसमधल्या मुली हातात फाईल्स व वेगवेगळे पेपर्स घेऊन इकडेतिकडे बागडत होत्या. त्यांच्या सँडल्सचा होणारा टक टक असा आवाज सगळीकडे घुमत होता. दहा मिनीटे पूर्ण व्हायच्या आत मुर्तीसरांच्या केबिनमधला व्हिजिटर गेला आणि त्यांनी मला आत बोलवून घेतले.
आत गेल्यावर मी त्यांना पर्चेस ऑर्डरबद्दल घडलेले सर्व घटनाक्रम सांगितले. सोबत ती पर्चेस ऑर्डर आणि त्यांच्या सहीची कोटेशन कॉपीही दाखवली. या सगळ्या प्रकाराने त्याच्यांही चेहर्‍यावर टेंशन आले. पण त्यानी मला या सगळ्या प्रकरणात खोलवर घुसून चौकशी केल्याबद्दल अॅप्रिशएिट केले आणि मला ही गोष्ट एकदम गुप्त ठेवायची विनंती केली. अगदी बॅनर्जीलाही सांगू नकोस असे त्यांनी मला पुन्हा बजावले.
“आणि तुझी काही मदत लागली तर मी बोलवेन त्यावेळी पटकन माझ्या केबिनमध्ये ये.”
“हो सर.”
लगेच त्यानी पर्चेस डिपार्टमेंटच्या हेडबरोबर मिटींग घेऊन त्यांना सप्लायरकडून ती आगाऊ रक्कम परत मिळवण्याविषयी सूचना केल्या. तो सप्लायर त्या कंपनीचा भारतासाठीचा एकमेव डिलर असल्याने त्याच्याकडून बर्‍याच कंपन्या ते सेन्सर्स घेत होत्या त्यामुळे बारा लाखाचा हा किरकोळ घोळ त्याच्याही लक्षात आला नव्हता. हे अगदीच खरे वाटत नव्हते पण त्याच्याकडून तरी अशी माहिती मिळाली. आमच्या पर्चेस हेडच्या मिटींगनंतर सप्लायरने ताबडतोब बाकी रकमेचा चेक परत दिला. त्यानंतर वरुणच्या बॉसनेही मी एवढी महत्वाची गोष्ट वेळेवर लक्षात आणून दिल्याबद्दल माझे आभार मानले. तो चेक परत आल्यावर मुर्तीसरांनी मला त्यांच्या केबिनमध्ये बोलवून चेक मिळाल्याचे सांगितले आणि कंपनीचे बारा लाख रुपये वाचवल्याबद्दल कौतूक आणि अभिनंदन केले.
ही गोष्ट माझ्या कन्फर्मेशनसाठी नक्कीच महत्वाची ठरणार होती.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.