तुझ्याविना # 12

hands-1150073_1280

आर्याने सांगितलेल्या एकूण वर्णनानुसार तिच्या पप्पांची शिस्त आणि बाकीच्या गोष्टींचा विचार केला तर ते आमच्या लग्नाला सहजासहजी परवानगी देतील याबाबत मला शंकाच होती. आर्याने खूप प्रयत्नांनी आमच्यात एक मिटींग अॅरेंज केली. मिटींग यासाठी म्हटले की तिने त्या कार्यक्रमासाठी कसे यायचे यावरून मला दमच दिला होता. फॉर्मल कपडेच घालून ये, राऊंड नेकचा टीशर्ट तर चुकूनही घालू नकोस, पप्पांना तो अजिबात आवडत नाही. चप्पल घालून येऊ नकोस, ते ही पप्पांना आवडत नाही. अमके नको तमके नकोच्या त्या पाढ्यात तिच्या पप्पांच्या भीतीने मी तर रंगही विसरलो आणि जॉब इंटरव्युव्हला जातात तसा स्वच्छ पांढरा शर्ट घालून जायचे ठरवले. अगदी टायच घालून जाणार होतो पण टाय घालून बाईकवरून जाणे बरे दिसले नसते म्हणून तो बेत मी रद्द केला.
खरं म्हणजे गर्लफ्रेंडच्या पप्पांना भेटणे म्हणजे एखाद्या जॉब इंटरव्युव्हपेक्षा कठीण काम आहे. समजा एखाद्या इंटरव्युव्हमध्ये आपण फेल झालो तर दुसर्‍या कंपन्यांचे रस्ते आपल्यासाठी मोकळे असतात पण गर्लफ्रेंडच्या अफेअरबाबत हा नियम लागू होत नाही. तिथे दोनच पर्याय असतात, पास किंवा फेल. आपल्याला जर आपली आवडती बार्बी पाहिजे तर काहीही झाले तरी तिच्या पप्पांबरोबरचा इंटरव्युव्ह पास करावाच लागतो. एकतर पप्पा आर्मीमध्ये कर्नल पदावरून रिटायर झालेत हे दहावेळा सांगून आर्याने माझी भीती वाढवली होती. काही चुकले तर उगाचच गोळी वगैरे मारायचे अशी भीती मनात बसली होती. रिटायरमेंटनंतरचे आयुष्य बायको आणि एकुलती एक मुलगी यांच्याबरोबर निवांतपणे घालवायचे म्हणून ठाण्यात एक छानपैकी बंगला घेऊन त्यांचे कुटुंब सुखाने रहात होते.
तिचे पप्पा एकदम शिस्तप्रिय होते. सकाळी बरोबर पाचला उठून मॉर्निंग वॉकला जाणे हा त्यांचा नियमच होता. अगदी मुसळधार पाऊस पडत असला तरीही ते जात असत. हे वेळापत्रक बरीच वर्षे मोडले नव्हते. वेळेच्या बाबतीतही ते अगदीच काटेकोर होते. कुणीही भेटायची वेळ चुकवली की त्यांना अजिबात आवडत नसे. आयुष्याबद्दल त्यांची विशिष्ठ तत्वे होती आणि त्यांना तशी तत्वे सांभाळून आयुष्य जगणारा जावईच हवा होता. त्यांची ती विशिष्ठ तत्वे माझ्याकडे असण्याचा प्रश्नच नव्हता पण तरीही जुगार खेळणारे पाहुया एकदा डाव लावून या विचाराने प्रत्येकवेळी नव्याने जुगार लावतात, तसे मी आर्याच्या बाबतीत नशीब आजमवायचे ठरवले.
तरीही धाडस करून मी निळी जीन्स, तिच्या पप्पांचा नावडता कलर माहित नसल्याने कलरची भानगडच नको म्हणून स्वच्छ पांढरा शर्ट व तपकिरी कलरचा बेल्ट घातला. चांगल्या इंप्रेशनसाठी मस्त परफ्यूम हवा होता जो मी नुकताच आणला होता. शर्टावर गडबडीने स्प्रे केल्यावर मागे त्याचे डाग उठणार नाहीत अशा बेताने मी तो खूप काळजीपूर्वक तीन ठिकाणी स्प्रे केला. एवढी सगळी तयारी झाल्यावर मग तिच्या घराकडे जायला निघालो. कधी नव्हे ती रस्त्यात एक गाय दिसली. बरेच लोक तिला नमस्कार करत होते. एकाच ठिकाणी तेहतीस कोटी देव भेटले म्हणजे मेगा आशिर्वाद मिळवायला ही चांगलीच संधी होती. लगेच माझ्यातला याचक जागा झाला आणि बाईकवरून जाता जाताच तिला स्पर्श करून मी ही नमस्कार करून घेतला. मी ज्या कार्याच्या उद्देशाने घरातून निघालो होतो, त्या कार्यात काहीजरी झाले तरी यश मिळायला हवे होते.
बंगल्याच्या रॉट आयर्नच्या मजबूत गेटमधून मी बाईक आत घेऊन पार्क केली. माझे हसतमुखाने स्वागत झाले, अर्थातच आर्या माझ्या वाटेकडे डोळे लावून बसली होती. घरी घातलेल्या साध्या कपड्यातही ती खूप सुंदर दिसत होती. पण तिच्या सौंदर्यावर फिदा होऊन रोमँटिक होण्यासाठी ही वेळ योग्य नव्हती. एकंदरीत सामोरे जायला लागणारा प्रसंग बाका असल्याचे मी मनातल्या मनात घोकत होतो. प्रसन्न चेहर्‍याने घराचा दरवाजा उघडून तिने मला आत घेतले आणि हॉलमधल्या सोफ्यावर बसायला सांगून माझ्याशी एकही शब्द न बोलता एचआरवाले इंटरव्युव्हसाठी आलेल्या कँडीडेटला एका ठिकाणी बसायला सांगून गायब होतात, तशी ती गायब झाली. बराचवेळ कुणीच माझ्याकडे फिरकले नाही. अशा टेन्शन वाढवणार्‍या ठिकाणी एकट्याला सोडल्याने माझा नर्व्हसनेस वाढत होता. बसल्या बसल्या काय करावे ते समजत नव्हते म्हणून मी हॉलचे निरीक्षण करायला लागलो.
हॉलमध्ये समोरच्याच भिंतीवर लावलेला तिघांचा मोठा फॅमिली फोटो कुणाचेही लक्ष वेधून घेईल असा होता. फोटोतली आर्या आठवी नववीत असावी. खूप क्युट दिसत होती. आपले सिलेक्शन बहुधा उत्कृष्ट या प्रकारातच मोडते. तशा परिस्थितीतही मला माझ्या सिलेक्शनबद्दल अभिमान वाटला. काही लोकांचे कर्तृत्व चेहर्‍यावरून ओसंडून वहात असते, तसे तिच्या पप्पांचे होते. चेहर्‍यावरच्या आत्मविश्वास आणि तेजावरूनच ते नोकरीत कुठल्यातरी चांगल्या पदावर आहेत ते पटकन समजून येत होते. पण त्यांच्या चेहर्‍यावरची जरब आणि पिळदार मिशा कुणालाही भीती वाटेल अशाच होत्या.
घराचे मार्बल फ्लोअरिंग एवढे स्वच्छ होते की माझा चेहरा मी त्यात पाहू शकत होतो. घर हस्तकलेच्या अनेक आर्टिकल्सनी सजवलेले होते. खिडकीत अडकवलेल्या विंडचाईमचा वार्‍याच्या झुळकेसरशी होणारा नाजूक किणकिणाट कानांना आल्हाददायक वाटत होता. हॉलची शोभा वाढवणारे शोकेस वेगवेगळ्या बक्षिसांनी भरले होते. त्यातली बरीच बक्षिसे आर्याची असावीत कारण हँडरायटिंग, सायन्स असे काहीसे लिहील्यासारखे दिसत होते. त्यातला एक कप्पा मात्र मिलीटरीतल्या आर्टिकल्सचा होता, तो तिच्या पप्पांचा असावा. छोटी छोटी मेडल्स नीट ओळीने सजवून ठेवली होती. बाजूला कसलेतरी बक्षिस घेतानाचे दोन तीन फोटो होते, मिशांवरून ते तिच्या पप्पांचे आहेत ते समजत होते. मी बराच प्रयास करून तिथे एखादी रायफल, गन किंवा कमीतकमी बंदुकीतल्या गोळ्या तरी दिसतात का ते पहात होतो, पण त्यापैकी काहीही न दिसल्याने थोडा रिलॅक्स झालो.
मला एकट्यालाच हॉलमध्ये बसवून हे लोक उगाचच माझा नर्व्हसनेस वाढवत होते. घरी गेलोय तर कमीतकमी कसा पोहोचलास अशी विचारपूस करायला आर्याने तरी यायला हवे होते पण ती ही केव्हापासून गायब होती, तो कदाचित त्यांच्या प्लानचा भाग असावा. थोड्या वेळाने तिची आई हातात चहाच्या कपाचा ट्रे घेऊन आली. त्यांच्या प्रसन्न चेहर्‍याने माझ्या मनावरचा ताण कमी होऊन मी जरा नॉर्मल झालो आणि प्रसंगाचे दडपणही थोडे कमी झाले.
“कसा आहेस समीर?”
“मस्त आहे आंटी, तुम्ही कशा आहात?”
काही न बोलता हसतमुखाने त्यांनी चहाच्या कपाचा ट्रे माझ्यासमोर धरला. मी ट्रे मधून एक कप उचलल्यावर तो ट्रे बाजूला ठेऊन आंटी माझ्या समोरच्या सोफ्यावर बसल्या. मी मनातल्या मनात देवाची प्रार्थना करायला लागलो. गरमागरम चहाची पहिली सिप घेणार एवढ्यात हॉलमध्ये तिचे पप्पा आले. मी ताबडतोब हातातला कप बाजूला ठेवला. त्यांना काहीही ग्रीट न करता टपरीवर पितात तसे चहा पिणे रुक्ष वाटले असते. आदर किंवा भीती काहीही म्हणा, पण वर्गात टिचर आल्यावर उठून उभे रहातात तसा मी उभा राहिलो.
“हॅलो अंकल…”
“बस बेटा.”
त्यांनी परवानगी दिल्यावर मी बसलो. आंटीच्या बाजूला बसून त्यांनी ट्रेमधून चहाचा कप उचलला आणि मलाही ते चहा घे म्हणाले. मी चहाचा कप घेतला आणि त्याचा आवाज होणार नाही अशा बेताने प्यायला लागलो. तरीही चहाचा चटका बसलाच. पण मी तसे दाखवले नाही. उगाच अंकल माझी तुलना छातीवर गोळ्या झेलणार्‍या सैनिकांशी करून मला साधा गरम चहादेखील सोसत नाही या कलमाखाली रिजेक्ट करायचे ही भीती होती. अंकल चेहर्‍यावरची एकही रेष न हलवता सर्कशीतल्या प्राण्याकडे पहातात तसे माझ्याकडे पहात होते. एखाद्याकडे एवढे निरखून पहाणे त्यांना चुकीचे वाटत नव्हते. मी शक्य तेवढा सभ्य भाव तोंडावर आणायचा प्रयत्न करत होतो. आर्या एव्हाना कपडे बदलून हॉल व बेडरुमच्या दरवाजामध्ये उभा राहून माझी कशी फजिती होत आहे त्याची मजा घेत होती. तिच्याकडे मी नंतर पहायचे ठरवले.
“मग आज कसे येणे केले आमच्याकडे?” पप्पांनी पहिल्या ओव्हरपासूनच बाऊंसर मारायला सुरवात केली. त्यांनी असा प्रश्न विचारल्यावर आर्याने घरी सांगितले आहे की नाही अशी एक जीवघेणी शंका डोक्यात येऊन गेली. मी तशाही अवस्थेत आर्याकडे एक प्रश्नार्थक कटाक्ष टाकला पण तिने नजरेनेच ‘काही काळजी करू नकोस. असेच विचारतायत ते…’ असे सांगितले. म्हणजे तिने घरी कल्पना दिली होती.
“तुमच्या या बदमाश मुलीनेच मला घरी यायला सांगितले होते.” असे माझ्या तोंडात आले होते पण नर्व्हसनेसमुळे काही बोलू शकलो नाही.
“आजकाल आर्या सतत तुझ्याबद्दल बोलत असते.” शेवटी आंटीच माझ्या मदतीला आल्या. काहीही असो, शेवटी आईलाच जास्त काळजी असते. आपल्या मुलांच्या चुका, त्यांच्या निर्णयांचे समर्थन, त्यासाठी लागणारा वडिलांचा होकार किंवा पाठिंबा मिळवून द्यायला खरोखर एक आईच हवी. तिला सारे काही बरोबर समजते.
मम्मी असे बोलल्यावर आर्या माझ्याकडे पाहून हसत होती आणि पप्पा समोर असताना त्यावर काय बोलावे ते मला कळत नव्हते. संभाषणाला सुरवात होतच होती एवढ्यात काहीतरी विसरल्याचा भाव चेहर्‍यावर घेऊन आम्हांला हॉलमध्ये सोडून आंटी किचनमध्ये गेल्या. पाठिंबा देणारे कुणी नसल्याने मी पुन्हा गप्प झालो. बोलण्यासाठी आंटी ठीक होत्या, त्यांच्याबरोबर बोलताना कसलीही भीती वाटत नव्हती पण पप्पा दिसायलाच एवढे रागीट होते की त्यांच्याबरोबर काय बोलावे ते कळत नव्हते. माझा नेहमी असा लोच्या होतो. म्हणजे खूप वडिलधारी माणसे भेटली की त्यांच्याशी नेमके कोणत्या विषयावर आणि काय बोलायचे तेच समजत नाही.
पण मला जास्तवेळ वाट पहावी लागली नाही. रव्याच्या लाडवाची प्लेट घेऊन त्या लगेच परत आल्या. त्यांनी तोंड गोड करायला मिठाई आणली म्हणजे विदाऊट इंटरव्युव्ह आमचे खरेच फायनल झाले की काय ते माझे मलाच कळेना. रिटन टेस्ट न देताच इंटरव्युव्ह पास होण्यासारखा हा प्रकार वाटला. जनरली एखादी गोष्ट डन झाली की आनंद साजरा करायला मिठाई वाटतात. एकंदरीत प्रसंगच तसा होता. त्यांनी लाडू आणल्यावर मी नेमके खुश व्हायचे की नाही ते मला कळेना आणि मी गोंधळून गेलो.
एकतर सकाळी मी नाष्ता केला नव्हता, त्यामुळे जोराची भूक लागली होती. शिवाय आर्याने बोलवले आहे आणि घरी गेल्यावर ती काही खाल्ल्याशिवाय सोडणार नव्हती याची मला खात्री होती. पण समोर अशा गोष्टी घडत होत्या की नाष्ता लवकर येईल असे वाटत नव्हते आणि पोटात कावळे ओरडायला लागले होते. बाकीचा नाष्ता कधी येईल तेव्हा येईल, तोपर्यंत त्या प्लेटमधले दोन लाडू उचलून पटकन तोंडात टाकावेत असे वाटत होते पण अंकल समोरच बसल्याने भूकेला आवर घालावा लागत होता. अजूनही ते माझ्याकडेच पहात होते, त्यावरून माझी कपडे ठीक नाहीयेत की आख्खा मीच ठीक नाही ते एक समजायला मार्ग नव्हता.
अंकलनी आर्याला हाक मारून माझ्या बाजूला येऊन बसायला सांगितले. ती थोडीशी लाजतच येऊन माझ्या बाजूला दोघांमध्ये सुरक्षित अंतर राहील अशा बेताने बसली. तिच्या चेहर्‍यावर अशा प्रकारची एक वेगळीच लज्जा मी पहिल्यांदाच पहात होतो. नशीब, अंकलनी तिला माझ्या बाईकवर बसलेले पाहिले नव्हते म्हणून एक बरे झाले. नाहीतर अंकलना आय स्वेअर, नक्कीच चक्कर आली असती. आर्या बाईकवर बसताना मला नको इतकी बिलगून बसायची. ती सोफ्यावर माझ्या बाजूला येऊन बसल्यावर माझा नर्व्हसनेस अजूनच वाढला. तिथे अंकल आणि आंटी नसत्या तर मी तो मोमेंट वेगळ्या अर्थाने एन्जॉय केला असता. आर्या आणि माझ्याकडे एकटक पाहून कपल कसे दिसेल ते अंकल पहात असावेत. मला मात्र आंटी आणि अंकलचे कपल घाबरवणारे वाटत होते. आंटी चेहर्‍यावरूनच सोज्वळ आणि प्रेमळ वाटत होत्या पण अंकल मात्र खूप रागीट वाटत होते. देव जाणे आर्या त्यांना कशी घाबरत नव्हती!

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

 

तुझ्याविना # 11

arm-couple-engagement-ring-712468

प्रत्येक वर्षाच्या शेवटी वर्षभरात कुणी कसे परफॉर्म केले आहे, त्याप्रमाणे आमचे अप्रेझल केले जायचे. या अप्रेझलनुसार प्रत्येकाला सॅलरीशिवाय काही रक्कम बोनस म्हणून मिळायची. इलाविया या बाबतीत खूप चांगली कंपनी होती. अगदी ट्रेनी इंजिनियर असला तरीही त्याला ट्रेनी आहे म्हणून अप्रेझल स्कीममधून वगळायचे नाहीत. त्याला त्याच्या कामाचा मोबदला मिळालाच पाहिजे असे साधे समीकरण होते. हे अप्रेझल बॉस द्यायचा आणि बॉसचा बॉस फायनल करायचा. या सगळ्या प्रोसेसमध्ये माझ्या बाबतीत एक चांगली गोष्ट घडली.
मला बॅनर्जीने दिलेले ‘ए’ रेटिंग बदलून मुर्तीसरांनी ते ‘ए प्लस’ केले आणि सोबत ‘समीरने पूर्ण वर्षभर खूप मेहनत घेऊन कंपनीला फायदा होईल अशी बरीच कामे केली आहेत. समीर कंपनीसाठी खरोखर क्रिटीकल रिसोर्स आहे.’ अस रिमार्क! मी जाम खुश होतो ते दोन कारणांसाठी. पहिले म्हणजे मुर्तीसरांनी माझे रेटिंग अपग्रेड करून फायनल केले आणि दुसरे म्हणजे त्यांनी बॅनर्जीचा रिमार्कही काढून टाकला. बॅनर्जीचा माझ्याबद्दलचा रिमार्क होता – ‘कामात अजून लक्ष हवे, सुधारणा करायला खूप वाव आहे.’
हा रेटिंगवाला काळ आमच्यासाठी नकोसा असायचा. या रेटिंगमुळे कधी कधी चांगले मित्र तुटायचे. रेटिंग एकमेकांशी डिस्कस करायचे नाही अशी कंपनीची स्ट्रिक्ट पॉलिसी होती, त्यामुळे शक्यतो कोणीही त्यावर चर्चा करत नव्हते. बॅनर्जीने मला अॅव्हरेज म्हणून रेट केले होते आणि त्याने सुब्रतोलाही तसेच रेट केले आहे, हे मला गरज नसताना सांगितले होते. मला सुब्रतोच्या रेटिंगविषयी काही वाटत नव्हते पण वर्षभर प्रामाणिकपणे काम केल्यावर स्वत:ला काय रेटिंग मिळायला हवे, याची थोडी तरी कल्पना असतेच की!
वास्तविक नव्वद टक्के लोकांना ‘ए’ रेटिंग मिळते. ‘ए’ म्हणजे अॅव्हरेज. सहा ते सात टक्के लोकांना ‘ए प्लस’. ‘ए प्लस’ म्हणजे त्यांनी अपेक्षेपेक्षा जास्त काम केले आहे आणि उरलेले तीन ते चार टक्के लोकांना ‘बी’! ‘बी’ म्हणजे त्यांच्या कामाला वर्षभरात न्याय न देऊ शकलेले लोक. साधारणपणे त्यांच्या बॉसना अशा लोकांमध्ये अजून सुधारण्यासाठी खूप वाव आहे असे वाटते. मला ‘ए’ ठीक वाटत होते कारण नव्वद टक्के लोकांना तसेच रेटिंग असल्याने त्यांच्यासमोर उजळ माथ्याने फिरायला लाज वाटत नाही. ‘ए प्लस’ कॅटॅगरीत आले की मग दोन गोष्टी असतात. त्याने प्रचंड मेहनत आणि जीवाचे रान करून काम केलेले असते किंवा तो साहेबाचा चमचा असतो. त्यामुळे कुणाला ‘ए प्लस’ मिळाला की तो बाकीच्यांसाठी टार्गेट ठरतो. वर्षभर गाढवासारखी कामे करत होतो त्यामुळे ‘बी’ मिळायचा प्रश्नच नव्हता.
बॅनर्जीने मला आणि सुब्रतोला सारखेच रेटिंग दिले म्हणून सांगितले असले तरी मुर्तीसरांनी त्याचे ‘ए प्लस’ रेटिंग डाऊनग्रेड करून त्याला ‘ए’ करताना मी पाहिले. मुर्तीसरांनी बॅनर्जीला न विचारता माझे रेटिंग बदलल्यापासून बॅनर्जी माझ्याशी नीट बोलत नव्हता. मी मुर्तीसरांना काहीतरी सांगून माझे रेटिंग बदलून घेतले असावे असे त्याला वाटत होते. तो मला सतत माझ्या कामातल्या छोट्या छोट्या चूका दाखवत रहायचा. कुठले काम कितीही चांगले केले तर अॅप्रिशएिट मात्र करायचा नाही. एकदिवशी असेच बोलवून त्याने मला उगाचच झापायला सुरवात केली.
“तू तुझ्या कामात सिरीयस नाहीयेस समीर.”
“असं तुम्हांला का वाटतं बॉस?”
“असंच.”
“माझ्या काही त्रूटी आहेत का ज्याच्यावर मी काम करायला हवे?”
“नाही, विषेश असे काही नाही.”
“तरीही मी कामात सिरीयस नाही असे तुम्हाला वाटते?”
“हो.”
हा माणूस मला कोणत्या गोष्टीत सुधारणा करायची आहे ते न सांगता केवळ त्याला वाटतंय म्हणून काहीही बोलत होता. मी खूप प्रयासाने स्वत:ला कंट्रोल केले. काहीही न बोलता शांतपणे त्याच्यासमोरून उठलो. माझ्या टेबलवर आलो, बॅग घेतली आणि कुणाशीही एक शब्द न बोलता डिपार्टमेंटमधून निघून गेलो. सगळेजण हैराण झाले. कित्येक वर्षे काम करून त्यांना हे धाडस करता आले नव्हते. मी ही कधीच असा वागलो नव्हतो, पण पाणी आता डोक्यावरून चालले होते.
मी निघताना त्याच्या टेबलवर नेऊन ठेवलेल्या फाईल्स परत कपाटात ठेवायचीही तसदी घेतली नाही. त्याच्या टेबलवर तशाच पडून दिल्या. बॅनर्जीला असे केलेले अजिबात आवडायचे नाही. आपण कितीही कचरा केलेला चालायचा, पण दुसर्‍याने नाही. पुढचे दोन दिवस मी ऑफिसमध्ये फोनही केला नाही आणि बॅनर्जीचा कॉलही घेतला नाही. ब्रांचचे कॉल मात्र मी अटेंड करत होतो त्यामुळे बॅनर्जीवर हवे तसे प्रेशर येत नव्हते, कारण त्याचे काम थांबले नव्हते. ब्रांचला हवा तो सपोर्ट मी फोनवरून देत होतो. मी ब्रांचचे कॉल घ्यायचे बंद केले असते तर बॅनर्जी सूतासारखा सरळ आला असता पण आमच्या दोघांच्या भांडणात मला कंपनीचे नाव खराब करायचे नव्हते.
सुट्टी घ्यायचेदेखील बॅनर्जीचे नियम होते. कुणालाही आधी विचारल्याशिवाय तो सुट्टी द्यायचा नाही. विचारले तरीही खूप जीव काढून झाल्यावर हो म्हणायचा. ते सगळे नियम धाब्यावर बसवून मी दोन दिवस सुट्टी टाकायचा निश्चय केला. इतरवेळी छोट्या छोट्या गोष्टी आर्याशी बोलायचो पण उगाच टेंशन नको म्हणून या प्रकरणातले तिला काहीच सांगितले नाही.
तिसर्‍या दिवशी साक्षात बॅनर्जीने मला कॉल केला आणि मला ताबडतोब ऑफिसमध्ये येण्यास सांगितले. मी ही काही कमी नव्हतो. त्याला मी सुट्टीवर आहे आणि उद्याच ऑफिसला येईन असे सांगून टाकले. त्याने खूप विनवण्या करून थोडासाच वेळ येऊन जा, वाटल्यास आजची सुट्टी न टाकता आऊटडोअर भर असे म्हणाल्यावर काहीतरी महत्वाचेे काम आहे हे वेगळे सांगायची गरजच नव्हती. एरव्ही एवढा मस्का मारायच्या भानगडीत तो पडलाच नसता. तसा घरी थांबून मलाही कंटाळा आला होता म्हणून मग ऑफिसला गेलो.
मी त्याच्यासमोर जाऊन बसल्यावर त्याने मल्लुला तिथून जायला सांगितले. म्हणजे त्याची पडती बाजू होती. कुणाचा अपमान वगैरे करायचा असेल तर कितीही लोक असले तरी त्याला चालायचे. किंबहूना तो खूप लोक असल्यावरच त्यांच्यासमोर तो आमचा पाणउतारा करायचा.
“समीर. रागावर थोडे कंट्रोल कर तुझ्या. मला माहित आहे, कधी कधी मी तुझ्यावर विनाकारण वैतागतो पण माझ्या मनात तसे काही नसते.”
त्याचे लेक्चर देणे चालू झाले. अधुनमधून त्याला असे पश्चातापाचेही झटके यायचे. बराचवेळ झाला तरी हा कामाच्या मुद्दयाचे सोडून इतर बडबड करत होता. सर्वात शेवटी त्याने आम्हांला पॉवर मॉनिटरिंग सिस्टीमची एक मोठी एक्सपोर्ट ऑर्डर मिळाल्याचे सांगितले. त्या ऑर्डरवर ताबडतोब काम सुरू करायचे होते म्हणून अचानक त्याला माझी आठवण झाली होती.
आमचा मागच्या दोनतीन महिन्यात पॉवर मॉनिटरिंगचा जो यशस्वी प्रोजेक्ट झाला होता, त्या चाळीस युनिट्सची एक्सपोर्ट ऑर्डर मिळाली होती. ऑर्डर व्हॅल्यू ऐंशी लाख – म्हणजे बर्‍यापैकी मोठी होती. अवघ्या चार आठवड्यात ही ऑर्डर आम्हांला पूर्ण करून द्यायची होती. माझ्याबरोबर असणारा बॅनर्जीचा खास माणूस सुब्रतो रजेवर होता. महत्वाच्या वेळी रजेवर असणे हा त्याचा पहिल्यापासूनचा विक्रम होता. मागची ऑर्डर फक्त सहा युनिट्सची असल्याने आम्ही लॅबमध्येच बनवली होती पण चाळीस युनिट लॅबमध्ये, ते ही एवढ्या कमी वेळात, बनवणे शक्य नव्हते म्हणून ही ऑर्डर आम्ही दुसर्‍या एका वेंडरकडून बनवून घ्यायचे ठरवले.
या प्रकाराला ‘वेंडराईज्ड प्रॉडक्शन’ असे म्हणतात. डिझाईन आमचे पण वेंडरच्या फॅक्टरीत बनवायचे आणि ते बनल्यावर इन्स्पेक्शन करून सगळ्या बाबतीत चांगले असेल तर मग कस्टमरकडे पाठवायचे. या प्रोसेसमध्ये लागणारी मॅनपॉवर आणि इतर सर्व गोष्टींची पुर्तता करण्याची जबाबदारी वेंडरची असते. आपण फक्त प्रॉडक्टचे डिझाईन देऊन फायनल प्रॉडक्ट तयार झाल्यावर आपण ठरवलेल्या टेस्टनुसार इन्स्पेक्शन करून घ्यायचे. त्या बदल्यात वेंडरला प्रत्येक युनिटमागे ठरवून दिलेले कमिशन मिळते. या प्रोजेक्टवर पहिल्यापासून मी काम केले असल्याने बॅनर्जीने लगेच तो प्रोजेक्ट मला दिला.
एकदा प्रोजेक्ट माझ्याकडे आल्यावर मी माझ्या पद्धतीने काम सुरु केले. प्रोजेक्टचे डिटेलिंग, वेंडरबरोबर मिटींग्ज, फॅक्टरी व्हिजीट, त्याच्या शंका, त्यावरची सोल्युशन्स वगैरे सगळे व्हायला दोन आठवडे उलटून गेले. वेंडरच्या बाजूने सगळ्या गोष्टी क्लिअर झाल्या. पण त्या युनिट्ससाठी लागणारा प्रिंटेड सर्किट बोर्ड – पीसीबी -बॅनर्जीने अजून फायनल केला नव्हता. तो फायनल झाला की आठवड्याभराचे काम होते. पण जिथे बॅनर्जी असेल तिथे चुटकीसरशी होत असलेली कामे रेंगाळायलाच पाहिजेत असा नियम होता.
मी बॅनर्जीला आतापर्यंतचा सगळा प्रोजेक्ट रिपोर्ट सांगितला पण त्याला काही पडलेली नव्हती. तो भलत्याच कामात गुंतला होता. प्रसंगाचे गांभीर्य ओळखून मी सरळ मुर्तीसरांना जाऊन भेटलो. बॉसला कोणत्याही गोष्टीत बाजूला ठेऊन त्याच्या बॉसशी बोलायचे नसते ही साधी कॉर्पोरेट शिस्त आहे, त्याप्रमाणेच मी वागत होतो. पण गोष्टी हाताबाहेर जात असल्या आणि मी काही करू शकत असलो तर नक्की करेन, अशावेळी तू मला डायरेक्ट येऊन भेटलास तर चालेल, असे मुर्तीसरांनी सांगितल्याने त्यांच्याबद्दल माझ्या मनात विश्वास निर्माण झाला होता.
मी बॅनर्जीला सांगितलेला तोच रिपोर्ट मुर्तीसरांना सांगितला आणि त्यांना पीसीबीबद्दल लक्ष घालण्याची विनंती केली. लगेच त्यांनी बॅनर्जीला फोन करून दोन दिवसांत काहीही झाले तरी पीसीबी फायनल झाला पाहिजे असे सांगितल्यावर मात्र वेगाने हालचाली होऊ लागल्या. तो पीसीबी दोन दिवसात फायनल नाही केला तर आम्ही ती ऑर्डर वेळेत शिप करू शकणार नव्हतो आणि तसे झाले तर अॅग्रीमेंटनुसार ऑर्डरच्या दहा टक्के दंड आम्हाला भोगावा लागला असता.
मुर्तीसर बॅनर्जीला नुसते फोन करून थांबले नाहीत तर त्यांनी बॅनर्जीबरोबर या प्रोजेक्टबद्दल मिटींगच घेतली. मग मात्र बॅनर्जी सिरीयस झाला आणि त्या प्रोजेक्टमधून स्वत:चे अंग काढून घेत मला “समीर, मी जरा दुसर्‍या कामात आहे. तूच पीसीबी फायनलाईज करून घे.” असे सांगितले. पीसीबीचे डिझाईन तयार असताना हा त्यात अजून काय करणार होता देव जाणे! किरकोळ दुरुस्त्या सांगून मी डिझाईनरला तो पीसीबी फायनल करायला सांगितला.
पीसीबी यायला पुढचा एक आठवडा लागला. आमच्याकडे सर्व युनिट्स तयार करायला फक्त एक आठवडा होता. पीसीबी आल्यावर मी वेंडरच्या फॅक्टरीत गेलो आणि तिथल्या इंजिनियर्सची एक मिटींग बोलवून त्यांना त्या प्रोजेक्टच्या सुरवातीपासून शेवटपर्यंत सगळी प्रोसेस समजावून सांगितली आणि लगेच प्रॉडक्शन चालू करायला सांगितले. युनिटमध्ये लागणारे प्रोग्रामिंग स्वत: बॅनर्जी चेक करणार असल्याने ते कधी पूर्ण होईल याची कल्पना करणे बरोबर नव्हते. त्यामुळे बेसिक एक प्रोग्राम घेऊन मी युनिट तयार करण्याचा निर्णय घेतला. त्याने एक फायदा होणार होता, बॅनर्जीचे कधी होईल तेव्हा होईल, आमची युनिट्स रेडी होणार होती आणि फक्त चीप बदलून बॅनर्जीने फायनल केलेला प्रोग्राम त्यात टाकता येणार होता.
ऑर्डर पाठवायला तीन दिवस बाकी असताना बॅनर्जीने प्रोग्राम फायनल केला. तीन दिवसात चाळीस युनिट्स फायनल करणे म्हणजे जवळजवळ अशक्य कोटीतली गोष्ट होती. मी बॅनर्जीला सांगून इन्स्पेक्शन टीमबरोबर सरळ वेंडरच्या फॅक्टरीत गेलो. तिथे स्वत: थांबून काम केल्याशिवाय गत्यंतर नव्हते. त्याला अनेक कारणे होती, सर्वात पहिले म्हणजे हे प्रॉडक्ट नवीन असल्याने इन्स्पेक्शन टीमला नेमके काय चेक करायचे आहे याची कल्पना नव्हती. शिवाय ऐनवेळेस काही प्रॉब्लेम झाला तर तिथल्या तिथे तो सोडवून युनिट तयार करायचे होते.
पहिल्या दिवशी रात्री अकरा वाजेपर्यंत थांबून आम्ही दहा युनिट्स करू शकलो. राहिलेली तीस युनिट दोन दिवसात होण्यासारखी नव्हती म्हणून मी इन्स्पेक्शन टीमचे अजून दोन इन्स्पेक्टर्स वाढवून घतले आणि माझ्या एकट्याने सर्व काम होणार की नाही या चिंतेने मी माझा कलिग मयुरलाही फॅक्रीत यायला सांगितले. दुसर्‍यादिवशी रात्री लेट थांबून आम्ही चौदा युनिट्स फायनल करू शकलो. शेवटच्यादिवशी सोळा युनिट्स बाकी होती आणि बॅनर्जी सकाळपासून प्रत्येक तासाला फोन करून किती युनिट झाले याचा आढावा घेत होता. खरं म्हणजे ही सगळी ऑर्डर केव्हाच तयार झाली असती पण आतापर्यंत त्यानेच एवढा घोळ घालून ठेवला होता.
जेवणासाठी बाहेर जाण्याएवढा वेळ दवडणे परवडणारे नसल्याने शेवटच्या दिवशी रात्रीचे जेवण तर आम्ही वेंडरच्या वर्कशॉपमध्ये रबरशीटवरच केले. सर्व काम कंट्रोलमध्ये आहे असे वाटत होते पण शेवटच्या युनिटने मात्र जीव काढला. काही केल्या चालतच नव्हते. तिथल्या इंजिनिर्यसनी एकूणएक वायर्स चेक करून पाहिल्या तरीही काही उपयोग होत नव्हता. शेवटी लेन्समधून पीसीबी इन्स्पेक्शन करावे लागले. एक केसाएवढा बारीक असणारा ट्रॅक तुटला असल्याने ते युनिट चालत नव्हते. लगेच त्या ट्रॅकचे कनेक्शन करून युनिट पुन्हा इन्स्पेक्शनसाठी ठेवले आणि रात्रीच्या सव्वादोन वाजता ते पास झाले. सगळ्यांनी सुटकेचा नि:श्वास टाकला. वेंडरची ती पहिलीच एक्सपोर्ट ऑर्डर असल्याने एवढा वेळ झाला तरी कंपनीचा मालकही आमच्याबरोबरच होता. तेवढ्या रात्री घरी जाण्याऐवजी सर्वांनी ऑफिसमध्येच झोपा असे त्याने सांगितले कारण हा प्रोजेक्ट वेळेवर कंप्लीट व्हावा म्हणून तिथला प्रत्येक जीव सकाळी सातपासून राबत होता.
ज्यादिवशी ती युनिट्स एक्सपोर्ट करायची होती त्यादिवशी सकाळी बरोबर आठ वाजता सुब्रतो वेंडरच्या फॅक्टरीत आला. लगेच आम्ही झोपलो असल्याची खबर बॅनर्जीपर्यंत पोहोचली. सुब्रतोला आदल्यादिवशीचे आमचे काम माहित नव्हते. शिपमेंटच्यादिवशी आम्ही लोक कसे आरामात झोपलो होतो हे त्याने बॅनर्जीला मसाला लावून सांगितले. पण काम वेळेवर झाले असल्याने शिवाय रात्री सव्वादोन वाजता शेवटचे युनिट कंप्लीट झाल्यावर मी बॅनर्जीला तसा मेसेज पाठवला असल्याने तो अजून खोलात शिरला नाही.
ऑर्डरनुसार शिपमेंट वेळेत पाठवण्यात आली. एवढ्या मोठ्या ऑर्डरवर काम केलेल्यांचे कौतूक करायला ऑफिसमध्ये एक मिटींग बोलावण्यात आली होती, त्यात बॅनर्जीने त्या प्रोजेक्टचे सगळे के्रडिट सुब्रतोला दिले. मी आणि मयुर एकमेकांच्या तोंडाकडे पहातच राहिलो. मुर्तीसर सुट्टीवर असल्याचा फायदा घेत बॅनर्जीने मध्येच ही मिटींग ऑर्गनाईझ केली होती. कुणालाही सुब्रतो त्याकाळात सुट्टीवर होता हे माहित नव्हते.
मी हे सर्व जेव्हा आर्याला सांगितले तर तिने माझे काउंुसिलिंगच सुरु केले. इन्स्पिरेशन, इनर फिलींग, आयुष्यातले गोल या विषयांवर ती बोलू लागली. ती मला प्रत्येक गोष्टीतून चांगलेच तेवढे कसे घ्यायचे ते शिकवायची. कधी कधी ते सारे थिअरॉटिकल वाटायचे. हे सगळे आपल्याबरोबर घडत असताना निमूटपणे खपवून घ्यायला मी गांधीजी किंवा कुठला संत नव्हतो. मग अशावेळी मला रस्त्यावर चालताना प्रत्येक कुत्र्याला दगड मारत बसू नका, त्याने तुमचे लक्ष्य गाठायला वेळ लागेल वगैरेसारखे विचार थोतांड वाटायचे. मला तशा कुत्र्यांवर नुसते दगडच मारायचे नव्हते तर त्याला चोप देऊन अशी अद्दल घडवायची होती की नंतर माझ्यावर भुंकताना तो कुत्रा शंभरवेळा विचार करेल.
माझा स्वभाव आर्याला चांगलाच समजला होता. मी जेव्हा जेव्हा निराश दिसेन तेव्हा तेव्हा ती मला समजावून निराशा पळवून लावायची. एखाद्या हॉटेलमध्ये स्नॅक्सच्या निमित्ताने नेऊन मला छोट्या छोटया गोष्टी सांगून मूड हलका करायची. तिने कुठले सेल्फ हेल्पवरचे पुस्तक वाचले की ते तू वाचायला हवे म्हणून मागेच लागायची पण मी ते वाचायचोच नाही. एकदोनवेळा असे झाल्यावर ती ते पुस्तकच आणून द्यायची आणि वाचले की नाही ते तपासायला माझी व्हायवा घ्यायची. खरं म्हणजे मला ती पुस्तके आवडायची नाहीत. बोअर व्हायचो पण त्यातली माहिती डोक्यात घुसायची नाही. त्यापेक्षा मला काल्पनिक जगात भरार्‍या मारणे आवडायचे. अशी पुस्तके मी खूप एन्जॉय करायचो. कधी कधी तर आवडती पुस्तके रात्रभर जागून वाचायचो. ती पुस्तके वाचून वाचून बॅनर्जीचा बदला घ्यायच्या अचाट कल्पना माझ्या डोक्यात साठल्या होत्या, पण त्या अंमलात आणू शकत नव्हतो. तसे करताना सापडलो असतो तर मला कंपनीच्या बाहेर जावे लागले असते.
एकूण म्हणजे, मी कंपनीत आल्यापासून बॅनर्जी हा माझ्या आयुष्यातला नंबर एकचा व्हिलन होता.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

तुझ्याविना # 10

bokeh-2594745_1280

थिएटरमधून बाहेर आल्यावर खरोखर खूप भूक लागली होती. मस्त गरमागरम काहीतरी खाऊन कॉफी प्यायची तल्लफ झाली होती. आर्याला ओनियन उत्तप्पा हवा होता म्हणून आम्ही फुडकोर्टला जाऊन ऑर्डर दिली आणि कॅफेटेरियाच्या एरियात बसल्यावर मी खरोखर तिच्या ओठांना इजा केली आहे ते माझ्या लक्षात आले. माझाही ओठ ठणकत होता, तरीही तिला चिडवायला मी बोललो, “आज कुणाच्यातरी ओठांवर खूप लाली चढलीये.”
“चूप बस. काही नकोस बोलू तू. आणि नाजूक गोष्टी हँडल करायला शिक आता. सगळ्याच ठिकाणी ताकद आजमवायची गरज नसते.”
“येस मिस! समजले. अॅक्च्युली इट वॉज माय फर्स्ट एक्सपिरीयेंस म्हणून ती गफलत झाली माझ्याकडून. आता त्याची प्रोसेस लक्षात आली आहे माझ्या.”
“हंऽऽ माझा ओठ बघ सुजलाय किती! कुणी विचारले तर काय कारण सांगायचे?”
“सॉरी बार्बी. आणि तू ही काही कमी नाहीयेस बरं का. तूझे सोड, मी काय सांगायचे?”
“माझे नाव सांग.”
“काय म्हणून?”
“मी किस केला म्हणून सांग कुणी विचारले तर! खुश?”
“हल्ली ना, तू ही बिघडत चालली आहेस. लाज, लज्जा, शरम काहीतरी बाळग.”
“हे तू मला सांगतोयस? बिचार्‍या गरीब मुलीच्या असहायतेचा फायदा घेतल्यावर?”
“असहायतेचा फायदा! वा!! अगं कुणाला नाही, देवाला तरी घाबर. ओठ बघ माझा कसा सुजवलायस ते. वरून मलाच हा टोमणा?”
“असू दे. पण मला तर आवडले.”
“काय?”
“चूप रे. तुला सगळं एक्सप्लेन करून सांगावं लागतं. तू ना या बाबतीत जरा बुद्धूच आहेस.”
“कोणत्या?”
“जाऊदे सोड. हे बघ मी काय आणलेय तुझ्यासाठी-” असे म्हणत पटकन विषय बदलून तिने बरोबर आणलेल्या बॅगमधून मला एक ऑरेंज कलरचा सुंदरसा शर्ट गिफ्ट केला. त्याबरोबर एक गिफ्टकार्डही होते. मी हळूच ते उघडले. मोत्यांसारख्या अक्षरांत तिने एक कविता लिहीली होती.

मी दिसताच तूझं ते क्यूट हसणं, तू मला मिस करतोस हे तुझ्याकडून ऐकणं
आणि क्षण ना क्षण तूला आठवत बसणं आता रोजचंच झालंय…
तुझ्याबरोबरच्या आठवणीत स्वत:च्या आस्तित्वाला विसरून
कशाचंही भान न रहाणं आता रोजचंच झालंय…
वेड्यासारखं तू माझ्यावर प्रेम करणं, तुझ्या नजरेला नजर मिळाली की
रोमांचित होऊन अंगावर गोड शहारा येणं आता रोजचंच झालंय…
निवांत डोळे मिटून तुझ्या खांद्यावर मान टेकता यावी म्हणून
प्रत्येक क्षणाला तुझी ओढ लागून रहाणं आता रोजचंच झालंय…
श्रावणसरीसारखं तुझं माझ्या आयुष्यात येणं, बघता बघता माझा श्वास बनून जाणं
आणि त्या श्वासाला समजून घेत जगण्यासाठी तुझ्यात हरवणंही आता रोजचंच झालंय…

तुझ्या बार्बीकडून माझ्या शोनाला वाढदिवसाच्या खूप खूप शुभेच्छा!

ते वाचल्यावर मला हवेत उडत असल्यासारखे वाटले. किती मस्त कविता लिहीलेली तिने. मी प्रेमाने ओथंबलेल्या तिच्या नजरेला नजर दिली आणि मलाच लाजल्यासारखे झाले. ती माझ्यातल्या एकूणएक हालचाली टिपून घेत होती. माझ्यासाठी हे सारे जंबो सरप्राईज होते. खरं सांगायचं तर मी कार्डाचीदेखील अपेक्षा ठेवली नव्हती. या सगळ्या गोष्टी माझ्यासाठी बोनस होत्या. मी अजूनही त्या कवितेतच हरवलो होतो, तिच्या प्रश्नाने भानावर आलो, “शर्ट आवडला तुला?”
“म्हणजे काय! तू घेतलायस ना? आवडणारच!”
“मग डार्क शेड्स का नाही वापरत तू?”
वास्तविक मी माझ्या कपड्यांच्या रंगाविषयी खूप चोखंदळ होतो. ऑफिससाठी कुठलीही कॅज्युअल किंवा डार्क शेड मला चालायची नाही. माझे एकूणएक शर्ट ग्रे किंवा निळसर शेड्सचे असायचे. ते ही प्लेन किंवा लायनिंग. कॅज्युअल वाटतात म्हणून चेक्सही घ्यायचो नाही. आर्या अगदी विरुद्ध टोकाची होती. नेहमी आर्टिस्टिक कपडे वापरायची. वर्तुळे, डायमंड्स, डॉट्स अशा भौमितिक आकृत्या असलेली कपडे तिला फार आवडायची. त्यातही विषेश आवड म्हणजे, सिनीयर केजीतल्या मुलांनी स्केच केल्यासारखे दिसणारे टीशर्ट. तसल्या टीशर्टचे तर तिच्याकडे कलेक्शनच होते.
खरं म्हणजे बहुतेक सर्व मुलींना असतो तसा आर्यालाही अतिशय चांगला ड्रेस सेन्स होता. तसे पहायला गेले तर फॅशनच्या बाबतीत आपण मुलं जवळजवळ अडाणीच असतो. या क्षेत्रात आपल्या डोळ्यांसमोर उत्क्रांती झालेली आहे तरीही आपण स्वत:मध्ये बदल करून घेत नाही. एखाद्या मुलीच्या कानात काट्यांचमचामधला काटा दिसला तरी आश्चर्य वाटून घेऊ नका. इट्स फॅशन! मी केस एकत्र ठेवायला एका मुलीच्या डोक्यात कात्री पाहिली आहे.
खाऊन झाल्यावर मी तिला तिच्या घराजवळच्या बसस्टॉपवर सोडले आणि परत निघण्यासाठी मी गाडीला किक मारून तिथून निघणार एवढ्यात ती दोन मिनीटे थांब म्हणून बॅगमध्ये काहीतरी शोधायला लागली. शेवटी तिला हवी असलेली गोष्ट सापडली असावी कारण तिच्या चेहर्‍यावरून तरी तसे वाटत होते. दोन्ही हातांनी ती वस्तू स्वत:मागे लपवत ती माझ्यासमोर आली आणि तिने हळूच हात पुढे केला. ती वस्तू दोन्ही हातांच्या मूठीत झाकली असल्याने मला काय आहे ते समजायला मार्ग नव्हता. माझी उत्सूकता शिगेला पोहोचली होती. मग हळूच तिने एक हात बाजूला घेतला आणि छोटासा लाल रंगाचा ज्वेलरी बॉक्स माझ्या नजरेस पडला. हळूवारपणे तिने तो उघडला. रेड वेलवेटच्या बॅकग्राऊंडवर सोन्याची रिंग चमचमत होती.
“हात पुढे कर. तुला हे माझ्याकडून स्पेशल गिफ्ट.”
मी पुतळ्यासारखा जाग्यावरच थिजलो. माझ्या कंठातून शब्द फुटेना तरीही धक्क्यातून सावरत कसाबसा मी बोललो, “वेडी आहेस का तू?”
“का?”
“ही खरी रिंग आहे.”
“माहिताय मला. मीच बनवलीये तुझ्यासाठी.”
“कधी?”
“कम ऑन डूड! डिटेलमध्ये शिरायची ही वेळ नाही. ते बघ, लोक आपल्याला पहाताहेत.” आणि खरोखर हा सोहळा पहायला बाजूच्याच बसस्टॉपवर उभे असणारे वीसेक लोक तरी होते. पण आर्याला त्याचे काही वाटत नव्हते. ती डोळ्यांत प्राण आणून माझ्याकडे पहात होती. त्या सर्वांच्यासमोर मलाच अवघडल्यासारखे झाले. बसस्टॉपवरची गर्दी कमी की काय म्हणून दोनतीन रिक्षावालेही त्यांच्या आतल्या पॅसेंजरसह आम्हांला पहात थांबले. त्यांना कॅमेरा कुठे आहे ते समजत नव्हते. एखाद्या टीव्ही सिरीयलचे शुटींग सुरु आहे असा सीन त्यांच्यासमोर चालला होता. मी पुढे काय करतोय ते पहायला त्या सगळ्यांची उत्सुकता शिगेला पोहोचलेली.
“पण…”
मी पुढे काहीच हालचाल करत नाही हे पाहून तिनेच माझा उजवा हात हातात घेतला आणि त्या बॉक्समधली रिंग माझ्या बोटात सरकवली. ती एकदम परफेक्ट बसलेली दिसताच ती आनंदून गेली. बसस्टॉपवरचे प्रेक्षक आणि रिक्षावालेही तिच्या आनंदाने खुश झाल्याचे दिसले. दरम्यान एक बस येऊन गेली होती. काहीजणांनी आमचा सोहळा पहायला ती सोडल्याचेही माझ्या लक्षात आले. पण त्यांचे बस सोडणे कारणी लागले होते हे त्यांच्या चेहर्‍यावरून समजत होते.
“अगं तुझ्या आईबाबांची परवानगी घ्यायची आहे अजून. त्यासाठी कार्यक्रम वगैरे करावा लागेल.”
“ते सारं आपण नंतर पाहू. पण हे टोकन आहे असे समज.”
“कशाचे?”
“मी आयुष्यभरासाठी तुला बूक केलेय त्याचे.”
“मग मी तुझ्या बुकिंगसाठी कधी येऊ घरी?”
“वेळ आली की मी तुला सांगेन. पण माझ्या पप्पांना लाईटली घेऊ नकोस. ते मिलीटरीमध्ये कर्नल होते आणि तुला आपल्या लग्नाची सहजासहजी परमिशन मिळेल या भ्रमात तर राहूच नकोस. सो बी ब्रेव्ह!!”
“त्यांचे टेंशन आताच द्यायची गरज आहे?”
“मी टेंशन नाही देत आहे. रिअॅलिटी सांगते आहे.”
“देतील गं ते परमिशन.”
“तू अजून पाहिले नाहीस त्यांना म्हणून बोलतो आहेस हे.”
“पण तुला मिळवायचंय म्हणजे त्यांना पहावे तर लागेलच.”
“बेस्ट ऑफ लक देन.”
“पण तू घे ना त्यांची परमिशन.”
“नो वे! दॅट्स यूअर टेस्ट! तुझी परीक्षा तू पास करायची आहेस.”
“काय यार! परीक्षा घेणार पप्पा, लग्न करणार मुलगी…आणि ती ही कसली तर असा हल्ला करणारी!” म्हणून मी माझा हात ओठांवर ठेवला.
ती जोरजोराने हसायला लागली, “सॉरी, पण आता तुझ्याकडे दुसरा चॉईस नाहीये.”
“चल बाय बाऽय…गुड नाईट, येतो मी.”
हा सीन बसस्टॉपसारख्या सार्वजनिक ठिकाणी सर्वांसमोर घडल्यामुळे मी लज्जेने लाल होऊन तिथून आनंदात निघालो खरा पण का कुणास ठाऊक, मिलीटरीतून रिटायर झालेल्या आर्याच्या कर्नल बाबांना भेटून त्यांच्यासमोर तिची मागणी घालायची हा विचारच मला अस्वस्थ करत होता.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

तुझ्याविना # 9

affection-1853532_1280

एकदिवशी सर्व टेक्निशियन टीमसोबत लंच करत होतो आणि आर्याचा कॉल आला. मला जेवताना कुणाचा कॉल आला की खूप राग येतो. लोक नीट जेवूदेखील देत नाहीत, आपले अर्धे लक्ष कॉलवर आणि उरलेले जेवणावर. म्हणून जेवताना मी शक्यतो कॉल रिसीव्ह करत नाही. पण नेमका मी त्यादिवशी फोन टेबलावर ठेवला होता. ‘बार्बी कॉलिंग…’ असे डिस्प्ले होत असलेली स्क्रीन सर्वांना दिसत होती. उगाच बार्बी या नावाने लोक मला चिडवायला चालू करायचे म्हणून मी पटकन फोन उचलून कानाला लावला.
“हं बोल…”
“हाय शोना, काय करतोयस?” ती फोनवर नेहमी आनंदी कशी काय असते याचे कोडे मला अद्याप उलगडायचे होते.
मुलींनी एकदा कुणाला फोन केला की समोरच्यांच्या आजुबाजूला काय असेल याची त्यांना चिंता नसते. त्यांना हवे तसे त्या वातावरण बदलतात. त्या आनंदी असल्या की सगळे जग आनंदात असायला हवे असते. आणि त्या दु:ख झाल्यावर लहान बाळासारख्या रडू लागल्या की आपणही दु:खी व्हायला हवे अशी त्यांची अपेक्षा असते. याबाबतीत काही गफलत झाली तर समोरचा गेला! गॉड ब्लेस हिम! मी नुसताच फोन कानाला लावला होता. पुढे काहीच बोलत नाही हे समजल्यावर पलिकडून आवाज आला,
“मी काहीतरी विचारतेय तुला-”
“वेळ काय झालाय आर्या?” मी बार्बी म्हणून रिप्लाय केला नाही हे ऐकल्यावर मॅटर काहीतरी सिरीयस आहे हे तिच्या लक्षात आले आणि तिने मी विचारलेल्या प्रश्नाचे आज्ञाधारकपणे उत्तर दिले, “दुपारचा एक वाजतोय.”
“मग दुपारी एक वाजता आपला लंचटाईम असतो ही साधी गोष्ट तुला माहित नाही?” मी उगाचच तिच्यावर वैतागलो. मी सरळ लंच करतोय आणि कॉलबॅक करतो असे म्हणू शकलो असतो पण सकाळपासून बॅनर्जीने हैराण केले होते, त्याचे फ्रस्ट्रेशन असे निघाले. तिला हे सारे माहित असण्याचा प्रश्नच नव्हता. शिवाय बाजूला खूपजण असल्याने मी शक्य तेवढे हळू आणि प्रेमाने बोलायचा प्रयत्न केला. तिला माझ्या आवाजातला चिडचिडेपणा समजला, “ओह! लंच करतोयस तर. मी नंतर फोन करू का मग? की आत्ताच बोलू.”
“तुला काय वाटतेय?”
“आत्ताच बोलायला पाहिजे.”
“मग बोल.”
“मी काहीतरी प्लानिंग करतीये.”
“प्लीज आता कोडी नकोस घालू. जे काही आहे ते स्पष्ट सांग.”
“ठीकाय. मला वाटतं तुझा मूड नाही बोलायचा.”
“नाही, असं काही नाही. तू बोलत रहा.”
“तू उद्या ऑफिसला येणार नाहीयेस.”
“का?”
“तुला माहित नाही?”
“कशाबद्दल बोलतीयेस तू सांगशील का प्लीज?”
“डोन्ट टेल मी, तुला माहित नाही म्हणून.”
“काय?”
“उद्या तुझा बर्थडे आहे राजा!”
“माय गॉड! खरंच की. शप्पथ, मला आयडिया नव्हती.”

आणि खरंच मी माझा बर्थडे विसरलो होतो! दिवसेंदिवस माझ्यावर कामे डंप करून बॅनर्जीने मला वेडे करून सोडले होते त्यामुळे वेळ काळ याचे मला भानच नव्हते. गेले तीन आठवडे मी एका महत्वाच्या प्रोजेक्टवर रात्री आठ वाजेपर्यंत ऑफिसमध्ये थांबून कामे करत होतो. आणि कहर म्हणजे दुसर्‍यादिवशी येऊन बॅनर्जी मला काल एवढ्या लवकर का गेलास असे विचारायचा. या कामाच्या नादात कधी कधी तर आठवड्यातला कोणता दिवस चालू आहे हे ही मला आठवायचे नाही. रविवारीदेखील मी ऑफिसला लेट होईल म्हणून दचकून उठायचो.

आणखी एक म्हणजे माझे आईबाबा किंवा फॅमिली इथे मुंबईत नसताना मी ऑफिस सुटल्यावर काय करतो ह्यात बॅनर्जीला खूप इंटरेस्ट होता. त्यामुळे तो वरचेवर “ऑफिस सुटल्यावर काय करतोस?” असे विचारून हैराण करायचा. मी ऑफिस सुटल्यावर जे काही करतोय ते सगळे त्याला सांगावी अशी त्याची अपेक्षा होती. लोकांच्या काय काय अपेक्षा असतात!

कुणाला ऐकू जाणार नाही अशा बेताने मी फोनमध्ये कुजबूजलो, “हो. घेईन मी सुट्टी उद्या.”
मी काहीही आढेवेढे न घेता लगेच उद्या सुट्टी घेतो म्हटल्यावर आर्या खूप खुश झाली.
“आणि यावेळेस सगळे प्लानिंग मी करणार.”
“ठीकाय. जे काही करणार आहेस ते कर आणि संध्याकाळपर्यंत मला कळव.”
“ऐक. अॅक्च्युली मी सगळे फायनल केले आहे.”
“काय प्लान आहे, ते तरी सांग मग.”
“उद्या आपण मुव्हीला जाणार आहोत.”
“कोणत्या?”
“ते नाही सांगणार.”

मला तिच्याबरोबर वाद घालून शेवटी हरायचे नव्हते. बर्‍याचदा असेच व्हायचे म्हणून जास्त इंटरेस्ट न दाखवता मी कॉल डिस्कनेक्ट करून माझाच वाढदिवस कसा काय विसरलो याचा विचार करू लागलो. पण मी विसरलो असलो तरी आर्याच्या बरोबर लक्षात होता. गर्लफ्रेंडचे एक मात्र असते – तुम्ही तिला एकदा बर्थडे विश केला की ती तुम्हाला तुमचा बर्थडे विचारेल आणि कायमचा लक्षात ठेवेल. बाकी काही नसलं तरी मुली तारखा लक्षात ठेवायला जाम मास्टरमाईंड असतात. त्यांचा बर्थ डे, तुमचा बर्थडे, व्हॅलेंटाईन डे, फ्रेंडशिप डे, लग्न झाल्यावर अॅनिव्हर्सरी वगैरे वगैरे. अगदी तुमचे ब्रेकअप जरी झाले तरी एखाद्या अननोन नंबरवरून बर्थडे मेसेज येण्याचीही शक्यता असते. येडपटासारखा पुन्हा त्या नंबरला कॉल लावायच्या भानगडीत पडायचे नसते कारण तो नंबर लगेच स्वीच ऑफ केलेला असतो.

दुसर्‍या दिवशी आजारी आहे म्हणून बॅनर्जीला थाप ठोकली आणि सरळ आर्याबरोबर पिक्चरला जायचे ठरवले. सकाळी उठून मोबाईल चेक केला तर कॉलेजच्या वॉट्सअॅप गु्रपवर मित्रांनी हॅपी बर्थडेवाल्या मेसेजेसचा पाऊस पाडला होता. सर्वांना पार्टी हवी होती. ती द्यायचे कबूल करून मी माझ्या काळजाच्या तुकड्याचा चॅट उघडला. ऑनलाईनच होता तो! मला एक मेसेजही आलेला.

तुला काय गिफ्ट हवं?
गिफ्ट विचारून देतात वाटतं, असं कुणीतरी एकदा विचारलेलं आठवतंय मला!

आश्चर्यचकित होऊन भुवया उडवत असलेली एक इमोजी आली. आणि त्यानंतर मेसेज.

हो का? माझेच डायलॉग मलाच परत?
मग?
तरीही सांग ना.
काही नाही दिलेस तरी चालेल. माझे गिफ्ट मी घेईन.
मी नाही दिले तर काय घेशील?
ते तू माझ्यावर सोड. मी पाहीन.
हो का?
हो. आणि खरोखर मी घेणार बरं का! त्यावेळी तुझ्या कोणत्याही एक्सक्यूजेस ऐकून नाही घेणार!
आणि माझ्याकडे ते नसले तर?
आहे तुझ्याकडे!

या मेसेजवरून मी कोणत्या दिशेने बोलतोय याचा तिला अंदाज आला असावा.

ओह! मग पाहतेच तुझे धाडस!
नो चॅलेंज. चल आवरतो आता.
हो मला पण खूप आवरायचेय! बाऽऽय. सी यूऽऽ

वास्तविक मला कोणताही पिक्चर पहाण्यात काहीही इंटरेस्ट नव्हता. मला आर्याबरोबर वेळ घालवायचा होता. खरं म्हणजे मी प्रपोज केले होते, ती हो बोलली होती पण दोघांनी म्हणावासा एकत्र वेळ घालवला नव्हता किंवा त्यानंतर कधी फिरायलाही गेलो नव्हतो. त्यात गेला महिनाभर ऑफिसमध्ये वेड्यासारखा काम करत होतो. आर्याने खूपवेळा भेटण्याविषयी विचारले होते पण कामाच्या अर्जंसीमुळे ते जमले नव्हते. तो प्रोजेक्ट आता पूर्ण झाला होता. आम्हा दोघांना एकत्र वेळ घालवण्यासाठी माझ्या वाढदिवसाचा योग एकदम परफेक्ट जुळून आला होता. माझ्या वाढदिवसाची संध्याकाळ माझ्यासोबत घालवायचा प्लान तिचाच होता. तिनेच पुढाकार घेऊन मुव्ही टिकीट्स वगैरे बूक केली होती. तिनेही त्यादिवशी ऑफिसला सुट्टी मारली होती. कोणता पिक्चर पहायचा आहे ती माहिती मिळत नव्हती. शेवटी कुठे या प्रश्नावरून खूप जीव काढल्यावर – मुलुंडच्या आर मॉलला तीन वाजता भेट – एवढे समजले.

तीन वाजता मी आरमॉलला पोहोचून तिला फोन केला तर ती रिक्षात होती. पाच मिनीटांत पोहोचते म्हणाली. मी तोपर्यंत इकडेतिकडे फिरत टाईमपास केला. ती यायला दहा मिनीटे लागली. साडेतीनच्या शोसाठी अजून पंधरा मिनीटे अवकाश होता. ती समोर आल्यावर हसते बोलते गुलाबाचे फुल आल्याचा भास झाला. ती मेलेनियल पिंक कलरचा फ्लेअर ड्रेस घालून आलेली. डाव्या हातात तिच्यासारखेच नाजूक कलरफुल रिस्टवॉच आणि पायातली डार्क ब्लॅक सँडल घातलेली ही एकूण छोकरी भलतीच क्युट दिसत होती. आल्या आल्या ती मला बर्थडे विश करेल, मग आपण काय बोलायचे वगैरे विचार मी करत होतो पण ती मला विश करायच्या भानगडीत पडलीच नाही, जसे काही तिच्या लक्षातच नव्हते. त्याऐवजी तिने “सर्वात शेवटच्या रांगेतील कोपर्‍यातली सीट बूक केलेली आहे, चालेल तुला?” हे भुवया उडवत विचारले. हे मात्र माझ्या मागच्या जन्मीचे पुण्य होते! शप्पथ सांगतो एवढे धाडस माझ्याने कधीच झाले नसते.

‘स्मॉल फुट’ या अॅनिमेशनपटाचा रिलीजनंतरचा तो दुसरा आठवडा होता. शिवाय मंगळवार म्हणजे आठवड्यातला मधलाच दिवस असल्याने हाऊसफुल असायचा प्रश्न नव्हता. पूर्ण थएिटर जवळजवळ रिकामे होते. सगळेजण मिळून दहाजण होतो. आम्ही आमच्या सीटमध्ये बसलो. सर्वात जवळचे कपल तीन ओळी सोडून थएिटरच्या दुसर्‍या बाजूला बसले होते. आमच्यासाठी एकदम कम्फर्टेबल सीट होती. शिवाय गर्दी कमी असल्याने आत थंडी वाजत होती.

खूप सार्‍या जाहिराती आणि राष्ट्रगीत संपून पिक्चर चालू झाला. आल्यापासून खूर्चीत हवा तसा सेट झालो नव्हतो. एखाद्या मुलीच्या बाजूला बसून पिक्चर पहाण्याची ही माझी पहिलीच वेळ होती. तिच्या हायबॅक खूर्चीवरून तिला स्पर्श होणार नाही याची दक्षता घेत मी पलिकडे हात टाकताना माझ्यातला नर्व्हसनेस मलाही जाणवत होता. माझा हात तिच्या बाजूला आहे हे लक्षात आल्यावर तिने माझा हात हातात घेतला आणि आपली नाजूक बोटे माझ्या बोटात गुंतवून लॉक केली. तिच्या त्या धाडसाने तसल्या अंधारातही चमकून मी तिच्याकडे नजर टाकली. तिने हात न सोडता माझ्याकडे पाहिले आणि विचारले, “काय पहातोयस? नको का? सोडते मग-”

ही काय मला वेडा समजली की काय? मी निमुटपणे पुढचा पिक्चर पहायचे नाटक केले. एक मात्र चांगले झाले होते. आर्याने मुद्दाम म्हणा किंवा चुकून, थ्री डी चे तिकीट काढले नव्हते, नाहीतर तिच्या मनात काय चाललंय हे तिच्या डोळ्यांतून मला पहाता आले नसते.

तिच्या मोकळ्या केसांशी आणि मऊ मऊ गालांशी खेळता यावे अशा बेताने मी खुर्चीवर थोडा सेट झालो होतो. थोड्यावेळात तिने स्वत:हून तिची मान माझ्या खांद्यावर ठेवली आणि तिच्या मोकळ्या केसांच्या रेशमी झालरी माझ्या बाजूला ढकलल्या. आधीच तिच्या परफ्युमने वेडा झालो होतो. या तिच्या आणखी एका अदेने मी पार ठारच झालो. कधीकधी अतिसुखानेदेखील गुदमरायला होते, तशी माझी अवस्था झाली. ती स्क्रिनमध्ये हरवलेली (निदान तसे दाखवत तरी होती) आणि मी तिच्यात. मी मनातल्या मनात गर्लफ्रेंड ही कल्पना रंगवायला लागलो की नेहमी माझ्या डोळ्यांसमोर एक चित्र यायचे. गोरी गोरी पान, फुलासारखी छान, बोलके डोळे, हसरा चेहरा, माझ्यावर खोटे खोटे रागावणारी, माझ्यावर खूप प्रेम करणारी आणि जिच्यावर जीव ओवाळून टाकावा, अशी तिची छबी होती. साधारणपणे अॅबस्ट्रॅक्ट पेंटिंगसारखे चित्र डोळ्यांसमोर यायचे. आता त्या पेंटिंगला आर्याचा चेहरा मिळाला होता.

आता गर्लफ्रेंड ही थीम डोक्यात आली की डोळ्यांसमोर आर्या यायची. इतकी वर्षे पेंटिंगमधला हरवलेला चेहरा मला आर्याच्या रुपात सापडला होता. खरं म्हणजे ती समोर आली की दोन्ही हातानी तिचे गाल ओढावे असे वाटायचे. तिच्या नाजूक मानेशी सलगी करणार्‍या मोकळ्या केसांच्या रेशमी झालरींशी खेळत रहावे या मोहाला नेहमी आवरते घ्यावे लागायचे. मला माहित होते, आम्ही दोघे परफेक्ट कपल वाटायचो. कुठेही गेलो आणि ती बरोबर असली की लोकांच्या डोळ्यांत माझ्याबद्दलची असूया लगेच दिसून यायची. आणि मी ती एन्जॉय करायचो. ते ही एक वेगळेच सुख होते.
पिक्चर सुरु होऊन बराच वेळ झाला तरी माझी हिरॉईन माझ्याकडे लक्ष देईना म्हणून मी मुद्दाम तिच्या लक्षात येईल असा हलकासा धक्का दिला. ती मला अजून बिलगली मात्र तिचे लक्ष अद्यापही स्क्रिनवरच होते. तसल्या अंधारातही तिच्या मोहक गंधाने बेभान होऊन तिचे लक्ष माझ्याकडे वळवायला मी एक दीर्घ श्वास घेतला पण काहीही रिसपॉन्स आला नाही. नक्कीच ती माझ्या धाडसाची परीक्षा घेत होती. बराच वेळ झाल्याने माझे धाडसही बर्‍यापैकी वाढले होते. त्याचा सहारा घेऊन मोकळा असलेल्या हाताने मी तिचा गालगुच्चा घेतला. माझ्या हाताच्या पंजात आधीच लॉक केलेली बोटे जोराने दाबत ती म्हणाली, “गप्प बस. मला पिक्चर पाहू दे.”

तसल्या अंधारात मेलेनियल पिंक ड्रेसवाली बार्बीसारखी बाहुली बाजूला बसलेली असताना मी गुड बॉयसारखा नुसताच गप्प राहून तो प्राण्यांचा पिक्चर पाहीन हे तिला कसे वाटू शकते या विचाराचे मला आश्चर्य वाटले. शप्पथ! काही झाले तरी मी तसे बसूच शकत नव्हतो. मी हळूच तिचे मुखकमल माझ्याकडे वळवले. स्क्रिनवरचा पिक्चर तसाच सोडून गोड हसत तिने विचारले, “मला पिक्चर पाहून देणार नाहीस का?”
“नाही.”
“मग?”
“मला डोळे भरून तुला पहायचे आहे.”
“आणि?”

यावेळी मी बोलण्यात वेळ घालवला नाही. तिच्या मोकळ्या केसांतून हात फिरवत नाजूक मानेला हलकेच माझ्या बाजूला ओढले, हनुवटी थोडीशी वर उचलली आणि माझे ओठ तिच्या ओठांवर टेकवले. मुलींचे ओठ हे मधाप्रमाणे गोड असतात अशी माझी समजूत होती, पण ती फोल ठरली. मधाच्या कितीही बाटल्या एकत्र केल्या तरी तुम्ही प्रेमात पडलेल्या ओठांची ती सर त्या मधाला येणार नाही. मेंदुत फ्यूज उडणे म्हणजे काय असते ते त्या क्षणाला मला समजले. माझा आणि तिचा श्वास एक झाला. तिने मोकळ्या असलेल्या एका हाताने माझ्या मानेची मागची बाजू पकडून परफेक्ट किस पूर्ण केला. मी आवेगाने तिच्या ओठांना जोराचा चावा घेतला असावा कारण “स्सऽऽ हळू राजा! मी कुठे पळून नाही चालले!” असे ती बोललेली मला समजले तरीही मेंदूतल्या झिणझिण्या उतरल्या नव्हत्या. मी तिचे ऐकत नाही ते पाहून तिने एक पंच देऊन मला भानावर आणले.

माझ्या पहिल्या किसनंतर मी कुठे आहे ते मला समजत नव्हते. हो! माझा आयुष्यातला पहिला किस, जी मला आवडत होती आणि मी जिच्यावर जीवापाड प्रेम करत होतो तिच्याबरोबरचा पहिला किस! मी खरेखर वेडा झालो होतोे. एवढा की मी तिच्या ओठांना दुखापत केली आहे हे माझ्या गावीही नव्हते. तिला पहिल्यांदा पाहिल्यापासूनचा आवेग त्या चुंबनात होता. आमचे ओठ एकमेकांपासून बाजूला झाल्यावर काहीसे लाजून तिने तिचा हात ओठांवर ठेवला. मी तिच्याकडे माझ्या परफॉर्मन्सचे रेटिंग काय देते ते पहात होतो. तिने पुन्हा एक पंच मारला आणि खोडकरपणे कानात कुजबुजली, “बावळट, तू एवढा स्ट्राँग आहेस ते तुझ्या लूकवरून वाटत नाही.”
“अजून एक हवाय?”
“नको. किती दुखतंय. आवडती वस्तू अशी वापरायची असते का कधी?”
“शप्पथ, आता नाही हर्ट करणार. पहिल्यांदा चूक होते कधी कधी.”

यावेळेस माझ्यावर न सोपवता तिने हळूवारपणे माझ्या ओठांचे चुंबन घेतले. डोळे बंद केल्यावर ती किती सुंदर दिसत होती! मी फक्त रिसपॉन्स देत तिच्या ओठांचा आनंद घेत राहिलो. पण हात थोडीच गप्प रहात होता. त्याने हळूच तिचे केस, मान, ब्युटीबोन असे अतिक्रमण करण्याचा प्रयत्न केला पण तिने त्याला मध्येच अडवले. मी पुन्हा तो प्रयत्न केला नाही. आम्ही एका दीर्घ चुंबनात होतो तेवढ्यात मध्यंतर झाली. आणि अजून दोन लाँग किसेस, अचानक पिक्चरच संपला.

पिक्चर संपताच अचानक तिने मला आवेगाने तिच्याकडे ओढून माझ्या ओठांचा एक जोराचा चावा घेतला. माय गॉड! काय पॉवरफुल बाईट होता तिचा! एवढ्यावरच ती थांबली नाही तर माझ्या कानाच्या पाळीला दातात पकडून गरम श्वासात ती कुजबूजली, “बाय द वे, हॅपी बर्थडे शोना…होप यू लाईक्ड इट!”

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

तुझ्याविना # 8

office-1209640_1280

अलिकडे बॅनर्जी मला मुर्तीसरांची भीती घालत होता. मुर्ती म्हणजे राममुर्ती, बॅनर्जीचे बॉस. मार्केटिंग डिपार्टमेंटचा हेड असणारा हा माणूस अत्यंत हुशार आणि प्रामाणिक होता. आपल्या बुद्धीच्या जोरावर त्याने कंपनीला अमाप फायदा मिळवून दिलेला. आमचे डिपार्टमेंट मार्केटिंगबरोबर काम करायचे म्हणून अप्रत्यक्षरित्या ते आमचे बॉस असल्यासारखेच होते आणि बॅनर्जीचे रिर्पोटिंगही त्यांना होते.
आमच्या डिपार्टमेंटमध्ये आम्ही घोळका करून काही बोलताना किंवा हसताना दिसलो की बॅनर्जीचे पित्त खवळायचे. आम्ही काम न करता फक्त टाईमपासच करतोय असे त्याला वाटायचे. म्हणून तो आजुबाजूला असला की आम्ही कामाव्यतिरिक्त इतर कोणत्याही विषयांवरचे डिस्कशन शक्यतो टाळायचो. एकदिवशी तर तो मला तिसर्‍यांदा बोलला, “मुर्ती तुझ्याबद्दल विचारत होता. तुझा अॅक्च्युअल प्रोफाईल काय आहे आणि हल्ली तू जास्त काम करताना दिसत नाहीस असे तो बोलत होता.”
मला ते ऐकायचा कंटाळा आला, शेवटी मी चिडून बोललो, “बॉस, आत्ताच्या आत्ता मुर्तीसरांकडे जाऊन माझ्याबद्दल जे काही आहे, ते एकदाच संपवून टाकूया. मला सारखे सारखे हे ऐकायचा कंटाळा आलाय. एवढे काम करूनही त्यांना तसे वाटत असेल तर मला जॉबबद्दल सिरीयसली काहीतरी विचार करायला हवा.”
माझी सटकली आहे हे बॅनर्जीच्या लक्षात आले. वास्तविक तो एखादी गोष्ट पुढचा माणूस इरिटेट होईल इतकी ताणायचा. कधी कधी लोकांना उगाचच मुर्तीसरांची भीती घालायचा. पण का कुणास ठाऊक, राहून राहून तो मला घाबरावयला तसे बोलत होता अशी शंका येत होती, त्यामुळे आपण आता माघार घ्यायची नाही हे मी ठरवले.
“बॉस, आत्ता लगेच जाऊ या का आपण त्यांच्याकडे?”
तो लॅपटॉपवर बिझी असल्याचे नाटक करून म्हणाला, “ठीक आहे, जाऊया आपण. पण लंचनंतर.”
मी मुर्तीसरांना बॅनर्जीएवढा नसलो तरी बर्‍यापैकी ओळखत होतो. मला माहित होते, मुर्तीसर कुणाविषयी पाठीमागून बोलणार्‍यातले नव्हते. त्यांना एखाद्याविषयी काही वाटले तर त्याला केबिनमध्ये बोलवून घेऊन डायरेक्ट त्याच्याशीच बोलत. काही चुकले असेल तर समजावून सांगत. पण बॅनर्जी मुर्तीसरांच्या नावाखाली आपल्या मनाचेच काहीही सांगून मला प्रेशरमध्ये ठेवण्याचा प्रयत्न करत होता. आज बॅनर्जीची गोचीच करायची हे मी ठरवून लंचनंतर पुन्हा त्याला विचारले. त्यावेळीही बॅनर्जी बिझी होता. म्हणजे बिझी असल्याचे नाटक करत होता.
“मी आता एक महत्वाची मेल ड्राफ्ट करतोय. आपण थोड्या वेळाने जाऊया.”
मला माहित होते, या प्रकारात मुर्तीसरांना माझ्याशी काहीही देणेघेणे नव्हते. मुर्तीसर तसे बोलले असते तर बॅनर्जीने मला कोणतेही काम करू दिले नसते. दुसर्‍या क्षणाला त्याने मला मुर्तीसरांच्या केबिनमध्ये आरोपीसारखा उभा केला असता. मी ही काही झाले तरी आज त्याला चूक ठरवायचेच या हट्टाने पेटलो होतो. ऑफिस सुटायच्या वेळेस पुन्हा एकदा त्याला मुर्तीसरांकडे जायची आठवण केली पण आता मुर्ती बिझी आहे असे उत्तर मिळाले.
मी पॅन्ट्रीमध्ये कॉफी प्यायला गेल्यावर मुर्तीसर पेपर वाचण्यात बिझी असल्याचे स्वत:च्या डोळ्यांनी कन्फर्म केले. बॅनर्जी त्यादिवशी मुर्तीसरांकडे आला नाही हे सांगायला नकोच. पण त्या प्रसंगाचा एक मात्र फायदा झाला, त्यानंतर बॅनर्जीने मला त्यांची भीती घालायचे कमी केले. तसेही मला मुर्तीसरांची अजिबात भीती वाटत नव्हती. कंपनीतल्या अनेक हुशार व्यक्तिमत्वांपैकी ते एक होते आणि कोणता माणूस किती पाण्यात आहे हे त्यांना लगेच समजायचे. शिवाय माझ्यामुळे एका मोठ्या घोटाळ्यातून वाचल्यामुळे मुर्तीसरांच्या मनात माझ्याबद्दल सॉफ्ट कॉर्नर होता.
आमच्या एका कस्टमरकडून एक सिस्टिम इंटीग्रेट करायची आम्हाला ऑर्डर आली होती. या नवीन ऑर्डरनुसार तयार होणार्‍या मशिनने त्यांच्या कंपनीत वापरल्या जाणार्‍या विजेचा दर्जा समजणार होता. खूप महागड्या मशिन्ससाठी चांगल्या दर्जाची वीज वापरणे आवश्यक होते, हे त्यांना समजले होते आणि त्या इंटिग्रेशनसाठी आम्हांला स्पेशल टाईपचे सहा सेन्सर्स लागणार होते. आम्हांला हवे ते सेन्सर्स आणि बाकी गोष्टी मिळाल्यावर आमच्या डेव्हलपमेंट इंजिनियर्सनी अभ्यास करून नवीन मशिनचे प्रोटोटाईप तयार केले आणि कस्टमरला फायनल प्रॉडक्टचा डेमोही दाखविण्यात आला. कस्टमरला जसे हवे होते, अगदी तसे इंटीग्रेशन झाले होते.
आमच्यासाठी ती ऑर्डर खूपच फायद्याची ठरली. पुढच्या महिन्याभरात दुसर्‍यांसाठी इंटिग्रेशन न करता आपणच हे पूर्ण प्रॉडक्ट तयार करून विकूया, असे प्रपोजल मार्केटिंगने सिनीयर मॅनेजमेंटसमोर ठेवले आणि त्यांनीही ते अप्रुव्ह केले. आमच्या बाजूने नव्या प्रॉडक्टची कॉस्ट वर्कआऊट करणे आणि त्याचा एक वर्किंग सेटअप करायची जबाबदारी माझ्यावर सोपवण्यात आली. मी त्या प्रोजेक्टसाठी लागणारे बिल ऑफ मटेरियल बनवले, ती यादी पुन्हा पुन्हा चेक करून त्यात काही राहिले तर नाही ना याची खात्री केली आणि मग ती लिस्ट मल्लुकडे दिली. मटेरियल मागवणे हे त्याचे काम होते. दोन दिवसांनी पर्चेस डिपार्टमेंटकडून मला फोन आला. आम्हाला नवीन प्रोजेक्टसाठी लागणारे सेन्सर्स महिन्याभरापूर्वी वापरले होते तसेच हवेत, की आणखी कुठल्या नवीन प्रकारचे ही माहिती त्यांना हवी होती. मी त्यांना महिन्याभरापूर्वी वापरलेले सेन्सर्स चालतील म्हणून कन्फर्म केले.
दुसर्‍यादिवशी पर्चेस ऑफिसरने मला सप्लायरची मेल फॉरवर्ड केली. त्याच्या म्हणण्यानुसार महिन्याभरापूर्वी वापरलेले सेन्सर्स सध्या त्याच्या स्टॉकमध्ये नव्हते. त्याऐवजी तो दुसरे सेन्सर्स देणार होता ज्यामध्ये पहिल्यापेक्षाही अजून काही गोष्टी जास्त होत्या. त्याने मेलसोबत नव्या मॉडेलच्या स्पेसिफिकेशनची डेटाशीट जोडली होती. ती मी काळजीपूर्वक पाहिली. पहिल्यापेक्षा हा सेन्सर सरस होता खरा, पण त्यामध्ये ज्या जास्तीच्या गोष्टी होत्या त्याची आम्हाला आवश्यकता नव्हती.
तरीही मी त्याला नवीन मॉडेलच्या किंमतीविषयी विचारायला सांगितले. तासाभरातच नवीन किंमत मिळाली. त्रेचाळीस हजार दोनशे पन्नास रुपये आणि टॅक्स अशी किंमत होती. जुने मॉडेल चाळीस हजार रुपयांचे होते. थोड्या वेळाने माझ्या डेस्कवरचा फोन वाजला,
“समीर?”
“येस.”
“वरुण हियर फ्रॉम पर्चेस. मग ऑर्डर काढू का या रेटवर?”
“हो. निगोशएिट कर थोडे आणि ऑर्डर टाक. त्याबरोबर सेन्सर्स किती लवकर येतील ते बघ.”
“त्याची काळजी अजिबात करू नकोस. त्याच्या स्टॉकमध्ये रेडी आहेत. चार ते पाच दिवसात देतो म्हणालाय. आपण त्याच्यासाठी खूप मोठा कस्टमर आहे.”
“गुड! आपण त्याच्याकडून अजून काय घेतो?”
“काही नाही. हे दुसरेच ट्रान्झॅक्शन आहे. मागची साडेचौदा लाखाची ऑर्डर होती.”
हे ऐकून मला चक्करच यायची बाकी होती.
“काय म्हणालास? रिपीट करतोस का जरा?”
“का रे? मागची ऑर्डर साडेचौदा लाखाची होती म्हणालो.”
“काहीतरी घोटाळा वाटतोय मला. एक मिनीट थांब, मी आलोच तुझ्याकडे.”
मी धावतच त्याच्याकडे गेलो. तो चहा पिण्यात गुंतला होता. मी नको म्हणत असतानाही त्याने त्याच्या थर्मासमधून बाजूला ठेवलेल्या पेपरकपमध्ये चहा ओतून मला दिला. मी अचानक एवढा का घाबरलो आहे हा त्याला प्रश्न पडला होता. मी त्याला मागची ऑर्डर डिटेल्स काढायला सांगितले. बाजूला असणार्‍या फायलिंग कॅबिनेटमधून त्याने मागची ऑर्डर कॉपी काढून माझ्याकडे दिली. मी सगळी ऑर्डर कॉपी चेक केली. कॉपीच्या तळाशी असलेल्या साडेचौदा लाखाच्या आकड्याकडे मी हैराण होऊन पहातच राहिलो. त्याला मी असा का वागतोय ते कळेना. मग मी त्याला त्या ऑर्डरसाठी सप्लायरने दिलेले कोटेशन काढायला सांगितले. तो पुन्हा फायलिंग कॅबिनेटकडे गेला आणि कोटेशनची कॉपी घेऊन आला. तो पेपर माझ्या हातात देण्याआधी त्याने कोटेशनवर नजर टाकली आणि मग त्याच्या चेहर्‍यावरचा रंग उडाला.
मी घाबरण्याचे कारण त्याला समजले असावे. त्याने पुन्हा पुन्हा कोटेशनचा पेपर चेक केला पण काही उपयोग नव्हता. खालची रक्कम बदलली जात नव्हती. पर्चेस ऑर्डर जरी त्याने बनवली असली तरी त्याला एकट्याला दोष देण्यात अर्थ नव्हता. मी त्याच्या हातातून कोटेशनची कॉपी घेऊन चेक केली. चाळीस हजार बेसिक प्राईस होती, मी त्याला गोल करून बाजूला सही केली होती. माझ्या सहीच्या उजव्या बाजूस बॅनर्जीची सही होती. एकूण सहा सेन्सर होते. चाळीस हजाराला सहाने गुणून दोन लाख चाळीस हजार अशी रक्कम आली होती. गुणाकारही बरोबर होता पण काळजी करण्यासारखा एकच मुद्दा होता की, दोन लाख चाळीस हजाराला गोल करून मुर्तीसरांनी त्यावर ‘युनिट प्राईस ओके’ असा रिमार्क लिहीला होता.
पर्चेस ऑफिसरने चुकून मुर्तीसरांचा रिमार्क गृहीत धरून दोन लाख चाळीस हजार रुपयाला एक याप्रमाणे सहा युनिट्सची सप्लायरवर ऑर्डर काढली होती. यामुळे जे मटेरियल साधारण अडीच लाखात आले असते त्याला आम्ही जवळजवळ साडेचौदा लाख रुपये मोजले होते. बारा लाख रुपयांचा फरक लक्षात आल्यावर वरुण भीतीने थरथर कापू लागला. पेमेंट मिळाल्यावर तो सप्लायरही काही बोलला नव्हता. वरुणला काय करावे ते समजेना. झालेली सगळी हकीकत सांगायला घाबरतच तो त्याच्या बॉसकडे गेला. मी कोटेशन, ऑर्डर कॉपी या सगळ्या झेरॉक्स घेऊन मुर्तीसरांकडे गेलो.
मुर्तीसर त्यांच्या केबिनमध्ये एका व्हिजिटरबरोबर बिझी होते. मी त्यांच्या केबिनच्या दरवाजावर हलक्या हाताने टॅप केले. त्यानी मला पाहून हातानेच आत यायची खुण केली आणि त्यांचे डिस्कशन मध्येच थांबवून मला विचारले, “बोल समीर.”
“तुमच्याबरोबरच एका खूप महत्वाच्या टॉपिकवर बोलायचे आहे.”
“दहा मिनीटे वाट पाहू शकतोस का प्लीज? तोपर्यंत माझे यांच्याबरोबरचे काम होऊन जाईल.”
“यस सर. मी बाहेर थांबतो.” मी केबिनबाहेर ठेवलेल्या सोफ्यावर वेटिंग करत बसलो. ऑफिसमधल्या मुली हातात फाईल्स व वेगवेगळे पेपर्स घेऊन इकडेतिकडे बागडत होत्या. त्यांच्या सँडल्सचा होणारा टक टक असा आवाज सगळीकडे घुमत होता. दहा मिनीटे पूर्ण व्हायच्या आत मुर्तीसरांच्या केबिनमधला व्हिजिटर गेला आणि त्यांनी मला आत बोलवून घेतले.
आत गेल्यावर मी त्यांना पर्चेस ऑर्डरबद्दल घडलेले सर्व घटनाक्रम सांगितले. सोबत ती पर्चेस ऑर्डर आणि त्यांच्या सहीची कोटेशन कॉपीही दाखवली. या सगळ्या प्रकाराने त्याच्यांही चेहर्‍यावर टेंशन आले. पण त्यानी मला या सगळ्या प्रकरणात खोलवर घुसून चौकशी केल्याबद्दल अॅप्रिशएिट केले आणि मला ही गोष्ट एकदम गुप्त ठेवायची विनंती केली. अगदी बॅनर्जीलाही सांगू नकोस असे त्यांनी मला पुन्हा बजावले.
“आणि तुझी काही मदत लागली तर मी बोलवेन त्यावेळी पटकन माझ्या केबिनमध्ये ये.”
“हो सर.”
लगेच त्यानी पर्चेस डिपार्टमेंटच्या हेडबरोबर मिटींग घेऊन त्यांना सप्लायरकडून ती आगाऊ रक्कम परत मिळवण्याविषयी सूचना केल्या. तो सप्लायर त्या कंपनीचा भारतासाठीचा एकमेव डिलर असल्याने त्याच्याकडून बर्‍याच कंपन्या ते सेन्सर्स घेत होत्या त्यामुळे बारा लाखाचा हा किरकोळ घोळ त्याच्याही लक्षात आला नव्हता. हे अगदीच खरे वाटत नव्हते पण त्याच्याकडून तरी अशी माहिती मिळाली. आमच्या पर्चेस हेडच्या मिटींगनंतर सप्लायरने ताबडतोब बाकी रकमेचा चेक परत दिला. त्यानंतर वरुणच्या बॉसनेही मी एवढी महत्वाची गोष्ट वेळेवर लक्षात आणून दिल्याबद्दल माझे आभार मानले. तो चेक परत आल्यावर मुर्तीसरांनी मला त्यांच्या केबिनमध्ये बोलवून चेक मिळाल्याचे सांगितले आणि कंपनीचे बारा लाख रुपये वाचवल्याबद्दल कौतूक आणि अभिनंदन केले.
ही गोष्ट माझ्या कन्फर्मेशनसाठी नक्कीच महत्वाची ठरणार होती.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

तुझ्याविना # 7

coffee-1291576_1280

रविवारी थोडे बरे वाटत होते. सकाळी लवकर उठून ब्रेकफास्ट केला आणि पहिले कपडे धुण्याचे कंटाळवाणे काम आटोपून घेतले. दुपारच्या जेवणानंतर एक छोटी डुलकी काढली. सव्वा तीनला मोबाईलमध्ये लावलेल्या अलार्मने मी जागा झालो. आवरून तयार व्हायला पंधरा मिनीटे लागली. आदल्या दिवशी खूप प्रयासाने मिळवलेले चार्लीचे गिफ्ट घेतले आणि विवियानासाठी निघालो. मी साधारण अर्ध्या रस्त्यावर गेलो असेन, अचानक पाऊस चालू झाला. नशीब! मी गिफ्टसाठी पॉलिथीनची बॅग घेतली होती म्हणून ते भिजण्याचा प्रश्न नव्हता. थांबलो असतो तर उगाच लेट झाला असतो आणि आर्याला वाट पहात थांबवणे मला आवडत नव्हते. मी जॅकेट सोडा, हेल्मेटदेखील घेतले नव्हते त्यामुळे तसाच भिजत गेलो. तसल्या पावसात हवालदारमामांनी मला पकडायचा त्रास मात्र घेतला नाही.
आश्चर्य म्हणजे आर्या माझ्याआधीच विवियानाच्या ग्राऊंड फ्लोअरला असलेल्या स्टारबक्सच्या बाहेर पोहोचली होती. पण बाहेर कोसळणार्‍या पावसाने नखशिखांत भिजलेली. तिने मरून कलरचा स्लीव्हलेस मॅक्सी ड्रेस घातला होता. पावसात भिजून तो अजून डार्क झालेला. तिच्या ओठांवरची त्याच कलरची पण थोडीशी लाईट शेड माझ्या मनात नाना विचारांचे तरंग छेडीत होती.
ती एखाद्या अप्सरेसारखी दिसत होती. खरं म्हणजे आम्ही मुलं पावसात भिजलो तरी एवढे मोहक वगैरे दिसत नाही. तिच्या गोर्‍या अंगावर उडालेले पावसाचे थेंब अक्षरश: मोत्यांसारखे दिसत होते. मला त्या प्रत्येक मोत्याला स्पर्श करायचा होता पण खूप गोष्टी आड येत होत्या. पहिली म्हणजे तिची परवानगी, दुसरी पब्लिक प्लेस. मोकळे सोडलेले ओले केस तिच्या नैसर्गिक सौंदर्यात अजून भर घालत होते. तिच्याकडे पाहिल्यावर ती बाथरूममधून थंड पाण्याचा शॉवर घेऊन नुकतीच बाहेर आली आहे असे वाटत होते.
“हाऽय बार्बी, कशी सापडलीस पावसाच्या तावडीत?”
“जशी तुझ्या तावडीत सापडले तशीच.” आपल्या केसांतून पाणी नितळत आणि गोड हसत ती बोलून गेली.
“तू घरापासून चालत तर नाहीस ना आली? एवढी भिजलीयेस.”
“नाही रे. एकही रिक्षावाला इकडे यायला तयार नाही. शेवटी एका काकांना जास्त पैसे देते पण सोडा म्हणून सांगितल्यावर त्यांना माझी दया आली आणि त्यांनी आणून सोडले. त्यांच्या रिक्षाला पावसापासून आतला माणूस भिजू नये म्हणून साईडचे फ्लॅपदेखील नव्हते, पण कुणीतरी एवढ्या अर्जंसीमध्ये बोलवलंय म्हणून मिळेल ती रिक्षा पकडून येण्याशिवाय पर्याय नव्हता माझ्याकडे. रिक्षात असूनही एवढे भिजले.”
“बरं झालं. मस्त दिसतीयेस.”
“काय?”
“त्यांना माहित नसावे की तू माझ्याबरोबर डेटवर येणार आहेस म्हणून.” मी पटकन विषय बदलला.
“चूप बस. मला ठीक होऊ दे आधी. ”
“घरातून निघताना छत्री तर घ्यायची.”
“अरे पाऊस येईल असे वाटलेच नाही. पण तू का भिजत आलास?”
“मलाही तसंच वाटलं. बरं, कुठे जायचं सांग.”
तिचे केसांबरोबर खेळून झाले होते, “तू सर्व फायनल केले आहेस ना? तू नेशील तिकडे येईन मी.”
“असे होते तर आधी सांगायचेस मग. काहीतरी वेगळा विचार केला असता.”
माझ्या चेहर्‍यावरचे खोडकर भाव पाहून तिने माझ्या डाव्या दंडावर प्रेमाने एक चापट मारली, “हल्ली तू बिघडायला लागला आहेस.”
“तुझ्या नादाला लागलोय ना! मग अजून काय होणार?”
“आत चल आधी.”
आम्ही बाहेर उभा होतो तरी आतले लोक काचेतून आमच्याकडे बघत होते. आत गेल्यावर सगळ्यांच्या नजरा आमच्याकडे – म्हणजे भिजलेल्या आर्याकडे वळल्या. तिने मला कोपर्‍यातले एक टेबल दाखवून तिथे बसायला सांगितले. मी ही बर्‍यापैकी भिजलो असल्याने थोडा अवघडूनच बसलो. आम्ही कॅफेच्या एका टोकाला बसलो असलो तरी कॅफेमधल्या जवळजवळ सर्वांच्या नजरा आमच्यावर होत्या त्यामुळे मला अन्कम्फर्टेबल वाटत होते. आर्या मात्र सगळ्यांकडे पाठ करून माझ्यासमोरच्या खुर्चीत लगेच अॅडजस्ट झाली आिंण भिंतीवर लिहीलेल्या असंख्य पेयांच्या मेनूकार्डात हरवली.
तिथे बसलेली युगुले गरमागरम कॉफीचे मस्त घोट घेत बाहेरच्या पावसाचा आनंद लुटत होते. कॉफीचा सुवास आणि आतल्या हलक्या आवाजातल्या म्युझिकने वातावरण रोमँटिक झाले होते. आम्ही दोघांनीही चॉकलेट कॅपेचिनो सांगितले. डार्क कॅपेचिनोचा तो मोठा कप संपवायला अर्धा तास तरी जाणार यात शंकाच नव्हती. चिंब भिजल्यावर कॅपेचिनोची चव काही औरच लागत होती आणि सोबत आर्या होती मग तर काही विचारायलाच नको!
ती बोलत होती आणि मी वेडयासारखा तिच्याकडे पहात बसलो होतो. तिच्या चेहर्‍यावरून नजर हटवावीशी वाटत नव्हती. पावसात भिजून थंड एसीने कुडकुडलेली ती, मानेभोवती रुळणार्‍या ओल्या केसांच्या बटा, बोलताना ओठांची होणारी मोहक हालचाल या तिच्या सगळ्या गोष्टी मी डोळ्यांत साठवून ठेवत होतो. माझे लक्ष काही केल्या तिच्या ओठांवरून हटत नव्हते. नेहमी समोरच्या माणसाच्या नजरेत पाहून बोलायचे असते असे तिने मला एकदा सांगितले होते. मी कितीतरीवेळा तो प्रयत्न केला पण तसे होत नव्हते. दुसर्‍या कुणाबरोबरही ते ठीक होते पण माझ्यासमोर बसलेले ते आरक्त ओठ…एवढे परफेक्ट होते की त्याची प्रिंट पेपरवर घेऊन सम्मेट्री पहावी असे वाटत होते. तशी सम्मेट्री पाहिली असती तर ती एकदम परफेक्ट भरली असती. अगदी एखादा मिलीमीटरही इकडे की तिकडे व्हायचा प्रश्न नव्हता. ती बोलत होती आणि लहान मुलासमोर लॉलीपाप नाचवल्यावर ते जसे मंत्रमुग्ध होऊन जाते, तसे मी तिच्याकडे पहात बसलो होतो. माझी भारावलेली नजर कुठे आहे, ते तिच्या लक्षात येऊ नये म्हणून मी मधूनच माझ्या कॉफीच्या कपाकडे नजर टाकत होतो. तरीही मी एकटक तिच्या ओठांकडे बघतोय हे लक्षात आल्यावर तिच्या चेहर्‍यावर वेगळेच हास्य आले, “इडियट, माझ्या डोळ्यांत बघ. मघापासून कुठे लक्ष आहे तुझं?”
यावेळी चोरी पकडली गेल्याने मी लाजलो. तो तासाभराचा वेळ म्हणजे शब्दांत न सांगता येण्यासारखा अनुभव होता. तिच्याबरोबर रहायचे म्हणजे घड्याळाचा काटा पकडून ठेवावा असे वाटायचे. चक्क तासभर वेळ गेला तरी आताच भेटलोय असे वाटत होते. कॉफी पित गप्पा मारून झाल्यावर मी व्यवस्थित रॅप केलेले गिफ्ट तिला दिले.
“काय आहे?” मी सांगणार नाही हे माहित असूनही ती प्रत्येकवेळी हाच प्रश्न विचाराची.
“गिफ्ट. आणि त्याहीपेक्षा सर्वात महत्वाचा म्हणजे लेबलवरचा मेसेज.”
तिने लेबलवरचा मेसेज वाचला आणि लाजून होकारार्थी मान हलवत ती म्हणाली, “हो.”
“कशाला हो म्हणतीयेस माहित आहे ना तुला?”
“माहिताय. तुला इतके दिवस होकार हवा होता ना? त्याला.”
“मला रायटिंगमध्ये हवा होता.”
“मी रायटिंगमध्ये नाही देणार.”
“का?”
“तसे लिहून दिले आणि मी कुणाबरोबर पळून गेले तर त्याचा पुरावा म्हणून वापर करशील.”
“हो का?”
“मग काय! ओळखत नाही का मी तुला?”
“एक विचारू?”
“आता अजून काय ठेवलंयस का विचारायला? विचार.”
“तू मला मिस करतेस?”
“अज्जिबात नाही.” माझ्याशी या विषयावर खरे बोलायचेच नाही असे तिने ठरवलेे होते. ती खोटे बोलते आहे हे मला कळत होते आणि मला कळतंय हे तिला चांगलेच समजत होते. तरीही खरं न बोलून ती मला छळल्याचा आनंद घेत होती.
“पण मी तुला खूप मिस करतो.”
“माहिताय मला.”
तिने हातातले गिफ्ट वर खाली करून पाहिले आणि बरोबर अंदाजात ओळखले, “कोणती मुव्ही?”
“चार्ली चॅपलीनच्या आहेत.”
“खरंच? मी लहान होते तेव्हा चार्लीचे पिक्चर्स पाहिलेले. पण त्यानंतर नाही. खूप आवडायचे मला.”
“तुला हे दोन्हीही आवडतील.”
“कोणते आहेत?”
“सर्कस आणि सिटी लाईट्स.”
“त्यातही काही स्पेशल पहायचे?”
“दोन्ही पिक्चर्सचे विशेषत: शेवट.”
“हे सगळं कधी प्लान केलंस?”
“कालच.”
“आणि गिफ्ट कधी आणलेस?”
“काल तू हो म्हणाल्यावर. पण मुव्हीज कशा आहेत ते नक्की सांग. त्या आणण्यासाठी मी खूप कष्ट घेतले आहेत.”
अचानक तिच्या नजरेवरून ती हळवी झाल्यासारखी वाटली. तिला काय झाले माहित नाही पण हातातले गिफ्ट बाजूला ठेऊन तिने तिचा हात हळूच माझ्या मनगटावर ठेवला आणि जवळजवळ ओरडलीच, “हे काय समीर, किती ताप आहे तुझ्या अंगात?”
पुन्हा सगळ्यांच्या नजरा आमच्यावर वळल्या. मला खूप ऑकवर्ड वाटले.
“शूऽऽ हळू बोल ना. माहिताय मला.”
“मूर्ख आहेस का? एवढा ताप असताना कशाला आलो आपण इथे?”
“तुला भेटायला.”
“वेडा आहेस तू समीर. तुला बरं वाटत नाही हे समजलं असतं तर मी आलेच नसते.”
“अगं ह्यापेक्षा जास्त तापात वरून धो धो पाऊस कोसळत असताना या सीडी मिळवायला सगळे ठाणे पालथे घातलेय काल.”
“समीर, तुला स्वत:ची काळजी नाही का रे घेता येत?”
“नाही ना. म्हणून तर तू हवी आहेस मला.”
“बी सिरीयस समीर. मी प्रत्येकवेळी तुझ्याबरोबर असणार आहे का? तुला तुझी काळजी घ्यायला हवी. निदान आता माझ्यासाठी तरी.”
“हो का?”
“हो. चल आपण निघुयात आता. आणि डिस्पेन्सरीत जाऊन मेडिसीन घे न चुकता.”
“अगं मी औषध घेतलंय आधीच. आणि तसंही तू माझ्याबरोबर असलीस की कुठल्या औषधाची गरज नाही मला.”
“मला प्रॉमिस कर तू उद्या ऑफिसला येणार नाहीयेस.”
“माझा बॉस ऐकणार नाही.”
“खड्डयात गेला तुझा बॉस. आराम कर आणि बरा हो आधी.”
“कशाला?”
“माझ्याशी फ्लर्ट करायला. फाईन?”
“नो. खूप अर्जंट कामे आहेत उद्या.”
“प्लीज शोना…माझे कधीतरी ऐकत जा ना रे.”
ती एवढे बोलल्यावर तिचे ऐकणे भाग होते. बॅनर्जीची पर्वा न करता मी दुसर्‍यादिवशी सुट्टी घ्यायचे कबूल केले. तरीही सर्वांसमोर माझा हात पकडून ती मला बाहेर घेऊन गेली. बसलेले लोक पुन्हा आमच्याकडे पाहू लागले. यावेळी मला कुणाचीही फिकीर नव्हती कारण माझी पोरगी मला हो बालली होती.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.

तुझ्याविना # 6

birthday-bows-christmas-40562

मी आर्याला प्रपोज करून चार महिने उलटून गेले तरीही तिच्याकडून काही उत्तर मिळाले नव्हते. तिने होकार दिला नसला तरी नकारही दिला नव्हता. म्हणजे तिच्या मनात माझ्याविषयी नक्की काहीतरी होते यात वादच नव्हता. माझ्याशी वागताना मात्र ती एखाद्या गर्लफ्रेंडसारखी वागत होती. कधी भांडत होती तर कधी तासतासभर फोनवर बोलत होती. पण तिच्या निर्णयाबद्दल विचारले की लगेच विषय बदलायची. याबाबतीत मात्र ती खूप पटाईत झाली होती. व्हॅलेंटाईन डे होऊन गेल्यापासून एक गोष्ट नक्की होती, आम्ही खरंच खूप जवळ आलो होतो. रोज रात्री कॉल आणि इतरवेळी वॉटसअॅप चालू असायचे. कधी कधी ती आमच्या कंपनीच्या गेटबाहेर माझी वाट पहात थांबायची. मग बॅनर्जीने सोडल्यावर मी ऑफिसमधून निघायचो, गेटवर तिला भेटायचो, मग बाईकवरून फिरत दोघे मिळून एखाद्या हॉटेलात जाऊन स्नॅक्सच्या निमित्ताने खूप गप्पा मारायचो. शेवटी तिला तिच्या घराजवळ सोडायचो आणि मी माझ्या घरी जायचो, एकूण असे वेळापत्रक झाले होते.
तिच्याबरोबरच्या सततच्या संपर्कामुळे तिच्याशी बोलायला मी बर्‍यापैकी निर्ढावलो होतो. त्यामुळे तिला पुन्हा एकदा डेटवर विचारून तिच्या मनात काय चालले आहे याचा अंदाज घेण्यापेक्षा सरळ हो किंवा नाही ते सांग असे मी विचारायचे ठरवले. ती नाही म्हणाली तर काय करायचे हे माहित नव्हते. पण ती जोपर्यंत हो म्हणत नव्हती तोपर्यंत मला चैन पडणार नव्हते. मनाला उगीच टोचणी लागून राहिली होती.
गर्लफ्रेंडला काही स्पेशल सांगायचे असेल तर मेसेजसारखी दुसरी चांगली गोष्ट नाही. काही गोष्टी कॉल करून अथवा समोर असतानाही बोलता येत नाहीत. म्हणजे बोलता येतात पण त्यासाठी अंगी खूप धैर्य असावे लागते. बर्‍याचदा तसे बोलणे बरोबरही वाटत नाही. अशावेळी मेसेज एखाद्या जिगरी दोस्तासारखा कामी येतो. एखाद्या सुंदर मेसेजच्या शेवटी ‘आय लव्ह यू’ लिहून पाठवणे कॉलमध्ये कसे शक्य होईल? ‘आय लव्ह यू’ चा अर्थ समजूनही समोरून ‘काय?’ अस मेसेजही येतो पण तिचा मूड पाहून मग आपल्याला त्याप्रमाणे वागता येते. मी शेवटची लाईन वाचली नाही किंवा चांगला मेसेज होता म्हणून फॉरवर्ड केला वगैरे वगैरे थापा ठोकता येतात. तसंही तिला मेसेज करणे आता नेहमीचेच झाले होते. पूर्वी मेसेज करताना मी दहावेळा वाचायचो, त्यातून काही भलतासलता अर्थ निघतोय का ते माझ्यातल्या टीकाकाराला विचारायचो आणि मगच पाठवायचो पण आता तसे नव्हते. बिनधास्त मेसेज टाईप केला आणि पाठवला.

उद्या फ्री आहेस?

हो. का? काही विषेश काम?

म्हणशील तर विषेश! नाहीतर नाही.

काम तरी सांग. मग पाहू.

डेटवर येशील माझ्याबरोबर?

गप्प बस.

तू येणार आहेस की दुसर्‍या कुणाला विचारू?

जी ओळखीची एकुलती एक मुलगी आहे, तिला नीट हँडल करायला शिक आणि मग दुसरीचा विचार कर. आलाय मोठा दुसरीला विचारणारा!

म्हणजे तू माझी गर्लफ्रेंड आहेस. हो ना?

नाही.

मग कोण आहेस?

उद्या किती वाजता?

विषय बदलायला तिचा हात कोणीही धरू शकला नसता. विषेशत: आमच्या रिलेशनबद्दल काही मुद्दा आला की मला तिच्या मनात काय चालले आहे याचा सुगावाही लागू द्यायचा नाही असा तिने विडाच उचलला होता.

चारला.

कुठे?

आपले आवडते ठिकाण, स्टारबक्स. विवियाना.

हे सगळे तू कधी ठरवलेस?

हे काय, आत्ताच. तुला विचारल्यावर.

आणि अचानक का? बहुतेक बॅनर्जी तुला बिझी ठेवायला पुरेशी कामे देत नाही असे वाटते, बिचार्‍या मुलींच्या मागे डेटवर येणार का म्हणून लागलायस ते!

तू आणि बिचारी?

मग?

हे बघ, तू अजून मला हो म्हणाली नाहीयेस. कधीपासून उगाच चक्क्यासारखं टांगून ठेवलयंस मला. शिवाय अलीकडे तू फार टवका दिसायला लागलीयेस.

चूप बस. काहीही!

तिची अशी स्तूती केली की गोड लाजून लाल व्हायची. ती नक्कीच लाजेने लाल झाली असावी. ते पहायला मी तिच्यासमोर हवा होतो.

खरंच! आणि आत्ताच एक विचार पटकन मनात येऊन गेला, तू दुसर्‍या कुणाबरोबर पळून जाण्याआधी तुझ्याकडून होकार मिळवायला हवा.

हो का? आणि मी नाही म्हणाले तर?

हॅलो…अजून मी तूला सिरीयसली अप्रुव्ह केलेले नाही. नुसतेच विचारावे म्हणून विचारलेय. आणि यावेळी जर तू नकार दिलास तर मला दुसर्‍या मुलींसाठी माझे सर्च इंजिन चालू करायला लागेल.

अच्छा! म्हणजे बॅकअप प्लान तयार आहे तुझा.

तुच तर शिकवलेस, अर्जंसीमध्ये नेहमी बॅकअप प्लान तयार असायला पाहिजे म्हणून.

हो? एकदम अर्जंसीवर आलास?

मग? तू हो म्हणतच नाहीस तर काय करू?

बरोबर चारला ये स्टार बक्सला.

येईन पण काहीही झाले तरी उद्या मला उत्तर हवे.

भेटल्यावर बोलू. बाय..बाऽऽय.

म्हणजे उत्तर देणार की नाही ते सुद्धा न सांगता पुन्हा मला लटकवत ठेवले. माझ्याशी तशीच वागत होती ती!

बाय. सी यूऽ

ती भेटायला तयार होईल की नाही शंकाच होती, पण सुदैवाने तयार झाली. प्रत्येकवेळी भेटल्यावर तिला छोट्यातले छोटे का असेना काहीतरी गिफ्ट द्यावे असे वाटायचेे. अगदीच काही सुचले नाही तर कॅडबरी घेऊन तिला घरी सोडताना द्यायचो. तिला चॉकलेट्स खूप आवडायची हे एव्हाना माझ्या लक्षात आले होते.
माझी आणखी एक जूनी सवय आहे, मला ज्या गोष्टी खूप मनापासून आवडतात त्यातले काहीतरी मी दुसर्‍यांना देण्याचा प्रयत्न करतो. कुणी कोणते पुस्तक चांगले आहे म्हणून विचारले की मी माझ्याकडे असलेले पु. लं किंवा जेफ्री आर्चरचे एखादे पुस्तक त्याला देतो आणि त्याला वाचायला सांगतो. का कोण जाणे, त्याला आनंद मिळाला की मला समाधान मिळते. पिक्चरच्या बाबतीत चार्ली चॅप्लिन माझा देव आहे. त्याचे जवळजवळ सगळे पिक्चर्स मी असंख्यवेळा पाहिले आहेत. शिवाय कोणताही पिक्चर कधीही पहाता यावा म्हणून मी त्याचे संपूर्ण कलेक्शनच केले होते.
यावेळी गिफ्टसाठी एकदम काहीतरी वेगळे म्हणून मी तिला चार्लीचे दोन पिक्चर द्यायचे ठरवले. खरं म्हणजे आदल्या दिवशीपासून माझी तब्ब्येत ठीक नव्हती. अचानक व्हायरल फिव्हर आला होता. त्याचे कारण ते फिव्हर आणणारे व्हायरस आणि आमचे डॉक्टर यांच्याशिवाय कुणालाही माहित नसेल! तरीही डॉक्टरकडे जाऊन मी किरकोळ औषधे घेऊन आलो होतो. मी दोन दिवसांत ठीक होईन, असे ते बोलले होते.
शनिवारी ऑफिस सुटल्यावर चार्लीच्या सीडी शोधायला ठाण्यात जायचे ठरवले. बॅनर्जी वेळेवर घरी निघाल्याने मी निघताना काही अडचण आली नाही. मला चार्लीच्या ‘सर्कस’ आणि ‘सिटीलाईट्स’ या दोन पिक्चरच्या सीडी हव्या होत्या. कितीतरीवेळा हे पिक्चर्स पाहूनही माझी त्यातली गोडी कमी झालेली नाही. खरं म्हणजे चार्ली जगाला हसवण्याचे काम करतो. या पिक्चर्समध्येही तसेच आहे पण त्याचे तिच्या प्रेयसीवरचे प्रेम पहायचे असेल हे दोन पिक्चर्स अगदी मस्ट पहायला हवेत असे आहेत. हसता हसता आपण त्या कथेत एवढे गुंतत जातो की शेवटी चार्लीच्या ठिकाणी आपण स्वत:ला पहायला लागतो.
मी बाईकवरून ठाण्याला गेलो आणि चार्लीच्या सीडींचा शोध सुरु केला. एका पाठोपाठ एक अशी तीन म्युझिक सेंटर्स झाली पण त्यांच्याकडे हे दोनच पिक्चर्स नव्हते. बाकीचे सगळे कलेक्शन होते. मला चार्लीचे सगळे पिक्चर्स आवडत असले तरी याक्षणाला मला त्या दोन सोडून दुसर्‍या कोणत्याही पिक्चरमध्ये इंटरेस्ट नव्हता. मला कोणत्या मुव्हीज हव्या आहेत यावर मी क्लीअर होतो आणि मला त्याच हव्या होत्या. त्यावर कोणतीही तडजोड मला चालणार नव्हती.
मी तिथून आणखी एका म्युझिक सेंटरच्या शोधात निघालो. अचानक पाऊसही सुरु झाला. एकतर सगळीकडे चिटचिट आणि सगळ्यांना आपणच लवकर जायची घाई त्यामुळे रस्त्यावरचे ट्राफिक वाढले. बाईक चालवत असताना पाऊस पडलेला मला अजिबात आवडत नाही. मला पाऊस आवडत नाही असे नाही, घरी असताना पडत असेल तर खूप आवडतो. मला पावसात भिजायलाही आवडते पण मोबाईल खिशात नसेल तर! पाऊस पडला की खिडकीत बसून त्या टपोर्‍या थेंबांचा टप टप असा होणारा आवाज ऐकायला मला फार आवडायचे. पहिल्या पावसानंतर येणारा मातीचा सुगंध तर माझ्या मनाला आजही वेडे करून टाकतो.
ठाण्यात एकूण चार म्युझिक सेंटर्स धुंडाळली पण माझ्या नशीबात मला हव्या असलेल्या त्या चार्लीच्या सीडीज नव्हत्या. शेवटी कोरम मॉलला गेलो आणि खूप प्रयासाने त्या सीडीज शोधून काढल्या. त्या व्यवस्थित पॅक करून घेऊन त्यावर गुलाबी रंगाचे एक स्टीकर लावले आणि बाजूलाच असणारा मार्कर घेऊन त्यावर लिहीले –

बार्बी, आयुष्य जगण्याचा सल नाहीये…तो तुझ्याशिवाय जगण्याचा आहे…देशील मला साथ…आयुष्याच्या शेवटपर्यंत?

-तुझाच, समीर.

मी तिला अलिकडे बार्बी म्हणायचो. ती खरोखर बार्बीच होती त्यामुळे तिला बार्बी म्हणण्यात काहीही गैर नव्हते. पण तिने मला शोना म्हणायला कधीपासून सुरवात केली आहे ते मलाही कळले नाही. मला दुसरे लोक एकमेकांना अशा नावाने बोलायचे त्यावेळी खूप अप्रूप वाटायचं पण आपल्याही बाबतीत असे काही घडेल असे स्वप्नातदेखील वाटले नव्हते.
या सीडींच्या नादात चिंब भिजून घरी पोहोचलायला रात्र झाली. जेवणानंतर डॉक्टरने दिलेल्या रंगीबेरंगी गोळ्या घेतल्या आणि बेडवर पडल्या पडल्या केव्हा झोप लागली ते समजलेही नाही.

क्रमश:

©विजय माने, ठाणे.